Çok sayıda soru içeren uzunca bir listeden oluşan bir anket hazırlamıştım ama yayımlamaktan vaz geçtim. O sorulardan bir tanesi alttadır.
3,14159 ve 0,999 ve 1,2 ve 7985412,7543789 gibi sayılara Gerçek Sayı; 3,14159+0,999√(-1) ve 1,2-7985412,7543789√(-1) gibi sayılara da Sanal Sayı dendiği için bazı sayıları(n) gerçek(ten var olduğunu) sanır mıydınız, bir zamanlar benim sandığım gibi?
Üstteki günlük logaritmik grafik incelendiğinde, Altın Ons’un (XAUUSD) geri çekilme ve dinlenme aşamasında olduğu görülebilir. Yeniden tırmanmaya başlayacağı dönem, önceki ilişkili bazı yazılarımızda değindiğimiz yöntemlerle öngörülebilir.
Alttaki aylık logaritmik grafik incelendiğinde ise, Altın Ons ile vedalaşmak için henüz erken olduğu öngörülebilir.
Bir bakmak lâzım.
olsaydı, bugün satmış olurdum.
Evrenin (her yönde) genişliyor olabileceği ya da ol_MAY_abileceği, hakkında hoş lâkırdılar sarf etmek için gayet uygun konulardır. Evrenin sınırından söz edilmekte ama elde pek de fazla bulgu (‘evidence’) yoktur aslında, sağlamca bir kanıya varabilmek için. Şöyle bir kıyaslama yapalım; evrenin genişlemesi hakkında sahip olunan veri oranında bir hekim bir hastası hakkında bilgiye sahip olsa, tanı koyabilir mi? Dikkate şayândır; baş ağrılarının ancak üçte birinin sebebi bilinmekte; bunların da üçte birinin göz ile ilgili olduğu bilinmekte. (*)
Evren genişlemesi kuramına payanda olsun diye ileri sürülen Büyük Patlama kuramı da gayet eğlencelidir. Cep telefonlarında kayıtlı olan numaraları ezberden söyleyemeyecek, hatta şifre, kod, parola adı altında telefonlarına gelen 6 haneli (rakamlı) sayıları bir bakışta ezberleyip kullanabilecek durumda olmayan kim bilir kaç bilimci üstte anılan konularda spekülasyon yapmaktadır acaba?
Tabii ki Bilim Tarihi’nde Ölümsüzlük Suyu (‘ÂB-ı HAYÂT’) (**), her malzemeyi özellikle de Kurşun’u Altın’a dönüştürebilecek Felsefe Taşı gibi bugün bize ‘uçuk’ görünen konular, zamanında gayet hararetle araştırılmakta ve tartışılmaktaydı. Bugün, Bilim Tarihi’nin çöplüğünde duran bu konuların Kimya Bilimi’nin kaynaklarından olduğu bilinmektedir. Ama, hiçbir işe yaramaksızın bomboş lâkırdılar silsilesi halinde üretilmiş pek çok fikir, kuram ve benzeri insan aklının ürününü de anılan çöplükte bulmak mümkündür.
Şimdilik, genişleme kuramındaki krizlerden birinin şu olduğunu not etmekte yarar var: Uzak galaksiler uzaklaştıkça hızlanmakta ve güncel hesaplara göre bazılarının ışık hızı limitine erişmiş olması gerekiyor. Bu da, ‘sonsuz’ enerji gerektiriyor. (***)
Kendi adıma, bu konularda daha derin işler için zaman ayırmaya niyetli olanların önce şu sınamadan alnının akıyla geçip geçmediğine bakılmasının gerek olduğunu söyleyebilirim: Hemen önceki beş dakika, bir dakikada, otuz saniyede, .. neler olduğunu notlayıversinler bir kenara.
Evrenin tamı tamına ‘deterministic’ olup olmadığını bile henüz bilmiyoruz. (****) Sahi, herhangi bir organik yahut yapay (veyahut, ileride inorganik) zekâ, herhangi bir futbol maçının herhangi bir ‘an’ından hemen sonra ne olacağını öngörebilir mi acaba? Hele hele, herhangi bir futbol maçı seyrinden pek farklı olmayan ekranda oynatmalar (‘simulation’) mümkün olacak mıdır acaba?
Olursa, işte artık Genişleyen Evren ve Büyük Patlama gibi konulara cidden eğilmenin zamanı da gelmiş olabilir.
(*) https://www.google.com/search?q=ba%C5%9F+a%C4%9Fr%C4%B1lar%C4%B1&rlz=1C1YTUH_trTR1162TR1162&oq=ba%C5%9F+a%C4%9Fr%C4%B1lar%C4%B1&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyCQgAEEUYORiABDIHCAEQABiABDIHCAIQABiABDIHCAMQABiABDIHCAQQABiABDIHCAUQABiABDIHCAYQABiABDIHCAcQABiABDIHCAgQABiABDIHCAkQABiABNIBCDEyODZqMGo3qAIAsAIA&sourceid=chrome&ie=UTF-8
(**) https://islamansiklopedisi.org.tr/ab-i-hayat
(***) https://www.google.com/search?q=%C4%B1%C5%9F%C4%B1ktan+h%C4%B1zl%C4%B1+uzakla%C5%9Fan&sca_esv=af47de9c40b911ed&rlz=1C1YTUH_trTR1162TR1162&ei=tFzCaIHlELeVxc8PuciW0AQ&ved=0ahUKEwiBj7fY-8-PAxW3SvEDHTmkBUoQ4dUDCBA&uact=5&oq=%C4%B1%C5%9F%C4%B1ktan+h%C4%B1zl%C4%B1+uzakla%C5%9Fan&gs_lp=Egxnd3Mtd2l6LXNlcnAiHcSxxZ_EsWt0YW4gaMSxemzEsSB1emFrbGHFn2FuMgUQIRigATIFECEYoAEyBRAhGKABMgUQIRigATIFECEYoAFIniZQxw9YzhpwAXgAkAEAmAHaAaAB7AWqAQUxLjMuMbgBA8gBAPgBAZgCBqACigbCAggQABiwAxjvBcICCxAAGLADGKIEGIkFwgILEAAYgAQYsAMYogSYAwCIBgGQBgWSBwUxLjQuMaAH_ByyBwUwLjQuMbgHgwbCBwUwLjQuMsgHFQ&sclient=gws-wiz-serp
(****) https://blog.metu.edu.tr/caglart/2025/01/13/matematik-fizik-futbol-maci-ve-tarih-c/