Atik Grek Öklit’ten, hatta ondan çok önceden beri bilinir ki, bir noktadan sayılamaz çoklukta ama iki noktadan sadece bir düz çizgi geçer.
SORU 1: Her iki fiyat değerinden geçen düz çizgi destek veya direnç midir?
SORU 2: Öklit’ten üç yüz yıl önce yaşamış olan Tales’in kuramına uygun olarak çizilen düz çizgiler de destek ve direnç olarak kullanışlı mıdır?

Hani ‘BAŞLAYIŞ …’da konuşmuştuk, hani Einstein evreni sorgulamıştı “En anlaşılmaz özelliği anlaşılabilir oluşu …” diyerek. Bkz., https://blog.metu.edu.tr/caglart/2024/09/11/baslayis

SORU 1: O hesap, finans piyasaları özelde borsalar daha özelde de BIST anlaşılabilir mi?
YANIT 1: Bilmem! Anlaşılabilir olup olmadıklarını bilmem. BIST’ı da hemen hiç bilmem. Taa geçenki bin yıldan beridir bilanço falan okumadım. Şirketlerin ortaklık yapıları, sahipleri, bağlısı oldukları holding veya grupları ve benzeri konularda çok az bilgim vardır. Bütün bunlar beni pek ilgilendirmez.
Önemli olan para kazanabilmektir. Bunun için de BIST’ı bilmek, anlamak vs. gerekmez.
Hangi Formula pilotu otomobilini bilir, anlar ki?

SORU 2: Genelde finans piyasalarında ama hiç değilse borsaların genelinde geçerli olan, yani para kazandıran ‘teknik analiz’, ‘grafik analizi’ yöntemleri, daha açıkçası göstergeleri var mıdır?
YANIT 2: Evet, vardır!

SORU 3: Oysa, ‘Bir borsa paradoksu’ başlıklı yazıda teknik göstergeler hakkında ‘Oysa bunlar neredeyse tümüyle güvensizdir.’ cümlesi halen duruyor. Bkz., https://blog.metu.edu.tr/caglart/2024/10/06/bir-borsa-paradoksu/
Bu ne perhiz, …? En azından çelişki değil mi?
YANIT 3: Değil! Çünkü, o yazıda bilinen ‘teknik göstergelerden’ yani matematiksel fonksiyonlardan söz edilmiş idi. Bu yazının son sorusunda ise, sadece 1 kişinin bildiği ‘teknik göstergelerden’ yani matematik fonksiyonlardan söz edilmekte.

“Azmin elinden kurtuluş yok.” derler. Her fani kendine uygun ‘teknik göstergeler’ yani matematik fonksiyonlar bulabilir/icat edebilir!

Arş yiğitler! Kalem başına!

İlkokulda ilk gün çizmiştik düz ve yan çizgileri. Sonra sonra, günlük ‘karalama’ defterimizle ‘temiz ödev’ defterimizin sol tarafına çizdiğimiz dikleme çizginin sol tarafını da düz ve yan çizgilerle süslemiştik.
O günleri anmak amacıyla alttaki iki grafik üstünde de çizdim düz ve yan çizgiler.

A) Yılda kaldıraçsız %50 kazanç elde ederek ve ama x10 kaldıraçla oynayarak (Evet! Borsa oyun yeridir! İleride değineceğiz.) kaç senede öğrencisi veya mensubu oldukları ODTÜ bölümünü binaları, tesisatı ve tüm personeli ile baştan sona yeniden kurabilecek kapitale ulaşırlar?
B) Tüm ODTÜ’yü baştan sona yeniden kurabilecek kapitale ulaşırlar?
C) Peki ya her yıl başındaki kapitallerini kaldıraçsız yıllık %100 kazanç ve x10 kaldıraçla oynayarak kaç yılda bir bölüm veya üniversite kurabilirler veya sahibi olabilirler?

