Sürdürülebilir Trafik Güvenliğinde İlk Adımlarımızı Atıyoruz!
Bu postta okuyacağınız köşe yazıları, 2024-2025 Güz dönemi kapsamında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Psikoloji bölümünce verilen PSY 3701 Introduction to Traffic Psychology dersinin final ödevi olarak dersi alan öğrenciler tarafından yazılmıştır. Introduction to Traffic Psychology dersinin amacı, trafik psikolojisi alanındaki temel yaklaşımlar, metotlar ve uygulamalar hakkında öğrencilere bilgi sunmak ve onlara günlük hayatlarında önemli bir yer kaplayan trafik ve ulaşım kavramları hakkında farkındalık kazandırmaktır.
Introduction to Traffic Psychology dersi, Prof. Dr. Türker Özkan tarafından araştırma görevlileri Burcu Arslan ve Gözde Atalan asistanlığıyla verilmektedir. Ekibimiz, 2005 yılında kurulan Safety Research Unit (SRU) – Güvenlik Araştırmaları Birimi (GAB) adı altında, genel güvenlik ve trafik güvenliği konularında uygulamalı araştırmalar yürütmektedir. Ekibimiz hakkında detaylı bilgi için:

Nowadays, increasing vehicle usage increases traffic density every passing day. This rapid and unprepared increase not only creates problems in terms of traffic density but also affects many issues such as life safety, environmental and natural cleanliness, and wildlife. While most of these effects are addressed retrospectively, in other words, most of the effects of uncontrolled traffic are addressed after or while they are being experienced, in addition to that, we cannot predict what kind of an effect it will have on different issues in the future. Many institutions and companies are working on these issues and these problems are being dealt with as much as possible with developing technology. On the other hand, as I said, while these solutions bring new technologies and rules, they also bring new problems. Can cars be used without a human driver? Is it safe to build a vehicle bridge underwater? Are the rules sufficiently deterrent or encouraging? Although a clear solution has not yet been found to these questions, these are just a few of the problems we currently experience in traffic. Yes, it is impossible not to have hopeless thoughts about traffic and safety when the situation is like this, however, the good news is there is another issue we can focus on and that covers most of the effects I mentioned, and at the same time, it will not only be a solution to these problems but will also open the door for a new, sustainable and safer life. Safety and Sustainability. Traffic safety and sustainability is currently a subject that many disciplines, such as traffic psychology, focus on, but in order for these studies to be valid and applicable, those in traffic, namely drivers and pedestrians, must also be aware of these studies and be conscious. Therefore, in this article, I will try to share my thoughts and provide information about the importance of these issues, what can be done, and what awaits us.
Why safety and sustainability in traffic are important and necessary?
This question may seem like a simple question at first glance, but in the hustle and bustle of our fast-paced daily lives, how much do we think about this issue? We may assume that we think about our safety enough, at least because we are alive and not killing anyone, but the concept of safety is much more than that. Think about insecurity, even imagining being in an unsafe traffic environment can cause stress and at the same time this increased stress can then cause an accident. Think about insecurity, even imagining being in an unsafe traffic environment can cause stress, and this increased stress can then cause an accident. According to the Turkish Statistical Institute (TÜİK), there were 1 million 314 thousand 136 accidents in Türkiye in 2023. Of this number, 1 million 79 thousand 62 were accidents with damage, and 235 thousand 71 were accidents with death or injury. 83.1 percent of traffic accidents with death or injury occurred within residential areas, and 16.9 percent occurred outside residential areas. (TÜİK, 2024) Imagine yourself as a pedestrian or driver in residential areas. It is not surprising that the stress you experience when you hear this statistic can affect your driving, walking, or directly the accident. Therefore, instead of thinking about traffic safety only in terms of events that have already occurred or only in terms of death, it is necessary to include current and potential events for a calmer environment and mind. However, we can also think about our safety from another perspective: the impact of traffic on the environment. Factors such as fuel used, carbon emissions, noise pollution and exhaust gases affect not only traffic but also our daily lives. In addition, you will agree that it is really not easy to imagine a residence without air pollution or traffic noise. While safety and sustainability in traffic occupy such a place in our lives, I think the question “is it optional or necessary?” is a bit inappropriate, I think you will agree with me based on what you read here and see every day.
What should (not) we do for safe and sustainable mobility traffic in our country and in the world?
Now we come to the most important part of the issue, which will make the problem we found meaningful, what can we do about these problems? Actually, it is a question with a simple answer, to act together. One of the most effective elements that affects both safety and sustainability in traffic is public transportation. Public transportation is also one of the rare elements that can directly affect the excess of vehicles in traffic. Therefore, we should increase the use of public transportation more. In this way, we will not only increase safety and sustainability but also reduce the density in traffic, so we can greatly reduce the time spent in traffic. Less time lost, less environmental pollution and fewer accidents, how great is that, isn’t it? However, unfortunately, according to TÜİK, the use of motor vehicles in Türkiye in 2023 has increased by 8.87% in 2024. This corresponds to more than 2 million vehicles. In addition, the average age of motor vehicles in Turkey is approximately 15 (TÜİK, 2024). This means that while we have an option such as public transportation, the benefits of which we have just listed, unfortunately people prefer private vehicles and this situation increases every year. At the same time, the fact that the average age of motor vehicles is almost 15 shows that their environmental impact, such as carbon emissions, is much higher compared to green-friendly vehicles that have been introduced in recent years. Don’t you think this situation is harmful to the person in terms of time and effort, and to the environment in terms of pollution and density? However, in my opinion, in the light of this information, everyone can actually understand what needs to be done and act accordingly, but I think the main reason for this problem is our education on this issue. The best thing we can do to solve this issue is to produce new sources such as driving license courses where people can learn about traffic. In this way, people can be informed in detail about the subject before getting on the road and encounter the statistical information I mentioned. As I said, after people are exposed to this information, I am sure that they will also understand what can be done about the subject. In additin to that, they may also think about new things about this issue and help the traffic develop. By touching on this topic, I think I have actually said something about what we should not do. Motor vehicles affect the environment in various ways, such as carbon emissions, and this is an issue that vehicle manufacturers are working on and trying to minimize every year. For this reason, we should reduce our tendency towards old model vehicles and instead focus more on options such as public transportation. (I’m not sayıng buy new cars J)
Where do we go? Where should we go? what should we aim for safer and more sustainable road users?
When we look at the statistics and situations I mentioned before, we might think that the place we are going is not in an excellent condition. The increasing number of vehicles every year may cause a noticeable increase in accidents in the very near future. In addition, air pollution caused by traffic may soon confront us with serious dangers. However, as bad as these situations are, they are not yet critical enough to cause despair or make us think that there is nothing to be done anymore, we can still be hopeful to change the direction we are going, to change our course. So where should we go to? We can have an ideology that we adopt. No matter how impossible it may seem, we should set big goals like zero accidents, zero pollution. Isn’t that what ideologies are for? We can have an ideology that we embrace. No matter how impossible it may seem, we should set big goals like zero accidents and zero pollution. Isn’t that what ideologies are for? As long as we have such goals and strive for them, it is possible to fix our current situation and also change where we are going. I think that increasing the resources that people can get information about traffic, which I mentioned before, can be a good start for this. In this way, people can not only get information but also understand what can be done about the subject, where there are deficiencies, where there are excesses, and that goals like zero accidents and zero pollution are not that impossible. Thanks to this, people can protect both themselves and nature by choosing options such as public transportation instead of buying old-model cars and causing congestion in traffic and pollution in the air. In addition, it can increase the importance of development in public transportation and non-motorized transportation options such as pedestrian and bicycle paths. It is not up to me to say where exactly we should go, but I think that safer non-motorized vehicle transportation, more public transportation, and choosing environmentally friendly vehicles for less pollution are very important in getting out of our current situation and taking us further, to where we need to go.
What can we do in general? What can we do as a person (micro level)? What can organizations and/or cities do (meso level)? What can countries do (macro level)? What can international structures do (magna level)?
In my opinion, the most effective solution to the issue is what can be done individually (micro level). I think that citizens who obey the rules more, who tend to use public transportation or non-motorized transportation when conditions are suitable, and most importantly, who are educated on the subject, will be more beneficial to themselves and other individuals who experience traffic firsthand than most other options. Apart from these, of course, there may be people who do not want to follow the rules, or do not want to walk, or do not want to receive education on the subject. This is everyone’s right. At this point, the country and its laws can come into play. Regulating the existing rules, making them more applicable and compliable plays a crucial role in this case. Because rules are made to prevent unwanted situations and should be deterrents. However, in the applicability part, cities come into play this time (meso level). Applying the rules as they should be can only be done with the meticulousness of the city administration. Traffic signs such as speed limits and maintenance of roads should be done regularly. In addition, in areas where accidents are concentrated, rule monitoring can be increased to ensure that the rules are followed and accident rates decrease. In addition, it is useful for the people who enforce the rules to be educated, to explain the reason for the rules, and to inform those who are penalized.In addition, cities play an important role in creating a safer traffic experience by increasing work in areas such as urban planning. Apart from these, there are also things that can be done internationally (magna level). Studies for the spread of organizations with ideologies such as zero emissions can allow organizations to both spread and exchange ideas and develop within themselves. In addition, creating common work areas such as environmentally friendly or safer traffic technologies and spreading these technologies by working internationally can both provide more development on the subject and directly benefit the reduction of air pollution in developing or underdeveloped countries.
What is your last word for readers?
My final words to the readers are to be hopeful no matter how bad the situation or statistics may seem. Only with hope can we reach a more advanced, safer and sustainable traffic. In addition to this, to strive to be conscious. Because there is always something that can be seen and done about a situation, as long as we know how to look. Wish you a happy and safer life, with love and peace.
Man, with a cake in his car’s back seat, excited to celebrate his daughter’s birthday.
High school student, who just got accepted to university and is on her way to cross the road to tell her parents.
Delivery guy on a scooter, on his way to finish the last order and go home to his pregnant wife.
They all have plans, but instead, they end up adding to the statistics of traffic fatalities.
Traffic fatalities affect more than 1.35 million lives every year, an intimidating number we cannot ignore. The road is a place where different vulnerabilities intersect. Every journey comes with a risk, and it doesn’t really matter if you are a pedestrian, driver, or cyclist. What is equally important is that millions of people are left with debilitating injuries after road accidents, and this absolutely changes the quality of life.
Our individual behaviors intersect in a shared space, which is traffic. This affects not only people’s safety but also the environment. Let us dive into the topic to explore what is the importance of the problem and how we can tackle this situation on different levels – individually, locally, and globally – to strive for safer and more sustainable mobility.
Societal behavior is reflected in this collective activity of traffic. So, traffic is not simply about movement. Risky driving, lack of infrastructure, and weak urban planning are all interconnected issues that make worse both road danger and environmental degradation.
Whether we should tackle these challenges should not even be a question – resilient and equitable society cannot be established without initiatives. If we want to protect human lives and take care of the planet for future generations, we should develop a traffic system that prioritizes safety and sustainability.
You probably wonder who is to blame for all the traffic fatalities – psychologically unstable drivers, inattentive pedestrians or lousy government? The answer is not that simple, but there is something everyone can do.
Establishing safer roads is impossible without a mindset shift and behavioral change. Research emphasizes how positive driving habits—such as yielding to pedestrians, minimizing aggressive responses, and respecting speed limits—can drastically reduce accidents and improve traffic flow. These small, considerate actions contribute to a ripple effect that is beneficial to everyone on the road. On the other hand, environmental harm comes from over-reliance on private vehicles, neglecting public transport, or failing to adopt cleaner technologies contribute to environmental harm.
Here’s what we should stop doing: speeding, distracted driving, and ignoring traffic laws. These behaviors not only put lives at risk but also destroy public trust in traffic systems. Equally, we must resist the temptation to sacrifice safety for convenience. For example, cutting corners to save time might seem harmless, but it contributes to a culture of risk and disregard for rules. A community that puts the rules of the road above all and prioritizes the well-being of all citizens fosters an environment which considers both safety and sustainability.
At the moment, traffic systems worldwide are at a crossroads. There is an urgent need for innovative solutions, because urban populations are growing, congestion and emissions are worsening. Even greater economic, environmental, and social costs can come from these phenomena, if we leave them unchecked.
A future with accessible, secure, and ecologically friendly mobility should be our goal. This entails addressing disparities in transportation access in addition to lowering fatalities. Due to a lack of suitable public transportation options, many underprivileged populations are forced to rely on risky or unsustainable modes of transportation. In order to build a society that is more equitable and inclusive, this gap must be closed.
Urban planning that is visionary is essential. It is feasible to favor cycling and pedestrians while preserving effective traffic infrastructure, as cities like Copenhagen and Amsterdam have shown. These instances demonstrate how we may improve the sustainability and livability of communities with dedication and funding.
All societal levels must be involved in the effort.
Micro-Level (Personal): We can all do our part to make roadways safer. Simple behaviors like using seat belts, paying attention to traffic signals, and avoiding distractions while driving can have a big impact. When feasible, think about taking the bus, riding your bike, or walking. Making environmentally conscious travel decisions lowers your carbon footprint and promotes sustainable mobility.
Education is yet another effective instrument. For example, parents can teach their kids safe driving practices, making the future generation of drivers more conscientious. Keep in mind that the road is a common area where everyone’s responsibility counts, not just you.
Meso-Level (Local/Organizational): Cities and organizations need to take action at the local level. Local governments ought to support public transportation, upgrade road infrastructure, and make investments in intelligent traffic management systems. Employers can help these initiatives by offering incentives to staff members who choose environmentally friendly ways to commute, such carpooling or electric vehicle subsidies.
Campaigns to raise public awareness are another successful tactic. Communities can be motivated to modify their behavior by, for example, emphasizing the risks of distracted driving or promoting the advantages of cycling. Speed bumps and bike lanes are examples of traffic-calming devices that can greatly improve safety and promote environmentally friendly behavior.
Macro-Level (National): National governments are essential in establishing regulations and allocating funds for sustainability and traffic safety. It is possible to decrease infractions and save lives by enacting stronger traffic regulations and making sure they are enforced. Investing in environmentally friendly transportation infrastructure, such high-speed rail systems or EV charging stations, is equally crucial.
Magna-Level (International): Addressing cross-border traffic and environmental issues requires international cooperation. Organizations such as the United Nations have the power to establish international standards and promote information exchange among nations. International agreements on road safety procedures or automobile emissions regulations, for instance, can spur group advancement.
Coordinated action can be inspired by common commitments to minimizing road fatalities, as seen by collaborative programs like Vision Zero. Further bridging gaps and advancing equity can be achieved through funding international research initiatives and infrastructure development in low-income areas.
Keep in mind that every action you take has an impact, whether you choose to slow down, be vigilant, or yield to pedestrian crossings. Similarly, promoting cleaner technologies, stronger regulations, or improved infrastructure increases this effect. A traffic culture that not only moves but flourishes is what we should strive for. By working together, we can steer toward a time where roads serve as conduits to a better society.
Dolmuşlar ya da namı-diğer minibüsler. Özellikle düşük gelirli ve orta gelirli bireylerin uzun lafın kısası arabasızların hayatlarının büyük bir parçası. Ama ve lakin yalnızca arabasızların hayatını mı etkiliyorlar sizce?
Elbette hayır! Efendim, kaldırımda kendi halinde hülyalara dalmış yürüyen yayadan, altında Range-Roverı ile gösteriş yapan trafik delikanlısına, 90 model Renault’su ile muhtemelen egzoz filtresi eski olduğundan hava kirliliğine itina ile katkıda bulunan dayıdan, belediye otobüsünde sabahtan akşama canı çıkan şoföre kadar herkesi etkiliyor. Mütemadiyen yolu uzatan taksicileri ve o kapı senin bu kapı benim didinip duran kuryeleri de atlamayalım tabi. Hatta inanır mısınız bilmem yola yanlışlıkla kendini atan minik kirpi bile bu durumdan alıyor nasibini.
Şimdi diyeceksiniz ki bu dolmuşlar minibüsler ne menem felaketlere sebep olmuşlar da bu yazar alamamış hızını kusmuş da kusmuş öfkesini. Siz bu kadar önyargılı davranmadan önce niyetimi açıkça belirteyim, tüm amacım dolmuş sistemindeki sorunları düzeltebilmek ve sürdürülebilir bir trafik düzenini sağlamak. Dolmuşların bu sürdürülebilirliğe kastettiği açıkça ortada çünkü.
Sizi hiç bekletmeden izahatlerimi sıralayayım öyleyse.
- Zincirleme duraksama
Adından da anlaşıldığı üzere sevgili okurlarım, bu kendi ritminde akıp giden bir trafikte, bir aykırının ortaya kabak çiçeği gibi çıkıp şak diye frenleri köklemesi sonucu arkadaki herkesin sırası ile durmak zorunda kaldığı ve bitmeyen sonsuz bir döngüye sıkıştığı o bedbaht durum.
Dolmuşların da yolda kendi halinde yürüyen herhangi bir yaya gördüğü an da kornaya sonsuz kez basmak suretiyle direksiyonu şak diye kırıp frene de zönk diye basmak gibi iflah olmaz bir alışkanlıkları var. Eee peki bu alışkanlığın sonu nereye varıyor derseniz cevabı başta söylemiştim zaten: zincirleme duraksama.
Sadece bu mu tabi ki değil, bağlayın kemerlerinizi iki numara geliyor.
- Trafik Yoğunluğunda Gereksiz Artış
Şimdi bir dolmuştan ne olmasını bekleriz. Adı üzerinde dolmuş olmasını, içi hem mutlulukla hem yolcuyla dolu dolu yol almasını bekleriz öyle değil mi? Yani bu ismi koyarken bunu amaçladıklarını düşünüyorum ben en azından. Arka arkaya 5 dolmuş geçiyor sanırsın dolmuş değil tren, ve bilin bakalım kaçı dolmuş? Bilemedinizz hepsi boşmuş. Ve işin garibi sonraki 10 dakika boyunca 1 tane bile dolmuş geçmiyor. Çoğu istikamette bu durumun böyle olduğunu içi boş bir özgüvenle iddia edeceğim. İnanmıyorsanız araştırmanızı (chat gpt’ye soracaksınız ikimiz de biliyoruz) öneririm. Yani uzun lafın kısası bu boşmuşlar zamanlamayı ve güzergâh sistemini düzgün kullanamadıklarından hem kuru kalabalık yaratıp trafiği felç ediyorlar hem isimlerinin hakkını veremiyorlar. Buradan sayın yetkililere sesleniyorum buna bir çözüm bulsunlar lütfen, boşmuşlar lobisinin elinden kurtarsınlar biz biçare vatandaşlarını.
3) Kural ihlali
Bu dolmuşların gördükleri her yayayı kapıp kaldırmaya çalışmak gibi bir fetişleri var malumunuz. Hedefe (yaya) kilitlendikten sonra önce korna merasimi sonra üzerine dümen kırmalı fren ritüeli ve en son hedefin suratının ortasına kapıyı denk getirip aniden açmalı bir tören düzenlemeyi pek seviyorlar. Sevsinler sevgiye lafım yok ama, insana adeta toxic ex’si ile yaşadığı tüm travmaları hatırlatan bu ani, ön görülemez, dengesiz hareketlerinin bir trafik faciasına sebep olmasına ramak kalıyor. Sinyal vermeden ve önceden de söylediğim gibi oldukça ön görülemez bu manevralar arkadaki araçlar için büyük tehlike teşkil ediyor.
İşte bunlar ben denizin gözlemleme şansına nail olduğu birkaç dolmuş sorunuydu. Böyle hep problemlerden konuşunca da insanın içi şişiyor biri de çıkıp bir çözüm önersin istiyor. Ve tam bu noktada sevgili olurlarım merak etmeyin, Serenay Sarıkaya gibi “yine ben yine ben” nidaları atarak dolmuş, boşmuş sorunların çözümlerini de sizlere bizzat ilan ve armağan edeceğim şimdi.
Ekşi sözlük, chat-gpt ve bizatihi kendi ulvi deneyimlerime ve devamlı gözlemlerime dayanarak yaptığım bu tespitlere, yine aynı seviyede çözümler yakışır diyorum. Ve yine başlıyorum sıralamaya.
- Dolmuşlar kapatılsın
Hemen ciddiye almayın latife ediyorum, arabasızlara kâbus yaşatmanın manası yok. Benim de dolmuşlara bir düşmanlığım yok zaten. Ama, diyorum ki dolmuşlara bir Gps sistemi getirilse, böylece bu dolmuşlar kendilerini tren vagonu sanma hezeyanından vazgeçebilirler. Ve böyle olunca da hem rekabet azalır (ben kapacağım o yayayı diye aynı kişinin üzerine 5 dolmuş birden gitmez mesela), hem yoğunluk azalır. Hem de müşteri memnun kalır, boş boş dolmuş beklemek zorunda kalmayacağından. Bir dolmuşu kaçırırsa 5 tanesini birden kaçırmış olmadığını bileceğinden dolayı.
- Dolmuşlara Özel Düzenleme
Trafikte dolmuşların ani manevralar yapmasının önüne geçebilmek adına birtakım düzenlemeler getirilebilir. Yasal düzenlemeler mesela. Ne olduğunu ben de bilmiyorum her şeyi de ben düşünemem ya. Ayrıntılarda boğulmayı ve kafa patlatma işini siz genç akademi neferlerine ve devletime bırakıyorum.
Velhasıl-ı kelam, yolların daha güvenli olması için, yetkili merciler bu konuya bir el atmalı, bizler de etrafta dolmuş varsa iki kat dikkatli olmalıyız. Malumunuz, trafik hayatımızda oldukça yer kaplayan önemli bir mevzu, bu kadar hayatın içinden olması çoğu zaman görünmez olmasında da sebebiyet veriyor tabi. Daha organize bir dolmuş sistemi ile daha düzenli ve sürdürülebilir bir trafik sistemi için şimdilik ufukta yapılabilecekler olarak bunlar var.
Dip not: “Amma da yaptın sende” demeyin daha ikna edici olabilmek adına istatistik aradım fakat bu konuda yapılmış güncel bir çalışmaya rastlayamadım. Eee iş başa düştü, dillendirmesi benden, araştırması sizden diyerek noktalıyorum.
When we close our eyes and imagine, traffic resembles an orchestra; every vehicle, pedestrian, and public transportation operates like instruments moving in harmony, creating a symphony. Drivers behind the wheel, pedestrians at crosswalks, and bus drivers are the musicians of this grand orchestra, while traffic lights and signs act as the conductor, maintaining order and coordinating every movement. However, when a single note is played incorrectly or a musician loses their rhythm, this symphony can instantly turn into chaos. Similarly, when safety and sustainability are neglected, the delicate rhythm of urban life is disrupted, manifesting as chaos, the blare of horns, and environmental pollution. Safety and sustainability are indispensable for this symphony to continue as an orderly and meaningful melody. The fact that traffic accidents claim millions of lives each year underscores the vital importance of safety measures in protecting human lives. On the other hand, the environmental pollution and climate change exacerbated by excessive fossil fuel usage make sustainable transportation methods not a luxury but a necessity. These elements serve as the cornerstone of traffic systems to enhance both individual and societal quality of life.
In an era where technological advancements continue to evolve at an unprecedented pace, traffic is inevitably shaped by these transformations. Autonomous vehicles, electric cars, and intelligent traffic systems offer groundbreaking solutions to enhance safety and ease daily life. However, like any innovation, these advancements come with their own set of challenges. Increased traffic congestion, unequal access to technological infrastructure, and environmental harm from improper implementations are some of the shadow aspects of this transformation. Thus, it becomes crucial to perceive technology as merely a tool and to utilize it in a balanced manner for the benefit of humanity.
In light of this transformation, the responsibilities of both individuals and societies regarding traffic safety and sustainability have become more critical than ever. When harnessed correctly, the possibilities offered by technology can save lives, rejuvenate the environment, and strengthen social equity. However, achieving these outcomes requires more than merely relying on technological solutions; it demands a holistic approach that spans from individual daily choices to government policies. This is where the roles of all stakeholders become clear: to act consciously, respect the environment, and move forward with a long-term vision.
At this point, let us closely examine the contributions that individuals, cities, nations, and international organizations can make. Actions taken at each level can collectively map out the path to a safer and more sustainable traffic system.
As individuals, the small yet impactful steps we take can herald significant change. When we envision cities, we see people walking along the streets, cyclists adding vibrancy to the roads, and crowds uniting in public transportation. Together, we are parts of a vast orchestra striving to alleviate the burden on the environment and move toward a more sustainable future. Choosing to walk to work not only reduces our carbon footprint but also strengthens our physical and mental well-being. Pedaling a bicycle offers more than just transportation; it actively contributes to reducing traffic congestion. Opting for public transport minimizes air pollution caused by personal vehicles, amplifying our collective impact. Yet, alongside these efforts, safety must remain a priority. Buckling our seatbelts, wearing helmets, and steering clear of distractions while driving safeguard not only our lives but also those around us. We must never forget that each careless act has the potential to spiral into an unwritten tragedy. If we want these efforts to extend beyond individual endeavors, we must engage with those around us, educate them, and raise awareness. Every conversation that emphasizes the significance of traffic safety and sustainable transport turns personal actions into a collective movement. After all, profound transformations begin with the small, resolute steps we take together.
City-level, large-scale solutions are reshaping the future of urban mobility. Imagine this: tree-lined bike lanes, expansive sidewalks where pedestrians can roam freely, and car-free plazas free from the noise of traffic. Investments in green infrastructure not only enhance a city’s aesthetic appeal but also significantly improve its livability. Expanding public transportation networks doesn’t just ease the congestion on busy urban roads; it also serves as a powerful means of protecting the environment by reducing carbon emissions. When it comes to safety, cities must take decisive steps to slow the urban pulse. Speed bumps, roundabouts, and traffic-calming measures offer effective solutions to prevent accidents. Slowing down traffic not only reduces collisions between vehicles but also enhances the safety of pedestrians and cyclists. However, solutions should not be confined to physical changes alone. Cities can elevate public awareness through campaigns that encourage safe driving habits. Educated and informed individuals do more than just follow rules—they actively embrace a safe and sustainable lifestyle, becoming integral participants in this transformation. After all, a city thrives not only through its roads but also through the pervasive sense of safety and sustainability resonating within its streets.
