Monthly Archives: May 2026

Cahil

isem, cahil olduğumu anlayabilir miyim?

Sıfırdan büyük bir sayı ile başlayıp,

birkaç cebir işlemi sonunda sıfırdan küçük bir sayı

elde etmek neyse de, bir de bunu matahmış gibi sergilemeye

ne dersiniz?

Dünyanın kazancı nereye gidiyor?

Muhteşem Yedili, son bilançolarında 240 milyar dolara yakın kar açıkladı -AA

– Nvidia, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 211 artışla karını en yüksek oranda büyüten şirket olurken, bunu yüzde 81 Alphabet, yüzde 77 Amazon, yüzde 61 Meta izledi – Son bilanço döneminde söz konusu yedi şirketin geliri de çift haneli artışlar gösterdi

NEW YORK (AA) – SEVGİ CEREN GÖKKOYUN – Piyasalarda “Muhteşem Yedili” olarak bilinen ve piyasa değeriyle borsalarının yönünü belirleyen Nvidia, Alphabet, Apple, Microsoft, Amazon, Tesla ve Meta, son yayımladıkları finanslarda yaklaşık 240 milyar dolar kar elde etti.
Dünyanın en değerli şirketi Nvidia, 26 Nisan’da sona eren üç aylık döneme, Alphabet, Apple, Microsoft, Amazon, Tesla ve Meta da bu yılın ocak-mart dönemine dair bilançolarını yayımladı.
AA muhabirinin “Muhteşem Yedili”nin açıkladığı son finansal raporlardan derlediği bilgilere göre, bu 7 dev şirketin söz konusu dönemlerdeki çeyreklik karlarının toplamı yaklaşık yüzde 74 artışla 239,8 milyar dolar oldu. Muhteşem Yedili, geçen yılın aynı döneminde toplam 138,1 milyar dolar kar bildirmişti.
Gelirler toplamına bakıldığında ise bu şirketlerin çeyreklik geliri yüzde 25 yükseldi ve 645,8 milyar dolara ulaşarak küresel çaptaki ağırlıklarını bir kez daha kanıtladı. Bu yedi şirket, geçen yılın aynı döneminde bilançolarında toplam 517 milyar dolar gelir açıklamıştı.
Bilançolarda, yapay zeka atılımlarının getirdiği rüzgar, bulut teknolojilerindeki büyüme ve devasa altyapı yatırımları dikkati çekti.