BIST’ın yukarıda anılan kazançlara yol aç_A_mayacak denli sığ olduğu bilinmekte.

Hemen alttaki grafikte BTCUSD’nin 29.10.2024 22:00 dolayındaki hâli görülmekte. Son 6_7 aydır sürmekte olan doğrusal direnç aşıldı. Ama kırmızı okla işaretlenen düzey dolayında, az kala az geçe, bir düzeltme satışı hayli muhtemel. Sonrası için $100k bekleyen hayli çok.

Bu satırların yazanı ise, aylarla ölçülebilecek orta vadeli SAT_ış için alttaki grafiklerde görülen CagTun9 fonksiyonunun beyaz okla belirtilmiş düzeylere dek yükselmesinin uygun bir işaret olacağı kanısında

Kripto paralar yanında/yerine Gümüş, Bakır, Paladyum ve Platin gibi endüstri metalleriyle ilgilenenlerin de aylarla ölçülen orta vade içinde kazançlı çıkacağı tahmin edilmekte.

Hepsinin üstünde, 6 Kasım ABD seçimlerinin ardı ardına itiraz nedeniyle sayımlar yenilenebileceğinden çabukça sonuçlanmayacağı da tahmin edilmekte. Ayrıca, kimin Başkan seçileceğinden bağımsız olarak ABD Temsilciler Meclisi ile Senato dağılımlarının zıt oranlarda olacağı AL_SAT stratejilerine dâhil edilmekte.

Doğrusal çizgilere göre ALGOBOT kullanmanın bir yararı alttaki grafikte görülebilir.

Düşüş 2025 başına dek sürer mi?
Bkz., https://blog.metu.edu.tr/caglart/2024/10/26/pop-quiz-3-onumuzdeki-yilbasinda-nasil-bir-2024-sonrasina-girecegiz/

Fizik –8 / a–

İçerik: Sizin boyunuz ne kadar?

Uzayda bir nokta (*) hayal edilebilir ama o noktayı tek başında konumlandırmak olanaklı değildir. Böyle bir şeyin hayali bile mümkün değildir.
Örneğin, karatahtanın, beyaztahtanın, duvarın, defter sayfasının, vd., her hangi bir yerine işaretlenmiş bir noktanın yerini tarif etmek mümkün değildir.
Şöyle düşünmek mümkündür tabii; “Karatahtanın, beyaztahtanın, duvarın, defter sayfasının, vd., üstünde.”
İyi de o nesneler nerede? Noktamız, o nesnelerin üst tarafında mı, alt tarafında mı? Sağa mı yakın, sola mı?
Neyse, sözü uzatmayayım; uzayda bir noktanın konumunu belirlemek için bir başka noktaya gereksinim var. Orijin dediğimiz bu noktadan (O) geçen iki de (farklı, çakışmayan) doğru hayal eder ve artık her noktayı tarif edebiliriz. Örneğin “O noktasından L uzaklığında ve alttaki çizginin alt tarafında ve bu çizgiden L’ uzaklıkta.” olan bir A noktasının konumunu şöyle buluruz: Alttaki çizgiden L’ uzaklığında ve altında bir paralel çizgi çizeriz. Şu an biliyoruz ki, aradığımız nokta olan A bu paralel çizginin (üstünde değil, üzerinde değil) içindedir. O noktasına batırılmış ayağı ile pergelimizi L kadar açar ve alttaki paralel çizgiyi kestiririz. İşte bu kesişim bize tamı tamına A noktasını tanımlayacaktır.
Bir minik not: Bu L ve L’ uzaklıklarına koordinat denir ve n-boyutlu uzayda bir nokta tanımlamak için en az n tane koordinata gerek vardır.
Peki orijindeki O noktasını da benzer yöntemle tanımlamak mümkün müdür? Evet mümkündür. Ama bu maksatla, önceden koordinatlanmamış olan bir O’ orijinine gereksinim vardır.
İleri okumalar için, Kurt Gödel’in “incompleteness theorems” konusu tavsiyeye şayandır. (**) Tabii ki, bu konuyu Einstein’a dek uzatacağız. (***)
Ara sonuç olarak denebilir ki, uzayda bir nokta kendi başına konumlandırılamaz. Ancak bir başka noktaya bağıl (‘relative’) olarak konumlandırılabilir.

