Monthly Archives: May 2026

Son iş!

“Neredeeeen nereye!” başlıklı yazıda (bkz., https://blog.metu.edu.tr/caglart/2026/04/26/neredeeeen-nereye/) sözü edilen işin türlü çeşitli sınamaları, testleri de bitti. Anlık veri (‘tick data’) kullanan gayet başarılı bir botumla gayet uyum içinde çalışan yine anlık veri kullanan yeni botumu birlikte, XAUUSD, XAGUSD, WTIUSD (USOIL), BRENT (UKOIL) üstünde çalıştırarak başarı parlaklığını fevkaladenin fevkine yükseltmek mümkün oldu.

Göz alıcı iki başarıdan ilki, bu iki botun birbirini engellemeden, kesmeden birlikte çalışabiliyor olması nedeniyle; olur a, bir bot ‘liquidity provider’ veya ilgili kurum tarafından saptanıp engellense ve hatta bozulsa bile, diğeri tıkır tıkır çalışmaya devam edecektir. Diğer başarı ise, anılan botların ikisinin de çalkantısı (‘volatility’) hayli yüksek finans araçları üstünde çalışıyor olmalarıdır.

Futbol maçı ve Matematik

Herhangi bir futbol maçının herhangi bir bölümünü vidyo (dilediğiniz kadar çok sayıda olabilir) kaydına aldığınızı varsayalım. İster pek çok kez tekrarlaya tekrarlaya izleyerek ister de bir tanesini izleyerek anlatmaya çabaladığınızı varsayalım. Anlattığınız ile gerçek olayların örtüşme oranı ne kadardır sizce? En fazlası, ne kadar olabilir?

Matematik ile ilgili Fizik olayları arasındaki örtüşme oranı daha mı fazladır sizce?

Deney ve tam Bilim

Birkaç yazıda, herhangi bir kuramı kanıtlamak için kaç kez deney yapılması gerektiğinin belirsiz, tanımsız olduğundan söz etmiş idik. Bir tek olgu, herhangi bir kuramı kanıtlamaya yeterli olur mu? Higss bozonu tespiti için kaç adet fotoğraf çekilmiştir acaba? Einstein kuramınca Güneş’in uzayı bükerek arkasındaki bir yıldızdan gelen ışığı çektiği de kaç kez gözlemlenmiştir?

Aynı konuyu K. Poper ağzınden dererlendirerek, “Güneş’in sabahları kaç kez doğuşu, ertesi gün de doğacak olduğuna kanıt teşkil edebilir?” sorusunu yinelemiştik. Konunun püf noktası ise, Güneş doğuşunun tanımsız oluşudur.(*) Yani, örneğin yarın Güneş saat tam kaçta doğacak acaba, sizin konumunuza göre? Saat, dakika, saniye derken hangi hassalığa dek (sonuçtaki en kısa süre birimi cinsinden) inilebilir dersiniz? Falanca basamağa dek sizin rapor edeceğiniz zaman için herhangi bir başka gözlemci onay ya da ret verebilir mi? Nasıl?

(*) Müsaadenizle dikkatiniz çekeyim; Geride bırakılan Güneşli sabahların sayısı arttıkça, aslında Güneşsiz sabahlara yakınlaşılmaktadır.

3. ne olabilir?

Bilim (Fizik) bilgimizin tam gelişebilmesinin önündeki 3 engelden biri insan zekâsının (zihin, anlak, dimağ) yetersizliği. Pek çok kez değinmiş olduğumuz gibi; sayıları, nokta, çizgi gibi geometrik şekilleri gerçek sananımız çok. Evrende SONSUZ enerji yokken fizik denklemlerinde SONSUZ enerji gani gani kullanılmakta. Dünyanın yarısında anlı şanlı Matematik Prof.ları 0,999… sayısının 1 sayısına eşit olduğuna inanmakta, anlı şanlı ‘uluslararası ve hakemli’ Matematik dergilerinde sayısız sözüm ona kanıtını yayımlamakta, derslerde belletmekte, buna göre de sınav yapmakta; yani, gençleri elemekte. (*)

İkincileyin Bilim bilgisinin ölçüme yani niceliğe dayalı olma zorunluluğu varken, hassalıklı ve kesinlikli ölçüm yapmak olanaksızdır. Çünkü, evrenin her unsuru diğer unsurlarıyla karşılıklı etkileşmekte (‘mutual interaction’). Ne ölçümcü sabit, ne ölçüm aygıtı ne ölçümü yapılacak olan unsur.

Bütün bunlar yetmezmiş gibi, üçüncü sebep de var.

Pekiii, 3. nedir, ne olabilir?

(*) 0,999… sayısı 1 sayısına eşit olsa, her ikisine A gibi herhangi bir sayı ekleyerek pek çok yanlış ‘sözüm ona’ eşitlik elde edilebilir. Örneğin 2,999… sayısı da 3 sayısına eşit olurdu. Bu durumda, arzu edildiği kadar çok sayının başka sayılara eşit olma gereği ortaya çıkar ki, bu da sayı sistemini kullanıl_A_maz hale çevirir.

Tahrik ve tazyik

Geçenlerde söz etmiştik; paranızı yılda bire bir arttırabiliyor yani iki katına çıkarabiliyorsunuz diyelim. On değerinde (çarpanında) kaldıraç da kullanırsanız, her yıl paranızı 10’a katlayabileceksiniz demek ki. Bu durumda, 3 yıl sonunda paranız 1000, altı yıl sonunda 1milyon, dokuz yıl sonunda da 1milyar katına çıkacaktır. 1000USD ile başlamış olsanız, 6 yılda dolar milyaderi olmanız -ve öğrencisi veya mezunu olduğunuz bölümü tümden, hatta birkaç kez satın alabilme olanağına erişmeniz- işten bile değil.
Biliyorsunuz, borsada varant veya VIOP kullanılabilir; 10 kaldıraçlı foreks piyasaları da mevcut.

Pekiii, olur a, hele paranızı çıplak işlemlerle, yani kaldıraç kullanmaksızın, bir ay içinde iki katına çıkarabiliyorsanız, acep ne olur?

Denemeye değer mi değmez mi?

Bağlantısız NOT: Yukarıdaki konularda eğitim ve öğretim veren bir üniv. bölümünün giriş puanı en düşük kaç olur?