{"id":56,"date":"2013-04-12T10:00:42","date_gmt":"2013-04-12T10:00:42","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/yisibel\/?page_id=56"},"modified":"2014-02-16T10:20:28","modified_gmt":"2014-02-16T10:20:28","slug":"sozlu-anlatim","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/yisibel\/ders-notlari\/sozlu-anlatim\/","title":{"rendered":"S\u00f6zl\u00fc Anlat\u0131m T\u00fcrleri ve \u00d6zellikleri"},"content":{"rendered":"

S\u00d6ZL\u00dc ANLATIM T\u00dcRLER\u0130<\/strong>
\nI) Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmalar<\/strong><\/p>\n

M\u00fcl\u00e2kat (g\u00f6r\u00fc\u015fme)<\/p>\n

Sohbet (s\u00f6yle\u015fi)<\/p>\n

II) Topluluk kar\u015f\u0131s\u0131nda yap\u0131lan konu\u015fmalar<\/strong><\/p>\n

Konferans<\/p>\n

Brifing (sunu)<\/p>\n

Nutuk (s\u00f6ylev)<\/p>\n

III) Tart\u0131\u015fmal\u0131 toplant\u0131lar<\/strong><\/p>\n

M\u00fcnazara<\/span><\/p>\n

A\u00e7\u0131k oturum<\/p>\n

Panel<\/p>\n

Forum<\/span><\/p>\n

Sempozyum (bilgi \u015f\u00f6leni)<\/span><\/p>\n

Seminer<\/span><\/p>\n

Kongre<\/p>\n

G\u00f6r\u00fc\u015fme (m\u00fcl\u00e2kat):<\/strong> \u00dcnl\u00fc siyaset, sanat ya da bilim adamlar\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle tan\u0131tmak ya da baz\u0131 konulardaki g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u00f6\u011frenmek amac\u0131yla soru-cevap \u015feklinde geli\u015fen kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmalard\u0131r.
\nG\u00f6r\u00fc\u015fmeyi yapan ki\u015fi g\u00f6r\u00fc\u015fece\u011fi ki\u015fi hakk\u0131nda \u00f6nceden bilgi edinmeli, sorular\u0131n\u0131 haz\u0131rlamal\u0131, konu\u015fma esnas\u0131nda konu\u015fmac\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesmemeli ve tarafs\u0131z olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

S\u00f6yle\u015fi\/sohbet kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmaya dayanan samimi bir konu\u015fma t\u00fcr\u00fc iken m\u00fcl\u00e2kattaki konu\u015fmalar sohbet havas\u0131ndan uzak, daha resm\u00ee bir \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.
\nKonferans<\/strong>: Yazar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ya da alan\u0131nda uzman ki\u015filerin bir konuda bilgi vermek amac\u0131yla topluluk \u00f6n\u00fcnde yapt\u0131klar\u0131 konu\u015fmad\u0131r. Konu\u015fmac\u0131 uzman\u0131 oldu\u011fu alanla ilgili a\u00e7\u0131klama yapmak ve dinleyenleri bilgilendirmek zorundad\u0131r. Konferanstan \u00f6nce konu\u015fmac\u0131 bir ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan dinleyicilere k\u0131saca tan\u0131t\u0131l\u0131r.
\nTopluluk \u00f6n\u00fcnde yap\u0131lan konu\u015fmalarda konuya \u00f6nceden haz\u0131rlan\u0131lmas\u0131 ve konu\u015fman\u0131n belli bir plan dahilinde yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir. Konu\u015fman\u0131n etkili olabilmesi i\u00e7in konu\u015fmac\u0131 s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131m tekniklerine uymal\u0131, elindeki notlar\u0131 okumamal\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131kl\u0131kla ifade edebilmelidir.
\nKonferans\u0131n bitiminde dinleyiciler konu\u015fmac\u0131ya soru sorabilir.
\nNutuk (s\u00f6ylev):<\/strong> Belli bir ama\u00e7 i\u00e7in toplanm\u0131\u015f bir kalabal\u0131\u011fa belli bir fikri, duyguyu a\u015f\u0131lamak\u00a0i\u00e7in co\u015fkulu ve edebi bir dille yap\u0131lan konu\u015fmalard\u0131r. Konu\u015fmalar genellikle milli ve toplumsal konularda olur. Konu\u015fmac\u0131 (hatip) inand\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekleri dinleyenlere de benimsetmeye, onlar\u0131 etkilemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n

