Bu postta okuyaca\u011f\u0131n\u0131z k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131, 2021-2022 Bahar d\u00f6nemi kapsam\u0131nda Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnce verilen PSY 354 Introduction to Traffic Psychology dersinin final \u00f6devi olarak dersi alan \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Introduction to Traffic Psychology dersinin amac\u0131, trafik psikolojisi alan\u0131ndaki temel yakla\u015f\u0131mlar, metotlar ve uygulamalar hakk\u0131nda \u00f6\u011frencilere bilgi sunmak ve onlara g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda \u00f6nemli bir yer kaplayan trafik ve ula\u015f\u0131m kavramlar\u0131 hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k kazand\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n
Introduction to Traffic Psychology dersi, Prof. Dr. T\u00fcrker \u00d6zkan taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri Derya Az\u0131k, Gizem F\u0131nd\u0131k, Burcu Arslan, \u015eerife Y\u0131lmaz, Nesrin Budak, Ulu\u011fhan Ergin ve G\u00f6zde Atalan asistanl\u0131\u011f\u0131yla verilmektedir. Ekibimiz, 2005 y\u0131l\u0131nda kurulan Safety Research Unit (SRU) – G\u00fcvenlik Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Birimi (GAB) ad\u0131 alt\u0131nda, genel g\u00fcvenlik ve trafik g\u00fcvenli\u011fi konular\u0131nda uygulamal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fctmektedir. Ekibimiz hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi i\u00e7in:<\/p>\n
Elmas Ece BAYRAM – \u00d6NCE UMUT!<\/strong><\/em><\/p>\n Toplumlar geli\u015ftik\u00e7e yap\u0131lar\u0131n basitten karma\u015f\u0131k formlara b\u00fcr\u00fcnmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Karma\u015f\u0131kla\u015fan bu yap\u0131lardan en hayat\u0131n i\u00e7inden olanlar\u0131ndan biri ise trafiktir. Artan n\u00fcfus ve geli\u015fen teknoloji ile zaman de\u011fer kazanm\u0131\u015f, buna ba\u011fl\u0131 olarak ula\u015f\u0131m herkesin \u00f6ncelikli ihtiya\u00e7lar\u0131ndan biri haline gelmi\u015ftir. Bu \u015fekilde, ula\u015f\u0131m\u0131n karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131 ile hayat\u0131m\u0131za giren trafik beraberinde farkl\u0131 risk unsurlar\u0131n\u0131 da getirmi\u015ftir. Bu risk unsurlar\u0131ndan belki de en \u00f6nemlisi insanlar\u0131n can g\u00fcvenli\u011fidir. Bu ba\u011flamda, insanlar\u0131n her g\u00fcn saatlerini ge\u00e7irdi\u011fi trafikte g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 zorunlulu\u011fu do\u011fmu\u015ftur. Zira \u00f6zellikte trafikte, bireylerin can g\u00fcvenli\u011fini tehlikeye atabilecek durumlarla s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Bu durumlar\u0131n \u00f6nlenebilmesi ve hem yayalar\u0131n hem de s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanabilmesi hem bu i\u015fin uzmanlar\u0131 hem de durumu ya\u015fayan bizler i\u00e7in en \u00f6nemli ama\u00e7t\u0131r. Her modern toplumda oldu\u011fu gibi bizim toplumumuzda da trafik kurallar\u0131, can g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda ana unsur olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar. Bu nedenle trafik g\u00fcvenli\u011fi \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar ve uygulamalar toplumlar i\u00e7in zaruridir.<\/p>\n Geli\u015fen teknolojinin ve dolay\u0131s\u0131yla k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n d\u00fcnya \u00fczerindeki olumsuz etkileri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda trafikte s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ara\u00e7lar\u0131 g\u00f6rme ihtimalimiz de g\u00fcnden g\u00fcne art\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, elektrikli rayl\u0131 sistemler ve elektrikli otob\u00fcsler enerji verimlili\u011fini sa\u011flayarak karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 en aza indirgiyor ve bu ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 daha ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya i\u00e7in ad\u0131mlar at\u0131yor. Buna ek olarak \u00fclkemizde de Hop, Mart\u0131 gibi elektrikli ara\u00e7lar\u0131n da git gide pop\u00fclerle\u015fip yeni elektrikli ara\u00e7 markalar\u0131n\u0131n da piyasada yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Fakat maalesef \u00fclkemizin gergin trafik atmosferi bu ara\u00e7lar i\u00e7in g\u00fcvenli bir alan sunmuyor t\u0131pk\u0131 yayalara da sunmad\u0131\u011f\u0131 gibi. Yayalar hem trafikte hem trafi\u011fin g\u00f6rece daha az yo\u011fun oldu\u011fu \u00e7e\u015fitli yol alanlar\u0131nda tehlikenin ucunda olan grubu olu\u015fturuyor. Yayalar\u0131n tehlikede olmas\u0131n\u0131n sebeplerinden biri T\u00fcrkiye\u2019nin de i\u00e7inde bulundu\u011fu di\u011fer geli\u015fmekte olan \u00fclkelerde g\u00f6zlemledi\u011fimiz sistemsel altyap\u0131 eksiklikleridir. Bir di\u011fer sebep yayalar\u0131n ve s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin trafikteki tutumudur. Kendilerine bir \u015fey olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek eylemlerini s\u00fcrd\u00fcren yayalar bazen kendilerini bir filmde ya\u015fayan \u00f6l\u00fcms\u00fcz karakterler gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerinden hayatlar\u0131n\u0131 riske atacak eylemlerde bulunmaktan \u00e7ekinmezler. Bu \u00f6l\u00fcms\u00fcz olacaklar\u0131na olan inan\u00e7 yayalar\u0131n zaman zaman riskli olaylar\u0131n ba\u015frol\u00fcnde olmalar\u0131na sebep olur. \u00d6rne\u011fin yayalar\u0131n k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7mesi s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7mesinden daha masum oldu\u011funa dair bir inan\u00e7 vard\u0131r. Bu inan\u00e7 \u201cZaten t\u00fcm yayalar k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7iyor.\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle daha da kuvvetlenip peki\u015fiyor. Oysaki bu iki durumda birilerinin hayat\u0131n\u0131n tehlikede olabilece\u011fi ko\u015fullar do\u011furur. Ek olarak, burada yayalar\u0131n hayat\u0131n\u0131 riske atan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler de\u011fil k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7en yayalar\u0131n kendisidir. Sonu\u00e7 olarak yayalar gerek yayalar\u0131n ve s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin tutumlar\u0131yla gerek sistemsel ve k\u00fclt\u00fcrel eksikliklerin sonu\u00e7 sonucunda trafikte en savunmas\u0131z ve tehlikeye en yak\u0131n gruplardan en \u00f6nemlisini olu\u015fturur. Yayalar\u0131n bu dezavantajl\u0131 konumunu de\u011fi\u015ftirmek ve trafikteki ko\u015fullar\u0131 iyile\u015ftirmek bizi trafikte g\u00fcvenli alana bir ad\u0131m daha yakla\u015ft\u0131r\u0131r. Yayalar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamakta en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr \u00e7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6nce de dedi\u011fim gibi yayalar trafikteki en savunmas\u0131z gruplardan birini olu\u015fturur, onlar\u0131 koruyan tek \u015fey o s\u0131ra \u00fczerlerindeki k\u0131yafetlerdir. Bu y\u00fczden trafikteki amac\u0131m\u0131z bu savunmas\u0131z grubun elinden tutarak k\u00fclt\u00fcrel anlamda bir \u201cYaya \u00dclkesi\u201d mottosunu yakalamak olmal\u0131d\u0131r. Trafi\u011fi, trafi\u011fin t\u00fcm kanallar\u0131na egemen olan ara\u00e7lar\u0131n tekelinden \u00e7\u0131kar\u0131p yaya \u00f6nceli\u011finin temelleri at\u0131lmal\u0131d\u0131r ki trafikte \u00f6nce can g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flay\u0131p hepimiz i\u00e7in daha huzurlu ileti\u015fim kaynaklar\u0131na ula\u015fabilelim. Bu huzurlu ileti\u015fime ula\u015fmak i\u00e7in de trafikteki g\u00fc\u00e7 dengelerini incelememiz gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yaya-s\u00fcr\u00fcc\u00fc, onlar- bizler gibi toplumu ayr\u0131\u015ft\u0131ran ikircikli sistemden s\u0131yr\u0131l\u0131p trafikteki ili\u015fkilenmelere b\u00fct\u00fcnc\u00fcl olarak bak\u0131lmas\u0131 trafikte egemen olan g\u00fc\u00e7 zehirlenmelerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ip daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fim bi\u00e7imlerine yol a\u00e7acakt\u0131r. Fakat t\u00fcm bunlar\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fclkenin sosyoekonomik ko\u015fullar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcnemeyiz. T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik ve siyasi atmosferinin trafikteki huzuru yakalamaya \u00e7ok da yak\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak daha huzurlu daha mutlu daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve daha g\u00fcvenli g\u00fcnlerin umuduyla\u2026<\/p>\n Feride Tu\u011f\u00e7e PARLAK – COVID-19\u2019dan Daha Tehlikeli Olabilir!<\/strong><\/em><\/p>\n COVID-19\u2019un hayat\u0131m\u0131za girmesiyle birlikte insano\u011flu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlemler almaya ba\u015flad\u0131: maskeler, dezenfektanlar, karantina vb. Peki ya asl\u0131nda her g\u00fcn COVID-19\u2019dan daha riskli bir tehlike ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yorsak? T\u00fcrkiye\u2019de her g\u00fcn ortalama 3 bin 368 trafik kazas\u0131 ya\u015fan\u0131yor ve %15\u2019i \u00f6l\u00fcm ve yaralanmayla sonu\u00e7lan\u0131yor. Neredeyse hepimiz yaya ya da \u015fof\u00f6r olmak fark etmeksizin i\u015fe, okula ya da pazara gitmek i\u00e7in trafi\u011fe \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Bu y\u00fczden, asl\u0131nda hepimiz tehlikedeyiz.