20. yy başındaki önemli fizik tartışmalarından biriydi elektrik yükünün madde içinde hangi biçimde yayık olduğu kunusu. Tartışılan modellerden biri, Üzümlü Kek Modeli idi. (#1)
Biz de eski bir yazımızda benzer bir modelin Kütleçekimsel türünü konu edinmiş idik. (#2)
Tıpatıp aynı Üzümlü Kek Modeli evren genişlemesi konusu tartışılırken de kullanılıyor. (#3)
Ama hiç kimse, genişleyen evrenin bizden en uzaktaki büyük gökadaların ve gökada topluluklarının (‘cluster’) da bir ucundan öteki ucuna genleşip genleşmediğini bilmiyor, sorgulamıyor!
(#1) https://www.google.com/search?q=%C3%BCz%C3%BCml%C3%BC+kek+modeli&rlz=1C1CHBF_enTR866TR866&oq=%C3%9Cz%C3%BCml%C3%BC+Kek+Modeli&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBwgAEAAYgAQyBwgAEAAYgAQyCAgBEAAYFhgeMggIAhAAGBYYHjIICAMQABgWGB4yCAgEEAAYFhgeMggIBRAAGBYYHjIICAYQABgWGB4yCAgHEAAYFhgeMggICBAAGBYYHjIICAkQABgWGB7SAQgxMDE1ajBqN6gCCLACAfEFThkhbcLsjHo&sourceid=chrome&ie=UTF-8&zx=1775291614061
(#2) https://blog.metu.edu.tr/caglart/2024/10/16/paradoks-mu-absurd-mu-b/
“Hatasız bir teşbih yaptığımızı umarak (Hani derler a, “Teşbihte hata olmaz.” Gerçekten de olmamalıdır.) Kütle kek içindeki un topakları gibi midir yoksa kuru üzüm taneleri, fındık fıstık parçaları gibi mi? Bu soru henüz yanıtlanmış değil.
Kütle, uzayın içsel (‘intrinsic’) ögesi midir, yoksa dışsal (‘extrinsic’) mı? İşte bunu bilmiyoruz.”
(#3) https://www.youtube.com/watch?v=d699f8k0yQI