Bir Şey Okurken Neden Uyuya Kalırız?

Views: 7027

Uzmanlara göre bir şey okurken uyuyakalmanın pek çok nedeni olabilir. Örneğin, kitap okumayı genellikle akşam saatlerine ya da yorucu, enerji gerektiren etkinliklerin ve işlerin sonrasına bırakırız. Bu anlar aynı zamanda büyük olasılıkla yorgun hissettiğimiz anlardır. Derken, rahat bir koltuğa oturur ya da yatağımıza uzanır, kitabımızı okumaya başlarız. Bir yandan vücudumuzun rahat bir konuma geçmesi ve kaslarımızın gevşemesi, diğer yandan yorgunluk uyku için gerekli ortamı hazırlamış olur. Bir de elimizdeki kitap sürükleyiciyse kendimizi kitabın hayal dünyasına kaptırır, kaygı ve sıkıntılarımızdan uzaklaşmış olarak uykuya geçeriz.

Okurken uyuyakalmamıza yol açtığı düşünülen bir diğer neden ise gözlerimizin sayfanın bir yanından diğer yanına düzenli olarak gidip gelmesi ve bu sırada beynimizin sözcükleri anlamlandırmaya çalışması. Göz kaslarımızın ve beynimizin yorulmasına neden olan bu durumun da bizi dinlenmeye, dolayısıyla uyuma yönlendirdiği düşünülüyor.


Yazar: Pınar Dündar, TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi, Şubat 2017, s.62.


Bu yazıya ek olarak ben de şunu merak ediyorum: yatmadan önce okunan kitaplar, çocuklarımızda “kitap sadece uykuya dalmak için kullanılan bir araç” algısı yaratıyor olabilir mi? Bu alışkanlık haline geldiği için 100 sayfalık bir kitap bir türlü bitmek bilmiyor olabilir mi? Ne dersiniz; sabahın erken saatlerinde çocuklarımız uyandığında ya da kahvaltılarını yaparken kitap okumamız/okutmamız, daha verimli bir kitap okuma alışkanlığı kazanmalarını sağlayabilir mi?

Bir İnsanın Kan Grubu Değişebilir Mi?

Views: 10780

Kan grubu kalıtsal olarak belirlenen özelliklerimizden. Kırmızı kan hücreleri üzerindeki antijenlerin ve kan plazmasındaki antikorların türüne göre kan grubu sınıflandırma çeşitleri var. Bunlardan en bilineni ABO sistemi ile Rh sisteminin birlikte kullanıldığı sınıflandırma.

Kan hücrelerinin büyük kısmı bazı kemiklerin içindeki boşluklarda bulunan ve süngerimsi bir yapıya sahip olan kemik iliği tarafından üretilir. Bir insanın kan grubu kemik iliği nakli sonrası değişebilir. Kemik iliği nakli, bazı kan ve kemik hastalıkları ile bazı kanser türlerinin tedavisinde kullanılan bir yöntemdir.  Kemik iliği naklinde hastaya önce yüksek dozda kemoterapi ya da radyasyon verilerek kendi kemik iliğinin işlevini kaybetmesi sağlanır ve hastalıklı kan hücreleri yok edilir. Daha sonra vericiden alınan kemik iliği kök hücreleri hastaya nakledilir. Kan hücreleri nakilden sonra vericiden gelen kemik iliği tarafından üretildiği için hastanın kan grubu birkaç hafta içinde vericinin kan grubuna döner. Kemik iliği nakli için hasta ile verici arasında doku uyumu olması çok önemlidir. Bunun için kan gruplarının değil, beyaz kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan antijenlerin (HLA) uyumlu olup olmadığına bakılır. İlik naklinin yanı sıra çok nadir olsa da bazı hastalıklar kan grubunun değişmesine neden olabilir. İlaveten, sonuçları 2015 yılında Journal of the American Chemical Society dergisinde yayımlanan bir araştırmada bilim insanları kırmızı kan hücrelerinin yüzeyindeki A ve B antijenlerini uzaklaştıran bir enzim keşfetti. Bu gelişme gelecekte kan grubunun yapay olarak değiştirilebileceği anlamına gelebilir.


Yazar: Tuba Sarıgül, TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi, Şubat 2017, s.61-62.

Cihazlar Arasında Dosya Paylaşmanın Yeni Yolu: Takeafile

Views: 57

Farklı cihazlar arasında herhangi bir uygulamaya gerek olmadan kolayca dosya paylaşma ihtiyacı duyuyor, üstelik paylaştığınız dosyanın da gönderdiğiniz kişiden başkasına gitmediğinden emin olmak istiyorsanız, https://takeafile.com/ adresinde sunulan hizmet tam aradığınız şey olabilir. Önce siteyi tarayıcınızda açıp paylaşmak istediğiniz dosyayı pencerenin tam ortasına sürüklüyorsunuz. Site size bir bağlantı adresi veriyor. Tarayıcınızın penceresini kapatmadan, bu bağlantıyı dosyayı göndermek istediğiniz kişi ile Skype, Hangout, Whatsapp vb. aracılığıyla paylaşıyorsunuz. Bağlantıyı gönderdiğiniz kişi bağlantı adresine tıkladığında aranızda bir dosya transfer protokolü açılıyor. Böylece herhangi bir ek program, eklenti veya cihaz kullanmanıza gerek olmadan, farklı cihazlar arasında doğrudan dosya aktarabiliyorsunuz. Siz istemediğiniz sürece sistemin kendi sunucularında saklanmadığı için dosyanın başkalarının eline geçme riski de hayli az.


Yazar: Levent Daşkıran, TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi, Şubat 2017, s.25.

Dünyanın Radyosu Parmaklarınızın Ucunda

Views: 205

Dünyanın hemen hemen her bölgesinde yayın yapan pek çok radyo, yayınlarını internet üzerine de taşıyor. Ama her birini farklı yerlerden arayıp bularak keşfetmeniz gerekiyor. “Radio Garden” adlı web sitesi, harika bir arayüz eşliğinde bu işi çok kolay hale getirmiş. http://radio.garden adresine girerek (adres de çok ilginç) karşımıza çıkan dünya haritası üzerinde yer alan yeşil noktalara tıkladığınızda, o bölgede yayın yapan radyo kanallarını anında dinlemeye başlayabiliyorsunuz. Eğer bölgede dinleyebileceğiniz birden fazla kanal varsa, onlar da sağ alt köşede sıralanıyor. Böylece Avustralya’dan İzlanda’ya, Bermuda’dan Fiji’ye nerede kim ne yayın yapıyor kolayca takip edebilirsiniz.


Yazar: Levent Daşkıran, TÜBİTAK Bilim ve Teknik Dergisi, Şubat 2017, s.22.