– Kar büyümesinde Nvidia zirvede
Son çeyrekte en yüksek net karı 62,6 milyar dolarla Alphabet elde etti. Şirketin karında operasyonel başarısının yanı sıra yatırımlarından kaynaklı gerçekleşmemiş değerleme kazançları etkili oldu.
Alphabet’i, 58,3 milyar dolarla Nvidia, 31,8 milyar dolarla Microsoft ve 30,3 milyar dolarla Amazon izledi.
Apple 29,6 milyar dolar ve Meta 26,8 milyar dolarlık net kar açıklarken, elektrikli araç pazarındaki rekabet ve fiyat baskılarıyla mücadele eden Tesla ise 477 milyon dolar ile Muhteşem Yedili arasında en az kar elde eden şirket oldu.
Nvidia, son bilanço döneminde karlılığını en çok artıran şirket olarak dikkati çekti. Veri merkezi ve yapay zeka çiplerine olan devasa talep sayesinde şirket net karını yüzde 211 oranında artırdı.
Yıllık bazda net karında Alphabet yüzde 81, Amazon yüzde 77, Meta yüzde 61, Microsoft yüzde 23, Apple yüzde 19 ve Tesla yüzde 17 büyüme kaydetti.
– Amazon gelirde liderliğini korudu
Gelir tarafında e-ticaret ve bulut devi Amazon, ocak-mart dönemine elde ettiği 181,5 milyar dolarlık gelirle ilk sırada yer aldı. Amazon Web Services (AWS) tarafındaki hızlanan büyüme şirketin gelir artışını destekledi.
Amazon’u 111,2 milyar dolar gelir kaydeden Apple ve 109,9 milyar dolar gelir sağlayan Alphabet izledi. Microsoft 82,9 milyar dolar, Nvidia 81,6 milyar dolar, Meta 56,3 milyar dolar ve Tesla 22,4 milyar dolar çeyreklik gelir bildirdi.
Şirketlerin son bilanço dönemlerindeki gelir artışı, Nvidia için yüzde 85, Meta için yüzde 33, Alphabet için yüzde 22, Microsoft için yüzde 18, Amazon ve Apple için yüzde 17 ve Tesla için yüzde 16 oldu.
Gelir tutarında da son sırada yer alan Tesla’nın, kar ve gelir artışı oranıyla da rakiplerinin gerisinde kalması dikkati çekti.
– Sermaye harcamalarını artırma planları öne çıktı
Muhteşem Yedili’nin son bilançolarında yatırımcıların en çok odaklandığı unsurlardan biri de sermaye harcamaları oldu. Son bilanço döneminde 20 milyar dolara yakın sermaye harcaması yapan Meta, 2026 yılı için toplam sermaye harcamaları hedefini 125-145 milyar dolar bandına yükseltti.
Microsoft da 2026 takvim yılında sermaye harcamaları için kabaca 190 milyar dolar yatırım yapmayı öngördüğünü bildirdi. Benzer şekilde Amazon ve Alphabet de bulut altyapısı ve veri merkezleri için on milyarlarca dolarlık yatırımlarını sürdüreceklerini vurguladı.
Tesla da azalan kar marjlarına rağmen Robotaksi ve insansı robot üretimi için devasa donanım ve sunucu yatırımlarına yöneleceğini ve 2026’da 25 milyar dolar sermaye harcaması yapmayı planladığını açıkladı.
Nvidia, Alphabet, Apple, Microsoft, Amazon, Tesla ve Meta’nın yayımladığı son bilançolarda elde ettiği kar ve gelirinin tutarları (milyon dolar) ile bunların yıllık bazda artış oranları (yüzde) şöyle:
Kar          Artış       Gelir        Artış
Nvidia      58.321     211        81.615     85
Alphabet  62.578     81         109.896    22
Apple       29.578     19         111.184    17
Microsoft  31.778     23         82.886     18
Amazon    30.255     77         181.519    17
Tesla          477         17          22.387     16
Meta         26.773     61          56.311     33
Toplam:     239.760   74          645.798   25
Kaynak : Anadolu Ajansı

BİLİM ile GÜÇLÜLÜK

Pek çoğumuz ziyadesiyle memnunuz; iyi ki AI var, daha iyi ki OPENAI (OAI) var. Ne istersen sor öğren!
Lâkin, kazın ayağı biraz çarpık. Çoğunlukça sanılıyor ki, AI’daki I yani INTELLIGENCE zekâ demek. Hayır, değil! INTELLIGENCE, istihbarat da demek; tıpkı CIA’da (Central Intelligence Agency) olduğu gibi. (#1) Tabii, istihbarat bilgi demek, bilgi de F. Bacon’dan bu yana açıkça güç (‘power’) demek. En geniş kapsamıyla evren hakkında bilgi edinmenin yolu da elbet Bilim.
Doğrudur, evrenin Bilim ile işlediği ve bu işleyişe dair bilgi anlamındaki Bilim insanlığın en büyük buluşudur. Ama, ne yazık ki, insanların pek çoğu bu gerçekten habersiz. İnsanlığın ortak emeğiyle, imece usulü ile üretilmiş Bilim bilgisi, günümüzde tekelleşmeye yüz tutmuş durumda. Büyük balığın küçükleri yemesi misali, yüksek IQ’lu insanlar diğerlerini sömürmekte değil midirler acep? (#2) Benzer ilişki devletler arasında da yok mudur sizce?

Günümüzde artık değer büyük ölçüde Bilim bilgisi sayesinde kotarılmakta ama bu husus lâyığı olduğu ölçüde değerlendirilmemektedir.

