—Elmanın düşüş sebebi nedir?
—Dünya’nın çekişi!
—Dünya’nın çekiş sebebi nedir?
—Uzayı büküşü!
—Dünya’nın uzayı büküş sebebi nedir?
—Kütle ve enerji uzayı büker! (#1)
—Kütle ve enerjinin uzayı büküş sebebi nedir?
—Hani bir koltuğa, kanepeye, yatağa oturduğumuzda çöker ya, öyle işte! (#2)

İyi hoş da, koltuğun, kanepenin, yatağın bükülüş sebebi oraya oturuşumuz yani Kütleçekim’in bizatihi ve bizzat kendisi değil mi?

(#1) https://www.youtube.com/watch?v=d699f8k0yQI dkk.=4:42
(#2) https://www.instagram.com/reel/C8d4eQSi25i/

20. yy başındaki önemli fizik tartışmalarından biriydi elektrik yükünün madde içinde hangi biçimde yayık olduğu kunusu. Tartışılan modellerden biri, Üzümlü Kek Modeli idi. (#1)

Biz de eski bir yazımızda benzer bir modelin Kütleçekimsel türünü konu edinmiş idik. (#2)

Tıpatıp aynı Üzümlü Kek Modeli evren genişlemesi konusu tartışılırken de kullanılıyor. (#3)

Ama hiç kimse, genişleyen evrenin bizden en uzaktaki büyük gökadaların ve gökada topluluklarının (‘cluster’) da bir ucundan öteki ucuna genleşip genleşmediğini bilmiyor, sorgulamıyor!

(#1) https://www.google.com/search?q=%C3%BCz%C3%BCml%C3%BC+kek+modeli&rlz=1C1CHBF_enTR866TR866&oq=%C3%9Cz%C3%BCml%C3%BC+Kek+Modeli&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqBwgAEAAYgAQyBwgAEAAYgAQyCAgBEAAYFhgeMggIAhAAGBYYHjIICAMQABgWGB4yCAgEEAAYFhgeMggIBRAAGBYYHjIICAYQABgWGB4yCAgHEAAYFhgeMggICBAAGBYYHjIICAkQABgWGB7SAQgxMDE1ajBqN6gCCLACAfEFThkhbcLsjHo&sourceid=chrome&ie=UTF-8&zx=1775291614061

(#2) https://blog.metu.edu.tr/caglart/2024/10/16/paradoks-mu-absurd-mu-b/
“Hatasız bir teşbih yaptığımızı umarak (Hani derler a, “Teşbihte hata olmaz.” Gerçekten de olmamalıdır.) Kütle kek içindeki un topakları gibi midir yoksa kuru üzüm taneleri, fındık fıstık parçaları gibi mi? Bu soru henüz yanıtlanmış değil.
Kütle, uzayın içsel (‘intrinsic’) ögesi midir, yoksa dışsal (‘extrinsic’) mı? İşte bunu bilmiyoruz.”

(#3) https://www.youtube.com/watch?v=d699f8k0yQI

İlkokul dergilerimizin vaz geçilmez eğlendirici bölümlerindendi, çizgi resimlerdeki gizlenmiş (şifrelenmiş, kripto) desenler. Şunun gibi;

Fazlası için bkz., https://www.karar.com/avciyi-bekleyen-buyuk-tehlike-ne-resimdeki-tehdidi-bulun-1507376.

Bu misal, bakalım alttaki grafikteki flamayı bulabilecek misiniz?

İzleyelim, görelim.

Kuşkusuz, olayların pek çok nedeni var ve geleceği iyi tahmin etmek için tümünü bilmek gerekir. Ama, bazı ipuçlarından yola çıkarak da gelecek hakkında şu ya da bu gerçekleşme olasılığı çerçevesinde çeşitli tahminler yapılabilir. Örneğin, sadece üç düz çizgi ile Dolar Endeksi DXY hakkında gayet belirgin bir fikir sahibi olunabilir.

Salt düz çizgilere dayalı irdeleyiş %100 başarı getirmeyebilir elbette. Yine de, örneğin BIST_KRDMD pay fiyat ₺ ve $ bazlı haftalık ve aylık grafiklerinden de çeşitli ipuçları elde edilebilir. En azından izleyiş ve daha geniş çaplı irdeleyiş için gerekçe oluşturabilir.