FİNANSAL FİZİK -13-

Herhangi bir olayın sebep_LER_inin ne_LER olduğunu tam olarak bilemiyoruz, ayrıştıramıyoruz. 2024 yılında, bu olanaktan mahrumuz henüz. İşin kolayına kaçıp; ya tek bir sebebe bağlıyoruz herhangi bir olayın meydana gelişini, ya da ‘Öyle rasgeldi.’ (‘random’) diyoruz. (*)
Buradaki esas soru da şu: Sebep_LER_ini bilmediğimiz herhangi bir olguyu öngörebilir miyiz?
Evet, bu mümkün! Örnekleri de var zaten! En ünlüsü, günümüzden yaklaşık 2500 önce Milet’li Tales’in ilerideki bir Güneş tutulması olayının saatini bilebilmesidir. (**)
O tarihlerde ne Kopernik, ne Kepler, ne Newton ne de Einstein tarafından ileri sürülmüş kütleçekim kuramları bilinmekteydi. Hoş, bunların hiçbiri, yere basıyor olmamızın sebep_LER_ini,, Yer tarafından çekişimizin ve bizim Yer’i çekişimizin sebep_LER_i hakkında herhangi bir açıklamayı bir kenara koyalım, ipucu bile veriyor değiller. Bu denli çaresiziz işte!
Bir de ‘Tüm sebep_LER_in neler olduğunu bilebilmiş olsak, kim bilir ne denli öngörüler yapabilirdik.’ diyerek AVRUPA/AMERiKA terazisinin horozuna (***) gözümüzü dikelim.
Şimdilik, hemen herkes ABD’nin boğa gibi güçlü AVRUPA’nın ise, gayet zayıf bir konumda olduğu fikrinde. Lâkin, bu fakir tam tersi kanıda. İlkin, aşırı tehdit ve gerilim altındaki AVRUPA’nın ortak ordu ve bu nedenle de ortak maliye sahibi olup ortak tahvil çıkarabileceği kanısındayım. Bu yönde atılacak adımlar ve ilgili haberler yıllardır sıkışmakta olan EURUSD’yi aniden çok yükseğe fırlatabilir.

Önceki sıkışmaların yukarı sert hareketlere dönmüş olması, aynı olgunun yineleneceğini gerektirmez elbet. Dolayısı ile, yakın takipte olmakta yarar var.
Şimdilik, olasılıklar dışında, hemen hiçbir gerekçe gösteremeyecek oluşumla birlikte, New York DOW, NASDAQ ve S&P500 endekslerinde çok ciddi geri çekilişler görüleceği kanısındayım.

(*) Tabii, hiçbir şeyin tesadüf olmadığını iddia edenler de var.
(**) Bu olayın en lezzetli anlatımı için, Heredot Tarihi’nin giriş bölümüne bakılabilir.
(***) https://embed-3dwarehouse-classic.sketchup.com/model/427e731a4c56cb52be76a61dc29e614d/teraziscales