Bilim bilgisi, insanlığın en büyük buluşudur ama başka pek çok canlı türü de, daha alçak gönüllü ölçütlerde olsa da, böylesi bilgiden yararlanmaktadır. Örneğin karıncalar! (#3)

Sonuca gelecek olursak; “Efendilik ruhunun tezahüründen evvel, kölelik ruhunun tezahürü elzemdir.” mealindeki sözü için B. Russell’ı selâmlayıp İç Anadolu’da yaygınca kullanılan şu deyim ile sonlandıralım yazıyı: (Lütfen bağışlayın;) “Eşek olmayı kabullenene palan vuran çok olur.”

(#1) Yani ‘Bilgi edineyim.’ derken hakkınızdaki çeşitli istihbaratı, örneğin ne(ler) ile ilgilendiğiniz hakkındaki istihbaratı kendi elinizle veriyor durumuna düş_ÜRÜL_mekte olabilirsiniz.
https://www.google.com/search?q=intelligence+ne+demek&rlz=1C1CHBF_enTR1209TR1209&biw=1366&bih=641&sca_esv=978abaad62f62cb1&sxsrf=ANbL-n5cNK6c0LjSoiyzoLfz94y2DhZJcQ%3A1779817643117&ei=q9wVatTsBviI7NYP1ayJqQ8&ved=0ahUKEwiU7oezwdeUAxV4BNsEHVVWIvUQ4dUDCA8&uact=5&oq=intelligence+ne+demek&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiFWludGVsbGlnZW5jZSBuZSBkZW1lazIIEAAYgAQYywEyCBAAGIAEGMsBMggQABgWGB4YCjIGEAAYFhgeMgYQABgWGB4yBhAAGBYYHjIGEAAYFhgeMgYQABgWGB4yBhAAGBYYHjIGEAAYFhgeSLFRUPYYWJtHcAF4AZABAJgBfKABkAyqAQQ1LjEwuAEDyAEA-AEBmAIQoAKzDsICChAAGEcY1gQYsAPCAg0QABiABBiKBRhDGLADwgIOEAAY5AIY1gQYsAPYAQHCAhcQLhjcBhi4BhjaBhjYAhjIAxiwA9gBAcICDxAjGIAEGIoFGCcY-QEYRsICBRAAGIAEwgInEAAYgAQYigUY-QEYRhiXBRiMBRjdBBhGGPkBGPQDGPUDGPYD2AEBwgILEAAYgAQYigUYkQLCAgsQLhiABBiKBRiRApgDAIgGAZAGE7oGBggBEAEYCZIHBDEuMTWgB8iRAbIHBDAuMTW4B5oOwgcGMy0xMi40yAf3AYAIAQ&sclient=gws-wiz-serp
(#2) https://www.google.com/search?q=iq+e%C4%9Frisi&rlz=1C1CHBF_enTR1209TR1209&oq=iq+e%C4%9Frisi&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIKCAEQABgTGBYYHjIKCAIQABgTGBYYHjIHCAMQABjvBTIHCAQQABjvBTIHCAUQABjvBTIHCAYQABjvBdIBCDUwNTJqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&ie=UTF-8
Ayrıca;
https://www.google.com/search?sca_esv=978abaad62f62cb1&rlz=1C1CHBF_enTR1209TR1209&sxsrf=ANbL-n5-X-YoJ-HxgYOXpbu0sLN7AxbRPg:1779816647667&udm=2&fbs=ADc_l-aN0CWEZBOHjofHoaMMDiKpaEWjvZ2Py1XXV8d8KvlI3p-ML-906rRL_m6h4jR-tdCeKIwp94h-QiJ4lJfObsqU79yRFgWBtc5FGpXu1cRl7ZgTFhVm8qygFNRRug_YO90BDK6YW9Yj42jm00JNq16qI3512riNNnuBqroShMfWqIIZ9Nr2UqBsNV0P8Rr6KG1DJQ0F6JUd2RSQPayaONGIZGnMJg&q=iq+e%C4%9Frisi&sa=X&ved=2ahUKEwjOtbLYvdeUAxVbB9sEHWhSD1QQtKgLegQIFxAB&biw=1366&bih=641&dpr=1
(#3) Tarımcı karıncalar: https://www.google.com/search?q=tar%C4%B1mc%C4%B1+kar%C4%B1ncalar&rlz=1C1CHBF_enTR1209TR1209&oq=tar%C4%B1mc%C4%B1+kar%C4%B1ncalar&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRigATIHCAIQIRigAdIBCDk4NzBqMGo3qAIIsAIB8QUezMaaTtQGAQ&sourceid=chrome&ie=UTF-8
Köleci karıncalar: https://www.reddit.com/r/todayilearned/comments/15q411f/til_of_slaver_ants_an_entire_category_of_ants_who/?tl=tr
https://www.webtekno.com/karincalardaki-kolelik-sistemi-h148595.html