Konu\u015fmac\u0131 belli bir plana g\u00f6re konu\u015fmal\u0131, inand\u0131r\u0131c\u0131 olmal\u0131, dinleyenleri etkilemek i\u00e7in jest ve mimikleri ile vurgu ve tonlamaya da dikkat etmelidir. Nutukta \u00f6zellikle sonu\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn etkili olmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Tart\u0131\u015fmal\u0131 toplant\u0131lar:<\/strong>
\nTart\u0131\u015fmalarda konu\u015fmac\u0131lar konu\u015facaklar\u0131 konuya hakim olmal\u0131 ve mutlaka daha \u00f6nceden haz\u0131rl\u0131k yapmal\u0131d\u0131r. Tart\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fleri savunanlara kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olunmal\u0131, konu\u015fmac\u0131lar\u0131n s\u00f6z\u00fc kesilmemeli, konu\u015fmac\u0131n\u0131n kendisi de\u011fil, g\u00f6r\u00fc\u015fleri esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\nM\u00fcnazara:<\/strong> Kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fleri savunan iki grubun \u00f6nceden belirlenen bir konu hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcncelerini savunmas\u0131na dayanan bir tart\u0131\u015fmal\u0131 toplant\u0131 t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Gruplardan biri konuyu olumlu \/tez, di\u011feri olumsuz\/antitez y\u00f6nleriyle savunur.
\nGruplar genellikle \u00fc\u00e7 ki\u015fiden olu\u015fur. \u0130ki grubun da ba\u015fkan\u0131 vard\u0131r. Hangi grubun ilk s\u00f6z\u00fc alaca\u011f\u0131na kurayla karar verilir veya konu\u015fmaya antitezi savunan grup ba\u015flar. Ba\u015fkan \u00f6nce grubunu tan\u0131t\u0131r, savunacaklar\u0131 konu hakk\u0131nda k\u0131sa bir bilgi verir. Grup \u00fcyeleri kendilerine verilen s\u00fcre i\u00e7inde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc olarak s\u00f6z al\u0131r ve fikirlerini savunurlar. Son konu\u015fmay\u0131 ba\u015fkan yapar ve bir sonuca ula\u015f\u0131r.
\n\u0130lk konu\u015fmadan sonra ara verilir ve aradan sonra gruplar birbirlerinin g\u00f6r\u00fc\u015flerini \u00e7\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in son bir konu\u015fma daha yaparlar. Bu konu\u015fmay\u0131 gruptaki herhangi bir ki\u015fi yapabilir.
\nTart\u0131\u015fman\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 ve amac\u0131na uygun olabilmesi i\u00e7in gruplar\u0131n \u00f6nceden bir araya gelmesi, i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc yapmas\u0131 ve konuyu hangi a\u00e7\u0131lardan ele alacaklar\u0131na karar vermesi gerekir.
\nKonu\u015fma s\u0131ras\u0131nda metin kullan\u0131lmas\u0131 yanl\u0131\u015ft\u0131r.
\nM\u00fcnazarada tart\u0131\u015fan iki grubun d\u0131\u015f\u0131nda bir de j\u00fcri bulunur. J\u00fcri en az \u00fc\u00e7 ki\u015fiden olu\u015fur.
\nKonu\u015fmalar\u0131n sonucunda j\u00fcri konu\u015fmac\u0131lar\u0131 de\u011ferlendirir ve yapt\u0131\u011f\u0131 puanlaman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klar. J\u00fcri de\u011ferlendirmesini yorum ve kan\u0131tlar\u0131n inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131, konu\u015fma yetene\u011fi, konuya hakimiyet, nezaket, tezin ortaya konulmas\u0131 ve kar\u015f\u0131 tezlere verilen cevaplar vb. \u00f6l\u00e7\u00fctleri dikkate alarak yapar.
\nM\u00fcnazarada tart\u0131\u015f\u0131lan konudan \u00e7ok tezi ortaya koyma, antitezleri \u00e7\u00fcr\u00fctme ve j\u00fcriyi etkilemek \u00f6nemlidir. Bunun i\u00e7in kar\u015f\u0131 taraf\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri iyi dinlenmeli, zay\u0131f noktalar tespit edilip kar\u015f\u0131 tezler ona g\u00f6re belirlenmelidir. M\u00fcnazara s\u0131ras\u0131nda konu\u015fmac\u0131lar gerekirse not alabilir.<\/p>\n