At the national level, the responsibilities of governments extend far beyond the strict enforcement of traffic regulations or the imposition of deterrent penalties; they demand a more comprehensive and visionary approach. Innovative solutions, ranging from electric vehicles to autonomous driving technologies, are not only designed to address today’s needs but also aim to build the sustainable transportation systems of the future. Investments in these technologies open the door to safer roads while simultaneously protecting the environment. However, technological progress alone is insufficient. Providing accessible and affordable transportation solutions forms the cornerstone of a development model that embraces all segments of society. A transportation system that upholds social justice must create equal opportunities for everyone, not only in major cities but also in rural areas. Ensuring that every individual has access to safe and sustainable transportation options should be a central focus of national policies. The true progress of a nation is not measured by the number of vehicles on its roads but by how safe, accessible, and environmentally friendly those roads are. For this reason, the vision for the future of transportation must not only meet the demands of today but also leave a legacy of sustainability that endures for generations to come.
At a global level, collaboration is not merely an option but a cornerstone of the solution. Harmonizing safety standards and emission regulations across nations enables not just individual countries but the entire world to take strides toward a safer and more sustainable future. These collectively established standards transcend borders, unlocking the potential for more impactful and far-reaching outcomes. The sharing of technological and policy innovations facilitates the active participation of developing countries in this transformative journey. This exchange involves not only the transfer of knowledge and resources but also fosters a shared sense of responsibility. As a result, the benefits of sustainable transportation are not limited to those with access to advanced technologies; instead, societies across the globe can equally enjoy these advantages. Moreover, addressing global challenges such as combating climate change, reducing air pollution, and managing traffic congestion makes international cooperation more indispensable than ever. This collective effort to shape the world’s future can gain momentum through decisive actions taken in international forums. Ultimately, sustainable transportation systems are not merely the heritage of a single nation but humanity’s shared legacy—a legacy we are all responsible for protecting.
In conclusion, building a safe and sustainable transportation system is a multifaceted process that requires the active participation of individuals, cities, governments, and the global community. This journey, which begins with our small yet conscious choices in daily life, expands through the strategic investments of cities, the innovative policies of governments, and the broader vision achieved through international collaboration. Aiming to protect human lives, restore the environment, and ensure social equity, this transformation addresses not only the challenges of today but also promises to leave a livable world for future generations. Let us remember that every step we take, every mode of transportation we choose, and every conscious decision we advocate contributes to this larger picture. Together, we hold the power to create a future where mobility is safe, sustainable, and equitable for all.
Günümüzde hareketlilik, günlük yaşamımızın temel unsurlarından biri haline gelmiş durumda. Bir yerden bir yere gitmekten daha fazlası demek bizim için ulaşım. Herkes bir nevi seyahat için yollara revan olmuş durumda. Ancak, yollarımız araçlar, yayalar ve bisikletlilerle dolup taşarken, trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği sağlamak, tüm dünya için hayati bir hedef haline geldi veya gelmeli. Bu yazıda, trafik güvenliği ve sürdürülebilirliğin neden önemli olduğunu, bu hedeflere ulaşmak için neler yapmamız gerektiğini ve daha güvenli ve çevre dostu bir gelecek için nasıl bir yol haritası izleyebileceğimizi ele alacağız.
Trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik, tüm yol kullanıcılarının sağlığını ve çevremizi koruma açısından birbirine bağlı iki temel unsurdur. Bireylerin sağlığı ve hayatı perspektifinden baktığımızda dünya genelinde trafik kazaları, özellikle gençler arasında, önde gelen ölüm nedenlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Öte yandan hayat kayıplarının yanı sıra bu kazalar, fiziksel ve psikolojik sağlık sorunları açısından değerlendirdiğinde trafikte güvenlik çalışmalarının ne kadar hayati bir öneme sahip olduğu anlaşılıyor. Çevreyi, dünyamızı hesaba kattığımızda ise küresel ısınma başta olmak üzere çevresel sorunlarda en büyük insani faktörlerden biri trafikte kullandığımız fosil yakıtlı araçlar olarak göze çarpıyor. Bir çözüm önerisi olarak sürdürülebilir bir trafik sistemi, karbon ayak izimizi azaltmayı, temiz enerji kaynaklarını teşvik etmeyi ve ekolojik dengeyi uzun vadede sağlamayı amaçlar. O halde güvenli ve sürdürülebilir trafik için nelere ihtiyacımız olduğuna ve neler yapabileceğimize bir bakalım. Elbette yapılması gereken ve yapılacak birçok şey var. Bu yazımda sadece birkaç tanesine değinebileceğim.
Öncelikle şunu unutmamalıyız ki trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği sorunu yalnızca belli kurum kuruluşların veya bireylerin omuzlarına yüklenilemeyecek kadar büyük bir sorumluluktur. Dolayısıyla bu sorumluluk bireyler, çeşitli kuruşlar ve devletler tarafından paylaşılmalı ve herkes üzerine düşeni yapmalıdır. Hedefimiz hep birlikte hem güvenli hem de sürdürülebilir bir ulaşım ağı oluşturmak olmalıdır.
Bu hedef için ilk adım ise elbette farkındalığa sahibi olmak. Bu konuda eğitimcilere, devletlere, STK’lara önemli bir sorumluluk düşüyor. Uygun bir metotla verilecek hem teorik hem pratik güvenli trafik kullanımı eğitimleri kritik bir öneme sahip. Özellikle milli eğitim müfredatlarımıza entegre edilmesi gereken önemli bir mesele olduğunu düşünüyorum güvenli trafik kullanımının. Eğitim müfredatlarımızda yer alması gerektiğini düşündüğüm bir diğer husussa dürtü, duygu kontrol becerilerinin kazanılması çalışmalarıdır. Zira trafikte kazalara, kavgalara, psikolojik şiddetlere vb. sorunlara sebep olan en büyük etkenlerden bir tanesi dürtü ve duygu kontrol eksikliği olarak değerlendirilebilir.
Altyapı yatırımları, toplu taşıma araçlarının geliştirilmesi, denetimlerin uygulanmasına özen gösterilmesi ve yenilenebilir enerji kaynakları yatırımları devletler üzerinde düşen diğer sorumluluklar olarak görülmektedir.
Bireysel olarak üzerimize düşen sorumlulukları değerlendirmemiz gerekirse bunların başında elbette kurallar uymak olması gerekmektedir. Trafik kurallarını bizi kısıtlayan birtakım kurallar olarak görmek doğru değildir. Kurallar kayıt koymakta zorlandığımız, başkalarına ve kendimize zarar vermeye sebep olacak birtakım davranışlarımızın önüne geçmek için varlar. Dolayısıyla yaşama hürriyetini insanlara sunmak için bir yol olarak değerlendirip trafik kurallarına uymak konusunda hassas olmamız gerekmektedir.
Özetle hayatımızı, ruhsal ve fiziksel sağlığımızı, çevremizi tetikleyen en büyük faktörlerden biri olan trafiğe karşı trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik, hepimizin üzerinde düşünmesi ve katkı sağlaması gereken önemli konular. Daha güvenli ve çevre dostu bir gelecek, bireylerin, organizasyonların, şehirlerin ve uluslararası toplulukların birlikte çalışmasıyla mümkün olacaktır. Bu hedefe ulaşmak için şimdi harekete geçelim; çünkü güvenli ve sürdürülebilir bir dünya, hepimizin sorumluluğunda.
Ulaşım hepimizin hakkı, güvenlik hepimizin sorumluluğudur.
Dünya Sağlık Örgütü’nün verilerine göre her yıl 1,2 milyondan fazla insan trafik kazaları nedeniyle yaşamını kaybediyor. Özellikle genç bireylerin etkilendiği bu trafik kazaları 5-29 yaş arası ölümlerin önde gelen nedenlerinden birini oluşturuyor. Peki bu sorunu çözüme kavuşturmak için ihtiyacımız olan nedir? İşte tam bu noktada trafik güvenliği terimi ve sürdürülebilirliği ile tanışmamız gerekiyor. Trafik güvenliği, kişinin yaralanma ve ölüm yaşamadan özgürce seyahatini sağlayabilmek amacıyla kullanılan önlemlerdir. Trafik güvenliğinin temel unsurları arasında tehlike algısı ve risk farkındalığı çalışmalarını örnek gösterebiliriz. Yasal düzenlemelerden yararlanarak etkili bir yönetimle trafikteki güvenliği sağlayabilir ve bunu sürekli kılabiliriz. Trafik güvenliği dediğimizde güvenli yol tasarımları gibi akla kolay gelen noktaların yanı sıra sürücülerin güvenliği ve yolculuklarının geliştirilmesi için her türlü detay gelebilir. Örneğin, savunmasız yol kullanıcıları için güvenlik altyapıları inşa edilebilir ve daha sürdürülebilir bir trafik sistemi oluşturulabilir. Böylece hem ekonomik hem de toplumsal refah geliştirilebilir.
Aslında trafik güvenliği konusunda ülkece atabileceğimiz çok çeşitli adımlar bulunuyor. Hız yönetimini güçlendirmek ve etkili bir şekilde uygulamak güvenli ve sürdürülebilir trafiği sağlamak için önemli bir yöntemdir. Ülkemizdeki hız tutkunluğu ve kısa yollardan gitme yatkınlığı göz önüne alınırsa, düşük hız bölgeleri ve otomatik denetleme sistemleri kurarak hız yönetimimizi geliştirebiliriz. Özellikle kontrollerdeki boşluklardan faydalanmak isteyen bilinçsiz sürücüler için bu bölge ve denetimlerin sıklaştırılması etkili bir önlem olacaktır. Toplu taşıma kullanımının ekonomik sebeplerle zaten yaygın olduğu coğrafyamızda, bu konudaki yeni teşvikler ile özellikle çevre kirliliğini azaltacak ve trafik yoğunluğunu düşürecektir. Bu da trafik yoğunluğunun sebep verdiği tehlike faktörlerini azaltarak güvenliğin sürdürülebilirliğine katkıda bulunacaktır. Yayalar ve bisiklet kullanıcıları gibi savunmasız yol kullanıcıları için koruma önlemlerini bu konuda es geçmemek gereklidir ki ülkemizde her yıl yüksek sayılarda yaya ölümleri bilinçsiz sürücüler veya güvenliği yetersiz yollar nedeniyle yaşanmaktadır. Ulaşım sistemlerini erişilebilir ve güvenli kılmak, trafik güvenliğinin ve sürdürülebilirliğinin temel amaçları ile yakından ilgilidir. Sürücülere dikkat yönetimi, algısal süreçler ve riskli anlarda kararlar hakkında düzenlenecek eğitimleri ayrıca farkındalığı artırmak adına önemli bir adım olarak kabul edebiliriz. Bu gibi farkındalık kampanyaları güvenli trafiği teşvik etme adına umut verici denemeler olabilir. Ve elbette ki teknolojik gelişmeleri bu amaç doğrultusunda kullanmak, trafik alanında hızla gelişen teknolojik ilerlemelere ayak uydurmak ve bu gelişmelerden doğabilecek problemlere eş zamanlı çözümler üretmek adına es geçilmemesi gereken bir noktadır. Örneğin, son yıllarda kullanımı gün geçtikçe artan yapay zekâ tabanlı sistemler ve otonom araçlar yakın gelecekte de hayatımızda daha sık karşılaştığımız ürünler olacaklar gibi gözüküyor. Bu anlamda bu teknolojilerin sağladığı avantajlardan trafik güvenliği konusunda faydalanmak da gayet yararlı ve yenilikçi olacaktır.
Neleri göremiyoruz?
Bahsedilen bu noktalara ek olarak, belki de hepimizin aklına gelebilecek ve problemleri göz ardı edilebilecek bazı uygulamalar ve yaklaşımlar olduğunu düşünüyorum. Örneğin, sadece cezai işlemlere odaklanmanın yanı sıra eğitim programları ile halkı bilinçlendirmenin önemini es geçtiğimizi düşünüyorum. Bu nedenle günümüzde sadece ceza uygulaması olan bölgelere özel farklı davranışlar sergileyen birçok sürücü bulunmakta ve hatta bu davranışlarını mantıklı bir hareket yaptıklarını düşünerek teşvik etmektedirler. Bir başka eksik olduğumuz konu ise trafik söz konusu olduğunda yaya ve savunmasız sürücülerin sıklıkla yok sayıldığı ve güvenli ortamların sağlanamadığıdır. Ne yazık ki ülkemizde bu bir gerçek. Az sayıda yaya geçitleri ve üst geçitler, yetersiz bisiklet yolları bunlardan sadece birkaçı. Şehir planlamasında bilinçsizce ilerlemenin de başka bir eksikliğimiz olduğunu düşünüyorum. Trafiğe neden olacak yollar ve bilinçsiz yapılaşmanın önüne geçmedikten sonra trafik güvenliğinin sürdürülebilirliğinden konuşmak ne yazık ki çok gerçekçi de değil.
Şu anda ülkemizin trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği konusunda durduğu nokta çok iç açıcı olmasa da bazı gelişmeler de var tabii. Artan nüfus ve şehirlere göçün neden olduğu trafik sıkışıklığı problemini çözmekte hala gelişmelere ihtiyacımız olduğunu düşünüyorum. Ancak bu söylem ile ülkemizdeki trafik güvenliği adına atılan adımları yok saymamız da doğru olmayacaktır.
Umut verici gelişmeler de var
Bu konuya odaklanmak üzere oluşturulan Trafik Güvenliği Analiz Platformu, ulaşımda güvenlik artırılırken veri etkin kullanımını ve güvenliğine yönelik destek mekanizmasının oluşturulmasını hedeflemiştir. Bu uygulama, kaza ve alt mekanizmalarına ait verileri toplayarak web tabanlı bir yazılım platformu geliştirmiştir. Böylece termal haritalar ile zaman-mekân analizi yaparak ikazlar ve önerilerde bulunabilmektedir. Bu süreçler sonuçlandığı kazanımlarda kaza analizi parametrelerinin belirlenmesi, yapay zekadan yararlanılması ve kara kaza noktalarının belirlenmesi ve geçmiş yıllar ile karşılaştırılabilmesi yer almaktadır. (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, t.y.) Bu uygulama ülkemizdeki trafik güvenliğine ve sürdürülebilirliğine dair yapılan güzel bir çalışma örneği olarak değerlendirilebilir ve benzerleri de desteklenmelidir. Şu anki hedeflerimizin optimizasyonundan bahsetmek gerekirse ana hedeflerin kazalarda büyük oranda azalma sağlayacak bir sistem geliştirmek, altyapı ve şehir içi taşıma sistemlerini geliştirilmesi olmalıdır.
Peki daha güvenli ve sürdürülebilir bir trafik için neler amaçlayabiliriz? Bu sorunun bireysel, toplumsal ve küresel düzeyde cevaplanması gerektiğini düşünüyorum. Bireysel düzeyde baktığımızda trafik kurallarına uyarak eğitim ve farkındalığımızı artırarak ve toplu taşıma seçeneklerine ağırlık vererek katkıda bulunabiliriz. Toplumsal düzeyde konuştuğumuzda ulaşım altyapısını güçlendirmek ve toplu taşımayı geliştirmek belediyelerin önceliği olmalıdır. Daha geniş bir perspektiften küresel düzeyde baktığımızda ise uluslararası iş birliklerinde bulunmak, paneller ve toplantılar düzenlemek, ülkeler arası bilgi alışverişini sağlayarak gelişimlerin ilerlemesini artırabilir. Aynı şekilde yeni teknolojileri desteklemek ve küresel boyutta tanıtmak da olumlu yönde etkileyebilir. Bu adımları daha detaylı ve alt başlıklarda incelememiz gerekirse mikro, mezo, makro ve magna gibi düzeylerde de ele alabiliriz. Bu durumda mikro düzey yukarıda bahsettiğimiz bireysel eylemleri karşılayacaktır. Hangimiz araba görmediğimiz bir yolda 40 ile gitmek isteriz ki, değil mi? Bu noktada birey olarak bize o kuralın önemini sonuçlarını deneyimlemeden önce anlamak düşüyor. Hız yapmaktan kaçınmak, dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak durmak, ailemizi ve çevremizi bilinçlendirmek yapabileceklerimiz arasında. Bireyden daha büyük katmana baktığımızda ilk göze çarpan mezo düzeydeki hareketler yani şehirler ve yerel yönetimlerin karar ve katkıları oluyor. Bu noktada yaya geçitleri veya toplu taşıma sistemleri oluşturmak özellikle savunmasız yol kullanıcıları için büyük önem teşkil ediyor. Hız tümsekleri gibi minör değişiklikler bile güvenliği sağlama adına oldukça katkısı olan bir adım. Ancak elbette bunların oluşabilmesi için devlet bütçeleri ve daha yüksek mertebeli kararlar da bir o kadar etkili. Bu da bizi makro düzey olarak tanımlanan ulusal politika ve kararların düzeyine götürüyor. Yasaları güçlendirmenin ve çevre kirliliği trafik güvenliği gibi konularda eğitimler düzenlenmesi bu katmana bir örnek olabilir. Ayrıca kazaların doğru raporlanması ve takibini de unutmamak gerekli tabii ki. Son olarak en geniş perspektiften bakmak istediğimizde bizi karşılayan ses magna düzey olacaktır. Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşların ve ülkelerin iletişimleri ve hibe ve fon dağıtımları sayesinde gerçekleşecek bu konferanslar ülke çapındaki kararları doğrudan etkileyeceği için en söz sahibi adım olduklarını söyleyebiliriz.
Okurlara son söz:
Trafik çoğumuz için ne kadar sadece arabalardan ibaret olsa da aslında çok farklı unsur ve sistemleri barındıran bir yapı, bunu da bireyler olarak öğrenmek ve gerekliliklerini çevremizle paylaşmak bizim görevimiz. Elimizde küçük gözüken büyük katkılar olduğunu unutmayalım. Hangimiz her gün tedirgin ve uzun bir yolculuğa çıkmak ister ki, değil mi? İşte tam da bu yüzden şimdi trafik güvenliği ve sürdürülebilirliğinin tam sırası!
In a world that people move all the time and all around, traffic is one of the inseparable aspect of our lives. The experiences we have in traffic not only affect our health and emotions, but it also affects the people who live in our country, in another country and people who are not even born yet. According to the International Energy Agency, in 2022, approximately 24% of carbon emission is due to transportation. So, sustainable mobility is one of the things that should be considered in every level, individual to organizational. Another harsh reality is deaths and serious injurie rates. According to World Health Organization, approximately 1 million people die and up to 50 million people suffer from serious injuries which many of result with disabilities. So, the question is, what can we do for safe and sustainable mobility traffic?
Lots of things.. Many improvements can be made both individually and, by states and organizations. So, lets start with what we can do in our daily lives to have a safe and sustainable traffic. Private cars hold more than 75% of passenger transportation in the EU. So, must fundamentally, we should public transportation as much as we can. If the public transportation is not a reasonable option, we should take fuel usage of the vehicle into account when purchasing a car or, purchase an electrical vehicle if possible. If we think about the safety aspect, our psychology is one thing we should consider. We hear many people say “I became really angry in traffic.” Regulating our emotions is very important in traffic. If we see a destructive pattern in our emotions or behaviors, we should think about how to improve ourselves and take professional help if possible. Not only our driving experience, but our whole will improve. We should also avoid risky behaviors like red-ligh crossing and under the influence of a substance. Yes, we can do many things individually, but what can governments do?
You can think that it is easy to say use public transportation but the journey takes 10 minutes by car and 1 hour with public transportation. This is the point which local and general governments get involved. Transportation networks can be expanded and enhanced by allocating sufficient budget. Also, taxation from high emmission cars should be increased and electric vehicles should be encouraged. Reduction of transportation can be also obtained with urban planning. Think about United States and Italy. You will ride for 15 minutes for grocery shopping in US because of the urban planning. In Italy, on the other hand, you can walk 10 minutes and you’re your favorite baguette for breakfast. So, designing cities for pedestrians and bikers is a good solution to reduce vehicle use. I want to give another example. It is easy to meet with someone who lives in Ankara, but works in Kırıkkale. If cities were planned better, such as, Kırıkkale had better opportunities to socialize and schools were better, this many people wouldn’t have to go all the way from Ankara to Kırıkkale. Thus, not only developments in public transportation should be aimed, but also distribution of opportunities should be more equal. What can governments do about safety? Well, consistent fines, proper regulations, better examination of competence and education campaigns can have a huge effect. Local governments can also improve safe traffic with speedbumps, overpasses, road lightings, road maintenance and many others.
We talked about what can we do individually, what can be done nationally, so lastly, lets talk about what can be done internationally. Sustainability is a problem which the effect of ignoring climate in China is seen in Sweden. So, all countries should have an agenda together to produce a sustainable environment. Developing a global planning, making agreements on transportation emissions and sticking to those agreements is essential. Also, planning a road map on education campaigns together such as Erasmus+ project that focuses on sustainability can be beneficial.
In a world which you can be in another country in 5 hours, go vacation and relax, and set out for daily hustle, having safe and sustainable traffic is a must. For safer and more sustainable traffic, many things can be applied. Governments can make adjustments in their planning, an international agreement can be done and so on… But, it is not limited to governments, everyone one of us should make alterations in our life, to drive better and live better.
Evimizden dışarı çıktığımız her gün dikkate değer bir süre boyunca sürücü, yolcu ya da yaya olarak trafiğin bir parçasıyız. Trafikte diğerlerinden etkileniyor ve diğerlerini etkiliyoruz. Diğerlerinin güvenliği üzerinde direkt sorumluluğa sahip olduğumuz bu etki çoğu zaman artık alıştığımız için üzerine uzunca düşünmediğimiz bir şey. Her gün haber platformlarında karşımıza çıkan kazalar, trafik kavgalarında yaralanmalar, anlık ihmaller sebebiyle kaybedilen canlar bizi trafikteki sorumluluğumuzu düşünmek için bir süre motive etse de aynı hatalar devam ediyor. Daha güvenli bir trafik için küçükten büyüğe yapılacak çok şey var elbette. Bu yazıda eğitim ile gerçekleşebilecek gelişmelerden bahsetmek istiyorum.
Trafikle ilgili konuşmalarımıza bile yansıyan tehlikeyi küçümser, kuralsızlığı ustalık sayar ifadeler trafikle ilgili algılarımızı açıkça gösteriyor. Eğitim bu algıyı sorgulayacağımız ve daha doğru ifadeler ile değiştireceğimiz ilk basamak. Eğitim-öğretimin ilk basamağı olan okullarda müfredata sadece bir iki ders ile değil hem teorik hem pratik olarak trafik güvenliğini ele alan dönemlik derslerin eklenmesi, sürücü eğitimlerinin sadece arabayı hareket ettirebilmek ve park edebilmekten daha kapsamlı bir yaklaşımla yapılması ve trafikteki tutumlar üzerine de psikoeğitimler ile birleştirilmesi, her yaş ve kesimden yayalara trafik eğitiminin ulaştırılması, yayalar ve sürücüler için uyarı tabelalarının sayıca artması, güvenli trafik davranışlarının eğlence sektöründe yer edinmesi, halkın sevdiği isimler ile kampanyalara dönüşmesi trafiğin kuralsız ve güvensiz bir yer olması gerektiğine dair algımızı değiştirebilecek adımlardan ilkidir.
Unutmayalım ki trafik bizden ayrı ve etkimizin ulaşamayacağı kadar büyük bir oluşum değil. Her birimiz onun bir parçasıyız ve üzerine direkt etkiye sahip olduğumuz yönleri var.
Trafikte telefon kullanımı, modern çağın en önemli sorunlarından biri haline geldi. Herkesin dikkatinin dağılmasına neden olan bu davranış, sadece sürücüyü değil, yolda bulunan tüm bireyleri tehlikeye atıyor. Son yıllarda sosyal medyanın etkisiyle bu sorun çok daha büyük bir boyuta ulaştı. Özellikle influencerlar ve sosyal medya kullanıcıları, paylaşımlarıyla trafikte telefon kullanımının ne kadar tehlikeli olabileceğini göz ardı ediyor. Bu yazıda, bu konunun detaylarına ve çözüm önerilerine odaklanacağız.
Günlük yaşamımızda telefonlarımız adeta bir uzvumuz haline geldi. Her an ulaşılabilir olmak, bildirimlere anında yanıt vermek ya da o anı ölüssüzleştirmek için telefonlarımıza başvuruyoruz. Ancak, bu alışkanlık trafik ortamına taşındığında, bir anda hayatı tehlikeye atan bir faktöre dönüşüyor. Araştırmalar, trafikte telefon kullanımının bir sürücünün tepkilerini %50’ye kadar yavaşlattığını ortaya koyuyor. Gözlerinizi yoldan sadece 3 saniye ayırmanız, bir aracın futbol sahası uzunluğunda kontrolsüz bir şekilde ilerlemesine yol açabiliyor. Bu da kazalara davetiye çıkarıyor.
Trafikteki dikkat dağıtıcı davranışların artmasının bir diğer nedeni de sosyal medya kullanımının yaygınlaşması. Influencerlar, takipçilerine daha fazla ulaşabilmek adına hayatlarının her anını paylaşıyor ve bazen bu paylaşımları trafikteyken gerçekleştiriyor. Örneğin, story çekmek, vlog kaydetmek ya da bir yayın yapmak gibi davranışlar sadece kendi hayatlarını değil, trafikteki diğer bireylerin de hayatlarını riske atıyor. Bu durum, sosyal medyanın sorumsuz kullanımıyla fiziksel güvenlik arasındaki ince çizgiyi bir kez daha göz önüne seriyor.
Sorunun çözümü için bireysel, toplumsal ve uluslararası düzeyde adımlar atılması gerekiyor. Bireysel düzeyde, telefonlarınızı kullanım dışı bırakacak önlemler alabilirsiniz. Araç içi telefon tutacakları ya da eller serbest sistemler, dikkat dağınıklığını önlemek için etkili olabilir. Bunun yanı sıra, sürücüler trafik esnasında telefonlarını tamamen kapatmayı ya da bildirimleri sessize almayı alışkanlık haline getirebilir.
Toplum düzeyinde, bilinçlendirme kampanyaları büyük bir fark yaratabilir. Sosyal medya fenomenlerinin ve ünlülerinin bu kampanyalara dahil edilmesi, genç nesillerin trafikte daha dikkatli olması için etkili bir yol olabilir. Okullarda trafik güvenliği konusunda eğitim verilmesi ve görsel materyallerle desteklenen bilinçlendirme çalışmaları, bu konuda farkındalık yaratabilir. Şehir yöneticileri, trafik kurallarını ihlal edenleri caydırmak için daha sıkı denetimler ve cezalar getirebilir.
Uluslararası düzeyde ise, trafikte güvenlik konusunda daha geniş kapsamda bilgi paylaşımı yapılması ve ortak hareket planları geliştirilmesi gerekiyor. Örneğin, dünya genelinde uygulanan “Eller Serbest” kampanyalarının yaygınlaştırılması ve bu kampanyaların etkilerinin izlenmesi, uzun vadede büyük bir fark yaratabilir.