Ben kuvantum bilgisayara kuvantum bilgisayar demem, beni geç(E)medikçe

Başlığın gayet iddialı olduğunun farkındayım!
Kuvantum bilgisayarın şifreleri şıpınişi kıracağı, kripto madenciliğini anlık iş hâline getireceği, ‘Block Chain’I pamuk ipliğe çevireceği bekleniyor. O arada borsaları ve foreks piyasalarını da hallaç pamuğu gibi çırpalayacağı açık. Ama, bu fakir açısından asıl mevzuu, 2 Mayıs 2026’da yayımlanan ‘Son iş!’de (#1) sözü edilen botu, botları geçip geç(E)meyeceği.
Gerçi, cari bilgiişlem sistemleri, ihtimaldir ki yöneticileri bu fakiri küçümsediği, yabana attığı içindir; pek başarılı botlar icat edemedi. Yahut icat eden oldu da açığa çıkmadı. Öyle ya! Tellâl tutup, dünya aleme ilân edecek değiller(di(r)) elbet.

Niçin mi, böyle üst perdeden ve iddialı konuşuyorum? Çünkü, ‘Son iş!’de sözü edilen iş o tarihten 22 Mayıs 2026 kapanışa dek yani yaklaşık bir takvim ayı içinde salt XAGUSD üstündeki gerçek uygulama parametreleriyle (#2), başlangıç kapitalini 2,86katına (ikivirgülseksenaltı) çıkarttı. Varın ötesini siz hesap ediverin.
Kıssadan hisse: Hani derler ya, “—Yüksek çalkantı (‘volatility’) dönemlerinde işlem yapmaktan kaçının!”, hele hele kaldıraç asla kullanmayın. Bu düstur her durum için geçerli değil demek ki. İkincileyin, sözüm ona ‘kendi kendine öğrenen’ uygulamalar yazılımcısının yöneticisinin bildiğinden daha fazlasını öğren(E)mez. Bu da, finans botlarının başarısına ket vuracaktır elbet. Bu konuya bir, iki yazımızda değinmiştik. Ama işte şu kuvantum bilgisayar gerçek anlamda yani biz insanlar gibi düşünebilen yapay zekâya dönüş_TÜRÜL_ebilir. O zaman da, hemen her şey sil baştan, yeniden yaplan(dırıl)ır. Zaten, bu gibi nedenlerle ‘Son iş!’ başlıklı yazının başlığı ‘Son iş!’ olarak seçilmişti. ‘Ben, oradaki finansal botun daha iyisini geliştirene dek kuvantum bilgisayar kemâle erer; benim çabam da çöpe gider.’ fikrindeydim, hâlen de öyleyim. Hem, çık çık nereye dek?

(#1) https://blog.metu.edu.tr/caglart/?s=son+i%C5%9F
(#2) İlgili aracı kurumun oynak makas (‘dynamic spread’) ve gecelik faiz (‘swap’) değerleri ve x10 kaldıraç ile.

KUVANTUM BİLGİSAYAR

Bu aygıt (#1) Zamanda Yolculuk yapılmasını olanaklı kılar mı? (#2)
Hayır! Bkz., https://blog.metu.edu.tr/caglart/2026/03/27/zamanda-yolculuk/ , https://blog.metu.edu.tr/caglart/2025/12/18/asil-ile-kaplumbaga-ve-zamanda-yolculuk/ , https://blog.metu.edu.tr/caglart/2025/12/18/asil-ile-kaplumbaga-ve-zamanda-yolculuk-bolum-1/ , https://blog.metu.edu.tr/caglart/2026/02/11/asil-ile-kaplumbaga-ve-zamanda-yolculuk-bolum-2-hkk/

Aynı aygıt, şifreleri bitirir ve BTC ile diğer kripto paraları tedavülden kaldırır mı? (#3)
Evet! Çünkü olağan dışı kısa sürelerde her türlü şifreyi çözebilir ve kripto madenciliğini başarabilir. Tabii, yeterli yüksek değerlerde enerji beslemesi yapıldığında.