Konu\u015fma s\u0131ras\u0131:<\/b><\/p>\n

Esas konu\u015fmalar<\/p>\n

a) Birinci konu\u015fmac\u0131 (olumlu)<\/p>\n

b) Birinci konu\u015fmac\u0131 (olumsuz)<\/p>\n

c) \u0130kinci konu\u015fmac\u0131 (olumlu)<\/p>\n

d) \u0130kinci konu\u015fmac\u0131 (olumsuz)<\/p>\n

Son konu\u015fma:<\/p>\n

e) Olumsuz<\/p>\n

f) Olumlu
\nA\u00e7\u0131k oturum:<\/strong> Bir ba\u015fkan ve en az \u00fc\u00e7 konu\u015fmac\u0131dan olu\u015fur. Herhangi bir konu o konunun uzman\u0131 olan ki\u015filer taraf\u0131ndan kendilerine verilen s\u00fcre i\u00e7erisinde ele al\u0131n\u0131p tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Konu\u015fman\u0131n sonunda belli bir sonuca ula\u015f\u0131lmas\u0131 gerekmez.
\nPanel<\/strong>: Bir a\u00e7\u0131k oturum \u015feklidir. A\u00e7\u0131k oturumdan fark\u0131 konu\u015fmac\u0131lar\u0131n kendilerine ayr\u0131lan s\u00fcrede yapt\u0131klar\u0131 konu\u015fmalardan sonra birbirlerine soru sorabilmeleridir. Ayr\u0131ca dinleyicilerin de konu\u015fmac\u0131lara soru sorma hakk\u0131 vard\u0131r.
\nForum:<\/strong> Panel gibi bir a\u00e7\u0131k oturum \u015feklidir. Forumun a\u00e7\u0131k oturum ve panelden fark\u0131 dinleyicilerin de konu\u015fmaya kat\u0131lmas\u0131d\u0131r. Dinleyiciler de yap\u0131lan tart\u0131\u015fmaya kat\u0131l\u0131p kendi fikirlerini ifade edebilirler. Forumda konu\u015fmac\u0131 say\u0131s\u0131 fazla olaca\u011f\u0131ndan ba\u015fkan konu\u015fmalar\u0131 iyi idare etmek zorundad\u0131r. Forum daha \u00e7ok g\u00fcncel konular hakk\u0131nda yap\u0131l\u0131r. Konu\u015fmac\u0131lar\u0131n konu\u015facaklar\u0131 konu hakk\u0131nda \u00f6nceden haz\u0131rl\u0131k yapmalar\u0131 gerekmez.<\/p>\n