<\/p>\n Trafik kazalar\u0131 i\u00e7in yayalar\u0131n ara\u00e7 sahiplerini, ara\u00e7 sahiplerinin ise yayalar\u0131 su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131na hi\u00e7 \u015fahit oldunuz mu? Buna verebilece\u011fimiz cevap d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden daha kar\u0131\u015f\u0131k olabilir. Bazen ikisi de su\u00e7ludur, bazen ise su\u00e7lu ikisinden de fazlas\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc trafik kazalar\u0131 insan, ara\u00e7 ve \u00e7evre etkile\u015fiminden do\u011far. Yani, bazen hem yaya hem de \u015fof\u00f6r trafikte ger\u00e7ekten dikkatli olsalar bile yanl\u0131\u015f zamanda yanan bir trafik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ya da bozuk bir yol kazaya sebep olabilir. Yine de biz trafikte en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri olan insanlar olarak \u00fcst\u00fcm\u00fcze d\u00fc\u015fenleri yapmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Trafikte g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak ve hayat\u0131n\u0131za kazas\u0131z bir \u015fekilde devam etmek istemez misiniz? \u0130\u015fte yapman\u0131z gerekenler: Dikkat edin! Yaya da olsan\u0131z ara\u00e7 sahibi de olsan\u0131z dikkatli olman\u0131z gerekiyor. Ara\u00e7 sahipleri olarak uykulu, yorgun ya sarho\u015fsan\u0131z ara\u00e7 kullanmay\u0131n. Trafik levhalar\u0131na ve h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131n uyun. Hatal\u0131 ya da gereksiz sollama yapmay\u0131n. En \u00f6nemlisi ise yolun as\u0131l sahibinin siz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin! Yol, hem 4 tekerlekli ara\u00e7lar, motosikletler, bisikletliler hem de yayalar i\u00e7indir. Sadece kendinizi d\u00fc\u015f\u00fcnerek de\u011fil empati kurarak yola devam edin!<\/p>\n Peki ya yayalar? Yayalar olarak d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz en \u00f6nemli hata yolun pasif kullan\u0131c\u0131lar\u0131 oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnmemizdir. Trafik psikolojisi dersini almadan \u00f6nce ben de b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Oysa biz de ara\u00e7lar ya da bisikletliler kadar trafi\u011fin i\u00e7inde yer al\u0131yoruz. T\u0131pk\u0131 di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 gibi trafik kurallar\u0131na uymal\u0131y\u0131z ve bir kazaya sebep olmamak i\u00e7in dikkatli olmal\u0131y\u0131z. K\u00fc\u00e7\u00fck bir t\u00fcyo: Geceleri ya da sisli havalarda ara\u00e7lar taraf\u0131ndan fark edilmek i\u00e7in parlak renkler giyebilirsiniz.<\/p>\n San\u0131r\u0131m t\u00fcm bunlar\u0131 yapt\u0131ktan sonra \u015funu sorabilirsiniz: Ben bireysel olarak elimden geleni yap\u0131yorum. Peki ya \u00fclkemiz ya da d\u00fcnya trafi\u011fi daha iyi hale getirmek i\u00e7in neler yap\u0131yor? D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda bir\u00e7ok \u00fclke trafi\u011fi daha g\u00fcvenli, ekonomik ve teknolojik bir hale getirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, baz\u0131 \u00fclkeler daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik i\u00e7in elektrikli tren ve elektrikli araba kullan\u0131m\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131yorlar ve araba kullan\u0131m\u0131 yerine \u00e7evreye zarars\u0131z bisiklet kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik ediyorlar. Daha g\u00fcvenli bir trafik i\u00e7inse insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc en aza indirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Otonom ara\u00e7lardan s\u00f6z ediyorum. Hen\u00fcz hayat\u0131m\u0131za girmemi\u015f olsalar da otonom ara\u00e7lar i\u00e7in daha az trafik, daha az kaza ve daha az maliyet sa\u011flayaca\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Yine de ne olursa olsun insanlar olarak trafi\u011fin i\u00e7inde bir \u015fekilde var olaca\u011f\u0131z. Bu y\u00fczden en b\u00fcy\u00fck sorumluluk yine bize ait. L\u00fctfen, trafi\u011fe her \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, verdi\u011finiz her karar\u0131n hayat\u0131n\u0131z\u0131n en \u00f6nemli karar\u0131 olabilece\u011fini unutmay\u0131n. Sadece kendinizin de\u011fil di\u011fer canl\u0131lar\u0131n da g\u00fcvenli\u011fi size ba\u011fl\u0131 olabilir. Dikkatli s\u00fcr\u00fcn, y\u00fcr\u00fcy\u00fcn ve ya\u015fay\u0131n!<\/p>\n Feyza Hannan \u00d6ZD\u0130NC\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n Neredeyse her g\u00fcn televizyonda otoyollarda olan kazalar duyuyoruz ve izliyoruz. Bir arac\u0131n kontrol kaybetmesi veya ters y\u00f6nde ilerlemesi gibi. Bu durumlarda, bir\u00e7o\u011fumuz bunun nas\u0131l olabilece\u011fini ve yol g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in ne yapabilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruzdur.<\/p>\n \u0130\u015fe giderken al\u0131\u015fveri\u015fe giderken, arkada\u015flarla bulu\u015furken, doktora giderken, her durum i\u00e7in hareketlili\u011fe ihtiyac\u0131m\u0131z var. Hem temel ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 hem de sosyal kat\u0131l\u0131m i\u00e7in. Hareketlilik, \u00e7ok veya az trafikle sa\u011flanabilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, trafi\u011fi azaltmak, hareketlili\u011fi otomatik olarak s\u0131n\u0131rlamaz. Ancak, daha az trafik kesinlikle olumsuz \u00e7evresel etkisini azalt\u0131r.<\/p>\n Her ne kadar yayalar, bisikletliler ve motosikletliler incinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 grubunda olsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fczde farkl\u0131 kullan\u0131c\u0131lar da bu gruba girmeye aday. Bu gruplara yeni dahil olanlar aras\u0131nda son zamanlarda yol kenarlar\u0131nda ilerleyen e-scooter kullan\u0131c\u0131lar\u0131 var. Genelde gen\u00e7 ya\u015ftaki insanlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bu ara\u00e7lar olduk\u00e7a tehlikeli ve daha \u00e7ok ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bir grup. Tabii farkl\u0131 etkenler de riski artt\u0131rabiliyor. Mesela risk alma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyen ki\u015filik \u00f6zellikleri var. \u00d6rnek olarak sorumluluk duygusu ve uyumlulu\u011fu y\u00fcksek olan insanlar kazalardan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in s\u00fcr\u00fc\u015f davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 d\u00fczenleme yetene\u011fine sahipler.<\/p>\n Karakteristik \u00f6zelliklerin yan\u0131 s\u0131ra fizyolojik fakt\u00f6rler de trafik g\u00fcvenli\u011fini etkiliyor. Bunlardan en \u00f6nemli ve bilinenler madde ve alkol kullan\u0131m\u0131, uykusuzluk ve dikkat da\u011f\u0131tan etkenlerdir. Fakat en az bu maddeler kadar riskli olan fakt\u00f6rler de var. Bunlardan g\u00f6rsel dikkat, rota a\u015final\u0131\u011f\u0131, trafik yasalar\u0131 konusunda bilgi sahibi olmak s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin tehlike alg\u0131lama ve m\u00fcdahale becerilerini etkiler. \u00c7evresel de\u011fi\u015fkenler de s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 etkiler. Bunlar: kazalarda \u00e7evrenin rol\u00fc, yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 davran\u0131\u015f\u0131 ve performans\u0131 \u00fczerindeki etki, karayolu tasar\u0131m\u0131, yol ayd\u0131nlatmas\u0131, trafik kontrol cihazlar\u0131 olarak \u00f6rnek verilebilir.<\/p>\n T\u00fcm bu saym\u0131\u015f oldu\u011fum fakt\u00f6rlerin gelecekte belki de hi\u00e7bir anlam\u0131 kalmayacak. Geli\u015fmi\u015f S\u00fcr\u00fcc\u00fc Yard\u0131m Sistemleri halen geli\u015ftirilen bu sistem s\u00fcr\u00fcc\u00fclere s\u00fcr\u00fc\u015f konusunda yard\u0131mc\u0131 oluyor, insan s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcndeki bo\u015fluklar\u0131 telafi ediyor, kazalar\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyerek g\u00fcvenli\u011fi aktif olarak art\u0131r\u0131yor ve son olarak s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fc hafifletiyor. \u015eu an her ne kadar otomasyonlu ara\u00e7 say\u0131s\u0131 T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyada \u00e7ok yayg\u0131n olmasa da yak\u0131n gelecekte s\u00fcr\u00fc\u015f asistan\u0131 ve k\u0131smi otomasyonlu ara\u00e7lar yayg\u0131nla\u015fabilir. Ve daha uzun vadeli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek tam otomasyonlu ara\u00e7lar yayg\u0131nla\u015fabilir. Bununla beraber etik \u00e7eli\u015fkiler ve sorunlar da gelecekte s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z konular olacakt\u0131r.