Son söz olarak, hepimizin kendine şu soruyu sorması gerekiyor: “Bir mesaj ya da bir video, bir hayatı riske atmaya değer mi?” Telefonlarımızı bir an olsun bırakamayacak kadar önemli hissetsek de, unutmayalım ki hiçbir paylaşım bir insan hayatından daha değerli değildir. Daha bilinçli bireyler ve topluluklar olarak, güvenli bir trafik ortamı yaratmak elimizde.
Bu konuda her bireyin bir adım atması, toplumsal düzeyde büyük değişimlere yol açabilir. Trafikte bir sonraki kez telefonunuza uzanırken, bu yazıyı hatırlayın ve daha dikkatli olun.
Bugün alınan kararlar ve atılan her bir adım, yalnız bugün değil gelecekte de etkilerini sürdürecektir. Bu bağlamda, sürdürülebilirlik kavramı bizler için büyük bir öneme sahiptir. Bunun yanı sıra, yaşamın başlıca koşullarından biri olan ‘can güvenliği’ kavramı da hayati bir öneme sahiptir. Gelişen dünyamızda, yaşamı sürdürmek açısından trafik ortamı, can güvenliğini korumada önemli bir etkiye sahiptir. Peki trafikte güvenlik ve sürdürülebilirlik neden bu kadar önemlidir?
Her yıl milyonlarca can kaybı haberleri almaktayız. Bu can kayıplarının sebepleri arasında trafik faktörü göz ardı edilemez bir düzeydedir. Peki trafikte güvenlik denildiğinde bizler ne anlıyoruz? Akıllara güvenliğin sağlanması için oluşturulan birtakım kurallar silsilesi gelebilir. Ancak, trafik güvenliğini bu kadar sığ bir seviyede bırakamayız. Mesele, bir canlının hayatını korumaktır. Hayatı tehlikeye atan trafik kazalarına baktığımızda, bireysel hatalarla birlikte toplumsal eksikliklerin de payı oldukça büyüktür. Güvenli bir trafik ortamı sağlandığında, hayati tehlike en aza indirgenmiş ve huzurlu bir ortam sağlanmış olacaktır.
Bugün kendi hayatımız için güvenli bir ortam hazırlamaya çalışırken, gelecek nesilleri de düşünmeliyiz. Sürdürülebilirlik bu noktada devreye girer. Yeni nesiller için çevreyi korumalı ve kaynakları verimli kullanmalıyız. Aynı zamanda kaynaklarımıza gelebilecek potansiyel zararları da düşünüp, engel olmaya çalışmalıyız. Günümüzdeki trafik sistemleri, sürdürülebilirlik açısından tehlike arz etmektedir. Karbon salınımı, kullanılan yakıt tipi, hava ve gürültü kirliliği bu tehlikelerin içerisinde sayılabilir. Trafikte sürdürülebilirlik, yaşanabilirlik açısından hem günümüz için hem de gelecek nesiller için bir çözüm yolu teşkil etmektedir. Toplu taşımaların teşviki, bisiklet ve yürüyüş yollarının artırılması, şehirlerde yeni dizaynlar yapılması ve elektrikli araç üretimi, çözüm yollarına örnek gösterilebilir.
Peki bizler kendi çapımızda trafikte güvenlik ve sürdürülebilir mobilite için neler yapabiliriz? Örneğin, trafik yoğunluğunu ve çevre kirliliğini azaltmak için uzun mesafeli yolculuklarda toplu taşıma tercih edebiliriz. Kısa mesafelerde ise bisiklet kullanabilir ya da yürüyerek gitmek istediğimiz yere gidebiliriz. Emisyon üretimi daha az olan elektrikli araçlar kullanabiliriz. Sürüş esnasında telefon kullanımı gibi dikkat dağıtıcı davranışlardan uzak durmaya çalışabiliriz. En klasiğinden, trafik kurallarına uymaya özen gösterebiliriz.
Bireysellikten toplum geneline doğru ilerlediğimizde, günümüzde şahsi araç edinmenin artmasıyla ve karbon emisyonları sebebiyle hava kirliliğinde artış görüyoruz. Plansız büyümenin sonucunda, trafikte sıkışıklığın arttığına şahit oluyoruz. Nihayetinde ise trafik kazalarında artış zuhur ediyor. Bu vaziyette hedefimiz; trafik kazalarının sıfıra indiği, çevrenin daha az kirlendiği, kaynakların verimli kullanıldığı, daha güvenli ve sürdürülebilir bir gelecektir.
Hedefimizi gerçekleştirme yolunda çeşitli seviyelerde adımlar atmalıyız. Bireysel olarak yürümeyi veya bisikleti tercih edebilir, toplu taşıma kullanımını artırabilir, trafik kurallarına uymaya özen gösterebilir yahut sürdürülebilir yakıtlı araçlar kullanabiliriz. Şehirler ve kuruluşlar; bisiklet ve yürüyüş yollarını artırabilir, toplu taşıma sistemlerini geliştirebilir, akıllı sistemler üretebilir veya elektrikli araç kullanımına teşvikte bulunabilirler. Ülkeler; caydırıcı yasalar ve cezalar yürürlüğe koyabilir ya da sürdürülebilirlik temelinde politikalar uygulayabilirler. Dünya çapında ise çevreyi korumak adına anlaşmalar yapılabilir, trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik açısından standartlar belirlenebilir veya gelişmiş ülkeler tarafından diğer ülkelere trafiği iyileştirmek adına yardımda bulunulabilir.
Gördüğümüz üzere, trafiği daha güvenli hale getirmek ve gelecek nesilleri de düşünerek sürdürülebilir bir hayat için, bireysel düzeyden dünya çapına kadar her seviyede birer adım atılabilir. Atılacak her bir adım; daha temiz bir çevre, daha yaşanılabilir bir hayat ve daha güvenli bir dünya için birer başlangıçtır. Bu adımların hepsi bizler ve nesillerimiz içindir, başka bir şey için değil. Kendimiz için bunu yapabiliriz ve yapmalıyız da. Daha iyi bir gelecek için harekete geçmeliyiz. Haydi hep birlikte geleceğimizi kurtaralım!
Modern dünyada hayatımızın birçok kısmında güvenlik ve sürdürülebilirlik önem arz ediyor. Trafik de bu alanlardan biridir. Evden okula giderken, iş yerinden eve geçerken, lokantaya ve markete giderken trafik içine giriyoruz. Trafikteki tüm insanların hem kendi güvenliklerini hem de diğerlerinin güvenliklerini düşünmeler gerekmektedir. Bunun için temel seviyede eğitimlerin verilmesiyle büyük bir etki sağlanabilir. Anaokulundan başlayarak sağlanan bilinçlendirme çalışmaları ile edinilen bilgilerin hem sağlamlaştırılması hem de sürdürülmesi için daha faydalı olacaktır. 7’den 70’e gerek sürücü gerek yaya iken neler yapacağını bilen insanlar kurallara uymayan insanları da uyararak denetime katkıda bulunabilir. Ayrıca trafik, bisiklet ve scooter kullanıcılarını da içine alır. Bunlar gibi sürdürülebilir seçeneklerin kullanılabilmesi için yetkililerin gerekli yol ve kural düzenlemelerini yapmaları önemlidir. Böylece insanların sürdürülebilir seçeneklerden haberdar olmaları ve güven duyup kullanabilmeleri sağlanabilir. Bir başka açıdan bakacak olursak karşımıza toplu taşıma araçları çıkabilir. Toplu taşıma araçlarının kullanıcılar tarafından tercih edilmesi için bu tercihin sonucunda dünyaya ne kattığını somut çıktılarla insanlara sunmak etkili olabilir. Mesela “1 ayda 20 kere aracını kullanmak yerine toplu taşımayı kullandığın için karbon ayak izini …. kadar düşürdün!” gibi bir ifade insanların eylemlerinin etkilerini anlamalarına yardımcı olur. Buna ek olarak uygun ulaşım ücretlerinin belirlenmesi ve ulaşım sisteminin erişilebilirliğinin yüksek olması daha çok tercih edilmesini sağlayabilir.
Son olarak söylemek isterim ki; bizler ister yaya ister sürücü, ister de bir yetkili olalım trafikte her zaman bir etkimiz var. Bu etkiyi olumluya çekmek de bizim elimizdedir. Eğer yetkililer gerekli önlemleri ve sorumlulukları almıyorsa bunu sağlamak için harekete geçebilir, kendimiz güvenliğe dikkat ederken bunu daha açıktan yaparak çevremizdekilere bu konuda bilinç kazandırabiliriz. Çoğunlukla yaya konumundaysak sürücü konumunda olan arkadaşlarımızla trafik deneyimlerimizi paylaşarak empati kurmalarını sağlayabiliriz veya tam tersi şeklinde aktarım yapılabilir. Trafik dinamik bir yapıdadır. Bu dinamiğe ayak uydurmak ve onu korumak hepimiz için geçerli bir kuraldır. İyi yolculuklar dilerim hem hayatta hem trafikte!
Hepimiz günümüzün belli bir kısmını trafikte geçiriyoruz. Kimimiz işe, kimimiz okula gidiyor, kimisi alışverişinin derdinde, başkası ise özlediklerini görmek için yolda. Çocuğundan yaşlısına kadından erkeğine hepimiz yoldayız. Trafiğin bu ayrımcı olmayan yanını başka bir şekilde de görüyoruz, trafik kazaları yaşımızdan durumumuzdan bağımsız hepimizi etkilemekte. Özellikle yayalar, bisikletliler ve motosiklet sürücüleri tehlikeli bir trafikte daha savunmasız. Güvensiz yollar, yapıcı olmayan kanunlar, dikkatsiz sürücüler ve yeterince denetlenmemiş araçlar her gün birilerine zarar veriyor. Yaşadığımız çağın imkân ve teknolojilerine baktığımızda, bu hataların çoğunun insan elinden geldiğini görüyoruz. Farkında olmadan, üstüne pek düşünmeden bir insanın nasıl trafiği güvensiz hale getirip başkalarına korkunç zararlar verdiğine tanık oluyoruz.
Artık çok fazla insanın bireysel olarak araç sahibi olduğunu, bazen bir aileye birden fazla aracın düştüğünü de gözlemlemekteyiz. Trafikte artan araç sayısı, belki daha fazla dikkatsiz sürücüyü, dolayısıyla daha fazla kazayı beraberinde getiriyor. Ancak dünyamıza da bir etkisi var, daha fazla araç daha çok kirlilik demek. Son birkaç yıldır yaşadığımız küresel ısınma ortada ve trafikteki araçların artışı buna katkıda bulunuyor.
Sonuç olarak baktığımızda, kendimiz ve evimiz olan bu gezegen için trafiği daha güvenli ve sürdürülebilir bir hale getirmemiz gerekiyor.
Toplu taşımaları geliştirmek hem trafik güvenliği hem de sürdürülebilirlik için önemli bir adım olabilir. Herkesin ulaşımını kolaylaştıran ağlar sağlamak, toplu taşıma araçlarını artırmak, araç şoförlerine düzgünce eğitim vermek ve denetimlerini sağlamak trafikteki bireysel araç ve sürücü sayısını azaltmaya yardımcı olabilir. Böylece trafik hem daha güvenli hem de sürdürebilir olabilir. Ayrıca şehirleri daha yürünebilir yapmak, yaylara ayrılmış bölgelerin sayısını artırmak hem yayalara daha güvenli bir yolculuk sağlar hem de araç atıklarını azaltmış olur. Bu iki önlem ile trafik kazaları ve kazalar sonucunda zarar gören insan sayısı azalabilir ve gezegenimiz daha temiz kalabilir.
Bireysel, şehir, ülke ve dünya genelinde trafiği güvenli hale getirmek ve daha sürdürülebilir kılmak için atılabilecek birçok adım var. Yukarıda bahsettiğimiz araç artışı, kirlilik, toplu taşıma ve dikkatsiz sürücü örneklerinden devam edebiliriz. Bireysel olarak insanlar imkânları dâhilinde toplu taşımayı tercih edebilir, yürüme şansları varsa yürüyebilir ve trafikte kurallara uyma konusunda daha dikkatli davranabilirler. Şehir belediyeleri toplu taşımayı güçlendirmek için hamlelerde bulunabilir. Ülkeler toplu taşımalara daha çok yatırımda bulunabilir, halkın trafik kurallarına uymasını sağlayacak eğitimler ve kanunlar üstünde çalışabilir. Dünya genelinde uluslararası örgütler bu uygulamalar hakkında araştırmalara katkı sağlayıp ülkelere önerilerde bulunabilir.
Sonuç olarak, trafiği daha güvenli ve sürdürebilir kılmak bizim elimizde. Çevreye duyarlı akımları desteklemek, trafik kurallarına uymak ve toplu taşımayı tercih etmek hem bizler hem gezegenimiz için önemli. Herkesin küçük de olsa katkıda bulunması büyük değişiklikleri beraberinde getirebilir.
Trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği, modern dünyanın en önemli meselelerinden biri. “Önce can, sonra canan” demiş atalarımız, ama gelin görün ki günümüz trafiğinde bu anlayış zaman zaman unutuluyor. Bu yüzden, bu yazıda hepimizin bir nebze olsun “vicdan el freni”ni çekmesini sağlayacak bazı düşünceler paylaşmak istiyorum.
Trafik kazaları her yıl milyonlarca insanın hayatına mal oluyor. İşin daha da acı tarafı, çoğu kazanın önlenebilir olması. Bu sadece kaybedilen canlar değil, aynı zamanda ekonomiye, çevreye ve topluma verilen zarar demek. Ayrıca trafik sürdürülebilir bir şekilde yönetilmezse, çevresel etkiler bir felakete dönüşebilir. Egzoz gazları, betonlaşma ve araç sayısının artışı… Sonuç? Hem temiz havayı hem de iç huzurumuzu kaybediyoruz.
Bana göre, trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği için yapmamız gerekenler oldukça açık: Trafikte agresif davranışlardan kaçının. Sinirle yapılan hiçbir şeyin hayrı dokunmaz, hele ki direksiyon başında. Hız sınırlarını ihlal etmek bir cesaret göstergesi değil, aksine düşüncesizliğin en bariz örneğidir. Çöpü yola atmayın. Dünya zaten yeterince kirli, bir de trafiği çöplüğe çevirmeyelim. Bunun yanında, toplu taşımayı kullanın, hem cebiniz rahat etsin hem de çevre. Araç paylaşımını teşvik edin. İki kişilik bir arabanın içinde yalnız seyahat etmek, kaynak israfından başka bir şey değildir. Yaya önceliğine saygı gösterin. Sonuçta hepimiz yayayız.
Şu anda “kontrolsüz hızla bir duvara çarpma” yolundayız. Ama nerede duracağımızı bilirsek, rotamızı değiştirebiliriz. Daha güvenli, çevre dostu ve insan odaklı bir trafik düzenine geçmeliyiz. Hedefimiz daha az araç, daha fazla toplu taşıma; daha fazla bisiklet ve yaya dostu şehirler; eğitimle bilinçlenmiş, kurallara saygılı yol kullanıcıları olmalı.
Bu noktada, hepimize düşen farklı roller var. Mikro düzeyde, birey olarak trafikte sabırlı olun. Kurallara uyun. Çocuklarınıza iyi bir örnek olun. Trafik canavarını içimizde öldürmek, en büyük sorumluluğumuz. Şehirler ve organizasyonlar meso düzeyde sorumluluk alarak bisiklet yolları yapmalı, toplu taşımayı cazip hale getirmeli ve şehir içi hız limitlerini düşürerek yayalara öncelik tanımalı. Ülkeler makro düzeyde trafik yasalarını güçlendirmeli, daha sürdürülebilir ulaşım sistemleri kurmalı ve yenilenebilir enerjiyle çalışan araçlara geçişi desteklemeli. Uluslararası düzeyde ise ülkeler arası işbirlikleriyle küresel standartlar belirlenmeli, çünkü trafik güvenliği sadece bir ülkenin sorunu değil; bu, hepimizin meselesi.
Bence trafiği yalnızca bir ulaşım meselesi olarak görmek yerine, insanlık dersi olarak değerlendirmeliyiz. Yollar hepimizin ama sorumluluk da öyle. Direksiyon başında aldığınız her karar, sadece sizin değil, başka birinin hayatını da etkileyebilir. O yüzden hepimiz önce kendi “trafik vicdanımızı” kontrol edelim. Unutmayın: Trafikte bir anlık dikkat, hayat kurtarabilir. İyi yolculuklar ve daha güvenli yarınlar dilerim!
Arabaların hayatımıza girişi ve yaygınlaşmasıyla beraber yeni bir terimi de bizlere kazandırmıştır: trafik. Toplu taşıma kullananlar, yayalar, araç sahipleri… Herkesin maruz kaldığı ve hatta hayatını buna göre planlamaya başladığı yepyeni bir terim! Şöyle bir düşündüğümüzde, evden çıkmadan önce ilk baktığımız şeylerden biri gideceğimiz yerin konumu, uzaklığı ve trafiğin durumu oluyor. Bu artık hayatımızın normali haline gelmiştir. Arabalarımızsız hayat düşünebilir miyiz? Hayır. Elbette trafik ve trafik sorunları/kazaları da bununla beraber hayatımızın kaçınılmazlarından oluyorlar.
Her yıl dünyada milyonlarca insan trafik kazalarından dolayı hayatlarını kaybediyor ve bu durumu engellemek için yapacaklarımız oldukça önemlidir. Öncelikle trafik kazalarının normalleştirilmemesi ve onları da hayatımızın bir parçası haline getirmek bizim ileriye dönük adım atmamıza engel olabilir. Bu yüzden trafik güvenliğini gözden kaçırmak bize çok şey kaybettirecektir. Trafiğin güvenli hale getirilmesi ise şehir, ülke ve dünya çapında önemli bir konu olarak ele alınmalıdır. Örneğin yapılan her kazada problemlerin öğrenilip buna göre insanlara bilgilendirme ve eğitimler verilmesi, araçlarda ise düzenlemeler yapılması trafik kazalarının engellenmesinde yardımcı olabilecek birkaç girişimdir. Trafikte güvenliği sağlamak elbette tek bir kuruluşun devreye girerek halledebileceği bir durum değildir. Trafik güvenliği için herkese küçük ve büyük bazı görevler düşmektedir. Biz yayalar ve araç sahipleri olarak trafik kurallarına uyarsak ve gerekli eğitimlerimizi alıp buna göre davranırsak trafik güvenliğine katkıda bulunabiliriz. Sadece ehliyet almak araba kullanmak için yeterli olsa da bilinçli bir ehliyet sahibi olmak bizi trafik güvenliği için bir adım öne atacaktır. Aynı zamanda içinde yaşadığımız şehir ve ülkenin de yayalara ve sürücülere gerekli eğitimleri sağlaması, kazaları önlemek için eğitimler vermenin yanında trafik güvenliğini sağlamak için trafik ışığı, yaya geçidi ve üst/alt geçit gibi daha somut düzenlemeler yapması, hatta belki de kural ihlali yapanlara daha caydırıcı cezalar vermesi trafik güvenliğini sağlamak için yardımcı olabilir.
Aynı zamanda hem ülkemizde hem de dünyada trafik yoğunluğu probleminin var olduğu bir gerçektir. Gideceğimiz yol gözümüzde büyür, dakikalarımızı alacak olan yol saatlerimize denk gelir. Bunun en büyük sebeplerinden biri sıkışık trafik, yani trafik yoğunluğudur. Bunu engellemek için ise bizlere toplu taşıma kullanmamız, bireysel araçlarımızla yolculuk yapmamızı azaltmamız beklenir. Peki kaç kişi rahat aracını bırakıp toplu taşımalarda seyahat ediyor ya da en azından bunu denemiştir? Çok azımız, belki de hiçbirimiz. Sorun işte tam burada yeni bir hal de almaya başlıyor: araç kullanımının yarattığı çevre kirliliğinin yoğun trafik koşullarında giderek daha da artması! Biz arabamızda rahat rahat yolculuğumuzu yaparken arabamızdan çevreye salınan gazlar aklımıza gelmez bile. Bu durumu engellemek için bireysel olarak vereceğimiz savaş daha üst kuruluşlar tarafından desteklenmediği sürece geri dönüp dolaşıp geleceğimiz yer yine aynı yer olacaktır. Örneğin çevre kirliliğini azaltmak için atabileceğimiz en önemli adımlardan biri çevre dostu araçlar kullanmaktır, yani elektrikli ya da hibrit araçlar. Fakat araba piyasasına baktığımızda maalesef ki elektrikli arabaların benzinli ya da dizel arabalara göre daha pahalı olduğunu görüyoruz. Türkiye koşullarında maalesef ki çevreyi düşünmek yerine ilk önce cebimizdeki parayı düşünüyor ve bu şekilde hareket ediyoruz. Burada aslında iş daha üst mevkilere düşüyor. İnsanların daha çevre dostu araçlar kullanmalarını desteklemek için belki de bu araçlar özelinde bazı vergi indirimleri uygulanması elektrikli araçlara olan yönelimi arttırabilir. Böylelikle çevreyi korurken aynı zamanda ceplerimizi de koruyabiliriz. Aynı zamanda küresel çapta çevre dostu teknolojilerinin yaygınlaştırılması ve çevre dostu teknolojiler üreten şirket ve kişilerin desteklenmesi de bize bu yolda yardımcı olacaktır.
Yollar bizim sandığımızdan daha fazla hayatımıza dahildir fakat günlük hayatta üzerine çok da düşünmeyiz. Üzerinden gelip geçeriz, dinamiğine dikkat etmeyiz, hayatımıza olan dahil olmuşluğunu fark etmeyiz. Aslında araçlarımızın içinde, yolda ilerlerken biraz da o yolun ve trafiğin kontrolündeyizdir. Bu yüzden trafik güvenliğinin sağlanması asla gözden kaçırılmamalıdır ve yollarımızın, araçlarımızın, sokaklarımızın daha yaşanılabilir bir hale getirilmesi gerekmektedir.
Traffic can be an absolute headache. Especially when you’re dodging potholes, dealing with careless drivers and pedestrians, or counting down seconds when you are stuck at another red light while you are late to work, commuting can feel like the worst part of your day. The fact is, those daily commutes do not just waste our daily time but also waste earth’s resources, and our planet’s future. That’s why we need to start looking at traffic safety and sustainability as being interconnected, as if they are the two sides of the same coin. “But why does it matter in the short time, is all of this that urgent, don’t we have bigger problems to focus on?” you might ask. Well, here is the harsh reality: Road traffic injuries cause 1.19 million fatalities globally each year and 6 thousand 548 during 2023 in Turkey alone. Unfortunately, these are just the fatalities, millions more suffer serious injuries that alter their lives forever. Whether you’re a driver, public transportation user, cyclist, motorist or pedestrian, this is about all road users.
Even though its the main goal, the term “road safety” does not just refer to reducing the number of accidents; it’s also about creating roads and cities where everyone can get from one point to another one without any fear—Especially for the vulnerable road users such as pedestrians, cyclists, motorcyclist that make up more than half of traffic fatalities each year. The rates are tragic and alarming, but it is preventable, and the responsibility belongs to all of us; each individual, each community but also on the macro scale, each city, each government and even each global organization. Another alarming issue apart from our own safety is our planet’s safety and future–Cities are choking under fumes and people are suffering under urban noises created by vehicles every single day. On the more alarming side, earth’s precious and limited resources especially its energy reservoirs are being used up carelessly and immensely every single day. When we say that we should aim for sustainable traffic systems, we are talking about cleaner air, better public health, and a planet that is not deprived from its resources..
Well, then “what should I do?” you might ask, here’s the main rule: Avoid being part of the problem in your daily commute. Speeding, phone using while driving, cutting corners, ignoring traffic lights and signs, aren’t just annoying; they’re extremely dangerous. The solution on your part is rather simple: be a more responsible driver, don’t text and drive, wear your seatbelt, control your emotional states such as agression that can influence your driving, follow road rules such as traffic lights and road signs (Well of course you get bonus points if you drop the car altogether and prefer a bike or public transit). If you’re walking or cycling, make yourself visible to drivers and still follow all the road rules. Of course, it’s not just about individual responsibility. Cities, governments, and organizations have a major role to play. Well for cities, what works? Invest in better infrastructure, for one. Make streets walkable and well-lit, creat dedicated bike leans, embrace technological solutions like smart traffic lights for disabled people, and especially and very critically fund public transportation-The more people take buses and trains, the fewer cars clog up the roads.
Lets not forget governments- they have a huge responsibility to take on their part as they are responsible for millions, at least thousands of people. Firm enforcement of traffic laws is the most critical point—because why should rules exist if nobody follows them? Promote the use of advanced driver-assistance systems (ADAS), electric vehicles and renewable energy by providing incentives like certain fee or tax reductions. Remember that traffic safety and sustainability aren’t just local issues. Therefore, global organizations, you are also responsible–collaborate, share your technology and funding towards actualizing goals for safer and more sustainable roads.Well then, what doesn’t work, what should we avoid? The answer is: Ignoring the problem–not perceiving yourself as a responsible agent and the “Well, its not my problem” attitude. Our common goal always should be to create traffic systems that value human life and the future of our planet. Unfortunately, we’re still a long way from where we need to be on a global level. But the good newsies that we have a roadmap. We know what should be done to achieve our goals and the way to doing it is doing our part and not ignoring our responsibilities- on the individual, collective and global level.
If you are looking for a take home message, here it is: safer and more sustainable roads are possible, but only if we all realize our responsibilities and do our part. Even the things you consider to be very simple, your every step towards the goal helps. So, the next time you’re stuck in traffic thinking commuting is the worst part of your day, remember this: there is certainly a huge problem that we can’t ignore but, you, and every individual, can be a part of the solution. Because when it comes to our safety and the future of our planet, we haven’t got much time left to waste.
Trafikte sürdürülebilirlik ve güvenlik, insanların yaşam kalitesi ve gezegenimizin geleceği için çok önemlidir. Sürdürülebilir ulaşım, can kayıplarını ve yaralanmaları azaltırken, güvenli bir trafik ağı da şehirleri daha yaşanabilir hale getirir.
Trafikte güvenlik ve sürdürülebilirlik, genellikle toplumun genelini hedefleyen politikalar ve uygulamalar üzerinden ele alınır. Ancak, farklılıkları göz ardı etmeden bu konuları yeniden gözden geçirmek gerekir. Örneğin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’na (DEHB) sahip olan bireyler, trafikte karşılaşabilecek zorluklarla başa çıkma konusunda toplumun geri kalanına kıyasla daha hassastır. Hem güvenli bir ulaşım ağı oluşturmak hem de sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek için DEHB’li bireyler için uygun çözümler geliştirilmelidir.