(*) Nokta konusunu gayet ayrıntısıyla ele alacağız ileride.
(**) https://en.wikipedia.org/wiki/Kurt_G%C3%B6del ve buradaki kaynakça.
Ayrıca bkz., https://www.jstor.org/action/doBasicSearch?Query=Kurt+G%C3%B6del&so=rel
(***) Yourgrau, Palle, 2004. A World Without Time: The Forgotten Legacy of Gödel and Einstein. Basic Books. ISBN 978-0-465-09293-2. (Reviewed by John Stachel in the Notices of the American Mathematical Society (54 (7), pp. 861–68).
Ayrıca bkz., https://archive.org/details/worldwithouttime0000your_q2d0

A) Akademik nitelikte ve bolca kitap ve makale yapabilmek.
B) Bolca para kazanabilmek. Örneğin, yılda bire bir kazanabilirseniz anaparanız 3 yılda 8 katına çıkar; 6 yılda 64, 9 yılda 512 katına çıkar. Hele bir de, 10’luk kaldıraç kullanmışsanız, aynı anapara 1 yılda en az 10 katına çıkar, 2 yılda da 100 ve bu kazanç böylece her yıl en az 10 kez katlanarak büyür.
C) A) ve B)
D) Hiç biri.

“Perşembe’nin gelişi Çarşamba’dan belli” ise, yukarıdaki soruyu yanıtlamak için, hemen alttaki grafikteki EURUSD’nin son 20 yıllık hal-i pür meali yeterince ilham verici midir?

İpucu: Hemen alttaki grafikte görüldüğü gibi, EURUSD (EUR/USD) ve BRENT (varil/USD) fiyatları, ikisi de USD cinsinden olduğu için, uzun yıllar az çok paralel giderken, bu koşutluk 2021 yılı başlarında bozulup terse dönmüştür. Artık, BRENT fiyatları artarken EURUSD fiyatları azalmaktadır veya tersi. Bu durum sürecek olursa, EURUSD’nin önümüzdeki dönem içindeki olası düşüşü BRENT fiyatlarının olası yükselişinden kaynaklanacak olabilir.

Amerikan dolarının (USD, $) değişik ağırlıklarla oluşan İngiliz Sterlini, Avro, Japon Yeni, Kanada Doları, İsveç Kronu ve İsviçre Frangı sepeti karşısındaki değerini ölçen endeksin adı DXY’dir.

Şöyle de yazabiliriz: DXY=USD/DÜNYA. (1)
Bilindiği gibi, USDTRY grafiği de USD’nin ₺ karşısındaki değerini yani 1 USD’nin kaç ₺ ettiğini gösterir.
Yani, USDTRY=USD/TL. (2)
Hemen altta solda USDTRY haftalık periyodlu doğrusal (‘linear’) ve hemen altta sağda USDTRY haftalık periyodlu logaritmik grafikleri incelenebilir.

Yukarıdaki (1) ve (2) sayılı denklemlerden şu eşitliğe varılabilir; USDTRY/DXY=TL/DÜNYA. Başka bir deyişle USDTRY/DXY grafiği TL’nin Dünya paraları karşısındaki seyrini gösterir.
Hemen altta solda USDTRY/DXY haftalık periyodlu doğrusal (‘linear’) ve hemen altta sağda USDTRY/DXY haftalık periyodlu logaritmik grafikleri incelenebilir.

Kopya çekmek için kaynak mevcut değil. Hadi bakalım, kolay gelsin!

USDTRY-haftalık-log grafiğinden destek ve dirençleri çalışmak için alttaki grafik kullanılabilir.