Aynı aygıtın çalışması için Mutlak Sıcaklık (tam Sıfır Kelvin veya -273 Celsius derece dolayı) gerektiğine ve uzay yaklaşık bu sıcaklıkta olduğuna göre; yapay uyduda, Ay’da Mars’da çalışırken de niçin soğutucu sistemlere gerek duyulur? Bkz., şu vidyonun 10.dakika 23.saniye dolayı: https://www.youtube.com/watch?v=TlKbbYaxMB4
Çünkü, uzayın ısı sığası çok küçüktür; uzayda ısı alışverişi hemen hemen hiç gerçekleşmez. Örneğin, uzayda yaklaşık 5500 Kelvin (veya Celsius derece dolayı) sıcaklıktaki Güneş çabucak soğumayıp, sıcaklığını yaklaşık 4,6 milyar yıldır koruyabilmektedir. Günlük yaşamda kullanılan soğuk termosların kaliteli olanlarında da hayli düşük basınçta hava (yani boşluk, vakum) yalıtıcı olarak kullanılnmaktadır.(#4)

(#1) https://www.google.com/search?q=kuantum+bilgisayar&rlz=1C1YTUH_trTR1162TR1162&oq=Kuantum+Bilgisayar&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqDAgAECMYJxiABBiKBTIMCAAQIxgnGIAEGIoFMg8IARAjGCcYgAQYigUY8AUyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyCQgEEAAYChiABDIHCAUQABiABDIICAYQABgWGB4yCAgHEAAYFhgeMggICBAAGBYYHjIICAkQABgWGB7SAQgxNzM1ajBqN6gCALACAA&sourceid=chrome&ie=UTF-8
(#2) https://www.youtube.com/watch?v=PJjMl-imz48
(#3) https://www.youtube.com/watch?v=gXHuPUxStDc
(#4) https://www.google.com/search?q=uzay%C4%B1n+%C4%B1s%C4%B1+s%C4%B1%C4%9Fas%C4%B1&rlz=1C1CHBF_enTR1209TR1209&oq=uzay%C4%B1n+%C4%B1s%C4%B1+s%C4%B1%C4%9Fas%C4%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRigATIHCAIQIRigAdIBCDExNDBqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&ie=UTF-8

Bazı minik yanlışlıklar

1) Alttaki vidyonun 2. dakikasının 5.saniyesi ile 2.dakikasının 7. saniyesi (2:05-2:07) arasında yanlışlık vardır.

2) Üstteki vidyonun sonlarında tartışılan güzel Fizik denklemlerin yalınlığı, henüz hangi mertebede evrene aşinâ olduğumuzun, olabildiğimizin göstergesidir. “Ne denli ilkel zekâ (akıl, zihin, dimağ) o denli yalın ve basit Fizik temel denklemleri.” dense de pek yanlış olmaz doğrusu.

3) “Ne kaa ekmek o kaa köfte!” sözü (#1) de yanlış olabilir; tersi için bkz. (#2)

(#1) https://www.google.com/search?q=ne+kaa+ekmek+o+kaa+k%C3%B6fte&rlz=1C1CHBF_enTR1209TR1209&oq=ne+kaa+k%C3%B6&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCAgBEAAYFhgeMgYIABBFGDkyCAgBEAAYFhgeMgoIAhAAGIAEGKIEMgcIAxAAGO8FMgoIBBAAGIAEGKIEMgcIBRAAGO8FMgcIBhAAGO8F0gEJMTI2NzJqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&ie=UTF-8
(#2) https://www.facebook.com/BalkanMuziklerii/posts/balkanlarda-daima-et-miktar%C4%B1-ekmekten-fazlad%C4%B1r-ne-ka-ekmek-o-ka-k%C3%B6fte-s%C3%B6z%C3%BCne-de-/1289466386543999/