DEHB, bireylerin dürtü kontrolü, odaklanma ve dikkat sürelerini yönetme gibi konularda zorluklarla karşılaşmasına sebep olan bir bozukluktur. Bu durum, özellikle trafikte tehlikeli sonuçlara neden olabilir. Araştırmalara göre, DEHB’li bireylerin trafik kazalarına karışma riski daha yüksektir. Bunun nedeni genellikle dikkat dağınıklığı, kurallara uymada zorluk ve hızlı karar alma eğilimidir. Örneğin, DEHB’li bireyler, bir yaya geçidinde beklenmedik bir dikkat kayması nedeniyle yavaşlamayı unutabilir veya şerit değiştirmeyi seçebilir. Bu tür davranışlar hem kişinin kendisi hem de diğer yol kullanıcıları için büyük tehlike oluşturabilir. Bu sebeple, DEHB’li bireylerin trafikte daha güvenli olabilmeleri açısından bireysel, bölgesel ve makro düzeyde yapılabilecek çeşitli düzenlemeler vardır. Öncelikle, bireysel açıdan ele alırsak, ADHD’li bireyler, araç kullanırken dikkatlerini dağıtabilecek faktörleri azaltmaya dikkat etmelidir. Örneğin, araç içinde telefon kullanmaktan kaçınabilirler ve bunu önlemek adına telefonu sessize alma gibi çözümler üretebilirler. Bununla birlikte, ADHD’li bireylere sürüş eğitimleri verilmesi, trafikte karşılaşabilecekleri zorluklara hazırlanmalarını sağlayabilir. Diğer bir taraftan, bölgesel açıdan ele alırsak, ADHD’li bireylerin ve trafikteki diğer yol kullanıcılarının uyum içinde olmasını sağlamak için eğitim ve bilinçlendirme programları geliştirilebilir ve zorunlu hale getirilebilir. Ek olarak, iş yerleri veya okullar gibi toplu ulaşımın yoğun kullanıldığı alanlarda güvenli ve erişilebilir ulaşım imkanları sağlanabilir.
Ayrıca, bölgesel düzeyde ise daha düzenli ve anlaşılması kolay trafik altyapıları geliştirilmelidir. Örneğin, dikkat gerektiren trafik levhaları, yetersiz sinyalizasyon sistemleri veya karmaşık kavşak düzenlemeleri, ADHD’li bireylerin hata yapma riskini artırabilir. Bu nedenle, kavşakların daha güvenli hale getirilmesi ve trafik işaretlerinin daha açık ve anlaşılır hale getirilmesi gibi düzenlemeler yapılabilir. Bunlara ek olarak, gelişmiş teknolojilerden yararlanmak da ADHD’li bireylerin kaza yapma riskini azaltabilir. Örneğin, otomatik frenleme ve şerit takip sistemleri bu konuda yararlı olabilir. Son olarak, makro düzey açısından ele alındığında ise hükümetler ADHD’li bireylerin trafikteki ihtiyaçlarına uygun yeni yasal düzenlemeler yapabilir. Örneğin, ehliyet sınavlarında bu kişilerin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak özelleştirilmiş prosedürler uygulanabilir. Alternatif olarak, ulusal ya da uluslarası olarak sürdürülebilir ulaşım için politikalar oluşturulabilir ve toplu taşıma sistemleri arttırılarak bireysel araç kullanımını azaltılabilir.
Sonuç olarak, trafilkte güvenlik ve sürdülebilirlik çalışmaları uygulanırken bireysel farklılıklar da göz önünde bulundurulmalıdır çünkü trafikte ADHD’li kişilerin karşılaştığı zorluklar, yalnızca bu kişilerin değil, tüm toplumun güvenliğini etkiler. Bu sebeple, trafikte güvenlik ve sürdürülebilirliği arttırmak adına yapılacak çalışmaların başarılı olabilmesi için bireysel farklılıklar da göz önünde bulundurulmalıdır.
Trafikte sürdürülebilirlik ve güvenlik, insanların yaşam kalitesi ve gezegenimizin geleceği için çok önemlidir. Sürdürülebilir ulaşım, can kayıplarını ve yaralanmaları azaltırken, güvenli bir trafik ağı da şehirleri daha yaşanabilir hale getirir.
Trafikte güvenlik ve sürdürülebilirlik, genellikle toplumun genelini hedefleyen politikalar ve uygulamalar üzerinden ele alınır. Ancak, farklılıkları göz ardı etmeden bu konuları yeniden gözden geçirmek gerekir. Örneğin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu’na (DEHB) sahip olan bireyler, trafikte karşılaşabilecek zorluklarla başa çıkma konusunda toplumun geri kalanına kıyasla daha hassastır. Hem güvenli bir ulaşım ağı oluşturmak hem de sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek için DEHB’li bireyler için uygun çözümler geliştirilmelidir.
DEHB, bireylerin dürtü kontrolü, odaklanma ve dikkat sürelerini yönetme gibi konularda zorluklarla karşılaşmasına sebep olan bir bozukluktur. Bu durum, özellikle trafikte tehlikeli sonuçlara neden olabilir. Araştırmalara göre, DEHB’li bireylerin trafik kazalarına karışma riski daha yüksektir. Bunun nedeni genellikle dikkat dağınıklığı, kurallara uymada zorluk ve hızlı karar alma eğilimidir. Örneğin, DEHB’li bireyler, bir yaya geçidinde beklenmedik bir dikkat kayması nedeniyle yavaşlamayı unutabilir veya şerit değiştirmeyi seçebilir. Bu tür davranışlar hem kişinin kendisi hem de diğer yol kullanıcıları için büyük tehlike oluşturabilir. Bu sebeple, DEHB’li bireylerin trafikte daha güvenli olabilmeleri açısından bireysel, bölgesel ve makro düzeyde yapılabilecek çeşitli düzenlemeler vardır. Öncelikle, bireysel açıdan ele alırsak, ADHD’li bireyler, araç kullanırken dikkatlerini dağıtabilecek faktörleri azaltmaya dikkat etmelidir. Örneğin, araç içinde telefon kullanmaktan kaçınabilirler ve bunu önlemek adına telefonu sessize alma gibi çözümler üretebilirler. Bununla birlikte, ADHD’li bireylere sürüş eğitimleri verilmesi, trafikte karşılaşabilecekleri zorluklara hazırlanmalarını sağlayabilir. Diğer bir taraftan, bölgesel açıdan ele alırsak, ADHD’li bireylerin ve trafikteki diğer yol kullanıcılarının uyum içinde olmasını sağlamak için eğitim ve bilinçlendirme programları geliştirilebilir ve zorunlu hale getirilebilir. Ek olarak, iş yerleri veya okullar gibi toplu ulaşımın yoğun kullanıldığı alanlarda güvenli ve erişilebilir ulaşım imkanları sağlanabilir.
Ayrıca, bölgesel düzeyde ise daha düzenli ve anlaşılması kolay trafik altyapıları geliştirilmelidir. Örneğin, dikkat gerektiren trafik levhaları, yetersiz sinyalizasyon sistemleri veya karmaşık kavşak düzenlemeleri, ADHD’li bireylerin hata yapma riskini artırabilir. Bu nedenle, kavşakların daha güvenli hale getirilmesi ve trafik işaretlerinin daha açık ve anlaşılır hale getirilmesi gibi düzenlemeler yapılabilir. Bunlara ek olarak, gelişmiş teknolojilerden yararlanmak da ADHD’li bireylerin kaza yapma riskini azaltabilir. Örneğin, otomatik frenleme ve şerit takip sistemleri bu konuda yararlı olabilir. Son olarak, makro düzey açısından ele alındığında ise hükümetler ADHD’li bireylerin trafikteki ihtiyaçlarına uygun yeni yasal düzenlemeler yapabilir. Örneğin, ehliyet sınavlarında bu kişilerin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak özelleştirilmiş prosedürler uygulanabilir. Alternatif olarak, ulusal ya da uluslararası olarak sürdürülebilir ulaşım için politikalar oluşturulabilir ve toplu taşıma sistemleri arttırılarak bireysel araç kullanımını azaltılabilir.
Sonuç olarak, trafikte güvenlik ve sürdürülebilirlik çalışmaları uygulanırken bireysel farklılıklar da göz önünde bulundurulmalıdır çünkü trafikte ADHD’li kişilerin karşılaştığı zorluklar, yalnızca bu kişilerin değil, tüm toplumun güvenliğini etkiler. Bu sebeple, trafikte güvenlik ve sürdürülebilirliği arttırmak adına yapılacak çalışmaların başarılı olabilmesi için bireysel farklılıklar da göz önünde bulundurulmalıdır.
Sanırım hepimiz Türkiye’de trafik güvenliğinin yeterince sağlanamadığı ve bu konuda gerekli adımların atılmadığı konusunda hemfikiriz. Yıllık trafik kazalarından hayatını kaybedenlerin sayısının birçok hastalığa oranla daha yüksek olması da bu düşüncemizin doğruluğunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Peki, biz buna karşı nasıl bir tepki veriyoruz? Faydalı bir adım atıyor muyuz ya da en azından bireysel olarak üzerimize düşenleri yerine getiriyor muyuz? Burada özellikle “faydalı” kelimesini vurgulamak istiyorum.
Kültürel olarak, genellikle ihmalden kaynaklanan bir kaza haberiyle veya başka bir olumsuz olayla karşılaştığımızda, sosyal medyada bu durumlara neden olanları sert bir şekilde eleştiriyoruz. Sinirleniyor, öfkeleniyor ve güvenli seyahat için gerekli önlemlerin alınmasını istiyoruz.Ancak birkaç gün içinde bu olaylar bizim için yalnızca tatsız birer anıya dönüşüyor ve kendimizi yeniden sosyal medyanın hızlı gündem akışına kaptırıyoruz. Bu durum aslında olaylara ne kadar dürtüsel yaklaştığımızı gösteriyor olabilir.
Yaşadığımız duygular oldukça normal ve hatta olması gereken şeyler. Herhangi bir kaza haberi gördüğümüzde, kazada zarar görenleri tanımasak bile kayıtsız kalmak hem vicdana hem de insani değerlere aykırı. Sorun, bu tepkilerin aşırıya kaçması ya da yalnızca kısa vadeli bir öfke patlaması olarak kalması. Bu nedenle, duygularımızı ifade ettikten sonra, bu soruna kalıcı ve etkili bir çözüm üretebilmek adına daha yapıcı bir yaklaşım benimsememiz gerekiyor. Evet, belki geniş çapta, yönetimsel düzeyde müdahalelerde bulunma imkanımız olmayabilir. Ancak mikro levelde , yani kendi yaşamlarımızda birçok şeyi değiştirebiliriz. Hız sınırlarına uymak, alkol ya da madde etkisinde aracın başına geçmemek, trafik işaretlerine dikkat etmek gibi basit görülen kurallar, aslında ciddi kazaların önüne geçebilir. Ayrıca yaya olarak trafik bilincine sahip olmak, trafik kurallarına uymak ve toplu taşıma araçlarını daha fazla kullanarak bireysel karbon ayak izimizi azaltmak da güvenli ve sürdürülebilir trafik için önemlidir.
Öte yandan, sadece bireysel anlamda önlemler alınması ve kurallara uyulması, trafik güvenliğinin tam anlamıyla sağlanması için tabiki yeterli değil. Trafik güvenliği, bireylerin yanı sıra toplumsal ve yönetsel düzeyde de düzenlemeler grektiriyor. Bu yüzden, yönetimlerin güvenli bir trafik ortamı oluşturabilmek için gerekli düzenlemeleri yapması büyük bir önem taşıyor. Özellikle altyapının iyileştirilmesi, yolların daha güvenli hale getirilmesi ve teknolojik yeniliklerin trafik sistemlerine entegre edilmesi gibi adımlar atılmalı.Bunun yanı sıra, trafik kurallarına uyulmasını teşvik etmek ve toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla kapsamlı eğitim programlarının düzenlenmesi gerekiyor. Bu eğitimler, bireyleri bilinçlendirmekle kalmayıp, kuralların neden önemli olduğunu ve ihlallerin sonuçlarını da etkili bir şekilde aktararak toplumsal bir değişimi destekleyebilir.
Bu öneriler daha çok meso seviyeye, yani yerel ve topluluk düzeyindeki uygulamalara yönelik ama makro seviyede, yani daha geniş çaplı ve uzun vadeli yönetim politikalarının geliştirilmesi de gerekli. Yönetimlerin, güvenli ve sürdürülebilir trafik politikaları oluşturması ve bu politikaları etkin bir şekilde uygulamaya geçirmesi çok önemli. İlk bakışta, bu tür politikaların uygulanması kısa vadede etkisiz ya da önemsiz görünebilir. Hatta bazı insanlara gereksiz bir yük gibi de gelebilir ama uzun vadede, bu tür önlemler hem can kayıplarının önüne geçebilir hem de ekonomik kayıpları önemli ölçüde azaltabilir. Trafik kazalarının getirdiği maliyetlerin ve sosyal etkilerin azalması, toplumsal genel refah ve iyilik düzeyininin artmasına yardımcı olabilir. Trafik güvenliği hem bireysel hem de toplumsal refahın sağlanmasında çok büyük önem taşır.
Özetle, bence nerede ve hangi sistemde olursak olalım, sorumluluklarımızı doğru bir şekilde anlamalı ve üzerimize düşeni yerine getirmeliyiz. Bireysel ya da yönetimsel alandaki boşluklar veya ihlaller, tüm trafik sistemini olumsuz etkiler ve trafik güvenliğinin sağlanmasının önüne geçer.
Bir yeri başka bir yere bağlayan ulaşım çizgisidir yol. Asıl hayat o bağlanması gereken yerlerde, mekanlarda yaşanır. Yüklenme sahneleridir yolda geçirilen vakitler. Öyle midir gerçekten? Bir memlekette tek bir mekâna adım atmadan, ama uzun uzun adımlayarak sokaklarını, tanıyamaz mıyız oranın yaşamını? Hem de nasıl tanırız. Sokaklar, caddeler başlı başına yer olmuştur şehirlerde. Kendi kuralları, kendi kültürü vardır. Sokak sanatçısı, sokak satıcısı, sokak kedisi, sokak çocuğu, sokak oyunları, sokak yemekleri… Sadece trafiğinden (aracından, sokağından) bir yerin neresi olduğunu, ruhunu, iklimini anlayabilirsiniz. Buyurun deneyin.
Size 2 yol resmi gösterecek ve dikkatlice bakmanızı isteyeceğim.
Biri Bedri Rahmi Eyüboğlu’un “Tophane” eseri diğeri de Paul Gustav Fischer’ın “Copenhagen Street” isimli eseri. Ah, sırayı yanlış yazmışım ama siz zaten çoktan hangisinin hangisi olduğunu anladınız. İşte bundan bahsediyorum. Hareket, araç ve insan dolu sokaklar. Ve hep birlikte bir şehrin trafiği, capcanlı.
Yolda yaşanıyor, yolda ölünüyor, yola düşülüyor, yola çöküp ağlanıyor, yollar aşılıyor, yollarda kalıyor gözler. Bu resimlere tekrar bakın ama bu sefer bir kaza sahnesi olduğunu hayal edin, birinin ölümü koşuşmalar ve polisler… çünkü şimdi Türkiye’de yol resim yapmaya kalkışırsanız muhtemelen bir kazaya denk gelirdiniz ve tablonuz bir kaza tablosu olurdu. Türkiye’de her gün ortalama 3.600 trafik kazası meydana geliyor (TÜİK, 2023). Birinin sizin önünüzde olması -ve hatta size olması- düşündüğünüzden daha olası. Siz bir ressamsanız yola bakan, fırçanızdan acı damlayacak. Çünkü her birimiz ya bu sahneyi görmüşüzdür ya da yaşayan birini duymuşuzdur. Dedik ya da duyduk: “Trafik kazasında kaybettim” … Ağabeyimi, kolumu, evladımı, teyzemi, köpeğimi, gözümü, hafızamı… kaybettim.
Bir sanat sever olarak hiç kaza resmi görmediğimi söylemek isterim. Bir vatandaş olaraksa maalesef çok kaza sahnesi gördüm. Bu sokaklar hep hayat dolu olsun, cıvıldasın ya da sessizliğiyle dertlilere sığınak olsun. İnsanlar yollarda hayata, topluma bağlanır, orada hayattan kopmasınlar, kopmayalım.
İlk resimler bilerek eskiden seçildi. Şimdi zamanımıza yakın iki eser eşlik edecek bize. Ve şunu düşüneceğiz, 20 yıl sonra bir yol resmi nasıl çizilirdi? Davide Frisoni’dan “Sequence of Lights”’ ı ve Edward Hopper’ın “Gas” eserini görüyorsunuz.
Araç teknolojisinden, yoldaki yaya katılımına kadar her şeyin ilk iki resimden farklı olduğunu görüyorsunuz. İlk resmimizdeki Copenhagen Street ’den birisi, sileceklerin camı ritmik temizlediği, yağmurda huzmelenen kırmızı ışıkların yayıldığı, o iş çıkışı trafiği hissini asla tahmin edemezdi. 20 yıl sonraki resimleri de şahsen tahmin edemiyorum. Muhtemelen benzin istasyonları çizilmeyecektir. Teknoloji hayatın her alanı gibi burada da bizi değişime sürüklüyor. Ancak yüzyıl önce de beş yüz yıl sonra da bu sahnelere kazalar ve acılar yakışmayacak. İlerledikçe iyileşeceğiz. Buraya kadar teknolojik gelişmelerin “aracı iyileştirmekten” kastı daha hızlı olması gibi özelliklerdi, şimdiyse sürüş konforu ve güvenlik daha ön planda. Teknoloji önce hız ve dayanıklılık anlamında bize güç verdi, şimdi sahne hızlı arabalarda değil, hem sürücü hem yaya için güvenli araçlarda olacak. Görüş ve algı alanımızı arttıracak, hatalarımızda bizi uyaracak sistemlerle iyileşmiş, bile isteye trafiğin tehlikeyle boyanmasına göz yumulmadığı bir trafiğe doğru gittiğimizi umut ediyorum. Belki sıradaki tablo, kazaların nadir ve anormal görüldüğü bir dünyadan sıcacık bir sahne olacak.
Trafik, hepimizin hayatının olmazsa olmaz bir parçası. Sabahları işe giderken, çocukları okula bırakırken veya hafta sonları gezmeye çıkarken, hepimiz trafiğin bir parçasıyız. Ancak, trafikte güvenlik ve sürdürülebilirlik konularını ne kadar ciddiye aldığımız biraz tartışmalı. Her yıl dünya genelinde milyonlarca insan trafik kazalarında hayatını kaybediyor veya ciddi yaralanmalar yaşıyor. Bu kazalar sadece trajik sonuçlar doğurmakla kalmıyor, aynı zamanda ekonomik, çevresel ve sosyal etkileri de oldukça büyük. Sonuç olarak, trafikteki davranışlarımız, sadece kendi güvenliğimizi değil, başkalarının yaşamını da etkileyen kritik bir rol oynuyor.
Peki, bu konuda ne yapabiliriz? Öncelikle, trafikte dikkati dağıtan alışkanlıklardan kaçınmak büyük bir önem taşıyor. Akıllı telefonlar harika ama sürüş sırasında onlarla ilgilenmek, sandığımızdan çok daha olumsuz sonuçlar doğurabiliyor. Telefonumuza gelen anlık bildirimin veya aramanın hayatımızdan daha önemli olmadığını hatırlamak gerekiyor. Hız sınırlarına uymak ve emniyet kemeri kullanmak gibi basit ama temel kurallara uymak da bireysel güvenlik önlemleri arasında yer alıyor. Çevre dostu ulaşım tercihlerini benimsemek de bireylerin yapabileceği önemli katkılardan biri. Toplu taşıma kullanmak, bisikletle ulaşımı tercih etmek veya kısa mesafelerde yürümek gibi davranışlar, yalnızca karbon emisyonlarını azaltmakla kalmaz, aynı zamanda trafik yoğunluğunu da hafifletir. Kısacası, arabanızı daha az kullanarak sadece karbon ayak izinizi değil, park yeri arama sürenizi de azaltmış olursunuz.
Bireylerin trafikteki davranışları çözüme ciddi katkı sağlayabilir mi diye merak ediyorsanız, cevabımız kocaman bir “Evet!”dir. Bireylerin trafikteki davranışları çözüme ciddi katkı sağlayabilir. Ancak bu, yalnızca bireysel düzeyde değil, toplumun geneline yayılan bir bilinçle mümkün olabilir. Örneğin, bir sürücünün hız sınırlarına uyması, kendi güvenliğini sağlamanın ötesinde, yoldaki diğer sürücülere ve yayalara da olumlu bir etki yaratır. Aynı şekilde, çocuklarına trafik kurallarına uymayı öğreten bir ebeveyn, toplumun geleceği için önemli bir adım atmış olur. Bireyler arasında trafik bilincini artırmak için eğitim ve farkındalık kampanyaları düzenlemek büyük önem taşır. Yapılan araştırmalar, trafik eğitimi almış bireylerin, kazaları önlemede daha başarılı olduğunu göstermektedir. Özellikle okullarda trafik eğitiminin yaygınlaştırılması, gelecekte daha bilinçli bir neslin yetişmesine katkıda bulunabilir.
Her ne kadar bireysel çabanın olumlu etkileri yadsınamaz olsa da trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik konularında kurumlar ve hükümetler de büyük bir rol oynamalıdır. Şehir yönetimlerinin yayaların ve bisiklet kullanıcılarının güvenliğini artıracak altyapı çalışmaları yapması bu noktada kritik bir adım olabilir. Geniş bisiklet yolları, güvenli yaya geçitleri ve trafik ışıklarının yayalar için düzenlenmesi, şehirlerdeki ulaşımı daha güvenli hale getirebilir.
Toplu taşıma sistemlerinin geliştirilmesi, sürdürülebilir bir trafik sisteminin önemli bir noktasını oluşturur. Daha sık, daha konforlu ve çevre dostu toplu taşıma seçenekleri, bireyleri özel araç kullanımından uzaklaştırabilir. Örneğin, bazı Avrupa ülkelerinde, toplu taşımanın ücretsiz veya düşük maliyetli hale getirilmesi, araç trafiğinde ciddi bir azalmaya yol açmıştır. Ayrıca, iş yerleri ve okullar, çalışanlarını ve öğrencilerini toplu taşıma kullanmaya teşvik edici programlar başlatabilir. Hükümetlerin trafik yasalarının etkin bir şekilde uygulanmasını sağlaması da hayati öneme sahiptir. Trafik ihlallerine yönelik caydırıcı cezaların uygulanması, bireylerin kurallara uyma oranını artırabilir. Bunun yanı sıra, elektrikli araçlara geçişi teşvik eden vergi indirimleri, çevresel sürdürülebilirliğe katkıda bulunabilir.
Trafik meselesi sadece ulusal olarak da ele alınamaz elbette. Güvenlik ve sürdürülebilirlik uluslararası olarak da ele alınmalıdır. Uluslararası organizasyonların bilgi ve teknoloji paylaşımı, bu konuda önemli ilerlemeler kaydedilmesini sağlayabilir. Küresel ölçekte yapılan anlaşmalar ve iş birlikleri uluslararası düzeyde etkili çözümler sunabilir.
Unutmamalıyız ki trafik, kendimizi ve başkalarını etkilediğimiz, yaşamla iç içe bir meseledir. Bireylerin, kurumların ve uluslararası yapıların bu konuda sorumluluk alması, daha güvenli ve sürdürülebilir bir trafik sistemine ulaşmanın anahtarıdır. Her birey, küçük ama etkili adımlarla bu sürece katkıda bulunabilir. Hükümetlerin ve şehir yönetimlerinin sağlayacağı destek, bu sürecin kalıcı ve etkili bir hale gelmesini sağlar. Sonuç olarak, trafikte bilinçli davranışlar sergilemek, sadece bugünün değil, yarının da daha güvenli ve yaşanabilir olmasını sağlar. Trafikteki küçük adımlar, büyük resmi oluşturur. Attığımız her adım, hepimizin geleceğine yapılan bir yatırımdır.
Türkiye’de 2024 yılında trafik kazaları sonucunda 2.713 kişi hayatını kaybederken 388 bin 644 kişi yaralandı (Dağıstanlı, 2025). 2024 yılında gerçekleşen kaza sayısının 623 bin 148 olduğu göz önünde bulundurulduğunda kazaların yarısından çoğu ölüm/yaralanmalarla sonuçlanıyor. Her geçen yılda trafik kazaları ve vahim sonuçlarında azalma görülebilse de söz konusu insan can güvenliği olduğundan sayısal olarak düşük rakamlar bile önemli bir değere sahip. İnsan hayatının önemi tartışmaya açık bir konu değil, onun yanında trafik kazalarının sebep olduğu maddi problemler de göze alınması gereken konulardan. Kazalar sonucunda hasar alan yollar, araçlar, başka yapıtlar hem kişi özelinde hem de devlet üzerinde maddi bir yüke sebep olmaktadır. Özellikle ekonomik olarak zor bir dönemden geçen Türkiye Cumhuriyetinde bu tür masraflar daha yıkıcı olabilmektedir.
Trafik kazaları üzerinde yapılan araştırmalar gösteriyor ki kazaların çok büyük bir kısmı aslında engellenebilecek sebeplerden dolayı oluşuyor. Bu yüzden gerekli önlemlerin alınması, toplumun kurallara uymakta daha dikkatli davranması, sürücü ve yayaların dikkatini dağıtan telefon vb. araçları ulaşım yaparken kullanmamaları önem teşkil ediyor. Bu yolda elbette yol yapım çalışmaları, tabelaların uygun yerlere yerleştirilmesi, yol denetim sistemlerinin daha gelişmiş olması ve aslında en temelde sürücülerin bitirdiklerinde gerçekten yetkin ve dikkatli bir sürücü olmalarını sağlayacak eğitim programları oluşturulması önemlidir. Kazaların oranlarına bakıldığında çok az bir kısmı yol durumundan kaynaklanmaktadır.
Aslında kişiler bireysel düzeyde yapmaları gereken şeyler hakkında yeteri kadar bilgi sahibi. Kemer takmanın önemli olduğu, araba sürerken telefon veya başka şeylerle uğraşmanın tehlikeli, yüksek hızla araba kullanmanın ne kadar riskli olduğu herkes tarafından bilinen fakat uygulama kısmında birçoğumuzun zaman zaman aksattığı şeyler. Bu düzeyde insanlara gösterilmesi gereken, görmezden geldikleri ve çok da önemsemedikleri küçük detayların aslında ne kadar vahim sonuçlar doğurabileceği. Kamu spotları, şehir içine koyulan tabelalar ve bazı yerlerde kaza sonrası gösterim için sergilenen arabalar bu konuda insanları daha bilinçli davranmaya itebilir.