<\/p>\n Son olarak daha g\u00fcvenli bir trafik i\u00e7in gelecek nesilleri bilin\u00e7lendirmenin \u00f6nemini hat\u0131rlamam\u0131z gerekiyor. Kazalar\u0131 engelleme konusunda yap\u0131lacaklar\u0131n ba\u015f\u0131nda ise bireylerin trafik kurallar\u0131 konusunda bilin\u00e7lendirilmesi gelir. Ve bu kurallar sadece k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015flarda \u00f6\u011fretildi\u011finde yeti\u015fkinlikte kal\u0131c\u0131l\u0131k g\u00f6sterir. Birey olarak trafikte tek kullan\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 unutmamam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n \u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n Gerek ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc gerekse yaya olsun, trafikte yer alan neredeyse herkes bir kaza atlatm\u0131\u015ft\u0131r ya da k\u00fc\u00e7\u00fck bir farkla kurtarm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7o\u011fumuz hatan\u0131n kendimizde oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek bile istemeyiz. Peki kazalarda hep kar\u015f\u0131 taraf m\u0131 su\u00e7lu? Asl\u0131nda trafik \u00fczerine yap\u0131lan psikolojik \u00e7al\u0131\u015fmalar g\u00f6steriyor ki \u00e7o\u011fu kazada tek ba\u015f\u0131na insan su\u00e7lu de\u011fil. \u0130nsan fakt\u00f6r\u00fc, \u00e7evresel ko\u015fullar ve ara\u00e7 birlikte etkile\u015fip kazay\u0131 do\u011furuyor. Yani sadece ara\u00e7tan, \u00e7evreden ya da s\u00fcren insandan, yola \u00e7\u0131kan yayadan kaynakland\u0131 diyemeyiz \u00e7o\u011fu kazada. B\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rlerin kombinasyonu kaza riskini do\u011furuyor. Yol g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak, kaza riskini azaltmak i\u00e7in yap\u0131lan b\u00fct\u00fcn ad\u0131mlar\u0131 bu fakt\u00f6rlerin birbirleriyle nas\u0131l etkile\u015fti\u011fini g\u00f6ze alarak atmak gerekiyor. \u00dclkemizde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n g\u00f6sterdi\u011fi \u00f6l\u00fcml\u00fc ve yaralanmal\u0131 kazalar\u0131n y\u00fcksek oranlar\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda acil ad\u0131mlar atmam\u0131z\u0131n \u00f6nemini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne s\u00fcrekli seriyor.<\/p>\n Yayalar, motosiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, bisikletliler trafikte en \u00e7ok risk alt\u0131nda olan gruplar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Yollar\u0131n \u00e7o\u011funlukla ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek tasarlanm\u0131\u015f olmas\u0131, \u00e7o\u011fu yerde bisiklet yollar\u0131n\u0131n olmamas\u0131, hatta baz\u0131 yerlerde kald\u0131r\u0131mlar\u0131n park eden arabalarla i\u015fgal edilmi\u015f olmas\u0131 bu riskli gruplar\u0131n trafikteki g\u00fcvenli\u011fini iyice d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n Her yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 maalesef trafik g\u00fcvenli\u011fini e\u015fit seviyede g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmuyor. Kimi insanlar kurallara uymaya ve di\u011fer insanlar\u0131n haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterirken kimi insanlar\u0131 g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re kazaya davetiye \u00e7\u0131kar\u0131r \u015fekilde davran\u0131yor. Peki bu farkl\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n kayna\u011f\u0131 nerden geliyor? Trafik psikoloji alan\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re bireysel \u00f6zellikler ve k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zellikler bu fark\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. \u00d6rne\u011fin sorumluluk seviyesi (conscientiousness) y\u00fcksek bir ki\u015fi daha az kazaya kar\u0131\u015f\u0131rken, d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fckler (extraversion) daha \u00e7ok kazaya kar\u0131\u015f\u0131yor. Ayn\u0131 zamanda \u00fclkece ortak payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 \u00f6zelliklerin de trafi\u011fe etkisi var. \u00d6rne\u011fin T\u00fcrkiye g\u00fc\u00e7 mesafesi, (toplum i\u00e7inde g\u00fcc\u00fcn e\u015fit bir \u015fekilde da\u011f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir \u00f6l\u00e7\u00fct) (power distance) y\u00fcksek bir \u00fclke, \u00e7al\u0131\u015fmalar bu fakt\u00f6r\u00fcn de kazalar\u0131n artmas\u0131yla ili\u015fkili oldu\u011funu g\u00f6steriyor. K\u0131saca ki\u015filerin trafikteki davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyen fakt\u00f6rler sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan da kompleks ve bunlar\u0131 anlamak i\u00e7in psikoloji bilimine de ihtiyac\u0131m\u0131z var.<\/p>\n Yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n farkl\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 anlamak bile kendi ba\u015f\u0131na zorlu bir g\u00f6revken, \u00f6n\u00fcm\u00fczde \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck bir hedef daha olmal\u0131. T\u00fcrkiye\u2019deki trafi\u011fi, geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki trafik kadar g\u00fcvenilir bir hale getirmek. \u00c7al\u0131\u015fmalar g\u00f6steriyor ki T\u00fcrkiye\u2019deki yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 buradaki trafi\u011fi tahmin edilemez, kaotik ve dinamik buluyor. Yunanistan da benzer \u015fekilde rapor edilmi\u015f. Fakat Fin ve \u0130sve\u00e7li yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ise kendi \u00fclkelerindeki trafi\u011fi daha stabil ve i\u015fe yarar \u015fekilde yorumlam\u0131\u015f. \u00a0Her g\u00fcn ister yaya ister ara\u00e7 sahibi olarak bulunal\u0131m, bir \u015fekilde trafikte olmaya mecburuz. \u00d6yleyse neden biz de stressiz ve can tehlikemiz oldu\u011funu hissetmeden bir \u015fekilde ula\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 sa\u011flamayal\u0131m ki? Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin sistemlerini detayl\u0131 bir \u015fekilde ara\u015ft\u0131rarak, etki eden fiziksel, psikolojik ve k\u00fclt\u00fcrel fakt\u00f6rleri \u00f6\u011frenip \u00fclkemize uygun bir \u015fekilde uyarlay\u0131p biz de ama\u00e7lad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcvenli trafik hedeflerine ula\u015fabiliriz. Bu hedef do\u011frultusunda, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bizlere ula\u015ft\u0131ran trafik psikologlar\u0131, emniyet, yollar\u0131 tasarlayan m\u00fchendisler ve trafik s\u00fcre\u00e7lerinin her a\u015famas\u0131nda yer alan di\u011fer her mesle\u011fin katk\u0131lar\u0131yla ciddi ad\u0131mlar kat edebiliriz. O zamana kadar ise bireysel sorumlulu\u011fumuzu unutmadan, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her ihlalin hem kendimize hem de ba\u015fkalar\u0131n\u0131n can g\u00fcvenlili\u011fine risk olu\u015fturdu\u011funu unutmadan, bir kez k\u0131rm\u0131z\u0131 da ge\u00e7sem ne olur demeden kurallar\u0131 ihmal etmeden trafikte bulunmaya devam etmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc trafik bireysel davran\u0131\u015flar\u0131n bir toplam\u0131. \u0130hlalde bulunan herkes g\u00fcvensiz trafik ortam\u0131na maalesef katk\u0131da bulunuyor. Ayn\u0131 zamanda di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na kibar ve anlay\u0131\u015fl\u0131 davranmak, ba\u011f\u0131rmak ve agresif \u015fekilde korna \u00e7almak gibi davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmak da bireysel sorumlulu\u011fun bir par\u00e7as\u0131.<\/p>\n Kendi kendini s\u00fcren ya da \u015ferit takip kontrol sistemi gibi de\u011fi\u015fik seviyelerde otomasyon bulunduran ara\u00e7lar da g\u00fcvenli trafik hedefine ula\u015fmam\u0131z i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir umut sa\u011fl\u0131yor. \u00c7al\u0131\u015fmalar T\u00fcrkiyedeki yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n, \u0130sve\u00e7li yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kadar otomasyona olumlu yakla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterse de, otomatik ara\u00e7 sistemleri halen b\u00fcy\u00fck bir potansiyel arz ediyor.<\/p>\n \u0130rem K\u00dcSM\u00dc\u015e – B\u0130R SA\u011eLIK SORUNU OLARAK TRAF\u0130K G\u00dcVENL\u0130\u011e\u0130<\/strong><\/em><\/p>\n Trafik, hayat\u0131m\u0131z\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131. Kimimiz i\u015fe, kimimiz okula gitmek i\u00e7in her Trafik kurallar\u0131 bize \u00e7ocuklu\u011fumuzdan itibaren \u00f6\u011fretildi. Kar\u015f\u0131ya ge\u00e7erken \u00f6nce sola, \u00dclkemizde ve d\u00fcnyada, trafik kurallar\u0131 s\u0131k\u0131 bir bi\u00e7imde uygulan\u0131yor ve yol Trafik toplumun her bireyinin bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu dinamik bir ortam oldu\u011fundan, trafik E\u011fer T\u00fcrkiye\u2019de trafik g\u00fcvenli\u011finin geli\u015fmesini hedefliyorsak, \u00f6ncelikle toplumsal bir \u0130rem ORHAN – Her Birimiz Sorumluyuz<\/strong><\/em><\/p>\n Ge\u00e7enlerde bu i\u015flerle \u00e7ok da ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm uzaktan bir akrabam\u0131n, terapiye gitme niyetinde oldu\u011funu duymu\u015f bulundum. Nedeni ise daha \u00e7ok ilgimi \u00e7ekti: \u201ctrafikte \u00e7ok sinirleniyormu\u015f.\u201d Akrabam\u0131n bu \u00e7\u00f6z\u00fcm odakl\u0131 tutumunu takdir etmekle beraber, akl\u0131ma bir d\u00fc\u015f\u00fcnce tak\u0131ld\u0131. G\u00fcndelik hayat\u0131nda b\u00f6yle bir \u015feye ihtiyac\u0131 oldu\u011fu akl\u0131na gelmeyen bu tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m, direksiyona ge\u00e7ince demek ki kendinden ge\u00e7iyordu. \u0130ki farkl\u0131 \u201cpersona\u201ds\u0131 vard\u0131 adeta!<\/p>\n Trafikte muhatap olmak zorunda oldu\u011fumuz kimselere ve onlar\u0131n hatalar\u0131na kar\u015f\u0131 daha anlay\u0131\u015fs\u0131z\u0131z. Her g\u00fcn onlarca dakikay\u0131 sosyal medyada \u00f6ld\u00fcrmeye raz\u0131 iken, trafikte bekledi\u011fimiz saniyeler birer \u00f6m\u00fcr gibi geliyor. \u015een \u015fakrak olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z nice ki\u015filerin, trafikte canavara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcklerine hepiniz \u015fahit olmu\u015fsunuzdur. \u00dcstelik bu kritik de\u011fi\u015fimi sadece direksiyon ba\u015f\u0131ndaki insanlar ya\u015fam\u0131yor. S\u00fcr\u00fcc\u00fc olanlar dahil her birimiz yaya konumunda bulunuyoruz. Yaya olanlar\u0131m\u0131z dahil her birimiz toplu ta\u015f\u0131ma, taksi, bireysel ta\u015f\u0131t gibi ara\u00e7lar kullan\u0131yoruz. Yani bu durumda, her birimizin birer trafik \u201cpersona\u201ds\u0131 yok mudur? Olas\u0131 bir kazada ya da kavga durumunda her birimiz hemen hemen e\u015fit oranda tehlikedeyken, hepimizin terapist aramas\u0131 gerekmez mi!