A\u00e7\u0131k oturumda ba\u015fkan \u00f6nce tart\u0131\u015f\u0131lacak konu hakk\u0131nda k\u0131sa bir bilgi verir ve konu\u015fmac\u0131lar\u0131 tan\u0131t\u0131r. Ba\u015fkan konu\u015fmac\u0131lar\u0131n rahat konu\u015fabilecekleri bir ortam haz\u0131rlamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Konudan uzakla\u015fanlar\u0131, konu\u015fmac\u0131lar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesenleri uyar\u0131r. Tarafs\u0131z olmak zorundad\u0131r.
\nKonu\u015fmac\u0131lar ba\u015fkan\u0131n izni olmadan konu\u015famaz ya da konu\u015fan ki\u015finin s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesemezler. Konu\u015fmac\u0131lar birbirlerinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc tekrar etmezler, konuyu farkl\u0131 y\u00f6nleriyle ele al\u0131p de\u011ferlendirirler.
\nKonu\u015fman\u0131n sonunda ba\u015fkan oturum boyunca tart\u0131\u015f\u0131lan fikirleri \u00f6zetler. Konu\u015fmalardaki ortak ve farkl\u0131 noktalar\u0131 belirtir.
\nSempozyum (bilgi \u015f\u00f6leni):<\/strong> Sanat ve bilim alan\u0131nda uzmanla\u015fm\u0131\u015f ki\u015filerin bir araya gelerek belli konularda konu\u015fma yapt\u0131klar\u0131, kendi alanlar\u0131yla ilgili sorunlar\u0131 tart\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 ve sonuca ula\u015ft\u0131klar\u0131 bilimsel toplant\u0131lard\u0131r. Sempozyumdaki konu\u015fmalar belli bilim alanlar\u0131 dahilinde yap\u0131l\u0131r. Konu\u015fmalar birbirlerini b\u00fct\u00fcnleyici niteliktedir.
\nSempozyumlar belli bir zaman diliminde yap\u0131l\u0131r ve bir\u00e7ok oturumdan olu\u015fur. Her oturumda bir ba\u015fkan ve 3 ila 6 konu\u015fmac\u0131 yer al\u0131r. Her konu\u015fmac\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 15-20 dakikal\u0131k konu\u015fma s\u00fcresi vard\u0131r. Oturumun sonunda dinleyiciler konu\u015fmac\u0131lara soru sorabilir. Dinleyiciler de belli bir alan\u0131n uzman\u0131 olan ki\u015filerdir.
\nBa\u015fkan konu\u015fmac\u0131lar\u0131 tan\u0131tmak, konu\u015fmalar\u0131n verilen s\u00fcre i\u00e7erisinde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve konu\u015fmalar\u0131 belli bir sonuca ba\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr.
\nSempozyumdaki konu\u015fmalar bilimsel de\u011fer ta\u015f\u0131r. Konu\u015fma metinleri \u201cbildiri\u201d ad\u0131yla yay\u0131mlan\u0131r.<\/p>\n

Tart\u0131\u015fmalarda\u00a0<\/b>Ba\u015fkan\u0131n G\u00f6revleri<\/b><\/p>\n

\u0097\u00a0 Tart\u0131\u015fmay\u0131 y\u00f6netir.<\/p>\n

\u0097\u00a0 Tart\u0131\u015fma ba\u015flamadan \u00f6nce konu hakk\u0131nda bilgi verir, tart\u0131\u015fma i\u00e7in uygun ortam\u0131 yarat\u0131r.<\/p>\n

\u0097\u00a0 Konu\u015fmac\u0131lara belli bir s\u00fcre i\u00e7inde konu\u015fma hakk\u0131 verir.<\/p>\n

\u0097\u00a0 Adil ve tarafs\u0131z olur.<\/p>\n

\u0097\u00a0 Konunun da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nler.<\/p>\n

\u0097\u00a0 Konu\u015fmac\u0131lar\u0131n birbirlerinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesmelerini engeller<\/p>\n

\u0097\u00a0 Tart\u0131\u015fma sonunda konuyu \u00f6zetler ve var\u0131lan sonucu a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n

Konu\u015fmac\u0131n\u0131n G\u00f6revleri:<\/b><\/p>\n

\u0097 \u00a0Sakin ve do\u011fal olmak; \u00f6n yarg\u0131l\u0131 ve sayg\u0131s\u0131z olmamak<\/p>\n