Belediyeler ise yol yapım süreçlerini denetleyebilir ve herkesi içeren -bisiklet, motor, yaya, araç- sistemler oluşturarak herkesin aynı anda güvenle ulaşım sağlayabileceği düzenler kurabilir. Şehir düzenlemelerine teknolojinin daha fazla dahil edilmesi bazı problemlerin önüne geçebilir. Örneğin çoğu yerde trafik ışıkları tamamen monoton bir şekilde kendini tekrar ederek çevreden bağımsız şekilde çalışmaktadır. Teknolojinin bu kadar geliştiği bir devirde belki de insan hayatı için en yüksek risk değerlerinden birini taşıyan ‘’trafik’’ içine katılmaması mantıklı değildir. Bu konuda yapılacak küçük değişiklikler bile trafik akışında önemli farklılıklarla sonuçlanabilir.
Devlet ise özellikle vatandaşlarımızın genel görüşünü de göz önüne alırsak trafik denetiminde çok daha sıkı ve adil olmaya önem göstermelidir. Türk sürücülerin çoğu denetimin olmadığı bölgelerde herhangi bir sınırlama yokmuşçasına davranmaktadır. Bu yüzden denetimin daha sık ve daha otomatize olduğu bir sistem, yol güvenliği açısından çok daha iyidir. Yine bu alanda teknolojik araçların kullanılması iş gücünü ve maddi yükü azaltması açısından önemlidir. Devlet aynı zamanda daha güvenli araçların satın alımında kolaylık sağlayabilmelidir. İstatistikî olarak kesin bir bilgi olmasa da Türk halkının içinde bulunduğu ekonomik şartlar dolayısıyla araçların önemli bir kısmı sistematik açıdan eksik ya da bozuk durumdadır. Sürücü ve yaya güvenliğini önemseyen, bu konuda teknolojileri araçlarına entegre etmiş araba modellerinin satın alımında topluma yardım sağlanması trafik güvenliğine olumlu etki sağlayacaktır.
Uluslararası düzeyde, devletler arası yapılan trafik araştırmalarının paylaşımı, yapılan çıkarımlar, uygulanacak sistemlerin paylaşılması ve maddi olarak güçlü olan ülkelerin diğer ülkelerde trafik güvenliğini sağlamak amacıyla çalışmalar yapması daha güvenli bir trafik akışı yolunda atılacak adımlara katkı sağlar. Kişilik özelliklerinde ülkeler arası bazı farklılıklar olsa da birbirine benzer karakteristikler taşıyan ülkeler bir araya gelip bu sebeple ortaya çıkan sorunların çözülmesinde birbirlerinden yardım alabilirler. Ortak kararlar alınması ya da başka bir ülkede uygulanan politikaların sonuçlarının bilinmesi yapılacak çalışmalarda devlet ve belediyelere yol gösterebilir.
Değişen dünyaya ayak uydurmak bir başka meseledir. Tarih boyunca trafik kazalarının ana sebepleri kuşaktan kuşağa değişmektedir ve bir önceki kuşaktaki sorun tamamen elimine edilse bile trafik kazalarının hala devam etmesi bu fenomenin doğruluğunu göstermektedir. Özellikle teknolojinin, yapay zekanın da gelişimiyle, önümüzdeki yıllarda alacağı ivmenin kişisel ve toplumsal hayatımızda yapacağı etkilerin trafiğe yansıması olasıdır. O yüzden güncel konuların ve gelişmelerin, sürücü ve yayaların davranışlarında görülen değişimlerin takip edilmesi ve bu teknolojik gelişimin trafiğin faydasına nasıl kullanılabileceği her zaman göz önünde bulundurulması gereklidir.
Günün sonunda, bireysel olarak alabileceğimiz önlemler ve değişiklikler sınırlıdır fakat önemlidir. Bundan dolayı, günlük olarak yaptığımız yanlış ve tehlikeli hareketlerin farkında olursak, daha önce başımıza bir şey gelmemesinin bundan sonra başımıza bir şey gelmeyeceği manasına gelmediğinin farkına varırsak ve kendimizi biraz dizginlemek yolunda adım atarsak kendimizin ve çevremizin can güvenliği adına en önemli önlemi almış oluruz.
Her birimizin günlük hayatta mutlaka içinde bulunduğu bir oluşum var. Sokakta yürürken, marketten ihtiyaçlarımızı almaya giderken, işimize ve okulumuza giderken hepimiz ortak bir paydada buluşuyoruz: trafik. Trafikte bulunmak sadece araç kullanmaktan ibaret değil, yaya olarak da trafiğin büyük ve önemli bir parçasıyız. Bu kadar büyük bir kitleyi ve insanları içerisinde bulunduran trafik kavramının en önemli özelliğinin içinde kurallar bulundurması olduğunu söylesek abartmış olmayız. Bunun çok önemli bir amacı var, trafikte güvenliği ve sürdürülebilirliği sağlayabilmek.
Trafik sadece bir noktadan başka bir noktaya gitmek olarak adlandırılamayacak kadar karmaşık ve içerisinde çeşitli düzenler bulunduran bir etkileşim ağıdır. Bu ağ içerisinde güvenlik ve sürdürülebilirlik kavramları hayati önem taşıyor. Her yıl birçok kaza yaşanıyor, kimisi yaralanmayla ve hatta ölümle sonuçlanıyor. Bireysel kayıpların yanı sıra ekonomik olarak yaşanan kayıplar da bunlara ek olarak bahsedebileceğimiz zararlardan. Güvenliğe ek olarak sürdürülebilirlik konusu da göz ardı edilmemesi gereken, hayati öneme sahip bir konu. Plansız şehirleşme, yanlış yol yapımları, artan araç sayısı ve bununla beraber gelen artan yakıt ve atık miktarı oldukça fazla. Kullanılan fosil yakıtlar çevreye büyük ölçüde zarar veriyor ve çevrede geri dönüşü mümkün olamayacak tahribatlar yaşanıyor. Bu nedenle, modern toplumların trafik için en önemli gündemleri güvenlik ve sürdürülebilirlik olmalıdır. Uzun vadeli düşünüp, çevremizi koruyacak politikalar ve adımlar atılmalıdır ki, ilerleyen zamanda hem toplumsal hem de ülkemiz ve dünya için geri dönüşü olmayan zor günler yaşamayalım.
Güvenli ve sürdürülebilir bi trafik için yapmamız ve yapmamamız gereken şeylerden bahsedebiliriz. Öncelikle önlem olarak koyular kuralların uygulanışı ve sıkılığı kontrol edilmelidir, bu sayede yaşanacak kazaları minimuma indirgemek için önemli bir adım atmış ve güven sağlamış oluruz. Tarfik denetimleri, polis kontrolleri hız sınırı aşımını ve alkollü araç kullanımını engelleyebilmek adına arttırılmalıdır. Yolların bakımına, alt yapı geliştirmelerine önem verilmelidir ve eğitime büyük öncelik tanınmalıdır. Kuralların ihlal edilmesini engelleyecek en önemli ve uzun vadede en çok işe yarayacak adım eğitimdir, bunlara ek olarak da kazaya katkı sağlayabilecek çevresel faktörleri de kontrol altına alırsak trafikte güvenliği sağlamak için önemli adımlar atmış oluruz. Sürdürülebilirlik açısından ise toplu taşımaya yönlendirmek, bunun için de gerekli toplu taşıma imkanlarını arttırarak daha uyumlu hale getirmek bir seçenek olabilir. Aynı zamanda, elektrikli araç kullanımı vergi indirimi gibi politikalarla teşvik edilmesi halkı fosil yakıt kullanımı yerine elektrikli araç kullanımına yönlendirebilir, tabii ki bunun için devletin gerekli şarj istasyonları ve altyapı eksiklerini gidermesi çok büyük önem arz etmekte.
Şu an içinde bulduğumuz düzende trafik açısından iç açıcı bir senaryoyla karşı karşıya değiliz. Kaza oranları, hızla artan araç sayısı, yetersiz altyapı gibi etmenler birleştiği zaman güvenli ve sürdürülebilir bir trafikten çok uzak bir çizgide ilerliyor. Özellikle büyük şehirlerde büyük bir kaos hakim, bu hem çevreyi hem de insan sağlığını fiziksel ve psikolojik olarak tehdit ediyor. Ancak, bu durum şu ana kadar olduğu gibi daha kötüye gitmek zorunda değil. Daha güvenli ve sürdürülebilir bir gelecek için trafik politikalarını insan odakları olarak oluşturmalıyız. Hedefimiz herkes için güvenli, yaya dostu ve çevre dostu herkes için rahatlıkla ulaşılabilir bir sistem yaratmak olmalıdır. Trafik kültürünü değiştirerek saygı, hoşgörü ve kurallara uyumun esas olduğu bir yol kullanımı alışkanlığı oluşturma bilincinde ilerlemeliyiz. Toplumsal ve bireysel düzeylerde bu hedeflere ulaşmak için atılan her adım ve alınan her karar, geleceğimize katkı sağlayacaktır.
Güvenli ve sürdürülebilir bir trafik için kapsamlı ve çok katmanlı bir gelişim yolu izlemeliyiz. Bireysel seviyeden, ülke seviyesine ve uluslararası seviyeye kadar yapılacak çeşitli değişimler etkili ve kalıcı bir çözüm için önemlidir. Mikro düzeyde her birey kendi üzerine düşen görevi yerine getirerek buna katkı sağlayabilir: hız yapmaktan kaçınmak, tarfikte saygılı olmak, kurallara uymak, toplu taşımayı tercih etmek sayısız yöntemden sadece birkaçı. Mezo düzeyde yerel yönetimler ve organizasyonlar gerekli altyapı çalışmalarını, bakımlarını sağlamalı ve gerekli trafik düzenlemelerini yaparak güvenli bir trafik oluşturmalıdır. Bisiklet yollarını arttırarak, toplu taşıma olanaklarını arttırarak sürdürülebilirlik için önemli adımlar atmalılardır. Makro düzeyde ulusal hükümetler trafikte güven ve sürdürülebilirlik amacıyla politikalar düzenleyebilir, gerekli eğitimleri ulaşılabilir hale getirebilir olmalılardır. Yol güvenliğini arttıracak teknolojileri etkin şekilde kullanmalı ve onlara yatırım yapmalılardır. Ülkeler arası bir iş birliği sunarak global çözümler insanlarda hem birlik inancı oluşturacaktır hem de bilinçlenmelerine katkı sunacaktır. Magna düzeyde ise Birleşmiş Milletler ve benzeri yapılar trafik güvenliğinin önemi hakkında uluslararası standartlar ve antlaşmalar oluşturabilirler. Gelişmekte olan ülkelere altyapı desteği için yatırım yapmak önemli bir adım olarak sayılabilir.
Trafikte bulunduğumuz süre boyunca bizim karşımıza çıkan tehlikelere karşı çaresiz değiliz, birçok çözüm imkanına sahibiz. Bireysel güvenliğimiz ve çevrenin güvenliği her şeyden önemlidir, gideceğimiz yere daha hızlı gitmekten de, kazaya sebep olarak başka insanların hayatını karartmaktan da. Bütün yapılar olarak iş birliği içerisinde elimizden geleni yapmalı ve bu kadar ölüm ve kaybın yaşandığı bir alanda güvenliğimizi arttırmak ve çevreyi korumak için kenetlenmeliyiz. Her zaman güvende kalın!
Trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik, modern şehir yaşamının vazgeçilmez unsurlarıdır. Günümüzde hızla artan nüfus ve kentleşme, ulaşım sistemleri üzerinde büyük bir baskı oluşturmakta, bu da trafik kazaları ve çevresel sorunların artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, trafikte güvenlik ve sürdürülebilirlik konularına odaklanmak, hem bireysel hem de toplumsal refah için kritik bir öneme sahiptir.
Trafik kazaları, dünya genelinde her yıl milyonlarca insanın hayatını kaybetmesine veya yaralanmasına yol açmaktadır. Bu trajik olaylar, sadece bireyleri ve ailelerini etkilemekle kalmaz, aynı zamanda sağlık sistemleri üzerinde de büyük bir yük oluşturur. Öte yandan, fosil yakıtlara dayalı ulaşım sistemleri, hava kirliliği ve sera gazı emisyonlarıyla çevreye zarar vermekte, iklim değişikliğine katkıda bulunmaktadır. Bu bağlamda, sürdürülebilir ulaşım çözümleri geliştirmek, çevresel etkileri azaltmak ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak için elzemdir.
Peki, daha güvenli ve sürdürülebilir bir trafik sistemi için neler yapabiliriz? Öncelikle, bireysel düzeyde trafik kurallarına uymak, hız limitlerine dikkat etmek ve emniyet kemeri kullanmak gibi basit ama etkili önlemler alabiliriz. Ayrıca, toplu taşıma araçlarını tercih etmek, bisiklet kullanmak veya yürümek gibi alternatif ulaşım yöntemlerini benimseyerek hem trafik yoğunluğunu azaltabilir hem de çevreye olan olumsuz etkilerimizi minimize edebiliriz.
Yerel yönetimler ve şehir planlamacıları da bu konuda önemli bir rol oynamaktadır. Etkili ve erişilebilir toplu taşıma sistemleri kurmak, bisiklet yolları ve yaya alanları oluşturmak, trafik güvenliğini artıracak altyapı yatırımları yapmak, şehirlerin daha yaşanabilir ve sürdürülebilir olmasını sağlar. Ayrıca, trafik eğitimi ve bilinçlendirme kampanyaları düzenleyerek toplumun tüm kesimlerinde farkındalık yaratmak da mümkündür.
Ülke genelinde ise, trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik politikalarının oluşturulması ve uygulanması gerekmektedir. Yasal düzenlemelerin güçlendirilmesi, denetim mekanizmalarının etkinleştirilmesi ve çevre dostu ulaşım çözümlerinin teşvik edilmesi, uzun vadede trafik sorunlarını minimize edecektir. Uluslararası düzeyde ise, ülkeler arası işbirlikleri ve bilgi paylaşımı, trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik konularında ortak çözümler geliştirilmesine olanak tanır.
Sonuç olarak, trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik, bireylerden uluslararası yapılara kadar herkesin sorumluluğundadır. Bireysel olarak trafik kurallarına uymak ve çevre dostu ulaşım yöntemlerini benimsemek, toplumsal düzeyde ise etkili politikalar ve altyapı yatırımlarıyla desteklenmelidir. Unutmayalım ki, trafikte attığımız her adım, daha güvenli ve yaşanabilir bir dünya için atılmış bir adımdır.
Trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik, günümüzde yalnızca bir ulaşım meselesi değil, aynı zamanda sosyal, ekonomik ve çevresel bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır. Modern yaşamın vazgeçilmez bir parçası olarak trafik hayatımızın merkezinde bulunsa da beraberinde ciddi riskleri de yaşamımıza sokmaktadır. Neredeyse her gün işe, okula veya başka bir yere giderken sürücü, yaya, veya yolcu olarak trafiğe girmek durumunda kalıyoruz. Bununla birlikte bulunduğumuz konuma göre sorumluluklarımız oluyor ve sorumluluklarımızı yerine getirerek trafiğin güvenliğine ve sürdürülebilirliğine katkıda bulunabiliriz. Her yıl milyonlarca insan trafik kazalarında hayatını kaybediyor ya da yaralanıyor ve bu kazalar yalnızca bireylerin yaşamlarını değil, aynı zamanda aileleri, toplumu ve ekonomiyi de derinden etkiliyor. Üstelik, trafik kazalarının ötesinde, fosil yakıt tüketimine dayalı ulaşım, toplu taşıma kullanımının az olması gibi etmenler de çevresel sorunları derinleştirerek geleceğimizi tehdit ediyor. Hızla büyüyen şehirler, artan araç sayısı ve iklim krizi, hem bireysel hem de toplumsal olarak bu konulara daha fazla önem vermemizi gerektiriyor.İşte bu noktada, hem güvenlik hem de sürdürülebilirlik konularında bilinçli adımlar atmak durumunda kalıyoruz.
Güvenli ve sürdürülebilir bir ulaşım sistemi oluşturmanın temelinde, bireysel ve toplumsal farkındalık yatıyor. Gerekli farkındalığın kazanması için de trafik konusunda eğitimin yeterli olması ve bu eğitimin toplumun her kesimine ulaşabilmesi ciddi önem taşıyor. Bunu sağlayacak olan öncelikle ülke genelinde trafik eğitimi ve sürdürülebilirlik konusunda uygulanabilir yasal düzenlemeler getirilmesi ve bu yasaların en iyi şekilde uygulamaya konulmasıdır. Bunlara ek olarak, bir şehrin planı yayaların ve bisikletlilerin öncelikte olduğu şekilde inşa edilebilir, toplu taşıma sistemleri modernleştirilerek şehirde yaşayan kişilere daha cazip hale getirilebilir ve şehir yönetimi trafik güvenliğine ve sürdürülebilirliğine destek olabilir. Toplumun bir parçası bireyler de trafik konusunda kendilerini geliştirerek bilinçlenmeli, hız yapma dürtüsüne kapılmaktan kaçınmalı, trafik kurallarına uymalı ve diğer yol kullanıcılarına saygı göstererek sürecin işleyişini hızlandırmalıdır. Ayrıca, yaptığımız her doğru davranışla da gelecek nesillerimize örnek olarak onları da trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği konusunda bilinçlendirmeli ve eğitmeliyiz. Aynı şekilde, yayaların da trafik kurallarına uyarak yaya geçitlerini kullanması ve dikkatli olması gerekiyor. Ancak sorun yalnızca bireylerin davranışlarından ibaret değil; bu noktada şehir planlamacıları, mühendisler ve psikologlar da devreye girerek riskli bölgelerde yapılan kazaların nedenlerini anlamak için çalışarak bu noktalarda daha güvenli alternatifler geliştirebilir. Özellikle genç sürücüler ve risk altındaki gruplara yönelik farkındalık kampanyaları yaygınlaştırılabilir ve yol kullanıcılarını yönlendirecek uyarıcı işaretler yerleştirilerek trafik güvenliğini sağlamada gerekli adımlar atılabilir.
Global düzeyde ise ülkeler arası işbirliği artırılmalı, iyi uygulama örnekleri paylaşılmalı ve sürdürülebilir ulaşımı destekleyen politikalar teşvik edilmelidir. Uluslararası düzeyde küresel trafik güvenliği standartları belirlenerek ve sürdürülebilirlik açısından iklim değişikliğiyle mücadele için uluslararası işbirlikleri sağlanarak hem trafik güvenliğinde hem sürdürülebilirlik konusunda ciddi farklar yaratılabilir. Ülkeler, trafik güvenliğiyle ilgili yasaları sıkılaştırarak ve eğitim programlarını geliştirerek sürece daha büyük ölçekte katkıda bulunabilirler.
Trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği sağlamak yalnızca bir görev değil, insanlık adına bir sorumluluktur. Unutmayalım, attığımız her adım, kullandığımız her yol bir iz bırakır. Daha bilinçli, daha duyarlı ve daha sorumlu bir yol kullanıcısı olmak, sadece bugünü değil, yarını da kurtaracaktır.
Her gün okula, işe, herhangi bir yere giderken karşılaşmak zorunda olduğumuz kaçınılmaz çok önemli bir şey var: trafik. Peki bu kadar hayatımızda olan bir şey gerçekten yeterince güvenli mi? Hem sürücüler hem yayalar olarak buna yeterince dikkat etmiyor olabiliriz. Özellikle Türkiye gibi bir ülkede, artan araç sayısı ve yetersiz altyapı sorunları, trafik kazalarının ve çevre kirliliğinin de önemli sebepleri hâline geliyor. Güvenlik ve sürdürülebilirlik hayatlarımızı korumayı, çevre kirliliğini azaltmayı amaçlayan önemli unsurlardır. Dünyada olduğu gibi Türkiye’deki trafik kazalarının sayısına baktığımızda da ürkütücü değerler görüyoruz. Sadece istatistiksel bir veri olarak değil hem can kayıplarına hem maddi hasara hem de mental hasara yol açan olaylar olarak değerlendirilmeli. Trafik güvenliği, sadece sürücüler için değil yayalar, yolcular, bisikletliler ve hatta hayvanlar için de çok önemli bir mesele. Bu sebeple, trafikteki güvenlik konusu gerçekten çok önemli bir noktada yer alıyor. Öte yandan, sürdürülebilirlik de gün geçtikçe daha da önemli hâle geliyor çünkü bu da uzun vadede hepimizi, tüm dünyayı etkileyen bir mesele. Egzoz gazları ve trafik yoğunluğu, hava kirliliğinin en büyük kaynaklarından bazıları. Dolayısıyla, sürücüsünden yayasına kadar hepimizin daha güvenli ve çevre dostu bir ulaşım anlayışını benimsememiz ve ona göre hareket etmemiz gerekiyor.
Peki bu durumda neler yapmalıyız? Yapmamız gereken ilk ve belki de en önemli şey trafik kurallarına düzgün bir şekilde ve dikkatlice uymak. Kimi zaman acelemiz olduğunu söyleyip fazla hız yaparak, kimi zaman acil olduğunu düşünüp bir mesajı yanıtlamaya çalışıp telefonla ilgilenerek büyük riskler alıyoruz. Fakat bu tür dikkatsizlik ve ihmaller, kötü sonuçlara sebep olabilir. Bunun yanı sıra, çok basit görünen ama en etkili güvenlik önemleri arasında emniyet kemeri takmak, motosiklet için kask kullanmak, uykusuzken veya alkollüyken araç kullanmamak, dikkat dağıtıcı unsurlarla uğraşmamak yer alıyor. Sürdürülebilirliği sağlamak açısından da egzoz gazının olmadığı ya da minimuma indirebildiğimiz ulaşım araçlarını tercih etmek en iyi yöntemlerden biri olabilir. Örnek olarak toplu taşımayı, bisikleti veya yürümeyi tercih etmek önemli ölçüde fark yaratabilir. Şu anki duruma baktığımızda, özellikle de büyük şehirlerde trafik her geçen gün daha da artıyor. İleriye dönük olarak hem insan odaklı hem de çevre dostu yollar ve şehirler oluşturmamız gerekiyor. Trafik kazalarını minimuma indirebildiğimiz hatta mümkünse sıfırlayabildiğimiz ve sürdürülebilirliğin en yüksek seviyede olduğu bir topluma ulaşmak en önemli hedeflerimizden birisi olmalı.
Bu yüzden mikro seviyede yani bireysel olarak trafik kurallarına uymak, hız sınırlarını aşmamak, emniyet kemeri takmak, motosiklette kask takmak, toplu taşıma kullanımını arttırmak, kısa mesafelerde yürümek ya da bisiklet sürmek gibi önlemler almamız gerekiyor. Mezo seviyede belediyeler ve sivil toplum kuruluşları, bisiklet yolları ve yaya alanları oluşturup toplu taşıma seçeneklerini çeşitlendirebilir ve bireyleri bunları kullanmaya teşvik edebilirler. Makro seviyede ise trafik güvenliği için var olan yasaları tekrardan düzenleyip bu yasalara uyulması konusunda teşviklerde bulunmak, çevre dostu araç kullanımı konusunda gerekli destekleri sağlamak gibi önlemler alınabilir. Tüm ülkede trafik güvenliği konusunda bilinçlendirme paylaşımları ve uygulamaları da yapılabilir. Son olarak, magna seviyede de uluslararası yapılar trafik konusunda kayda değer düzeyde etkili uygulamaların ve teknolojilerin paylaşımı ve benimsenmesi konusunda adımlar atabilir ve belli bir standarda ulaşılmasını sağlayabilir.
Yazının başında da belirttiğim gibi trafik hayatımızın olmazsa olmazlarından biri hâline geldi, dolayısıyla trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik konuları da aslında hepimizin hayatında önemli bir yer kaplıyor. Kendimizi, sevdiklerimizi, hayvanlarımızı, çevremizi, ülkemizi, kısacası tüm dünyayı daha güvenilir ve temiz kılmak adına hep beraber kafa yoralım ve çaba harcayalım. Çok küçük sandığımız adımlar ve önlemler bile bir canı, belki sizin canınızı ve sevdiklerinizin canını koruyor olabilir. Her hayat değerlidir, her hayatı hayatta tutmak bir noktada bizim de elimizdedir. “Tek benim önlemlerimle mi kurtulacak her şey?” demeyelim ve dikkat edelim. Bireysel olarak adımlar atmazsak, toplu olarak hiç adım atamayız!
Sağlıkla ve güvenle kalın!
Sevgili okurlar,
Her birimizin hayatında az ya da çok yer eden bir gerçek var o da Trafik. Çocuklar okula giderken, çalışanlar işe yetişmek için koştururken, aileler hafta sonu tatilinin keyfini çıkarırken, herkes bir şekilde yollarda. Ancak, bu hareketlilik sadece bireysel bir gereklilik değil. Toplumsal sürdürülebilirlik ve güvenliği ilgilendiren kritik bir mesele.
Peki, neden trafikte güvenlik ve sürdürülebilirlik bu kadar önemli? Bir an durup şöyle düşünelim. Her yıl dünyada milyonlarca insan trafik kazalarında hayatını kaybediyor ya da ciddi yaralanmalarla karşı karşıya kalıyor. Sadece kayıpların maddi boyutu değil, insani ve toplumsal yıkımları da düşünün. Aynı zamanda, trafik yoğunluğu ve düzensizliği çevreyi olumsuz etkiliyor; çünkü artan fosil yakıt tüketimi sera gazı emisyonlarını yükseltip iklim değişikliğini tetikliyor. Kısacası, trafikte sürdürülebilirlik sadece daha temiz bir dünya değil, aynı zamanda gelecek nesiller için daha güvenli bir hayat demek.
Ülkemizde ve Dünyada Trafik Güvenliği ve Sürdürülebilirlik Adına Ne Yapabiliriz?
İlk olarak, bireysel farkındalıktan başlayalım. Güvenliği sağlamak için en temel şey trafik kurallarına uymak. Bu, hız sınırına dikkat etmekten emniyet kemeri takmaya, yayalara saygı göstermekten alkollü araç kullanmamaya kadar pek çok davranışı kapsıyor. Bunun yanı sıra, aracımızın periyodik bakımlarını yapmak, yakıt tüketimimizi minimize etmek ve toplu taşıma kullanımını teşvik etmek bireysel (Micro) olarak alabileceğimiz önlemlerden sadece bazıları.