<\/p>\n Hepimiz hata yapar\u0131z. Bu kan\u0131 kimilerini gergin kimilerini ise rahatlam\u0131\u015f hissettirebilir. Fakat ger\u00e7ek \u015fu ki: hatalar\u0131m\u0131z\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131yla birlikte \u00f6d\u00fcyoruz. \u00d6zellikle de bireysel hareket etmenin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, insan\u0131n var olmak i\u00e7in yine insana ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir olu\u015fum olan trafikte! B\u00f6yle bir d\u00fczende ki\u015fisel hatalar\u0131m\u0131z\u0131 minimuma indirmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7abalar sarf etmeliyiz ama tek ba\u015f\u0131na bu yeterli olmayacakt\u0131r. Birlikte kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu trafik denen olu\u015fumun \u00f6teki \u00fcyelerinin hatalar\u0131n\u0131 ve hatalar\u0131n\u0131n getirece\u011fi sonu\u00e7lar\u0131 da tamamen m\u00fcmk\u00fcn olmasa da olabildi\u011fince etkisiz hale getirmeliyiz. \u201cBu nas\u0131l olabilir peki?\u201d Diye sordu\u011funuzu duyar gibiyim sevgili okur. Ba\u015fta bahsetti\u011fim akrabam kendi pay\u0131na d\u00fc\u015feni yapmak i\u00e7in yol aray\u0131\u015f\u0131na koyulmu\u015ftu. Fakat demek ki bu durum benim \u00e7evremde o kadar nadir ki bu kadar ilgimi \u00e7ekti. \u0130nsanlar\u0131n geneli hatay\u0131 kar\u015f\u0131da ararlar. Ne kadar ararlarsa aras\u0131nlar hatta ve hatta bulsunlar, ellerine bu hatan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey ge\u00e7mez. Halbuki hata kendilerinde olsa i\u015fler her zaman daha iyiye gidebilir. Sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmenin, telafi etmenin ya da bir daha ya\u015fanmamas\u0131n\u0131n yollar\u0131 bulunabilir. Fakat bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n hatas\u0131 i\u00e7in elden ne gelir? Her toplumsal sorun gibi bu durum da \u201cherkes evinin \u00f6n\u00fcn\u00fc s\u00fcp\u00fcrse d\u00fcnya tertemiz bir yer olur\u201d denerek kendi haline b\u0131rak\u0131labilir. Yeterli olmayaca\u011f\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yayalar dahil her trafik kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n psikolojik durumu belirli aral\u0131klarla kontrol edilmelidir. Nas\u0131l ki trafi\u011fe \u00e7\u0131kacak ara\u00e7lar bir \u00e7e\u015fit muayeneden ge\u00e7er, insanlarda neden bu y\u00f6ntem i\u015fe yaramas\u0131n? Kazalar\u0131n psikolojik sorunlarla ne alakas\u0131 var dedi\u011finizi duyar gibiyim: trafik kazalar\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 h\u0131z limitini a\u015fma durumundan, yine \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 ihmalden kaynaklan\u0131yor. A\u015f\u0131r\u0131 sinirlenme gibi h\u0131z tutkusu, alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanma yahut sorumsuzluk, ihmalkarl\u0131k da birer insan sorunu de\u011fil midir?<\/p>\n \u0130hmal demi\u015fken, gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131mda televizyon izlerken national geographic kanal\u0131nda \u201ctehlike y\u00fckleniyor adl\u0131 bir programa denk gelirdim. Program \u015fans eseri kayda al\u0131nm\u0131\u015f baz\u0131 kazalar\u0131n birka\u00e7 dakika \u00f6ncelerini ele al\u0131yordu: kay\u0131tlar\u0131n her birinde, kazan\u0131n geli\u015fine dair birden fazla i\u015faret bulunuyordu. Olas\u0131 tehlikeyi \u00f6ng\u00f6rme program\u0131 gibi bir \u015feydi. Trafikte, genel kan\u0131n\u0131n aksine \u201ckaza geliyorum der\u201d gibi bir mesaj \u00e7\u0131k\u0131yordu programdan. Belki en az\u0131ndan daha kontrol edilebilir ve say\u0131ca belirli bir grup olan s\u00fcr\u00fcc\u00fclere, yani ehliyet alan her bireye bu tehlike analiz yetene\u011fi kazand\u0131r\u0131labilseydi her \u015fey \u00e7ok daha farkl\u0131 olabilirdi. Yaln\u0131z analiz etmek yetmez, bir de bu i\u015faretleri ciddiye alman\u0131n \u00f6nemi, her sene trafik kazalar\u0131nda ya\u015fanan can kay\u0131plar\u0131n\u0131n ve sakatl\u0131klar\u0131n istatisti\u011fi, baz\u0131lar\u0131n\u0131n vahimli\u011fi, baz\u0131 vurdumduymaz trafik canavarlar\u0131na \u00f6\u011fretilebilseydi yine bir \u015feyler de\u011fi\u015firdi diye hayal ederken buluyorum kendimi.<\/p>\n Bu kadar kaza ihtimallerinden bahsettik, i\u00e7imizi karartt\u0131k. Hi\u00e7 mi bir \u015fey de\u011fi\u015fmeyecek? Bu kadar karamsar m\u0131 olunmal\u0131? Cevap ne evet ne de hay\u0131r\u2026 trafik g\u00fcvenli\u011fi meselesi her ge\u00e7en g\u00fcn daha da \u00f6nem kazan\u0131yor. Artan n\u00fcfus, y\u00fckselen ya\u015fam standartlar\u0131 gerek \u00fclkemizde gerek t\u00fcm d\u00fcnyada trafi\u011fin kullan\u0131m\u0131n\u0131 da artt\u0131r\u0131yor. Hal b\u00f6yle olunca ne karamsar bakmak ne de hay\u0131flanmak, yakla\u015fmakta olan trafik curcunas\u0131ndan bizleri kurtar\u0131yor. Teknoloji ilerledik\u00e7e ara\u00e7lar daha g\u00fcvenli daha ak\u0131ll\u0131 hale gelecektir. Bizlerin pay\u0131na d\u00fc\u015fense kullan\u0131c\u0131lar\u0131 da daha bilin\u00e7li g\u00fcvenli ve \u201cak\u0131ll\u0131\u201d yeti\u015ftirmek. D\u00fcnyada \u00fclkelerin istatistiklerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kurallara uymama, kullan\u0131c\u0131 kaynakl\u0131 kazalar\u0131n y\u00fczdesinin; \u00fclkenin e\u011fitim sisteminden al\u0131nan verim ile ters orant\u0131l\u0131 oldu\u011funu anlayabiliriz<\/p>\n \u00d6ncelikle kendine ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131na sayg\u0131l\u0131 bireyler yeti\u015firse, bu hayatlara verilen de\u011fer, \u201cbirka\u00e7\u201d trafik kural\u0131na uymay\u0131vermekten, yollar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden hesaps\u0131z kitaps\u0131z yapmaktan, h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 biraz a\u015fmaktan, ya da bir kaza sonucunda kanl\u0131 b\u0131\u00e7akl\u0131 kavgaya tutu\u015fmaktan bizleri al\u0131koymaya yetecektir!<\/p>\n \u0130smail KONUK\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n G\u00fcndelik hayatta, t\u00fcm insanlar olarak s\u00fcrekli konum de\u011fi\u015ftirme durumunda kal\u0131yoruz. Kimilerimiz i\u015fyerlerine, kimilerimiz okula ve farkl\u0131 lokasyonlara do\u011fru yolculuk yapmak zorunday\u0131z. Bu durum ise hayat\u0131m\u0131zda her g\u00fcn kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir kavram\u0131 olu\u015fturuyor. Trafik. Her g\u00fcn etkile\u015fim i\u00e7inde oldu\u011fumuz bu ger\u00e7ek, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi yani t\u00fcm insanlar\u0131n uyum i\u00e7inde ula\u015f\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131 giderebilmesi i\u00e7in g\u00fcvenli bir halde olmas\u0131 ve bu g\u00fcvenli\u011fin her g\u00fcn geli\u015ftirilmesi gerekmektedir. \u00dclkemizde ve d\u00fcnyada g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik i\u00e7in birbirinden farkl\u0131 olanaklardan faydalan\u0131lmaktad\u0131r. Ara\u00e7la seyahat ederken bunlar\u0131 g\u00f6rmemiz m\u00fcmk\u00fcn. S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin fazla h\u0131zlan\u0131p di\u011fer insanlar\u0131 ve ara\u00e7lar\u0131 tehlikeye atmamas\u0131 i\u00e7in h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 g\u00f6steren i\u015faretler,kasisler ve radar uygulamalar\u0131 bunlardan baz\u0131lar\u0131. \u00c7evre veya yol ile ilgili bilgi vermek amac\u0131yla da trafik i\u015faretleri ve uyar\u0131 levhalar\u0131ndan faydalan\u0131lmaktad\u0131r. Peki trafikte sadece bunlarla m\u0131 kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz? Tabiki hay\u0131r. Trafikte \u00e7e\u015fitli gruplar da yer almaktad\u0131r. Bunlar ta\u015f\u0131tlar, motorsiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri ve yayalar olmak \u00fczere s\u0131ralanabilir. Elbette bu gruplar\u0131n hepsi, trafikte e\u015fit derece de g\u00fcvenli\u011fe sahip de\u011fil. Amerika Birle\u015fik Devletleri Ula\u015ft\u0131rma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ulusal Karayolu G\u00fcvenli\u011fi Stratejisi\u2019ne g\u00f6re trafik kazas\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, en fazla yaralanma ve \u00f6l\u00fcm riski alt\u0131nda olan gruplar \u2018savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131\u2019 olarak tan\u0131mlanmaktad\u0131r. Bu tan\u0131ma g\u00f6re ya\u015fl\u0131 ve engelli yayalar olmak \u00fczerek t\u00fcm yayalar, bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ve motosiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bu gruba dahil olmaktad\u0131rlar. G\u00fcndelik hayatta \u00e7e\u015fitli nedenlerle \u00e7e\u015fitli gruplar\u0131n i\u00e7inde trafikte yer almaktay\u0131z. Trafikte kendimizin ve di\u011fer insanlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ve kimseyi tehlikeye atmamak i\u00e7in birtak\u0131m kurallara uygun bir \u015fekilde hareket etmemiz gerekmektedir. \u00d6ncelikle \u2018savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131\u2019 grubunu akl\u0131m\u0131zda\u00a0 bulundurmal\u0131y\u0131z. E\u011fer trafikte bu grubun i\u00e7indeysek, olas\u0131 bir trafik kazas\u0131nda en b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131nda olan\u0131n biz olaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, trafik kurallar\u0131na uygun bir \u015fekilde yolculuk yapmal\u0131y\u0131z. \u00d6rne\u011fin bir yaya olarak, yaya ge\u00e7itleri d\u0131\u015f\u0131nda yolda olmamal\u0131y\u0131z ve m\u00fcmk\u00fcn olduk\u00e7a \u00fcstge\u00e7it ve altge\u00e7itleri kullanmal\u0131y\u0131z. E\u011fer bu grupta yer alm\u0131yorsak, bu grupta yer alan insanlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekmektedir. Trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131na, yaya ge\u00e7itlerine azami derecede dikkat etmeli ve \u2018savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131\u2019 grubundaki insanlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamal\u0131y\u0131z. \u0130kinci olarak ise yorgunluk unsurunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131y\u0131z. Yaz\u0131n\u0131n \u00f6nceki k\u0131sm\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere trafikte bir\u00e7ok sorumlulu\u011fumuz bulunmakta fakat yorgunluk unsuru devreye girdi\u011finde bu g\u00f6revleri olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi yerine getiremeyebiliriz. Bu durumda m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca trafi\u011fe \u00e7\u0131kmamak bizim ve di\u011fer insanlar\u0131n faydas\u0131na olacakt\u0131r. E\u011fer \u00e7\u0131kmak zorunda kal\u0131n\u0131yorsa, bu kurallar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduran birisi ile \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z. Trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flarken dikkat etmemiz gereken ba\u015fka kavramlarla da kar\u015f\u0131la\u015fmaktay\u0131z.Trafik kazas\u0131na neden olan unsurlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde en temelinde insan davran\u0131\u015flar\u0131 (s\u00fcr\u00fc\u015f becerisi, hatalar, ihlaller) ve \u00e7evresel fakt\u00f6rleri ( yollar, trafik i\u015faretleri,altyap\u0131) g\u00f6zlemleyebiliriz. Dolay\u0131s\u0131yla bu iki fakt\u00f6r trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Peki bizim amac\u0131m\u0131z ne olmal\u0131 ? Ana hedefimizin daha g\u00fcvenli bir trafik oldu\u011funu belirtirsek, hedeflememiz gereken ba\u015fta bu iki fakt\u00f6r\u00fc, trafik kazalar\u0131n\u0131 minimize edecek \u015fekilde geli\u015ftirmek en temel amac\u0131m\u0131z olmal\u0131. Genel perspektiften bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda trafikte insan davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 daha g\u00fcvenli hale getirmek i\u00e7in s\u00fcr\u00fcc\u00fc kurslar\u0131n\u0131n ders programlar\u0131 revize edilip, insanlar\u0131n s\u00fcr\u00fc\u015f becerilerini geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli imkanlardan faydalan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin sadece ara\u00e7 i\u00e7inde pratik yapmak yerine buna ek olarak trafik sim\u00fclasyonlar\u0131ndan faydalan\u0131l\u0131rsa, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn sadece ara\u00e7 hakimiyeti de\u011fil ayn\u0131 zamanda tehlike alg\u0131lama becerisinde, trafik kurallar\u0131na uyma al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131nda geli\u015fim kaydedilebilir ve hatalar\u0131nda maliyetsiz ve kimseye zarar vermeden ders \u00e7\u0131kar\u0131p daha g\u00fcvenli bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak trafi\u011fe kat\u0131labilir. Ayn\u0131 zamanda sadece s\u00fcr\u00fc\u015f becerilerini de\u011fil, \u00e7evresel fakt\u00f6rlere uyumlu bir \u015fekilde s\u00fcr\u00fc\u015f yapma becerisinde de geli\u015fime olanak sa\u011flayacakt\u0131r. De\u011fi\u015fik hava \u015fartlar\u0131nda, yol \u015fartlar\u0131nda ve farkl\u0131 \u00e7evresel etmenler alt\u0131nda s\u00fcr\u00fc\u015f prati\u011fi yapmak s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u00fc hem daha g\u00fcvenli hale getirip hemde daha g\u00fcvenli trafik olu\u015fturma da insanlara fayda sa\u011flayacakt\u0131r. Ki\u015fisel perspektiften bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise, yaz\u0131n\u0131n \u00f6nceki k\u0131s\u0131mlar\u0131nda belirtildi\u011fi \u00fczere, trafikte g\u00fcvensizlik yaratan davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmal\u0131, \u2018savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131\u2019n\u0131 her zaman g\u00f6zetmeli ve g\u00fcvenliklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131, e\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak trafikte yer al\u0131yorsak kendimizi ara\u00e7 hakimiyeti geli\u015fmi\u015f, de\u011fi\u015fen \u00e7evresel ko\u015fullara uyumlu,trafik kurallar\u0131na uyan bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc haline getirmeliyiz. E\u011fer \u2018savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak trafikte yer al\u0131yor isek, bunun bilincide olup her zaman kendimizi korumal\u0131 ve trafik kural ve i\u015faretlerine dikkat etmeliyiz.<\/p>\n \u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR – Trafik G\u00fcvenli\u011fi: \u00d6nem ve Tutumlar Hakk\u0131nda<\/strong><\/em><\/p>\n D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (World Health Organisation) verilerine g\u00f6re her sene yakla\u015f\u0131k 1.3 milyon insan\u0131 trafik kazalar\u0131nda kaybediyoruz. Bu \u00f6l\u00fcmlerin yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131n incinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na (yayalar, bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ve motosiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fclerine) ait olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, yoldaki \u00f6l\u00fcmlerin y\u00fczde 93\u2019\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde ger\u00e7ekle\u015fmesi de bir ba\u015fka ger\u00e7ek. \u00dcstelik bu kazalar\u0131n \u00e7o\u011funlukla \u00f6nlenebilecek k\u00fc\u00e7\u00fck aksakl\u0131klardan olu\u015ftu\u011fu da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu noktada ak\u0131llara gelen ve sorulmas\u0131 gereken ilk soru ise \u015fu: Peki, biz bu konuda ne yap\u0131yoruz? Bir yandan bu sorunun cevab\u0131n\u0131 incelerken bir yandan da biraz trafik g\u00fcvenli\u011finin \u00f6neminden ve gereklili\u011finden konu\u015fal\u0131m.<\/p>\n Asl\u0131nda giri\u015fte bu \u00f6nemi biraz da olsa vurgulam\u0131\u015f olduk. Trafik g\u00fcvenli\u011finin s\u00f6z konusu oldu\u011fu yerde ayn\u0131 zamanda tehlikede olan hayatlar da s\u00f6z konusu. D\u00fcnyada her an herhangi bir yerde, trafik g\u00fcvenli\u011finin yetersizli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden birisi hayat\u0131n\u0131 kaybediyor. Trafikte sadece bir anl\u0131\u011f\u0131na yola bakmamak bile bir dakika sonra hayatta olmaman\u0131z i\u00e7in yeterli olabiliyor. \u00d6zellikle trafikte yaln\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde \u015fu noktay\u0131 unutmamak laz\u0131m: Siz dikkatli bir yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 olsan\u0131z bile, di\u011ferleri olmayabilir. Bu nedenle trafikte herkesin nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131 ve bu davran\u0131\u015flar\u0131 etkileyen durumlar\u0131n neler oldu\u011funu anlamak, trafik g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n Peki, trafikte kazaya sebep verebilecek \u015fekilde nas\u0131l davran\u0131yoruz? S\u00fcr\u00fcc\u00fcler \u00fczerinden yola \u00e7\u0131kmam\u0131z gerekirse s\u00fcr\u00fc\u015f becerileri ve s\u00fcr\u00fc\u015f stili kazaya neden olan davran\u0131\u015flar\u0131n olu\u015fmas\u0131ndaki iki etken gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. S\u00fcr\u00fc\u015f becerileri, bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn bili\u015fsel becerileri ve s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck deneyimini kapsarken; ki\u015finin ya\u015fam stili, karakteri ve tutum, norm ve inan\u00e7lar\u0131 da s\u00fcr\u00fc\u015f stilini olu\u015fturuyor. Riskli davran\u0131\u015flar\u0131 destekleyen bir karakter yap\u0131s\u0131n\u0131n trafikte risk almay\u0131 da art\u0131rabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek trafik g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in bu insan fakt\u00f6rlerini incelemek ve trafik kurallar\u0131nda ona g\u00f6re d\u00fczenlemeler yapmak gerekti\u011fi s\u00f6ylemek, yanl\u0131\u015f bir a\u00e7\u0131klama olmaz. Ancak odaklan\u0131lmas\u0131 gereken tek alan\u0131n, trafik kurallar\u0131 ve uygulamalar\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler de\u011fil; ayn\u0131 zamanda bireysel tutumlar oldu\u011funu da unutmamak laz\u0131m. Hakk\u0131ndaki fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n bir hayli az oldu\u011fu trafik g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131, sadece yap\u0131sal d\u00fczenlemelerle sa\u011flanabilecek de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal bilincin de art\u0131r\u0131lmas\u0131yla olu\u015fabilecek bir konsept.