\u0097\u00a0 Gerekti\u011finde notlar almak ve bunlardan yararlanmak<\/p>\n

\u0097 \u00a0Di\u011fer konu\u015fmac\u0131lar\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesmemek<\/p>\n

\u0097\u00a0 Do\u011frulu\u011fundan emin olunmayan d\u00fc\u015f\u00fcnceler \u00fczerinde \u0131srar etmemek<\/p>\n

\u0097\u00a0 Konu d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmamak<\/p>\n

 <\/p>\n

Sunum Yaparken Dikkat Edilecek Unsurlar<\/strong><\/p>\n

\u2022 Konu se\u00e7imi: Herkesin ilgisini \u00e7ekebilecek, yararl\u0131, dersin i\u00e7eri\u011fine uygun, ara\u015ft\u0131rma yapmaya elveri\u015fli konular se\u00e7ilmelidir. Sunum yapan ki\u015fi anlatt\u0131\u011f\u0131 konuya hakim olmal\u0131d\u0131r.
\n\u2022 Sunuma haz\u0131rlan\u0131rken farkl\u0131 kaynaklardan yararlan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Tek kaynak olarak Wikipedia kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u00d6\u011frenci sunumun sonunda kaynaklar\u0131n\u0131 belirtmelidir.
\n\u2022 Sunumun ba\u015flang\u0131c\u0131nda konu\u015fmac\u0131 kendini tan\u0131tmal\u0131, dinleyicilere sunumun i\u00e7eri\u011fi\/plan\u0131yla ilgili bilgi vermeli, sunumun amac\u0131 ve kapsam\u0131n\u0131 belirtmelidir.
\n\u2022 Sunum belli bir d\u00fczene\/ plana g\u00f6re yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n\u2022 Sunumda s\u00fcrenin iyi kullan\u0131lmas\u0131 gerekir. Se\u00e7tikleri konuyla ilgili daha detayl\u0131 bilgi vermek isteyenler ek s\u00fcre kullanabilir. K\u0131sa s\u00fcren sunumlar dinleyicide sunuma iyi haz\u0131rlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 izlenimi uyand\u0131r\u0131r.
\n\u2022 Sunum yaparken ak\u0131c\u0131 bir dil kullanmaya, diksiyona \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Anlamlar\u0131 bilinmeyen kelime ve kavramlar ile \u0130ngilizce kelimeler kullanmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\n\u2022 Sunum yapan ki\u015fi dinleyenlerle g\u00f6z temas\u0131 kurmal\u0131 ve onlar\u0131n tepkilerini \u00f6l\u00e7melidir.
\n\u2022 Sunumda g\u00f6rsel malzemelerden yararlan\u0131labilir. S\u0131n\u0131fta projeksiyon yoksa resim, foto\u011fraf kullan\u0131labilir ya da tahtaya yaz\u0131 yaz\u0131labilir.
\n\u2022 Sunumda power point kullanacak olanlar bilgileri yaln\u0131zca bilgisayardan okumamal\u0131d\u0131r. Sunumda ama\u00e7 okumak de\u011fil, anlatmakt\u0131r.
\n\u2022 Sunum esnas\u0131nda beden diline, jest ve mimiklere, ses tonuna dikkat edilmelidir. Sunum esnas\u0131nda kendine g\u00fcvenmek, do\u011fal davranmak ve dinleyenleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsememek de \u00f6nemlidir.
\n\u2022 Anlat\u0131lanlar mutlaka bir sonuca ba\u011flanmal\u0131 ve varsa sunumda yararlan\u0131lan kaynaklar belirtilmelidir.
\n\u2022 Dinleyiciler sunum yapan ki\u015fiye kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olmal\u0131, onu rahats\u0131z edecek davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131r. Dinleyiciler sunumu b\u00f6lmemeli, sorular\u0131n\u0131 sunum sonras\u0131na saklamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n