Mezo (yerel) seviyede, yani şehirler ve yerel yönetimler düzeyinde ise daha geniş kapsamlı çözümler gerekiyor. Bu çözümlerden biri, akıllı trafik sistemleri. Yoğun trafik noktalarında akışı optimize eden trafik ışıkları, kazaları azaltmaya yönelik önlemler ve şehir içi yürüyüş ve bisiklet yollarını yaygınlaştırma gibi uygulamalar, hem trafik akışını iyileştirir hem de karbon salımını azaltır.
Örneğin, Avrupa’da bazı şehirler, arabasız günler uygulayarak hem trafik yoğunluğunu azaltıyor hem de toplumsal farkındalık yaratıyor.
Makro (ulusal) seviyede ise, devletlerin yasal düzenlemeleri ön plana çıkıyor. Daha sıkı trafik denetimleri, caydırıcı cezalar, yenilenebilir enerji kullanan toplu taşıma sistemlerine yatırımlar önemli adımlar. Ayrıca, ehliyet alımında daha ciddi psikoteknik değerlendirme ve simülasyon tabanlı sınavlar, daha bilinçli sürücüler yetişmesine katkı sağlayabilir.
Uluslararası (Magna) seviyede ise işbirliği öne çıkıyor. Birleşmiş Milletler’in yüksek düzeyli trafik güvenliği toplantıları ve dünyadaki iyi uygulama örneklerini paylaşmak için kurulan platformlar, daha güvenli ve sürdürülebilir bir dünya yaratma çabalarını destekliyor. Ortak standartlar belirlemek, teknolojik yenilikleri tüm dünya ile paylaşmak bu yapıların en önemli görevleri arasında.
Daha Güvenli ve Sürdürülebilir Bir Trafik için Nereye Gitmeliyiz?
Hedefimiz hem bireysel hem de toplumsal olarak trafik kazalarının ve çevresel etkilerin minimize edildiği, herkes için güvenli ve sürdürülebilir bir trafik sistemine ulaşmak. Bu yolda teknoloji, eğitim, yasal düzenlemeler ve uluslararası işbirliklerini bir arada kullanmamız gerekiyor. Akıllı şehirler inşa etmek, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmek, bilinçli bir trafik kültürü oluşturmak bizim elimizde.
Son Söz…
Trafik, sadece bir şehirde yaşayan bireylerin değil, dünyanın her yerinde yaşayan herkesi etkileyen bir olgudur. Unutmayın, her birey, attığı küçük bir adımla daha büyük bir değişimin parçası olabilir. O yüzden, bu yazıyı okurken siz de kendinize şu soruyu sorun “Trafikte daha güvenli ve sürdürülebilir bir hareketlilik için ben ne yapabilirim?”. Gelin, bu sorunun cevabını hep birlikte bulalım ve uygulamaya geçirelim.
Tekerinize taş değmesin, yollarınız hep güvenle ve keyifle geçsin.
Dear readers,
In today’s blog post I will discuss a matter that is crucial for all of us: Traffic safety. To prevent accidents and ensure the smooth operation of transportation systems, we must prioritize traffic safety. There are small yet significant actions each of us can take in this regard.
First of all, establishing safe driving habits is everyone’s responsibility. By following the rules regarding speed limits, focusing on the road, and avoiding distractions like using our phones, we can ensure a safer driving experience. Additionally, respecting pedestrians’ rights is crucial. Stopping for pedestrians at crosswalks and being cautious in areas with heavy pedestrian traffic are essential for the safety of everyone on the road. Unfortunately, I never feel safe in traffic especially in busier places, such as Kızılay, as a pedestrian. It is always a hard mission to pass the road, as cars just won’t stop. This can be changed easily: Start paying attention to pedestrians as a vehicle driver!
Awareness campaigns also play a key role in this matter. Educational efforts focused on safe driving practices such as wearing seat belts, not driving under the influence of alcohol, and being careful in poor weather conditions help increase people’s attention to safety. Our role in these campaigns can be simple as it gets: Just spread the word!
Of course, infrastructure and engineering also play a major role. Roads should be designed to minimize hazards, with well-maintained surfaces and traffic calming measures that help slow down drivers. Proper lighting and pedestrian-friendly features, such as crosswalks and traffic lights, are also necessary to keep all road users safe.
Local authorities and city planners must also take steps to improve safety. Adding features like bike lanes, pedestrian zones, and roundabouts, which help reduce speeding, can prevent accidents. Governments must strictly enforce traffic laws, conduct regular safety inspections, and hold drivers accountable for violations.
Lastly, public transportation systems must be safe, efficient, and accessible. Public transportation reduces the number of vehicles on the road, helps prevent accidents, and creates a safer driving environment overall. It is important for public transportation to be accessible to all members of society, including the groups current system overlook, such as disabled and older individuals.
In this post, I tried to get together what literature suggests in terms of ensuring a safer traffic and discuss them in my own point of view. I want to end my words with emphasizing that we are all responsible for making the road safer for all users including drivers, pedestrians, cyclists, and passengers. They should be able to travel safely, knowing their safety is a top priority. Don’t forget that with a little extra attention, we can make a big difference.
Wishing all of us safer roads, stay tuned for next week’s post!
Approximately 1.19 million people lose their lives annually because of road traffic crashes, and the injuries resulting from traffic accidents are the major cause of death for children and young adults according to WHO’s 2023 statistics. Another inevitable-to-ignore problem we should immediately focus on is sustainability in traffic. The air pollutant emissions produced by motor vehicles in 2023 which is approximately 16% of global greenhouse gas emissions and it is the second-largest source in world (Statista, 2024). Beyond the negative environmental impact of them, vehicle emissions were associated with approximately 385,000 premature deaths according to the International Council on Clean Transportation (2019). These statistical data indicates a reality we cannot run away from: Safety and sustainability in traffic is essential for lives of our beloved ones and us.
A multifaceted approach is necessary for solving both safety and sustainability problems. Public transport, cycling infrastructure, safety regulations must be considered comprehensively and invested in. According to WHO (2023), investment in such areas leads to safer and more sustainable transport systems. Decision-makers, thus, must predicate on the statistical data and research results in these fields. Our current situation shows that rapid urbanization of countries should be carefully organized with safe and sustainable traffic systems. Inefficient public transport and inadequate policy enforcement should be transformed into systems that prioritize pedestrian and cyclist safety, reduce emissions, and improve overall accessibility. In micro level, we should adopt behaviors supporting and following safety in traffic, such as adhering to speed limits, using public transport, cycling, carpooling, and advocating for safer roads, as individuals that are foundational components of the traffic system. Also, investment in infrastructure that prioritizes safety and sustainability by organizations and local government units should be done to prioritizes safety and sustainability. National governments’ judiciary role is another foundational component in these issues. For instance, strict traffic laws and incentives for sustainable transportation adoption can be complementary parts of their projects to solve these problems. Moreover, international bodies like the United Nations and the World Health Organization can provide funding and advocate for global traffic safety and sustainability standards in a more accessible and influential way.
Our shared journey on roads is both fragile and profound. Every decision and action we make on roads shape life and tomorrow. Whether you are a policymaker, a city planner, a vehicle user or a pedestrian; for demanding and earning roads where safety is a guarantee, not a privilege; and where sustainability is prioritized for our future, our collective action is vital. We must commit to making and demanding mindful choices.
Bu yazıyı yazmaya başladığımda saat 15.18 idi. Devam etmeden önce mutfağa gidip kendime su aldım, döndüğümde ise saat 15.20 oldu. Dünya Sağlık Örgütü’nün açıkladığı verilere göre harcadığım süre zarfında 4 ila 6 kişi trafik kazasında can verdi. Her yıl 1.19 milyon insanın dünyaya gözlerini kapatmasına, daha fazla insanın yaralanmasına ve sakat kalmasına sebep olan trafik kazaları, trafik güvenliğinin ne kadar önemli olduğunu gözler önüne sürüyor. Ayrıca WHO tarafından açıklanan çarpıcı diğer veri ise dünyadaki karbondioksit salımının sebebi %23 oranında ulaşım araçlarıdır. Dolaylı yoldan daha büyük kitlelere zarar veren, güvensiz ve sürdürülebilir olmayan trafik konjonktürü bizleri endişelendiriyor.
Birey, çevre ve araç olmak üzere üç ana bileşenden oluşan trafik, güvenlik tehlikeleri ve kazalar konusunda yine bu üç bileşene dayanmaktadır. Dikkatsiz sürüş, alkol ve madde etkisinde araç kullanmak, trafik kurallarına uymamak, aşırı hız yapmak ve yorgunluk bireysel tehdit unsurlarıdır. Bir diğer yandan kötü yol ve hava koşulları, inşaat alanları, aniden yola çıkan hayvanlar gibi etkenler ise çevresel nedenlerdir. Fren arızaları, lastik patlamaları ve araçlarda meydana gelen diğer teknik aksaklıklar ise üçüncü bileşendir. Bunlara ek olarak belirtmek istediğim bir diğer sebep ise özellike bizim toplumumuzda yaygın olarak gözlemlediğim “iyi sürücü” etiketleridir. Özellikle genç erkek yaş grubunda gözlemlenen “ne kadar hız yapıyorsan o kadar iyi sürücüsündür” “ani ve cesur sollama yapabilmek ne kadar profesyonel olduğunu gösterir” ya da “trafik kuralları acemiler içindir” gibi normlar bireylerin, diğer sürücülerin ve yayaların hayatını tehlikeye atmakta.
Yayalar ve sürücüler için daha güvenli ve sürdürülebilir bir trafik hareketliliği için hükümetlere, bireylere ve sivil toplum kuruluşlarına belli başlı görevler düşüyor. Bunlardan ilki daha güvenli yollar sağlamak, trafik işaretlerinin doğruluğuna dikkat etmek, yeterli aydınlatmayı sağlamak, bisiklet ve yaya yolları gibi güvenli geçiş alanları oluşturmaktır. Bu noktada hükümetler ve ilgili kurumlar gerekli iyileştirmeleri yapmak üzere yaya ve sürücü güvenliğini tehdit eden yerlerde gerekli aksiyonları almalıdır. Trafik güvenliğinin sağlanması hususunda daha çok ekip, veriye dayalı araştırma ve geliştirme çalışmalarında görevlendirilmelidir. Trafik yoğunluğunu azaltmak ve daha az karbondioksit salımınına yol açmak için toplu taşıma kullanımının yaygınlaştırılması bir diğer önemli noktadır. Özellikle İstanbul ve Ankara gibi nüfusun hızla arttığı ve trafik kazalarının sık sık yaşandığı şehirlerde toplu taşıma araçları arttırılmalı ve çeşitlendirilmelidir. Özel ulaşım araçlarına sıkı sıkıya bağlı olmak ve diğer opsiyonları gözden geçirmemek yapılan en büyük hatalardan olup, hem karbon emisyonunu hızla arttırmakta hem de trafik yoğunluğu ve kaza oranlarını arttırmaktadır. Sivil toplum kuruluşları daha güvenli bir trafik hareketliliği yaygınlaştırma konusunda önemli aktörlerdendir. Toplumun farkındalığını arttırmak, politika değişikliklerini desteklemek ve yerel sorunlara çözüm üretmek açısından önemli bir etkiye sahiptirler. Özellikle dezavantajlı grupları da kapsayan, yerel ve ulusal projelerle ses getirecek etki alanına sahip olan STK’lar hükümetlerle iş birliği yapıp projeler üretmelidirler. Uluslararası oluşumlara düşen görevler ise büyük çapta veri toplamak, politika ve standartları belirlemede öncü olmak, yapılan çalışmaları ve edinilien bilgileri uluslararası arenada paylaşmak ve küresel çapta farkındalık kampanyaları başlatmaktır.
Trafiği sadece bir ulaşım sorunu olmaktan çıkarıp yaşam sorunu haline getiren sebepleri yaratan bizler olduğumuz gibi daha güvenli bir trafik sağlayabilecek olan da yine biz insanlarız. Daha güvenli ve sürdürülebilir bir trafik yaratmak için çeşitli seviyelerde inisiyatifler alınıp harekete geçmenin karşılığında her yıl binlerce insanın kalbi atmaya devam edecek.
Trafik, hepimizin hayatında farkında olmadan başrol oynayan bir gerçeklik. Sabah işe giderken, hafta sonu bir arkadaş ziyareti yaparken ya da sadece sokakta yürürken yollar bizimle. Ancak bu yollar yalnızca fiziksel bir bağlantı değil; bizleri düşünmeye, sorgulamaya itiyor: “Yolun sonunda bizi ne bekliyor?” Bu sorunun cevabı, güvenlik ve sürdürülebilirlik kavramlarının derinliklerinde saklı.
Her yıl milyonlarca insan, trafik kazalarının neden olduğu trajedilerle yüzleşiyor. Bu sadece bireysel hikâyelerde değil, toplumun geneline yayılan ekonomik ve sosyal sonuçlarda da kendini gösteriyor. Daha da ötesinde, ulaşım sektörü, küresel karbon emisyonlarının hatırı sayılır bir kısmından sorumlu. Bu nedenle güvenli ve çevre dostu bir trafik sistemi oluşturmak, yalnızca bugünkü ihtiyaçlarımızı karşılamakla kalmaz; gelecek nesiller için de daha yaşanabilir bir dünya bırakmanın kapısını aralar.
Peki, bu değişim nasıl mümkün olabilir? Hem bireysel hem toplumsal düzeyde harekete geçmek şart. Hızlı ve dikkatsiz sürüş gibi alışkanlıklardan kaçınmak, emniyet kemeri takmayı rutin haline getirmek ya da alkol etkisi altında direksiyon başına geçmemek… Bunlar aslında küçük ama büyük bir fark yaratabilecek adımlar. Bunun yanında, çevre dostu araçları tercih etmek ya da trafik eğitimi programlarına katılarak bilinçlenmek gibi seçimler, toplumsal dönüşümün temel taşlarını oluşturabilir. Çünkü daha güvenli ve sürdürülebilir bir trafik ortamı inşa etmek, bireysel sorumluluklarla başlar.
Bugün yaşadığımız sorunlar oldukça büyük: Trafik kazaları, karbon salınımları ve yoğun şehir trafiği… Ancak umut da bir o kadar büyük. Çevre dostu teknolojiler ve güvenlik odaklı yenilikler, bize bu problemlerin çözülebileceğini gösteriyor. Yeter ki, bireyden devletlere, uluslararası kuruluşlardan şehir yönetimlerine kadar herkes üzerine düşeni yapsın.
Bu noktada çözüm önerilerini dört temel düzeyde ele almak mümkün: bireyler, organizasyonlar ve şehirler, devletler ve uluslararası yapılar. Herkesin katkıda bulunabileceği bu sistemin nasıl çalıştığını birlikte inceleyelim.
İlk olarak bireyler… Belki de en basit ama en etkili adımlar burada başlıyor. Trafik kurallarına uymak, yayaların güvenli alanları tercih etmesi ve sürücülerin dikkatli davranması, toplum genelinde büyük bir fark yaratabilir. Bu, bireylerin kendi küçük dünyalarından başlayarak, daha geniş bir değişimin parçası olabileceğini gösteriyor.
Bir sonraki adım, organizasyonlar ve şehir yönetimlerine düşüyor. Bisiklet yolları ve yaya dostu altyapılar inşa etmek, akıllı trafik sistemleri kurmak ve toplu taşımayı daha etkin hale getirmek, şehirleri daha yaşanabilir kılabilir. Yerel düzeyde atılacak bu adımlar, küresel ölçeğe yayılan bir dönüşümün habercisi olabilir.
Devletlere gelince, onların rolü tartışmasız bir şekilde belirleyici. Daha sıkı trafik kuralları, yenilikçi ulaşım çözümleri ve karbon salınımını azaltmaya yönelik politikalar, ulusal düzeyde köklü değişimler yaratabilir. Bu politikaların hem bugün hem de gelecekte olumlu etkiler yaratacağı açıktır.
Son olarak uluslararası yapılar, küresel iş birliğini mümkün kılacak bir platform oluşturmalıdır. Trafik güvenliği standartlarını belirlemek, çevre dostu projelere maddi destek sağlamak ve ülkeler arasında bilgi alışverişini teşvik etmek gibi çabalar, dünya çapında daha güvenli ve temiz bir trafik sistemi oluşturma yolunda önem taşır.
Tüm bu çabalar bir araya geldiğinde, bireyden uluslararası yapılara kadar herkesin bir parçası olduğu güçlü bir dönüşüm hayal edebiliriz. Yolun sonunda bizi bekleyen şey, bugün verdiğimiz kararlarla şekillenecek. Daha güvenli ve temiz bir dünya, hepimizin elinde. Yollar yalnızca bizi bir noktadan diğerine götürmekle kalmaz; aynı zamanda insanlığın geleceğine uzanan bir bağlantı sunar. O yüzden, bu yolda ne kadar bilinçli ve sorumlu ilerlersek, o kadar sağlam bir geleceğe adım atarız.
Günümüzde gelişen teknoloji, otonom ve elektrikli araçların yaygınlaşması gibi trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği açısından olumlu gelişmeler yaygınlaşsa da Dünya Sağlık Örgütünün 2023 yılında yayınlanan Yol Güvenliğine ilişkin Küresel Durum Raporu’na bakıldığında özellikle 9 ve 25 yaş aralığındaki en yaygın ölüm sebebinin trafik kazaları olduğunu görebiliriz. Bunun yanı sıra iklim krizi de sürdürülebilirlik anlamında alınan önlemlerin artırılmasını gerektirmektedir. Ülkemizde ve dünyada trafik güvenliğini ve sürdürülebilirliğini artırmak yalnızca bireylerin eğitimine ve tercihlerine odaklanarak çözülebilecek bir sorun değildir. Değişimin küresel organizasyonların ve ülkelerin alacağı daha geniş çaplı önlemler ve altyapı çalışmaları ile de desteklenmesi gerekmektedir.
Ülkemizde trafiğe yaya ya da sürücü olarak çıktığımızda agresif davranışlar ve sabırsız insanlar görmeye o kadar alıştık ki artık bu olumsuz durumlara tepki vermek bir yana bunları günlük hayatımızın normal bir parçası olarak görür hale geldik. Bu noktada trafik kültürü de özellikle yayaların ve sürücülerin trafikteki güvenliğini etkileyen bir unsur olarak karşımıza çıkıyor. Sürücülerin yaya önceliğini benimsemesi, birbirlerine olan toleranslarının artması ve tüm trafik kullanıcılarının kurallara uyması teşvik edilmeli ve trafik kültürümüzün bir parçası haline gelmeli. Bu teşvikler trafik kazalarının yaygınlığı, hız ve dikkat dağıtıcı unsurların ne kadar risk taşıdığı, ve yayaların trafikte en savunmasız grup olduğu konusunu vurgulayan reklam kampanyalarıyla desteklenerek birey düzeyinde davranış değişimi hedeflenebilir. Bireysel olarak yani micro seviyede trafikteki rollerimize göre nasıl daha güvenli seyehat edebileceğimizi öğrenip riskli davranışlarımızın farkına varmak hem bizi hem de genel olarak trafik güvenliğini koruyacaktır. Yaya olarak gece trafikte bulunduğumuzda fark edilebilecek kıyafetler tercih etmek, sürücü olarak dikkat dağıtıcı unsurlar kullanmaya yatkınlığımızı fark edip bunu azaltmaya çalışmak bireysel seviyede alabileceğimiz önlemlere örnek olabilir. Mezo seviyede alınabilecek önlemlere bakıldığında, şehir planlamalarının yaya ve araç etkileşimini en aza indirecek düzeyde yapılması trafik güvenliğine, toplu taşıma sistemlerinin yeterli ve teşvik edici olacak şekilde modernleştirilmesi sürdürülebilirliğe katkı sağlayacaktır. Macro düzeyde trafik güvenliğini artıracak kuralların yasal düzenlemelerle geliştirilmesi, ülke genelinde altyapı çalışmaları ile yaya ve araç etkileşiminin azaltılması, ehliyet sınavlarının güncel trafik sorunları göz önünde bulundurularak düzenlenmesi ve standart hale getirilmesi sağlanabilir. Köklü değişimlerin temelinde uluslararası organizasyonlar da oldukça önemli bir yere sahiptir. Magna düzeyde sürdürülebilirlik ile ilgili uluslararası standartların belirlenip denetlenmesi, çeşitli küresel organizasyonlar aracılığıyla trafik güvenliğini ve sürdürülebilirliği artıracak altyapı çalışmaları için ülkelere ödenekler sağlanması, gerekli değişimlerin gerçekleşmesinde önemli bir adım olacaktır.
Sonuç olarak, trafik güvenliği ve sürdürülebilir trafik bireysel, ulusal, ve uluslararası sistemlerin etkileşimi ile sağlanabilecek çok boyutlu bir hedeftir. Fakat bu durum bireysel önlemlerimizin ve adımlarımızın yetersiz olduğunu göstermez. Trafik güvenliği bizim ve sevdiklerimizin de güvenliğidir bu yüzden bunu iyileştirmek için bireysel ve toplumsal olarak çalışmamız gerekir. Trafikte bulunduğumuz rol ne olursa olsun dikkatli ve güvenli olmayı hedeflersek hem kendimizi hem de çevremizi değiştirebiliriz.
Road traffic deaths and injuries remain a major global health and development challenge (WHO, 2023). Ensuring safety and sustainability in traffic is not just about improving statistics or fulfilling regulatory requirements; it is about protecting lives. Every journey we take involves inherent risks, but by prioritizing safety, we protect ourselves, our loved ones, and everyone around us. Moreover, sustainable traffic practices also reduce environmental impacts, supporting cleaner air and healthier communities. This dual focus on safety and sustainability is essential for fostering a traffic environment where both people and the planet can thrive.
Why Safety and Sustainability Matter
We all know that driving can be a risky activity. High-speed driving may seem thrilling, but it comes at the cost of lives. The real question we should ask ourselves is not how to make our journeys faster, but how to make them safer for all road users. Traffic accidents are not just statistics—they represent real people whose lives are affected by our actions on the road. Safety involves behaviors such as adhering to speed limits, avoiding distractions, and practicing defensive driving.
Sustainability, on the other hand, encompasses reducing the environmental footprint of traffic. This involves adopting cleaner transportation methods, such as electric vehicles, promoting public transit, and encouraging cycling and walking. Together, safety and sustainability create a comprehensive approach to road use that protects both our communities and the environment.
Where Are We Going? And Where Should We Go?
As road users, our ultimate goal should be twofold: to reduce traffic-related injuries and fatalities and to minimize our environmental impact. How can we achieve this? By promoting safer driving behaviors, adopting green transportation methods, and improving road infrastructure. However, the challenge doesn’t end with just individual actions. We need collective efforts to transform road traffic systems globally. Whether it’s within our country or around the world, every step toward safer, more sustainable traffic practices contributes to a better future.
Taking Action: What Can We Do?
Safety and sustainability in traffic are not just abstract ideals; they require specific actions at every level: individual, organizational, national, and international.
Micro Level (Individual Actions):
- Adopt Safe Driving Practices: Always drive within speed limits, avoid distractions like mobile phones, and use seat belts at all times. Avoid driving under the influence of alcohol or drugs, and never engage in aggressive driving behaviors.
- Educate Yourself and Others: Share knowledge about safe driving with family and friends, focusing not only on positive practices but also on risky behaviors to avoid.
- Model Good Behavior: Lead by example. Simple actions like using turn signals, respecting pedestrian crossings, and refraining from speeding can set a positive example for others.
Meso Level (Organizations and Cities):
- Implement Traffic Safety Programs: Organizations can run campaigns to raise awareness about road safety, and cities can initiate public education campaigns, particularly in schools and workplaces.
- Invest in Better Infrastructure: Cities can enhance road designs, install clear signage, and create pedestrian-friendly pathways. This includes reducing traffic congestion, which can help prevent accidents.
- Encourage Public Transportation: By promoting public transit, cities can reduce the number of vehicles on the road, contributing to both traffic safety and sustainability.
Macro Level (National Actions):
- Enforce Strict Traffic Laws: Governments should implement and strictly enforce traffic laws, particularly speed limits, and penalties for violations. Increased enforcement not only prevents accidents but also establishes a culture of responsibility on the roads.
- Invest in Road Safety Infrastructure: Governments should allocate funds for the maintenance of roads, safer intersections, and improved lighting. Properly designed infrastructure can significantly reduce accidents.
- Promote Comprehensive Driver Education: National governments should ensure that driver education programs emphasize the importance of safety and responsible driving from the start.
Magna Level (International Actions):
- Global Road Safety Campaigns: Organizations like the WHO and the United Nations can lead global initiatives to promote road safety, especially in countries with high accident rates.
- Standardize Traffic Regulations: International organizations can work toward establishing universal traffic laws and standards to ensure consistency and safety across borders.
- Support Research and Innovation: Funding for research into new technologies, such as autonomous vehicles and smart traffic management systems, can help improve traffic safety and sustainability.
Addressing Challenges: Overcoming Obstacles to Safer, More Sustainable Traffic
It’s important to recognize that there are challenges in implementing these changes. Many argue that sustainable transport options are too costly or impractical, especially in developing countries. However, the long-term benefits far outweigh the initial costs. Governments can invest in incentives for electric cars and public transportation, making them more affordable. Similarly, promoting shared transport systems like carpooling or bike-sharing reduces congestion, saves money, and minimizes environmental impact. Moreover, while strict enforcement of traffic laws may seem daunting, studies show that countries with rigorous traffic law enforcement see a significant reduction in road fatalities. What’s needed is the political will to allocate resources and ensure implementation.
Conclusion: A Shared Responsibility
Safe and sustainable traffic practices are essential for the well-being of individuals and communities worldwide. By taking action at every level—individual, organizational, national, and international—we can create a safer, more sustainable road system. At the micro level, individuals should adopt safe driving habits, educate others, and model good behavior. At the meso level, organizations and cities can run safety programs, improve infrastructure, and promote public transit. At the macro level, countries must enforce traffic laws, invest in road safety, and educate drivers. At the magna level, international bodies like the WHO can support global safety campaigns and standardize regulations. Remember, every action counts. If we all do our part, we can reduce traffic deaths, lower pollution, and create a future where everyone travels more safely and sustainably.
Driving safely is not just a personal choice; it’s a commitment to the well-being of everyone on the road. We are all responsible for making our streets safer and our environment healthier. Let’s take action today for a better tomorrow. Together, we can save lives and create safer roads for all.
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının mobilitesinin, yani bir insan hakkı olan hareket özgürlüğünün kısıtlanmasından dolayı birçoğumuz seyahat etmeyi zor buluyoruz. Seyahat edebildiğimizde ise şunu söyleyebilirim ki ben, Avrupa’da olduğumu yaya geçidinde anlıyorum. Türkiye ile Avrupa’nın en büyük farkı bana göre trafikte yaşanıyor. Tabii bazılarımız için para birimlerinin değeri de olabilir bu fark. Ama konumuza sadık kalalım.