<\/p>\n G\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamam\u0131z gereken en \u00f6nemli nokta \u015fu ki trafikte hepimizin ilk ve en \u00f6nemli amac\u0131 ya\u015fam riskini en aza indirmek olmal\u0131. Bunun sadece kurallarla veya yasalarla sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemeli, bu \u00e7er\u00e7evede bireysel bir tutum da olu\u015fturmal\u0131y\u0131z ve bu tutumu, Melissa ATLAMA\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n Bir yaya veya bir ta\u015f\u0131t kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak bir \u015fekilde trafi\u011fe \u00e7\u0131k\u0131yoruz ama trafik ile alakal\u0131 bildiklerimiz \u00e7ok k\u0131s\u0131tl\u0131 bir d\u00fczeyde kal\u0131yor. Hatta bildiklerimiz, trafik kurallar\u0131ndan, araba markalar\u0131ndan ve yollardan ibaret. Ama fark\u0131nda de\u011filiz ki bu kadar trafik kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 bar\u0131nd\u0131ran bir sistemi ayakta tutmak i\u00e7in psikologlardan tutun polislere ve m\u00fchendislere kadar bir\u00e7ok insan u\u011fra\u015f\u0131yor. D\u00fcnya\u2019da ve T\u00fcrkiye \u00e7ap\u0131nda h\u0131z a\u015f\u0131m\u0131, alkoll\u00fc araba s\u00fcrme kampanyalar\u0131n\u0131, ilkokullarda yaya e\u011fitimlerini, s\u00fcr\u00fcc\u00fc kurslar\u0131n\u0131, tabela ve yollar\u0131, hatta ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 bile bu insanlar yap\u0131yor. Bu dedi\u011fim uygulamalar yasalarla birle\u015fince bize g\u00fcvenli ula\u015f\u0131m yollar\u0131 sunuyor. En \u00fcz\u00fcc\u00fc ger\u00e7ek de hala bu yap\u0131lanlar\u0131n yetersiz kalmas\u0131yla g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yor. Tahmin ediyorum ki, bu yaz\u0131y\u0131 okuyan yayalar ve bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri aya\u011fa kalkm\u0131\u015flad\u0131r \u015fimdiden kim demi\u015f g\u00fcvenli diye? \u00c7ok da hakl\u0131 olurlar. Maalesef ki T\u00fcrkiye\u2019de yayalar\u0131n veya bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin de bir trafik kullan\u0131c\u0131 oldu\u011fu kimse taraf\u0131ndan benimsenmedi\u011fi i\u00e7in yukar\u0131da bahsetti\u011fim uygulamalar onlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rak\u0131yor. Bunun sonucunda da akan trafikte bir s\u00fcr\u00fc bisiklet kullan\u0131c\u0131s\u0131, bir yandan da yolun kenar\u0131ndan arkas\u0131na baka baka y\u00fcr\u00fcyen yayalar g\u00f6r\u00fcyoruz. Peki trafi\u011fin g\u00fcvenli olmas\u0131 neden bu kadar b\u00fcy\u00fck bir mesele? Bunu bir \u00f6rnekle a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak istiyorum. Diyelim ki, bir trafik kazas\u0131 yapt\u0131n\u0131z ve de\u011ferlendirmelere g\u00f6re siz tamamen su\u00e7lusunuz. Kar\u015f\u0131 taraftaki ara\u00e7 sahibi de hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Kaza esnas\u0131nda kemerinin tak\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 bile sizi daha az su\u00e7lu yap\u0131yor. Geriye de ortada kaybedilmi\u015f bir can, bir\u00e7ok kaza masraf\u0131 ve uzun bir mahkeme s\u00fcreci kal\u0131yor. Bu y\u00fczden de trafi\u011fi g\u00fcvenli k\u0131lmak, olu\u015facak olumsuz sonu\u00e7lardan ka\u00e7\u0131nmak anlam\u0131na geliyor asl\u0131nda. Diyelim mi ki trafi\u011fin g\u00fcvenirlili\u011fini sayd\u0131klar\u0131mdan yola \u00e7\u0131karak sa\u011flad\u0131k art\u0131k kaza ya\u015fanmayacak diyebilir miyiz? Hay\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc trafi\u011fi kullananlar programlanm\u0131\u015f robotlardan ziyade hata yapan, bilgileri ve sahip oldu\u011fu becerileri fakl\u0131 olan insanlard\u0131r. \u0130\u015fte psikologlar da tam burada devreye giriyorlar. Bizim araba s\u00fcrmek diye basit\u00e7e adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z eylemi ara\u015ft\u0131r\u0131p d\u00fczeylere ay\u0131r\u0131yorlar. Onlara g\u00f6re ta\u015f\u0131t s\u00fcrerken kurallara uymak araba kullanman\u0131n sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc. \u00d6rne\u011fin trafi\u011fe \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce trafik yo\u011funlu\u011funa bakman\u0131n genel sahip oldu\u011fumuz bilgilerle, sol \u015feridi t\u0131kamamak i\u00e7in \u015ferit de\u011fi\u015ftirmenin kurallara hakimiyetimizle, aniden \u00e7\u0131kan k\u00f6pek kar\u015f\u0131s\u0131ndaki manevralar\u0131m\u0131z\u0131 ise sahip oldu\u011fumuz do\u011fu\u015ftan gelen refleks gibi becerilerle alakal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorlar. Hatta onlara g\u00f6re ki\u015fili\u011fimiz de etkiler trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131. Mesela d\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fck, e\u011flence ve yeni deneyim aray\u0131\u015f\u0131 olan insanlar daha fazla kaza yapmakta. Bu da bizi asl\u0131nda trafikte neler \u00f6nemli konusuna getirmi\u015f oluyor. Yorgunluk derecemiz, ki\u015fili\u011fimiz, yollar\u0131n d\u00fczg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, uyar\u0131 tabelalar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, arac\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fi ve durumu, hava \u015fartlar\u0131 gibi etmenler hem s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc hem trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 hem de olu\u015facak potansiyel tehlikeleri alg\u0131lamam\u0131zda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck rol oynuyor diyebiliriz. Hatta cinsiyetimiz ve ya\u015f\u0131m\u0131z bile \u00e7ok etkiliyor trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131. \u00d6rne\u011fin, belirli ya\u015flar aras\u0131nda trafik kazas\u0131 \u00e7ok g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Tahmin edersiniz ki gen\u00e7 ve yeni s\u00fcr\u00fcc\u00fclerden bahsediyorum. Ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenin ve yans\u0131t\u0131lan\u0131n aksine erkeklerin daha fazla kaza yapt\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor bu ya\u015flarda ve sahip olduklar\u0131 deneyimle. Bu yazd\u0131klar\u0131m\u0131n ana fikri de \u015fu asl\u0131nda: trafik bir ula\u015f\u0131m arac\u0131ndan ziyade insan ve \u00e7evresel fakt\u00f6rlerden etkilenen bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr. Bireysel olarak trafikteki eksik y\u00f6nlerimizi belirleyip bunlar \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmak, kurallara uymak ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 buna te\u015fvik etmek sizin i\u00e7in belki k\u00fc\u00e7\u00fck ve \u00f6nemsiz olarak g\u00f6r\u00fclebilir ama trafik i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131md\u0131r. Yani amac\u0131m\u0131z bir trafik kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak k\u0131sa yollar\u0131 bulmak veya kameralara yakalanmamak olmamal\u0131d\u0131r. Trafi\u011fe bir yaya olarak da bir ta\u015f\u0131t sahibi olarak da \u00e7\u0131ksak trafikteki di\u011fer kullan\u0131c\u0131lar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek hareket etmeliyiz. Toplumsal olarak yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kampanyalar artt\u0131r\u0131lmal\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze uygun hale getirilmelidir. \u00d6rne\u011fin televizyon izleyen kitleye de, sosyal medyay\u0131 aktif kullanan bir kitleye de hitap etmelidir. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda trafik e\u011fitimleri her trafik kullan\u0131c\u0131s\u0131 i\u00e7in okullarda yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. G\u00fcn\u00fcn sonunda trafik kurallar\u0131n\u0131 koyanlar da olsak, ara\u015ft\u0131rma yapanlar da olsak, bunlardan etkilenen sadece bir kullan\u0131c\u0131 da olsak hepimizin sevdikleri ve ailesi var. Elimizden geleni yapal\u0131m ve sadece kendimizi de\u011fil, sevdiklerimizi ve t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 koruyal\u0131m. De\u011fi\u015fime kendimizden ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n Meri\u00e7 MANKA<\/strong><\/em><\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ne belirler? Peki ya trafik g\u00fcvenli\u011fi nedir? Trafikte kimler daha y\u00fcksek risk alt\u0131ndad\u0131r? Hepimiz her g\u00fcn trafi\u011fe \u00e7\u0131k\u0131yoruz ve asl\u0131nda zaman\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da trafikte ge\u00e7iyoruz, fakat acaba ka\u00e7\u0131m\u0131z bu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck? \u0130\u015fte trafik psikolojisi de bu noktada devreye gidiyor. Trafik psikolojisi insanlar\u0131n trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan nedenleri inceleyen, trafik g\u00fcvenli\u011fi nas\u0131l art\u0131r\u0131labilir, bu konuda neler yap\u0131labilir, kimler daha b\u00fcy\u00fck risk alt\u0131nda gibi sorulara cevap arayan ve bu konularda ara\u015ft\u0131rmalar yapan bir aland\u0131r.<\/p>\n Trafik g\u00fcvenli\u011fi neden \u00f6nemlidir? Herhalde hepimiz bu konuda bir fikri vard\u0131r. Peki trafik kazalar\u0131n\u0131n t\u00fcm d\u00fcnyadaki \u00f6l\u00fcm nedenleri aras\u0131nda 8. s\u0131rada oldu\u011funu biliyor muydunuz? Her sene d\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k 1,35 milyon insan trafik kazalar\u0131 sonucunda \u00f6l\u00fcyor ve her 24 saniyede 1 insan trafik kazas\u0131 sonucunda hayat\u0131n\u0131 kaybediyor. Bu nedenle asl\u0131nda trafik g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem arz ediyor. Trafik kazalar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu \u00f6l\u00fcmleri, yaralanmalar\u0131 veya mal kay\u0131plar\u0131n\u0131 azaltman\u0131n yolu ise trafik g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmaktan ge\u00e7iyor. \u00d6zellikle de yayalar, bisiklet ve motor kullan\u0131c\u0131lar\u0131 trafikte ba\u015fl\u0131ca risk alt\u0131nda bulunan gruplar olarak kabul ediliyor. Di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na k\u0131yasla daha korunaks\u0131z olmalar\u0131, daha zor tespit edilebilmeleri, ya da zaman zaman hareketlerinin kestirilemez olmas\u0131 bu riski art\u0131ran fakt\u00f6rler olarak kabul edilebilir.<\/p>\n Hem d\u00fcnyada ve hem de T\u00fcrkiye\u2019de trafi\u011fi daha g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hale getirmek i\u00e7in yap\u0131lan bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmadan s\u00f6z edilebilir. \u00dclke \u00e7ap\u0131nda trafik g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak ve can kay\u0131plar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara \u0130sve\u00e7\u2019te tasarlanan \u201cVizyon S\u0131f\u0131r\u201d, Hollanda\u2019da uygulanan \u201cS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir G\u00fcvenlik\u201d, ya da Avustralya\u2019da planlanan \u201cG\u00fcvenli Sistem\u201d \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. T\u00fcrkiye\u2019de ise 2017 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u201cYol G\u00fcvenli\u011finde Yeni D\u00f6nem Trafikte %100 Ya\u015fam Projesi\u201d uygulanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu projenin amac\u0131 ise trafik kazalar\u0131ndan kaynaklanan \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131ra indirmektir. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ise Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan \u201cYol G\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in 10 Y\u0131ll\u0131k Eylem Plan\u0131\u201d haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve K\u00fcresel Yol G\u00fcvenli\u011fi Eylem Plan\u0131 (2010-2020) y\u00fcr\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr, bu planlar kapsam\u0131nda ise t\u00fcm d\u00fcnyada trafik kazalar\u0131ndan kaynaklanan \u00f6l\u00fcmlerin %50 oran\u0131nda azalt\u0131lmas\u0131 hedeflenmi\u015ftir.<\/p>\n \u0130nsanlar\u0131n trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 belirleyen bir\u00e7ok neden \u00f6ne s\u00fcr\u00fclebilir. Ki\u015filik \u00f6zellikleri ise insanlar\u0131n trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 etkileyen ba\u015fl\u0131ca etkenlerden biri olarak kabul edilebilir. Bir insan\u0131n sab\u0131rs\u0131z bir ki\u015fili\u011fe sahip olmas\u0131 ya da risk alabilmesi ku\u015fkusuz onun trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 da etkileyecektir. Ayn\u0131 zamanda ki\u015finin araba kullanma yetene\u011fine olan g\u00fcveni, araba kullanmak konusundaki tutumlar\u0131 veya \u00e7evresindeki insanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve tutumlar\u0131 da onlar\u0131n nas\u0131l araba kulland\u0131klar\u0131n\u0131 belirleyen etkenler olarak tespit edilmi\u015ftir. Tabii \u00e7evresel ko\u015fullar ya da ki\u015finin o an i\u00e7inde bulundu\u011fu durum da etkileyici nedenler olarak g\u00f6sterilebilir, \u00f6rne\u011fin yol bozuk veya virajl\u0131ysa, ya da ki\u015fi yorgun veya stresliyse arabay\u0131 s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc de buna g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebilecektir. Son olarak ki\u015finin kulland\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131t da son derece \u00f6nemli olabilir, hassas ve sa\u011flam bir arabay\u0131 s\u00fcrmek ile eski ve a\u011f\u0131r bir arabay\u0131 s\u00fcrmek bir olmayacakt\u0131r. Bu etkenlerinin hepsinin trafik g\u00fcvenli\u011fini etkileyecek \u00f6nemli fakt\u00f6rler oldu\u011fu ku\u015fku g\u00f6t\u00fcrmeyen bir ger\u00e7ektir, yine de baz\u0131 fakt\u00f6rler zaman zaman daha \u00f6n plana \u00e7\u0131kabilir. Agresif ve sab\u0131rs\u0131z bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc trafik g\u00fcvenli\u011fini riske atabilir, ya da yolun bozuk olmas\u0131, kald\u0131r\u0131m olmamas\u0131 \u00e7ok tehlikeli sonu\u00e7lar do\u011furabilir.<\/p>\n Son y\u0131llarda h\u0131zla geli\u015fen teknolojik geli\u015fmelerden bir\u00e7ok alan gibi trafik alan\u0131n\u0131n da \u00e7ok yararland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Trafik g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak ve insan hatalar\u0131n\u0131 azaltmak amac\u0131yla geli\u015ftirilen yeni teknolojilerin uygulamaya girmesi ile trafi\u011fin hem yayalar hem de s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in daha g\u00fcvenli bir hale gelece\u011fi \u00f6ne s\u00fcr\u00fclebilir, fakat bu teknolojilerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve uygulamaya girmesi de zaman alacakt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda insanlar\u0131n bu teknolojilere al\u0131\u015fmas\u0131 da bir s\u00fcre\u00e7 alacakt\u0131r. \u00d6rnek olarak otomatik pilota al\u0131nabilen veya ba\u015fka ara\u00e7larla ileti\u015fim kurabilen ara\u00e7lar g\u00f6sterilebilir, fakat \u015fimdiye kadar bu teknolojilerin yayg\u0131n olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6yleyemeyiz. \u00a0Bu s\u00fcre\u00e7te ise t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kendi \u00f6nlemlerini almal\u0131d\u0131r, trafikte daha sorumlu bireyler haline gelmeli ve en k\u00fc\u00e7\u00fck bir hatalar\u0131n\u0131n bile \u00e7ok kritik sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011finin fark\u0131nda olmal\u0131lard\u0131r. Trafikte dikkat da\u011f\u0131tabilecek faaliyetlerde bulunmamak, alkoll\u00fc veya uykusuz araba kullanmamak, h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fmamak da al\u0131nabilecek \u00f6nlemlere \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. Ayn\u0131 zamanda ise trafik e\u011fitimlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 da ku\u015fkusuz trafik g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. Uzun vadede ama\u00e7 trafik kazalar\u0131ndan kaynaklanan can ve mal kay\u0131plar\u0131n\u0131 en aza indirmek olmal\u0131d\u0131r, bu da ancak trafi\u011fi m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca g\u00fcvenli bir hale getirerek yap\u0131labilir. Herkes kendi ad\u0131na gerekli sorumlulu\u011fu ve \u00f6nlemi ald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece bu hedef asl\u0131nda o kadar da uzak olmayabilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu postta okuyaca\u011f\u0131n\u0131z k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131, 2021-2022 Bahar d\u00f6nemi kapsam\u0131nda Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnce verilen PSY 354 Introduction to Traffic Psychology dersinin final \u00f6devi olarak dersi alan \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Introduction to Traffic Psychology dersinin amac\u0131, trafik psikolojisi alan\u0131ndaki temel yakla\u015f\u0131mlar, metotlar ve uygulamalar hakk\u0131nda \u00f6\u011frencilere bilgi sunmak ve onlara g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda \u00f6nemli bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":8433,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-9","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psy-354-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8433"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nsabah yola koyuluyor; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn az\u0131msanmayacak bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri
\nolarak ge\u00e7iriyoruz. Belki de hayat\u0131m\u0131z\u0131n bu kadar i\u00e7inde oldu\u011fundan, trafi\u011fin asl\u0131nda ne kadar
\nriskli bir ortama d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini unutuyoruz. Bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, bu kadar s\u0131k bir \u015fekilde her g\u00fcn
\nbir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funuz daha riskli bir eylem var m\u0131 hayat\u0131n\u0131zda? Her g\u00fcn trafi\u011fe \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda
\nveya bir halk otob\u00fcs\u00fcne bindi\u011fimizde, asl\u0131nda hayat\u0131m\u0131z\u0131 b\u00fcy\u00fck seviyede etkileyecek bir risk
\nalm\u0131\u015f oluyoruz. Toplum i\u00e7indeki baz\u0131 bireyler i\u00e7in bu risk daha da b\u00fcy\u00fck. Savunmas\u0131z yol
\nkullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak tan\u0131mlanan bu grubun i\u00e7ine \u00e7ocuklar\u0131, bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 ve engelli
\nbireyleri dahil etmek m\u00fcmk\u00fcn. Bu gruba dahil olan insanlar i\u00e7in trafik g\u00fcvenli\u011fi \u00e7ok daha
\nhayati bir husus olsa da trafik g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 yayadan s\u00fcr\u00fcc\u00fcye her yol kullan\u0131c\u0131s\u0131
\ni\u00e7in fazlas\u0131yla \u00f6nemli. \u00d6yle ki, trafik kazalar\u0131 D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan \u201chalk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131
\nsorunu\u201d olarak tan\u0131mlan\u0131yor (D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, 2004). Oysa bu sorunu minimize etmenin
\nyolu \u00e7ok basit: var olan trafik kurallar\u0131na uymak.<\/p>\n
\nsonra sa\u011fa, sonra tekrar sola bakmay\u0131 \u00f6\u011frendik \u00f6nce. Sonra ilkokula ba\u015flad\u0131k; trafik g\u00fcvenli\u011fi
\ndersi ald\u0131k, trafik levhalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendik. Peki trafik g\u00fcvenli\u011fine uygun hareket etmeyi
\n\u00f6\u011frenebildik mi? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 vermek i\u00e7in fazla ara\u015ft\u0131rma yapmaya gerek yok, soka\u011fa
\n\u00e7\u0131kman\u0131z yeterli. T\u00fcrkiye\u2019de; g\u00fcvenli\u011fi de\u011fil bir yerlere yeti\u015fmeyi, rekabeti, agresifli\u011fi \u00f6n