Bir yaya olarak biz, araçlara göre daha yavaşız. Bunun yanında araçla aynı anda ve yerdeyken, yayanın hasar alma ihtimali çok daha büyük. Arabasız olmak, ulaşımda yayaya hız ve güvenlik açısından birçok dezavantaj sağlamakta. Bu dezavantajların biraz olsa giderilmesi için de yayaların güvenliğinin sağlanması çok önemli. Bu güvenlik ise sürdürülebilir olmalı, nesiller boyunca alışagelmiş norm haline gelmelidir.
Günlük hayatta birçok zorlukla karşılaşan yayaların trafikteki bilişsel yükünü biraz azaltmak ve onların güvenlik için aldığı önlemlerin ihtiyaç duyulmayan kısımlarını çıkarmak devletin ve toplumun görevi. Bunun yanında yayalar ve araç sahipleri kendi içinde stabil bir grup da değil. Herkes bazen yaya ve yeterince zengin ise bazen sürücü olabiliyor. Yaya ve sürücü rollerinin sık sık değişmesine bağlı olarak empati kurmanın daha kolay olacağını düşünüyor olabiliriz. Belki de öyledir. O zaman yaya geçitlerinde stres olmamızın sebebi nedir?
Zenginle fakir arasındaki uçurumun arttığı ve araç sahibi olmanın hak değil lüks olarak görülmeye başlandığı bu dünyada yayaya olan saygının azalmasına şaşmamalıdır. Bu uçurumun azalması sadece yaya geçitleri ile ilgili olan durumu değil, dünyadaki güç dengesizliklerinin ve işçi sınıfının da hak ettiği saygıyı görmesini sağlayacaktır.
Yaya geçitleri 2.5-4 metre arasında, yoğun alanlarda ise 6 metre gibi bir ölçüye ulaşabilir. Yasal düzenlemelerle birlikte şehir içinde genelde 30-100 metre arasında bir konumlandırılırken kırsal kesimlerde 200-300 metre civarı veya daha fazla olabilmektedir. Yaya geçitlerinde yayaların yasal geçiş önceliği vardır, haliyle buralarda yaşanan kazalarda da sürücünün başı daha fazla belaya girmektedir.
Türkiye’de geçiş üstünlüğü ne kadar kabul görmektedir? Biz yayalar olarak sağımızı solumuzu kontrol ederiz, hızla gelen arabanın yavaşlayıp yavaşlamayacağını kestirmeye çalışırız. Bazen bu yavaşlamaz gibi hissedip hareket etmeyiz mesela, o da onu bekleyeceğimizi anladığından yavaşlamaya gerek duymaz ve bize yol vermeden kendi geçer. Neden yaya geçitlerinden geçerken bu kadar hesaplama yapıyoruz? Neden gelen arabanın durup durmayacağını sezmeye çalışıyoruz? Ya sezgimiz kuvvetli değilse? Ya Avrupa’daki trafik kültürüne alışık turistler yaya geçidine “atlarsa”? Atlamak kullanılan kelime olabilir ama bir insan yasal hakkını kullanıyorsa buna “atlama” denmemeli. Bu da ayrı bir konu.
İşin en komik olan tarafı da yaya geçidine gelip biz geçmek için beklerken duran sürücülere teşekkür etmek anlamında kibarca kafamızla selam vermemizdir. Kibar olmanın hiçbir sorunu yok aslında. Ama yasalara uyduğu için teşekkür görmek de aslında yol vermenin zorunluluk değil de ekstra yapılan bir iş olduğu fikrini pekiştirmiyor mu?
Zaten daha yavaş ve dezavantajlı olan yaya, bunun yanında hakkını kullanmak için böyle bir bilişsel yükle de sınanmak zorunda. Uzaktan gelen arabanın durup durmayacağını anlamaya çalışırken, araba durana kadar beklerse bu durumda da hem kendisi hem de araba zaman kaybına uğrayacak.
Sebeplerinin içine dalmaya çalışalım biraz da. Sürücülerin durmak istememesinin sebebi trafikte zaman kaybetmeleri, içinde bulundukları durumdan bıkkınlık duymaları ve hızlıca ilerlemeye çalışmaları olabilir mi? Yaptıkları davranış haklı çıkamayacak olsa da bu noktada devletin adım atması gereklidir.
Yaya geçidinde durmayı norm olarak öğretmesi gerekmektedir devletin. Yanında cezalarla desteklemesi gerekmektedir. Yıllar içinde Avrupa seviyesine ulaşabilmemizin yolunun bu olduğunu düşünüyorum. Bunun yanında da belediyeler trafik sorununu çözmeye çalışmalıdır. Toplu taşımayı yaygınlaştırmaya çalışmalı, toplu taşımayı mantık çerçevesine oturtmalıdır. Örneğin Söğütözü’nden AŞTİ metrosuna gitmek için Kızılay’a gitmemek gerekli, mantıklı olan bağlantılar kurulmalıdır. Bunun yanında insanlar araba fiyatlarından dolayı toplu taşıma kullanmak zorunda bırakılmamalı, toplu taşımayı severek ve isteyerek kullanmalıdır.
Şunu unutmamalıyız ki bazen kendimizi “Burası yaya geçidi benim hakkım!” diye yola atarak medeniyeti getiremeyiz. Ya da getirebilir miyiz? Bence her koşulda büyük adımlar atmalı ve kitlesel ilerlemeliyiz.
Sürdürmek, sürüş, sürmek, sürücü… Türkçemizde ‘sür’ kökünden türemiş dört önemli kelime. Eski Türkçe’de ‘’yürütmek, gütmek’’ anlamına gelen bu kelime günümüzde aynı kökten gelmesine rağmen birbirinden bağımsız ve farklı anlamlarda kullanılabilmektedir. Fakat insan beyninin benzerliklere, eşleştirmelere, aynı ve paralel düşünmeye yatkın olduğunu düşünürsek bu dört kelimeyi birbirini tamamlayan yapboz parçaları gibi düşünmeden edemeyeceğim. Sürdürmek için ‘hayat sürdürmek’, sürüş için ‘dikkatsiz sürüş’, sürmek için ‘hızlı sürmek’, sürücü için ‘hatalı sürücü’ birbirlerine çeşitli çıkıntı ve girintilerle bağlı yapbozlar olsun. İşte benim şu an adeta bir oyunmuş gibi görselleştirmeye çalıştığım bu örüntü, kimilerinin ‘hayatını sürdürememesine’ yol açıyor. Kimilerinin bir daha istese de araçlarını ‘sürememesine’ sebebiyet veriyor. O zaman bu dramatik sonuçlar için akıllara ne yapmalı, yapbozu nasıl bozmalı sorularının gelmesi kaçınılmaz oluyor.
Yapboz metaforundan devam edelim. Böyle işlerle uğraşanlar bilirler. Tek parçası bile eksik olsa yapboz tamamlanmaz. İşte bizim trafik güvenliği ve sürdürülebilirliği için yapmamız gereken de tam olarak bu. Yapbozu tamamlamamak. Bir parçayı çekip çıkarmak o yapbozdan. Örneğin ‘dikkatsiz sürüşü’ çıkardığımızda ‘hızlı sürüş’ de yerine oturmaz. Çünkü hızlı sürmek de bir dikkatsizlik örneğidir. Ya da ‘hatalı sürücü’ çıktığında hızlı sürüşün de çıkması gerekir çünkü hız limitine uymamak bir hatadır. Metaforumuzdan biraz uzaklaşıp daha somut örnekler vermek gerekirse, trafikte güvenliği sağlamak için öyle çok büyük şeyler yapmamıza da gerek yok. Araçlar için araç koltuğunda dikkatli olmak, hız kurallarına uymak, geçiş önceliğini takip etmek, trafik işaretlerine dikkat etmek, şerit ihlali yapmamak, alkol etkisindeyken araba kullanmamak, dikkat dağıtıcı davranışlardan (telefon vb.) uzak durmak sayılabilir. Yayalar için yaya geçitlerini kullanmak, yeşil ışıkta geçmek, dikkat dağıtıcı (telefon, kulaklık) gibi eşyaları yaya geçit noktalarında aktif olarak kullanmamak, kör noktalarda kalmamaya dikkat etmek, kaldırımları kullanmak, varsa üst geçitleri tercih etmek örnek gösterilebilir. Peki bunu neden yapıyoruz? Bunları uygulamadan da güvenli ve sürdürülebilir bir trafik mümkün değil mi? 2023 verilerine göre ülkemizde 2023 yılı için yaklaşık 18 kişi trafik kazaları sebebiyle öldü. Buna neden olan unsurlar incelendiğinde ise %87,7 sürücü kusuru, %9 yaya kusuru, %1 yol kusuru, %1 taşıt kusuru olduğu tespit edilmiştir (TÜİK, 2024.). Bu %87,7’lik dilimin derinlerine inersek %36.03 hızlı araç kullanımı, %14,23 geçiş önceliğine uymamak, %7,5 arkadan çarpmak ve diğer hatalar diye devam ediyor. Örüntüyü siz de fark etmiş olacaksınız ki yukarıda saydığım neler yapılabilir önerileriyle çok paralel. Yani, en basiti hız kurallarına uyulduğunda kaza riski %31 oranında düşmektedir. Bunun çok büyük bir oran olduğunu açık yüreklilikle söyleyebiliriz. Geçiş önceliğine uymak da tabloya eklenince neredeyse %50’lik bir iyileşmeye gidebiliriz.
Bireysel araç sürücüsü ve yayalar için yapılabilecekleri yukarıda açıkladım. Fakat yapılabilecekler sadece bu kadarla kalmamalı. Trafikte yol güvenliğini bir spektrum gibi düşünürsek bu spektrum daha pek çok şeyi de içinde barındırıyor. Kuruluşlar trafik denetimlerini arttırma, altyapılarda iyileştirme, hız limitlerinde düzenleme, kör noktaları belirleme ve düzenlemeye gitme, farkındalık kampanyaları gibi faaliyetlerde bulunabilirler. Ülkeler, uzun vadeli proje yönetimiyle trafik güvenliğini sağlamlaştırma, bu projeler için fonlar ayarlama, trafik yasalarının güçlendirilmesi, ehliyet düzenlemeleri, okul müfredatına trafik güvenliği dersinin eklenmesi, hız azaltıcı önlemler, akıllı trafik yönetim sistemleri gibi eylemler yapabilirler. Uluslararası yapılar, küresel hedefler belirlemek, riskli bölgeler için özel destek sağlamak, uluslararası konferanslar düzenlemek, küresel farkındalık programları oluşturmak, veri tabanları oluşturmak, akıllı trafik teknolojisinin yaygınlaşmasını hedeflemek gibi stratejiler geliştirebilirler.
Daha güçlü, bozulmasını istemediğimiz, parçalarını çoğaltabildiğimiz güvenli ve sürdürülebilir yapbozları oluşturmak mümkün. Bireysel, kurumsal, yerel, küresel herkesin en ufak bir değişimiyle bile ölüm ve kaza oranlarında düşüşe geçileceği aşikâr. Biz, sevdiklerimiz bu oranların içinde olan sadece bir kişi olabiliriz. Hem sevdiklerimizi hem kendimizi, insanları korumak amacıyla herkesin üstüne düşeni yapmasını diliyor, bozmaya kıyamayacağınız, parçalarını daima muhafaza edeceğimiz kocaman bir yapbozumuzun olmasını temenni ediyorum.
Trafik güvenliği ve sürdürülebilirlik toplumlarımızın sağlığını ve gezegenimizin hayatta kalmasını belirleyen kritik konulardandır. Her yıl birçok sayıda insan trafik kazalarında hayatını kaybediyor ya da fiziksel veya mental olarak zarar görüyor. Bunun yanı sıra, sürdürülemez (unsustainable) trafik uygulamaları çevreye zarar vermeye devam ediyor ve çevreye verdiği zararın yanında iklim değişikliğini de daha geri döndürülemez bir hale getiriyor. Bu sorunları gündeme alıp üzerinde düşünerek harekete geçmek, daha sürdürülebilir bir trafik ortamı ve çevre oluşturmak açısından elzemdir. Trafikte güvenlik hayat kurtarır. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, trafik kazaları dünya çapında, önde gelen bir ölüm nedenidir. Kazalar sadece bireylere değil, onların yakınlarına ve çevreye de zarar verir. Bu kazaların dünya genelinde yaşanıldığı göz önünde tutulursa neden olduğu sonuç, göz önünde bulundurulmalıdır.
Öte yandan sürdürülebilirlik (sustainability), hem çevreye hem de insana fayda sağlar. Bir düşünecek olursak, örneğin fosil yakıtla çalışan araçlara aşırı bağımlılık gibi trafikte sık rastlanan durumlar, sera gazı emisyonlarına önemli ölçüde sebebiyet verir. Bu emisyonlar iklim değişikliğini hızlandırır, küresel ısınmanın etkisini artırır ve biyolojik çeşitliliği etkiler. Trafikte güvenliğe ve sürdürülebilirliğe öncelik vermek, sadece trafik ortamında insan hayatını korumak için değil, gezegeni gelecek nesilleri korumak için çok önemlidir.
Trafikte güvenliği artırmak için her şeyden önce trafik yasalarına uymak ve bunlara uygunluğun kontrol edilmesi gelir. Yasalar birtakım düzenlemeler getirerek insan hayatını korur. Hız sınırları, emniyet kemeri kullanımı, alkollü bir şekilde araç kullanımının yasak olması bu düzenlemelerdendir. Bunların yanı sıra, insanlara verilebilecek konferans, panel, seminer türü eğitimler de bilinçli davranışların artmasında pozitif bir etki oluşturabilir. Trafiğin çevreye verdiği zararını önlemek için toplu taşımaya ve elektrikli araçların kullanımıma teşvik artırılabilir.
Tabii ki bütün bunları düşünürken trafikteki insan faktörü de mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Özellikle zorlu bir trafik ortamında sergilenen agresif davranışlar, öfkeyi kontrol edememek, bir şey olmayacağını düşünerek kurallara yeterince uymamak ve diğer araçların manevra kabiliyetlerini kısıtlamak gibi durumlar da trafikte birçok soruna sebebiyet verebilir. Oysa ki istenilen şey açıktır: trafiğe bağlı sorunların mümkün olduğunca az olduğu ve yaşadığımız dünyanın tüm bu hareketlilik sistemlerinin içinde ekolojik güvencesini sürdürebilmesi. Bunu başarmak için kişisel, örgütsel ve hükümet tarafından gerçekleştirilen eylemlerin, güvenlik ve sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu hale getirilmesi gerekir.
Bu sistemlerin içinde her insanın küçük ya da büyük, mutlaka bir rolü vardır. Trafik kurallarına uymak, diğer araçlara saygı göstermek, ani tepkiler göstererek istenmeyen sonuçlar verebilecek davranışlardan kaçınmak, hız sınırlarına uymak gibi birçok güvenli sürüş alışkanlıkları, kazaları önemli ölçüde azaltabilir. Sürdürülebilirlik cephesinde ise, bireylerin mümkün olduğunda toplu taşımayı kullanması, araç paylaşımını artırması, bisiklete binmeyi veya yürümeyi tercih etmelerine dair teşvikler artırılabilir. Ek olarak kuruluşlar, yoğun saatlerdeki sıkışıklığı azaltmak için esnek çalışma saatlerine geçebilir veya uzaktan çalışmak gibi sistemlere geçebilir. Şehirlerde ise yaya dostu altyapılar desteklenebilir. Ayrıca toplu taşımadan daha çok verim almak için sefer sayılarına artırmaya yönelik düzenlemelere ve bisiklet yollarına yatırım yapmaya öncelik verilebilir. Bunların yanı sıra, akıllı şehir teknolojilerini benimsemek, trafik akışını optimize edebilir ve emisyonları azaltabilir. Küçük yaştan itibaren okullarda trafik güvenliğine ve çevreyi korumaya dair uygulamaları, çocukların saha ortamını görebileceği derslerin müfredata eklenmesi de bilinçli nesillerin yetişmesinde katkı sağlayabilir.
Tüm bunların ışığında diyebiliriz ki, doğayı sürdürülebilir sistemlerle korumak ve trafikte güvenliğin artmasını sağlamak kolektif bir iştir, sorumluluktur. Nasıl araçlarla seyahat ettiğimizden uymayı tercih ettiğimiz kurallara kadar yaptığımız her seçimin bir sonraki tercih üzerinde etkisi vardır. Kişisel, yerel, ulusal ve küresel düzeyde kararlılığımızı sürdürdüğümüz takdirde, mobilitenin hayatlarımız veya yaşadığımız gezegen için bir tehdit oluşturmadığı bir geleceğe giden yolu açabiliriz. Bugün trafik veya çevre için verdiğimiz her bir karar, daha ışık dolu yarınlara ulaşmamıza bir aracı olabilir. Unutmayalım…
Car driving, motorcycle or bike riding, commuting on public transport and walking on pedestrian walkways are actions that people engage in almost daily. Essentially, this means that even those who don’t own or use vehicles are in constant interaction with roads and traffic. Due to this constancy, the dangers surrounding traffic are most often forgotten, not taken seriously or not talked about. However, the World Road Association (PIARC) reports that millions of people face injury or death in traffic accidents every year.
More than anything else, PIARC’s report makes traffic safety and sustainable mobility immensely important, because the well-being of the people and community as a whole is at risk, and everyone—but most notably pedestrians, as they lack any protection that would absorb the shock caused by an accident—is vulnerable and can be grievously affected.
It is important to acknowledge that distracted and irresponsible drivers who don’t follow traffic rules cause a huge risk for everyone else. Attending education programmes and adhering to traffic rules like the speeding laws has the potential to reduce risky behaviour, thus increasing the safety of all road-users. Being more willing to wear safety equipment (helmets, seatbelts, etc.) would also increase safety, as these types of equipment, while not deemed of great importance by some, are designed to help decrease the risk of fatal injuries.
Similarly, it is important to understand that despite pedestrians being the most vulnerable group of road users, it is possible for their actions to result in road accidents. Pedestrians jaywalking and ignoring pedestrian signs might take even the most responsible drivers off-guard, and an accident might occur. In this case, if the driver is able to push the brakes or swerve to keep from colliding with the passing pedestrian, their car might instead collide with other cars. This can cause fatal traffic accidents, especially if a multiple vehicle collision occurs.
Road-users have a personal responsibility to keep themselves and other road-users around them safe. This includes following traffic rules; taking safety precautions, including avoiding the roads when drunk or tired and, for drivers, making sure their vehicles are in good conditions; riding or walking carefully, including avoiding any distractions such as phone use while on the road and being more careful during bad weather conditions. Even a single person avoiding their responsibility can result in harm for everyone, including themselves, their family and loved ones.
Organisations and cities should help improve sustainable mobility and safety by offering courses and training, especially to younger drivers, and enforcing traffic laws. They also ensure that public transportation vehicles are in the topmost conditions possible and that the roads and infrastructure are safe, and road signs are instilled. Türkiye, among other countries, should address things like safer designs for roads; monitoring the implementation of technologies such as the intelligent speed assist (ISA) in all sold vehicles, which would reduce traffic accidents related to speeding; and working to include the youth in discussions about traffic safety, because injuries from traffic accidents are the leading cause of death in those aged 5–29, according to the World Health Organisation (WHO).
Globally, different nations would benefit from learning from and following the example of countries with lower traffic accident rates, working together to raise the importance of road safety and sustainable mobility, and applying frameworks like the Safe System Approach, which works to reduce injury and fatality rates while considering human vulnerability and error.
To conclude, it should be remembered that, “Every life is precious,” as author Ichigo Takano once said. A seemingly harmless action like jaywalking or speeding can cause the catastrophic consequence of the loss of a life. As road-users, we share a responsibility to keep our life and the lives of those around us safe, regardless of whether we are pedestrians, car users or cyclists. After all, it is better to be safe than sorry.
Hiç gerçekmiş gibi gelmiyor… Sanki trafik kazası sadece başka insanların başına gelebilecek bir şey, bizden uzak bir şeymiş gibi hissettiriyor. O yüzden de trafiğe çıktığımız anda gereksiz bir özgüvenle doluyoruz sanki. “Bana bir şey olmaz”. Böyle diyen birçok insan bugün belki bu satırları, belki hiçbir yazıyı okuyamıyor ve bir daha da okuyamayacak. Gerçekten bizim ya da sevdiklerimizin başına gelene kadar çok uzak bir ihtimal gibi gelse de trafik kazaları, hatta ölümlü trafik kazaları maalesef hayatımızın acı bir gerçeği ve hayatımıza sandığımızdan çok daha yakın.
2023 yılında Türkiye’de trafik kazalarında ölenlerin sayısı bir önceki yıla göre %25,2 daha fazla (TÜİK, 2024). Her yıl teknolojinin gelişmesi, sağlık sisteminin iyileşmesi vs. derken trafik kazalarındaki ölümlerin azalmasını bekliyor insan ister istemez. Fakat büyük bir kısmı karantinada geçen 2020 yılında bile trafik kazalarının hayattan kopardığı can sayısı 4866 (TÜİK, 2024). Trafikle sandığımızdan çok daha fazla iç içeyiz. Sadece bir ekmek almak için dışarıya çıksak dahi trafikle iç içe oluyoruz. Ben araba kullanmıyorum demeyin, yayalar da trafiğin çok büyük bir kısmını oluşturuyor. Yine TÜİK verilerine göre 2023’teki trafik kazalarında ölenlerin yaklaşık yüzde yirmi ikisini yayalar oluşturuyor.
Aklınıza gelebilecek herkes trafik kazası yaşamak için bir aday. 2023 yılında, 0-24 yaş arası ölümler, toplam ölümlerin neredeyse yüzde yirmi dördünü oluşturuyor (TÜİK, 2024). Hayal edin, çocuklar, gençler, hayaller… Trafik bizden her şeyimizi alabilir. Kazalar sadece dizilerde, filmlerde görebileceğimiz bir şey değil. Aldığımız nefes kadar gerçek ve yakın.
Kazaları önlemek de her ne kadar toplumsal bir görev de olsa, tek başımıza da üstümüze düşen görevleri yaparak hep beraber daha güvenli sokaklar oluşturabiliriz. Öncelikle bu gereksiz özgüvenden vazgeçip, herkesin kaza yapma ihtimali olduğunu fark edip, kabullenip önlemini almalıyız. Hem trafiğe çıkmadan önce, seçeceğimiz ulaşım aracını, hangi yoldan gideceğimizi belirlerken en güvenli seçeneği seçebiliriz. Örneğin, özellikle çok kalabalık yerlerde, toplu taşıma kullanımı trafiğin yükünü epey azaltabilir. Hem de trafiğe çıkarken de emniyet kemeri kullanımının kurtarabileceği şeylerden bahsedebiliriz. Bunlar sürekli söylenen, artık sıkıcı şeyler gibi gelse de inanın az bile söyleniyor. Bu kadar basit şeylerden kaybedilen hayatları gördükçe, trafikte yitirilen hayat sayısının artışını görünce, bunlardan daha bile çok bahsedilmesi gerektiğine inanıyorum. Trafikte de adrenalin için hız yapmakla, bir yerlere beş dakika erken varabilmek için çiğnenen kurallarla feda edilen şeyleri düşünmek gerçekten çok rahatsız edici. Araba sürerken telefon kullanmamak çok basit bir önlem mesela. Üstelik, yazımın ilk başında bahsettiğim sayılar sadece ölümlü kazalardaki ölüm sayılarından oluşuyor. Öncelik hayat kurtarmak olduğundan trafik kazalarındaki yaralanmalardan bahsetmedim bile. Trafik kazalarıyla hayatlarını kaybetmeseler de belki vücutlarından bir parça kaybedenlerden, kazadan sonra travmayla hayatı alt üst olan insanlardan bahsetmedim. Ama sizleri üzülerek bu ihtimallerin de yüksek olduğunu düşünmeye davet ediyorum.
Değişim kişide başlasa da sadece bireysel önlemlerin yeterli olmayacağının farkındayım. Belediyelere ve şehirlere de insanları kurtarmak için pay düşüyor. Toplu taşımalar iyileştirilerek insanlar toplu taşımaya yönlendirilebilir. Özellikle metro hatlarının genişlemesi epey katkı sağlayacaktır. Veya Avrupa’daki gibi bisikletle ulaşım desteklenebilir ve hem daha güvenli hem de sürdürülebilir bir trafik oluşturulabilir. Ülkemizde maalesef bisiklet yollarının durumu çok kötü.
İş yerleri ve kurumlar bu konuya el atmalıdır. Onlar da çalışanlarına eğitimler düzenleyebilirler. Sadece farkındalık oluşturmak bile sessizce izlemekten iyidir. Trafik cezası almamış çalışanlarına küçük ödüller vererek insanları daha güvenli bir ulaşıma teşvik edebilirler.
Ülke genelinde alınması gereken önlemler de var tabii. Devletimiz özellikle kanun ve cezaları uygularken trafik ihmallerini göz ardı etmemelidir. Trafik psikolojisi alanına yeterli bütçe ayırılmalı ve yapılan araştırmaların sonuçları hassasiyetle incelenmelidir. Yaralılara yapılan müdahaleler için de araştırmalar yapılıp, ambulans konumları, hastane yeterlilikleri gibi etkenler değerlendirilmeli ve geliştirilmelidir.
Koskoca bir ülke de önlem alsa, maalesef bu da yeterli gelmeyecektir. Bu küresel bir sorundur ve bütün ülkelerin ortaklaşa çabalamasını gerektirmektedir. Ortak bir bütçe, bu alanda yapılacak çalışmalara ayrılabilir. Gelir seviyesi düşük ülkeler için yardım planlamaları yapılabilir. Ayrıca bu alandaki en ortak deneyimimiz teknolojidir. Teknolojik gelişmelerle kazaların en azından bir bölümünün önlenebileceğini biliyoruz. Bu teknolojik gelişmeleri her yere taşımak için uluslararası bir emek gereklidir.
Son olarak bu yazıyı okuyanlara bireysel olarak seslenmek isterim. Alacağınız küçük önlemler büyük değişiklikler sunabilir. Bir şeyleri riske atarken, sadece kendinizi riske atmadığınızı lütfen hatırlayın. Sadece kendi hayatınızı değil, sevdiklerinizin hayatlarını hayallerini, belki küçük bir çocuğu belki umutlu bir genci de riske atıyorsunuz. Hayatınızı riske atmayın, riski hayatınızdan atın.