\nplana koyan bir trafik k\u00fclt\u00fcr\u00fc h\u00e2kim. Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve ODT\u00dc Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc
\nG\u00fcvenlik Ara\u015ft\u0131rma Birimi ortakl\u0131\u011f\u0131 ile 2016 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan \u201cS\u00fcr\u00fcc\u00fc ve \u00d6n Koltuk
\nYolcular\u0131n\u0131n Emniyet Kemeri Kullan\u0131m\u0131\u201d adl\u0131 rapora g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de \u015fehir i\u00e7i ula\u015f\u0131mda
\ns\u00fcr\u00fcc\u00fclerin %42,4\u2019\u00fc, yolcular\u0131n ise %31\u2019i emniyet kemeri tak\u0131yor. Bir kaza durumunda hayatta
\nkalma ihtimalini \u00f6nemli bir miktarda artt\u0131ran ve en basit trafik g\u00fcvenli\u011fi y\u00f6ntemlerinden biri
\nolan emniyet kemeri takma oranlar\u0131n\u0131n bile b\u00f6ylesine d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131, bize \u00e7ok \u015fey g\u00f6steriyor
\nasl\u0131nda. \u00dclkemizde insanlar, her g\u00fcn haberlerde ve sosyal medyada g\u00f6rd\u00fckleri o \u201cvahim\u201d
\nkazalar\u0131n kendi ba\u015flar\u0131na da gelebilece\u011fini g\u00f6rmezden gelerek ya\u015famay\u0131 tercih ediyor. Bu
\n\u201cbenim ba\u015f\u0131ma gelmez\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesi asl\u0131nda hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda oldu\u011fu gibi trafikte de
\netkisini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir yan\u0131lsama. Bu anlamda, yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 tehlikeye
\natabilecek kazalar\u0131n onlar\u0131n da ba\u015f\u0131na gelebilece\u011fi konusunda fark\u0131ndal\u0131k kazanmas\u0131, trafik
\nkurallar\u0131na bilin\u00e7li bir \u015fekilde uyabilmeleri i\u00e7in \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u00dclkemizde, trafik kurallar\u0131na
\nuyan kesimin bir\u00e7o\u011fu bunu ceza yememek i\u00e7in yap\u0131yor ve dolay\u0131s\u0131yla polis g\u00f6zetiminden uzak
\nyerlerde kurallar\u0131 ihlal etmekten \u00e7ekinmiyorlar. Bunun sonucunda da her y\u0131l y\u00fczlerce ihlal ve
\nkaza ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yoruz.<\/p>\n
\nkullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ihlalleri s\u0131k\u0131 denetimlerle engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Buna ek olarak, ehliyet
\nal\u0131rken s\u00fcr\u00fcc\u00fc adaylar\u0131 s\u0131k\u0131 bir s\u0131navdan ge\u00e7iyor ve yeterli yetkinli\u011fe sahip olmayan adaylar\u0131n
\ntrafi\u011fe kat\u0131l\u0131m\u0131 engelleniyor. Kural ve denetim konusunda ne kadar ileri gidilse de trafik
\ng\u00fcvenli\u011fi sorunlar\u0131n\u0131n tek sebebi kural ihlali ve yetersizlik de\u011fil. \u0130\u015f yerinde maruz kald\u0131\u011f\u0131
\nbask\u0131dan dolay\u0131 saatlerdir ara\u00e7 kullanan ve art\u0131k yorgunluktan g\u00f6zleri kapanan bir t\u0131r s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc
\nde kazaya sebebiyet verebilir, makas atman\u0131n \u00e7ok haval\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen bir gen\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fc de.
\nBu anlamda, \u00fclke baz\u0131nda trafik g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in toplumda asl\u0131nda trafikle ilgisi
\nyokmu\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken baz\u0131 de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekiyor. Trafikle ciddi derecede ilgisi
\nolan bu k\u00fclt\u00fcrel d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f kal\u0131plar\u0131 her \u00fclkeye g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steriyor.
\nHofstede\u2019nin K\u00fclt\u00fcrel Boyutlar Teorisi\u2019ne g\u00f6re, her \u00fclkede bireylerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 etkileyen
\nbaz\u0131 k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fkenler var (Hofstede, 1980). Bunlardan T\u00fcrkiye\u2019de trafi\u011fe en \u00e7ok ilgisi
\nolabilecek boyutlardan biri g\u00fc\u00e7 mesafesi. T\u00fcrkiye g\u00fc\u00e7 mesafesinin fazla oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrlerden
\nbiri, bu da toplumdaki kurallar\u0131n herkese e\u015fit olarak uygulanamayabilece\u011fini g\u00f6steriyor bize.
\nBir trafik kural\u0131 \u201cnormal\u201d vatanda\u015f i\u00e7in ge\u00e7erliyken, hiyerar\u015fik olarak \u00fcst seviyede bulunan bir
\nvatanda\u015f o kurala ve ihlal durumunda verilen cezaya tabi tutulmayabiliyor. Bu da toplumda
\nkurallara bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 negatif etkileyen bir durum. Hofstede\u2019nin bulgular\u0131na g\u00f6re k\u00fclt\u00fcrel
\nboyutlardan biri olan mask\u00fclen \u2013 feminen toplum ayr\u0131m\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin belirgin bir tercihi
\nyok. Ancak trafi\u011fi g\u00f6zlemledi\u011fimizde, mask\u00fclen bir trafik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn h\u00e2kim oldu\u011funu
\ng\u00f6rebiliriz: trafikte g\u00fc\u00e7, rekabet, ve \u00fcst\u00fcn olma duygusuna fazlas\u0131yla rastl\u0131yoruz. Trafikte
\ns\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yol verme veya park yeri kavgalar\u0131n\u0131 bu k\u00fclt\u00fcrel etkenle
\na\u00e7\u0131klayabilmemiz m\u00fcmk\u00fcn. Buna ek olarak, trafikte kad\u0131n-erkek ayr\u0131m\u0131n\u0131 ve kad\u0131nlar\u0131n maruz
\nkald\u0131\u011f\u0131 \u015fiddetli negatif tutumlar\u0131 da bu k\u00fclt\u00fcrel boyutla ili\u015fkilendirebiliriz. H\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131
\nge\u00e7memek, takip mesafesini korumak, yol vermek gibi basit ve \u00f6nemli kurallara uyman\u0131n
\nfeminenlikle ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131; bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn kurallara ne denli uymaz ve risk al\u0131rsa o kadar iyi
\nbir s\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir toplumda ya\u015f\u0131yoruz. T\u00fcm bu fakt\u00f6rleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, trafik
\ng\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in yaln\u0131zca kurallar ve cezalar koyman\u0131n ne kadar y\u00fczeysel bir \u00e7\u00f6z\u00fcm
\nolaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebilmek hi\u00e7 zor de\u011fil.<\/p>\n
\ng\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in m\u00fchendisler ve emniyet g\u00f6revlileri kadar sosyolog ve psikolo\u011fa
\nda ihtiya\u00e7 var. Bir toplumun k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131n\u0131, normlar\u0131n\u0131 ve tutumlar\u0131n\u0131 analiz etmeden kurallar
\nkoymak ve bireylerin bu kurallara uymas\u0131n\u0131 beklemek ger\u00e7ek\u00e7i bir yakla\u015f\u0131m de\u011fil. Toplumda
\ntrafik g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in farkl\u0131 meslek gruplar\u0131 el ele verip sorunlar\u0131n k\u00f6k\u00fcne
\ninebilirse ger\u00e7ek \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden bahsedebiliriz. \u00d6rne\u011fin, bir trafik levhas\u0131n\u0131n yerle\u015ftirilece\u011fi
\nkonum bir m\u00fchendisi ilgilendirirken; levhan\u0131n rengi ve i\u00e7eri\u011fi gibi konular bir psikolo\u011fu
\nilgilendirebilir. Bu anlamda, hayat\u0131m\u0131z\u0131n merkezinde bulunan ve g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in b\u00fcy\u00fck
\n\u00f6nem ta\u015f\u0131yan bu konu i\u00e7in karar vericilerin yeterli b\u00fct\u00e7e ay\u0131rmas\u0131 ve gerekli meslek gruplar\u0131na
\nistihdam sa\u011flamas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz ediyor.<\/p>\n
\nde\u011fi\u015fim \u015fart. \u0130stedi\u011fimiz kadar cayd\u0131r\u0131c\u0131 cezalar koyal\u0131m, kar\u015f\u0131dan gelen araca yol vermenin
\nki\u015fiyi a\u015fa\u011f\u0131layan ve feminen k\u0131lan bir davran\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen bireyler var olduk\u00e7a,
\ncezalar\u0131n etkisi y\u00fczeysellikten ileri ge\u00e7emeyecek. Trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan
\nitibaren \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitilmesi \u00f6nemli oldu\u011fu gibi, toplumun her bireyinin trafik g\u00fcvenli\u011fini
\nsa\u011flamay\u0131 bir vatanda\u015fl\u0131k g\u00f6revi olarak g\u00f6rmesi de hayati derecede \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Peki bir birey
\nolarak ne yapabiliriz? Trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flaman\u0131n neden hayati derecede \u00f6nemli oldu\u011funu
\ni\u00e7selle\u015ftirip; ailemize, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za da bu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131layabilirsek bu vatanda\u015fl\u0131k
\ng\u00f6revimizi yerine getirebiliriz ancak. Unutmayal\u0131m, toplumun geli\u015fim g\u00f6stermesi \u00f6ncelikle
\nbireyden ba\u015flar; birey de\u011fi\u015fmeden toplum de\u011fi\u015fmez. Bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olan trafik
\ng\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 da ancak bireylerin fark\u0131ndal\u0131k kazanmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015febilir.<\/p>\n
\nher bireyin bir yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funu unutmadan her yerde s\u00fcrd\u00fcrmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc trafikte
\nald\u0131\u011f\u0131m\u0131z en k\u00fc\u00e7\u00fck bir karar bile, saniyeler i\u00e7erisinde kendimizin veya bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131
\ngeri d\u00f6n\u00fclemez bir \u015fekilde etkileyebilir.<\/p>\n