Have you ever felt that while you head to work or school in the morning, those roads, cars, bicycles, traffic lights, and honking horns-how much space is our safety finding, our future, in this chaos? Probably unconsciously, we live both the most risky and the most ordinary moments of our lives. Therefore, thinking and acting for road safety and sustainability have huge value. In the world, every year 1.3 million people lose their lives in traffic accidents. To put it in another way, every 24 seconds, one dies. It is not possible to tell the damages of traffic accidents with numbers only. Every loss means the loss of a parent for a child, the loss of a mate, or the loss of a friend. Beyond these physical injuries, accidents create long-lasting traumas for victims and their relatives psychologically. For instance, an accident happening to a pedestrian in a city with heavy traffic-like Istanbul-can be an incident that influences a child’s whole life. That’s when one considers the cost of traffic accidents: it’s a problem not only of the individual but of general welfare. Data provided by the World Bank shows that traffic accidents cost many countries 3 to 5 per cent of their gross domestic product. The cost of such a situation is not confined to the loss of lives and physical disabilities but extends to include lost productivity, medical costs, and psychosocial effects. It is also of great importance for the environment and our future. The consumption of fossil fuel and air pollution caused by exhaust fumes give rise to an increase in respiratory diseases, particularly in large urban cities. In cities like Ankara and Istanbul, one can observe the serious increase in the application of elderly and child patients to health services during the periods of heavy air pollution. Furthermore, concrete roads and car parks irreversibly damage natural areas.
Other impacts of traffic congestion are amazing, too: stress and loss of time are reflected in our daily life in lower efficiency and more emotional exhaustion. For example, the physical and mental health of a person spending two hours daily in traffic, on average, may get worse in the long view. Most of these problems could be considerably reduced with a more sustainable transport system.
How can we change this gloomy picture? The keys to change are in those small times of awareness. Small behaviors-for example, just putting your phone down for one second while driving, paying attention to the road, yielding to pedestrians, or not using up a cycle lane-can make a difference. These tiny steps of yours may be transformed into a social movement and can make traffic much safer and more livable. Of course, this is impossible for any party to do on its own. Great responsibilities fall to the lot of local administrations and governments with respect to safer and more sustainable traffic. In this respect, the steps that may be taken are increasing bicycle paths, reinforcing public transportation systems, or intensifying traffic controls, for example. For example, Amsterdam succeeded in reducing traffic accidents and lowering environmental pollution by improving its bicycle roads and public transportation systems. Such practices can be expanded in our country on a broad basis.
This problem can be overcome only at an international scale by projects modeled on successful countries’ policies concerning this issue. For example, Sweden’s ‘Vision Zero’ is such a policy. Under this approach-named ‘Vision Zero’-traffic accidents should be reduced to zero, while it covers a wide area from road design to traffic education. In this respect, SDGs support countries acting hand in hand in order for them to ensure traffic safety and sustainable transport.
Steps are quite promising from the future with the development of technology in this respect. The falling rate of accidents will be through autonomous vehicles and intelligent traffic systems. Our carbon footprint will be reduced with electric cars; hence, the negative effects it causes to the environment will decrease. Projects such as increasing electric charging stations in Turkey can provide very good progress for these to happen.
In this aspect, what kind of future have we been dreaming of? A future where people mutually respect one another at every road crossing point, where the culture of understanding of safety rules-not an understanding of speeding-is prominent. A smoother traffic flow without green areas or clean air should be less stressing. However, this is not all a nightmare; it entails efforts from everybody: the public and states.
Next time you get behind the wheel, stop for one second and remind yourself: ‘I’m part of this system, and I am in a position to change it.’ It’s from small realizations that we act in favor of safer, decent lives. Let us not forget that those roads also belong to us, and it depends on us whether they will be much fairer, safer, and more sustainable.
Ulaşım tarih boyunca insanlığın önemli bir ihtiyacı olmuştur ve insanlar ulaşımı kolaylaştırmak için çeşitli teknolojiler geliştirmiştir. Tekerleğin icadından hayvanlarla yolculuğa ve şimdi de günümüzün trendi olan otonom arabalara… Gelecekteki ulaşım araçlarının nasıl olacağını tahmin etmek oldukça güç fakat bu araçların günümüzde yarattığı trafikten, trafiğin yarattığı ciddi sorunlardan hepimiz haberdarız ve trafiğin gelecekte de hayatımızın bir parçası olacağını tahmin etmek pek de zor değil. Bu yüzden ulaşım araçlarının geleceği nasıl olursa olsun hep birlikte sürdürülebilir ve güvenli bir trafik ekosistemi oluşturmalıyız.
Bunun yolu da, trafik ekosistemindeki insan faktörlerine, ulaşım teknolojilerini geliştirmeye gösterdiğimiz çaba kadar önem vermekten geçiyor. Bu yüzden insanların, gelişen trafik teknolojilerine adaptasyonunu sağlamalıyız. Teknolojiden de faydalanarak trafikteki bireyler, kurumlar ve ülkeler ve uluslararası yapılar olarak kaza öncesi, kaza sırası ve kaza sonrası için ne gibi aksiyonlar alabileceğimizi düşünmeli ve harekete geçmeliyiz. Gelişen teknolojileri sadece kar amaçlı kullanmamalı, trafikte insan öncelik olarak davranmalıyız. Güvenli ve sürdürülebilir bir trafik ekosistemi oluşturmak için bireyler, kurumlar, ülkeler ve uluslararası yapılar olarak koordineli bir şekilde hareket etmeli, trafik güvenliğini artıran eğitim, denetim ve mühendislik yaklaşımlarına odaklanmalıyız.
Tüm bunların insanlık olarak farkındayız fakat ne yazık ki insan faktörü trafikte üzerine en az düşündüğümüz faktör. Trafikteki bireyler olarak biz bile kendi güvenliğimiz için çoğu şeyi düşünmüyoruz. Bu yüzden gelişen teknoloji ve ulaşım araçlarının çeşitlenmesiyle hiç olmadığı kadar hızlı bir dönüşüm geçiren trafik ekosisteminde insan faktörünü arka plana atmamalıyız. Teknolojiyi yalnızca bir araç olarak değil, insan davranışlarını geliştiren ve eğiten bir destek mekanizması olarak görmeliyiz. Daha bilinçli, eğitimli ve teknolojiyle uyumlu yayalar ve sürücüler yaratmalıyız. Hedefimiz, bireylerin trafik ekosistemine yalnızca fiziksel varlıklarıyla değil, güvenli ve sürdürülebilir bir trafik anlayışıyla entegre olduğu bir gelecek olmalıdır. Bu da yalnızca teknolojinin değil, aynı zamanda insan bilincinin de gelişmesiyle mümkündür.
Bu güvenli ve sürdürülebilir trafik anlayışının oluşması için herkes elini taşın altına koyması gerekiyor. Önce biz, trafikteki bireyler olarak kendi can güvenliğimizi ve trafikteki diğer bireylerin can güvenliğini her şeyden önce tutmamız gerekiyor bu yüzden uyum, güvenlik, yardımseverlik ve öz denetim gibi değerlere sahip olmamız gerekiyor. Trafikte ve trafik öncesinde sorumluluklarımız yerine getirmemiz gerekiyor. Gerekli eğitimleri özveriyle tamamlamalı ve trafikte kurallara uymalıyız. Başkalarının trafikteki haklarına saygı göstermeli ve güvenli trafik bilincini hep birlikte oluşturmalıyız. Şehirler ve kuruluşlar olarak akıllı trafik sistemleri kurabiliriz. Trafik akışını daha güvenli ve verimli hale getirmek için drone araçlar, sensörler, kameralar ve yapay zeka destekli sistemler kullanabiliriz. Akıllı trafik ışıklarıyla trafik yoğunluğuna göre planlamalar yapabilir ve nesnelerin interneti teknolojisinden faydalanabiliriz. Toplu taşıma araçlarını konforlu,güvenli hale getirebilir ve insanların toplu taşımayı tercih etme bilincini oluşturacak kampanyalar düzenleyebiliriz. Bisiklet yollarını geliştirip akıllı bir sistem kurabilir ve insanların çevre, trafik güvenliği bilinci sahibi olarak bisikletle ulaşım sağlamasını teşvik edebiliriz. Ülke olarak çağa uygun bir trafik güvenliği program yapabilir ve önce insan sloganıyla büyük bir kampanya başlatıp bu kampanyayı kamu spotu gibi araçlarla insanlara anlatabilir ve bazı değerlerin oluşmasını sağlayabiliriz. Trafikteki araç standartları, trafik kuralları gibi yönetmelikleri çevre ve insan dostu hale getirip güvenli ve sürdürülebilir bir trafik ekosistemi oluşturabiliriz. Yıllardır aynı olan eğitim ve ehliyet politikalarını değiştirip daha sıkı ve bilinç arttırıcı hale getirebiliriz. İnsanların sadece psikomotor becerileri ve trafik bilgilerini ölçmeyip yanında değerler, duygu yönetimi, tutumları, değerleri gibi birçok şeyi ölçmenin içine dahil edebiliriz. Trafik cezalarına yeni caydırıcı cezalar ekleyebiliriz. Uluslararası olarak işbirlikleri yapabilir ve çağın dinamiklerine uygun yeni bir uluslararası trafik standartları yönetmeliği oluşturabiliriz. Bu yönetmeliğin tüm dünyada uygulanması için bilgi, teknoloji, veri paylaşımı yapabilir ve gelişmemiş ülkeler için güvenli trafik fonu oluşturabiliriz. Trafik güvenliği için bağımsız bir sivil toplum kuruluşu kurup küresel kampanyalar düzenleyebiliriz.
Birey olarak, yöneticiler olarak yani trafik ekosistemini oluşturan ve o ekosistemde var olan insanlar olarak yapabileceğimiz çok fazla şey var. Bu yüzden sadece bir yerden bir yere en optimal şekilden nasıl varırım diye düşünmeden veya trafik ekosistemine maddi bakış açısı öncelikli bakmadan insan güvenliğini düşünmeliyiz. Elbette geleceğin ulaşım sistemlerini şekillendirmek için teknoloji odaklı düşünmek önemlidir. Ancak, unutulmamalıdır ki teknolojiyi etkili ve faydalı kılan unsur, onun insan odaklı bir yaklaşımla geliştirilmesi ve kullanılmasıdır. Bireylerin trafikteki sorumluluklarını yerine getirdiği, kuruluşların ve ülkelerin etkili politikalar geliştirdiği, uluslararası yapıların da iş birliği içinde hareket ettiği bir dünyada güvenli, sürdürülebilir, bilinçli bir trafik ekosistemi mümkün olacaktır. Amacımız, teknolojinin yanı sıra insan faktörünü de geliştiren bir anlayışı hayata geçirmek olmalıdır. Unutmayalım ki, güvenli ve sürdürülebilir bir trafik için değişim, bireylerin bilinçlenmesiyle ve insanın ön planda tutulmasıyla başlar.
Trafik… Ekmek gibi su gibi artık hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Her gün milyarlarca insan işe okula gidiyor, bir yerlere varabilmek için işi yola düşüyor. Zaman öyle bir zaman ki dışarıdaki trafik evinde oturan insanı bile etkiliyor. Hayatımızın bu kadar içinde, bu kadar parçası haline gelen her kavram gibi trafiğin de birlikte getirdiği sorumluluklar var.
Her yıl dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyon kişi trafik kazalarında yaşamını yitirmekte. 1 kişinin insan hayatındaki değerinin bu istatistikte görünenden çok daha fazlası olduğunu düşünürsek ortaya çıkan tablonun korkunçluğu aşikâr. Her kaybın arkasından gelen ‘’ Ya şu olmasaydı? ‘’ türevindeki sorular ve cevaplarında bulunan ihmaller trafik kazalarında çok fazla var aslında. Trafiğin insan hayatındaki yaratabileceği tahribat sadece kazalarla sınırlı kalmamakta. Özellikle büyük şehirlerde giderek artan araç yoğunluğu ve altyapı eksikliği nedeniyle yaşanan trafik sıkışıklığının yarattığı çevre kirliliği de inanılmaz boyutlara ulaşmış durumda. Bu yüzden trafikte güvenlik ve sürdürülebilirlik bir insan olarak hepimiz için önemli.
Birey olarak, şehir olarak, ülke olarak herkesin alması gereken sorumluluklar mevcut. Küçüklükten itibaren aile içinde öğrendiğimiz, kitaplardan dergilerden gördüğümüz, derslerden duyduğumuz onlarca bilgi var. Emniyet kemerini her zaman takmak, hız sınırlarına uymak, elden geldiğince toplu taşıma kullanmak artık adımız gibi bildiğimiz şeyler. Peki ne kadar uyguluyoruz? Birey olarak en başta yapmamız gereken bildiklerimizi uygulamaktır trafik hakkında. Her birey bildiğini doğru ve uygun uygulayabildikten sonra toplumda da bir rahatlama gerçekleşecektir çünkü. Şehirlerin atması gereken en büyük adım toplu taşıma ağını güçlendirmektir. Kişisel araca ihtiyacın artma sebeplerinden biri zaten toplu taşıma ağındaki sorunlardır. Sürdürülebilirlik için bisiklet ve yayalar için güvenli yollar artırılabilir ve kişiler teşvik edilebilir. Ayrıca elektrikli araç şarj istasyonları oluşturmak ve sayısını giderek artırmak da günümüzde önemli bir fark yaratmak demek. Bununla birlikte devletler de elektrikli ve hibrit araçların kullanımını artırmak için vergi indirimleri ve teşvikler sağlayabilir. Trafik güvenliğini artırmak için daha sıkı yasal düzenlemeler yapılabilir ve trafik kurallarının ihlaline karşı daha caydırıcı cezalar uygulanabilir. En önemlisi de uluslararası kuruluşlar, ülkeler arasında bilgi ve teknoloji paylaşımını artırarak yenilikçi çözümlerin yaygınlaştırılmasını destekleyebilir.
Küçük bir ürün alırken bile onlarca araştırma yapıp en iyisini seçmeye çalıştığımız günümüzde, hayatımızı etkileyen bir konuda niçin en iyisine layık olmayalım? Üstelik bunu yaratmak bizim elimizdeyken. Küçük gibi görünen her adım yanında büyük bir etki getirebilir. Trafikte ise bu etkiler sandığımızdan çok daha büyük olabilir. Her yolun doğru yol olduğu bir gelecek dileğiyle.
Dünyada kentleşme hız kesmeden günden güne artıyor. Teknoloji hayatımızın her noktasında bizimle birlikte. Trafik güvenliği ve sürdürebilirlik, birçok noktada hayatımızı etkiliyor ve trafikte güvenliği arttırmak ve bunu sürdürebilmek bir zorunluluk haline geliyor. Trafik kazaları, her yıl dünya genelinde binlerce insanın hayatına mal olurken, bir o kadarını da ciddi yaralanmalarla baş başa bırakıyor. Bunun yanında, ulaşım sektörü karbon salınımlarının önemli bir kısmından sorumlu. Yani trafikte güvenlik, sadece bireysel yaşamları korumakla kalmaz, aynı zamanda gezegenimizin geleceğini de korur. Sürdürebilir trafik sistemleri, çevreye zararlı etkileri minimuma indirirken toplumsal refahı da artırır.
Güvenli ve sürdürebilir bir trafik ortamı için bireysel ve toplumsal bazda yapılabilecek birçok şey vardır. Ancak günümüzde insanlar için konforun önem kazandığı bir dönemdeyiz. Her birey kendi özel aracı ile seyahat etmek istiyor. Ancak herkesin kendi aracına sahip olduğu bir trafikte, artan yoğunluk ile birlikte güvenliği sağlamak çok daha zor hale geliyor. Bu kadar yoğun bir trafik ortamının çevreye verdiği zarar da cabası. Toplu taşımaya öncelik vermek ve elektrikle çalışan araçların kullanımını artırmak bu noktada yardımcı olabilir. Bunun yanında, hızlı ve dikkatsiz sürüşler kazaların önemli sebeplerindendir. Hız yapma tutkunluğu, insanlarda ciddi bir yanılgıya neden olabiliyor. Kendi aldıkları risklerin ve bunların çevreye etkisinin farkına varmadan bu tehlikeli davranışları sürdürebiliyorlar. Bu sorumluluk bilincini oluşturmak için önce bireysel farkındalık, sonrasında ise toplumsal farkındalık oluşturulması gerekiyor. Artan kentleşme ile birlikte şehir nüfusu her geçen gün artıyor. Hayatın akışında ilerlerken, insanlar işlerini en hızlı ve konforlu şekilde halletmek istiyor. Ancak bu noktada, geleceğimizi ve güvenliğimizi geri planda bırakıyoruz. İstediğimiz konforlu yaşam pek de sürdürebilir bir model sunmuyor. Bu bilince sahip olmak ve duyarlı vatandaşlar olmaya çalışmak birincil hedefimiz olmalıdır.
Bireysel olarak yapılabilecek birkaç şeyden bahsettik. Peki, belediyeler veya devlet gibi daha büyük kuruluşlar bu noktada neler yapabilir? Düzgün altyapı sistemleri kurmak ve yolları güvenli hale getirmek bu noktada yapılabilecek en önemli adımlardandır. Kurulan sistemlerin düzenli ve etkili bir şekilde denetlenmesi şarttır. Kârlı ve konforlu toplu taşıma sistemleri oluşturmak belediyelerin önemli sorumlulukları arasındadır. Bölgesel talebin doğru tespit edilmesi ve buna uygun toplu taşıma sistemleri geliştirilmesi şehirlerde trafik yoğunluğunu azaltabilir. Ülkeler, çevre dostu ulaşım politikaları geliştirmeli ve halkın bilinç düzeyini artırmak için eğitim kampanyaları düzenlemelidir.
Bu dünya hepimizin ve hepimiz bir zincirin parçasıyız. Günlük hayatta göz ardı ettiğimiz “Benim elimden ne gelir?” diye düşündüğümüz konular, toplumsal boyutta çok önemli bir yer kaplıyor. Bireysel olarak farkındalık sahibi olarak geleceğimizi daha güzel bir şekilde şekillendirebiliriz. Trafik güvenliği ve sürdürebilirlik için atılan her adım, daha yaşanabilir bir dünya için çok önemlidir.
In our technology- and machinery-driven modern era, traffic is an essential part of everyday life that enables our societies to commute for work and education, transport goods, travel, have cultural exchanges, access healthcare while making numerous other essential parts of modern human life possible. In this sense, traffic plays a vital role in economic stability, public health, social and cultural development, and hence in the survival and flourishing of our species. However, the benefits of traffic come with significant concerns of safety and sustainability that prove to bring about challenges such as accidents, congestion, and environmental impact. Maximizing the advantages of traffic while minimizing its downsides calls for traffic systems to be designed with safety, sustainability, and human psychology in mind.
Safety issues in traffic are the most essential to tackle as traffic accidents claim over a million lives annually on a global scale. While road accidents can easily lead to trauma, anxiety, and long-lasting mental health issues for survivors and their families, beyond the immediate human cost, traffic-related injuries have a direct economic impact as well. The costs of medical services, loss of productivity, and vehicle repairs can severely strain individual finances while weighing on public healthcare systems. Furthermore, emergency healthcare services such as the arrival of ambulances becomes a circular issue in regards to traffic safety as emergency vehicles also need to operate in the same traffic in which accidents happen. Similar to ambulance services, the proper functioning and safety of traffic is vital for other emergency services such as firefighter vehicles as well. In that sense, traffic safety is the first step to ensuring a functional and stable traffic environment to minimize immediate accident-related fatalities as well as minimizing fatalities due to inadequate or late medical interventions.
The next issue in traffic system becomes one of sustainability as systems that are not sustainable either cannot provide healthy longevity and fail, or worse, cause great damage to human lives and our environment. In the case of traffic, the immediate damage to human lives is an obvious one, while the environmental impact can draw less attention at times. However, transportation is a major contributor to greenhouse gas emissions and failing to adopt sustainable practices greatly aggravates climate change. The environmental degradation from vehicle emissions also includes a significant decline in air quality which causes health problems such as respiratory and cardiovascular diseases, which again weigh on public healthcare systems as a perpetual problem, apart from diminishing general health in public. By prioritizing sustainability, societies can achieve cleaner air, healthier populations, and a more stable climate which are much needed essentials for ensuring the survival and sustainability of our societies and species. Furthermore, combining safety with sustainability reduces both traffic incidents and emissions, and creates urban spaces that are safer, greener, and more livable for everyone.
So what should be done for ensuring traffic safety and sustainability? Enhancing and promoting public transportation and eco-friendly means of transportation is an essential to-do strategy in solution to most issues that we have discussed so far. Efficient public transportation systems demonstrate that well-designed public transport holds great power to reduce congestion and emissions when it can provide adequate user satisfaction to commuters. Tokyo’s public transportation is a great example to this as it is considered one of the most efficient in the world. The trains and buses are known for their punctuality, cleanliness and safety while the fees being inexpensive provides an incentive to use these systems over personal vehicles. Needless to say, such efficient systems require well-built and robust infrastructures. Adequate infrastructures are the fundamental element that support safe and sustainable public transport, while they should not be limited to. Sustainable infrastructures must also include cycling and pedestrian infrastructures. As a means of personal transportation, cycling and walking are two of the most eco-friendly ways of transportation. Lack of safe pathways for cyclers and pedestrians can discourage these sustainable modes of transport, undermining efforts to reduce traffic congestion and emissions. In addition, neglecting road infrastructure leads to increased accident risks as evidenced by poorly maintained roads in some developing nations. Another eco-friendly move for sustainability is to adopt green technologies such as electrical vehicles and renewable energy sources both for individually-owned and public transport vehicles which can significantly cut down on emissions.
An equally important step for a safer and more sustainable traffic is educating road users. In most places in the world, almost everyone can fall under this category. In that sense, road safety education being a part of primary school education is not a far-fetched idea. Although we may tend to think driver education starts when one begins the process of acquiring a driver’s license, many people have already formed an understanding of how traffic works by the time they receive this education and some already know how to drive! Our educational systems fall short on traffic education as an essential part of human life and regard it as a subsidiary education needed only when one decides to learn how to drive. However, learning in regards to traffic starts from early ages as children are participating in traffic as pedestrians or even when they are just in a rearing seat in the back of a car. In addition to including traffic education to public education curriculum, mass multimedia campaigns such as those discouraging risky behaviors like texting while driving, are an effective means of educating the public. However, most importantly, we must never forget that education is a learning process and operant conditioning is a very effective method in modifying human behavior. In that sense, enforcing traffic laws consistently, strictly and efficiently is an essential part of educating the public of what to do and what not to do. We can observe the reduction of fatalities due to strict drunk-driving regulations in countries like Sweden. Strict and consistent law enforcement also helps fosters a culture of compliance. In contrast to countries like Sweden, some countries like Turkey where law enforcement is weak and avoiding punishment is easy, safety rules are easily ignored which lead to high fatality rates. Additionally, implementing smart traffic systems like adaptive traffic lights integrated with real-time monitoring systems can optimize traffic flow and reduce congestion. This can significantly reduce frustration, road rage and stress levels which can all lead to risky driving behaviors and deteriorate mental health over time which harm the efforts towards improving traffic safety.
The next question is: What are the responsibilities of people, communities and governments? The answer is that the efforts should be integrated and complementary for all levels to correspond to each other in order to achieve a functional and sustainable traffic and culture. On a micro level individuals should gravitate towards eco-friendly means of transport such as public transportation, cycling and walking, adopt responsible driving habits and learn how to manage stress and impulsivity, choose electric vehicles over high-emission ones when they can, and do so through their own conscious understanding and responsible choices. On a meso level, developing eco-friendly infrastructure with well-lit and seperated bike lanes, pedestrian zones, frequent EV charging stations, and adequate parking spaces is essential. Moreover, providing efficient and cheap public transport, encouraging work-from-home policies, and investing in behavioral interventions are other important responsibilities of local organizations and city-level administrative bodies. For instance, the extensive cycling infrastructures in Amsterdam and Paris are excellent examples of urban transformation, while the allowance and promotion of remote work culture for suitable occupations reduce congestion and emissions. On a macro level, governments must implement comprehensive traffic laws, strictly and consistently enforce such and use automated systems for efficiency. Additionally, providing incentives for sustainability by governmental subsidies and tax reduction for electrical vehicles such as in Germany, while discouraging high-emission vehicles by subjecting them to higher costs of maintenance or tax are a great way to increase the adoption of green technologies. Although this may be not so functional in developing or third-world countries in which replacing the existing vehicles in circulation to EVs may not be as easy due to the limitations of financial means, building the necessary infrastructures for public transport, cycling and walking can be a great way to invest in sustainable traffic and encouraging the usage of such becomes even more important. Furthermore, graduated licensing systems as in Finland and 2-year probation periods such as in Germany exemplify how functional policies can improve traffic safety. Finally, on a magna level, international bodies can set certain safety measures, educational standards and sustainability goals to promote cross-country collaborations to meet globally attainable and sustainable standards. Supporting developing nations through financial and technical assistance is a great way to collaborate for a global scale improvement. Some international bodies such as The World Bank already have road safety initiatives which offer much needed valuable resources to help countries with low financial means to modernize and improve their traffic systems for better safety and sustainability. All efforts on these levels are not isolated but complementary functions that will yield the best results when implemented in an integrated way. In that sense, it is of utmost importance for all humans, organizations, governments and other legal bodies to acquire this awareness and work together to ensure improvement in safety and sustainability in a global scale. In the age of globalization, major problems in one location in the world tends to affect the whole world and it is not a sensible approach to think of these levels as isolated mediums. Within this understanding, traffic safety and sustainability should be regarded as a communal, societal, national and international commitment to prioritize human lives and our planet. Unfortunately, the current global trajectory of increasing road fatalities, public health criseses, and climate change underscores the urgent need for immediate change. Uncontrolled urban sprawl, over-use of private vehicles, priorization of vehicles over people have long proven unsustainable trends. The future of traffic must prioritize people over vehicles, and our environment over convenience. Humanity has all the resources to make a safer and more sustainable world happen and technological advancements to support this vision are thriving every day. It is in the hands of humans including every one of us to better our present and build our future.
MY CORNER
Recent Posts
- Sürdürülebilir Trafik Güvenliğinde İlk Adımlarımızı Atıyoruz!
- Trafik İştirakçileri! Bu Yolculuk Nereye Olsun?
- Trafikte Yaşamak ve Trafikte Yaşatmak için Sesleniyoruz!
- Trafik Psikolojisi Öğrencileri Trafikte Yaşam ve Trafikte Yaşatmak için Bizlere Seslendi! – Part 4
- Trafik Psikolojisi Öğrencileri Trafikte Yaşam ve Trafikte Yaşatmak için Bizlere Seslendi! – Part 3