{"id":19,"date":"2023-01-27T10:58:27","date_gmt":"2023-01-27T10:58:27","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/?p=19"},"modified":"2023-01-30T11:09:29","modified_gmt":"2023-01-30T11:09:29","slug":"trafikte-yasamak-ve-trafikte-yasatmak-icin-sesleniyoruz-part-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/2023\/01\/27\/trafikte-yasamak-ve-trafikte-yasatmak-icin-sesleniyoruz-part-1\/","title":{"rendered":"Trafikte Ya\u015famak ve Trafikte Ya\u015fatmak i\u00e7in Sesleniyoruz!"},"content":{"rendered":"
\"\"<\/div><\/div>
\t\t\t

Bu postta okuyaca\u011f\u0131n\u0131z k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131, 2022-2023 G\u00fcz d\u00f6nemi kapsam\u0131nda Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnce verilen PSY 3701 Introduction to Traffic Psychology dersinin final \u00f6devi olarak dersi alan \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Introduction to Traffic Psychology dersinin amac\u0131, trafik psikolojisi alan\u0131ndaki temel yakla\u015f\u0131mlar, metotlar ve uygulamalar hakk\u0131nda \u00f6\u011frencilere bilgi sunmak ve onlara g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda \u00f6nemli bir yer kaplayan trafik ve ula\u015f\u0131m kavramlar\u0131 hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k kazand\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n

Introduction to Traffic Psychology dersi, Prof. Dr. T\u00fcrker \u00d6zkan taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri Gizem F\u0131nd\u0131k, Burcu Arslan, Nesrin Budak, Ulu\u011fhan Ergin,\u00a0 G\u00f6zde Atalan ve Bat\u0131kan \u00d6zkan asistanl\u0131\u011f\u0131yla verilmektedir. Ekibimiz, 2005 y\u0131l\u0131nda kurulan Safety Research Unit (SRU) \u2013 G\u00fcvenlik Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Birimi (GAB) ad\u0131 alt\u0131nda, genel g\u00fcvenlik ve trafik g\u00fcvenli\u011fi konular\u0131nda uygulamal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fctmektedir. Ekibimiz hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi i\u00e7in:<\/p>\n

Web Sayfas\u0131<\/a><\/p>\n

Instagram<\/a><\/p>\n<\/div>\n\t\t<\/div><\/div><\/div><\/div>

\n\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tHanife AKAYDIN - Trafik\/G\u00f6lgede Kalanlar Konular\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Trafik konusunda bir \u00e7o\u011fumuz benzer bilgilere sahibiz. Bu bilgileri ilkokul y\u0131llar\u0131nda kitaplardan ve \u00f6\u011fretmenlerimizden ya da yeti\u015fkinlik hayat\u0131m\u0131zda \u00e7evremizden duyduklar\u0131m\u0131zla edindik. \u0130tiraf edelim edindi\u011fimiz bilgilerin \u00e7o\u011fu u\u00e7up gitti. Birer yeti\u015fkin olarak \u015fu an trafikte aktif bir \u015fekilde rol oynayabiliyorsak bunu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131za ve baz\u0131 psikolojik s\u00fcre\u00e7lere bor\u00e7luyuz. Fakat hepimiz trafi\u011fin birer aktif \u00fcyesiyiz ve bu konuda daha fazla bilgilenmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var. \u015eansl\u0131y\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc trafik \u00fczerine bize \u00f6zg\u00fcn bilgiler verebilecek onlarca ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lm\u0131\u015f. Bu tarz ara\u015ft\u0131rmalarla ili\u015fkimizi g\u00fc\u00e7lendirmek bize hem bireysel seviyede hem de topluma olan yarar\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan bariz bir \u015fekilde katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

Bizi en \u00e7ok ilgilendiren konu trafik g\u00fcvenli\u011fi. \u00dclkemizin farkl\u0131 yerlerinde her g\u00fcn onlarca trafik kazas\u0131 ya\u015fan\u0131yor. Baz\u0131lar\u0131 can kay\u0131plar\u0131yla sonu\u00e7lan\u0131rken baz\u0131lar\u0131 ufak yaralanmalara sebep oluyor. Genel olarak trafikte olmak demek t\u00fcrl\u00fc senaryonun ya\u015fanabilece\u011fi anlam\u0131na geliyor. Bu sebeple trafikte g\u00fcvenli\u011fi art\u0131rmak istisnas\u0131z her birey i\u00e7in fayda sa\u011flayacak bir konudur. Uluslararas\u0131 Ula\u015f\u0131m Forumu (2020) taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan yol g\u00fcvenli\u011fi raporuna g\u00f6re trafikte g\u00fcvenlik konusu kapsam\u0131nda d\u00f6rt farkl\u0131 ana etken rol oynuyor; demografik \u00f6zellikler, dikkat, h\u0131z ve alkoll\u00fc ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131, ve yeni ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi (scooterlar, e-bisikletler gibi). Ayn\u0131 raporda baz\u0131 \u00fclkelerin trafikte \u00f6l\u00fcm olanlar\u0131 da belirtilmi\u015f. \u00d6rne\u011fin, 00Kolombiya\u2019daki \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 Norve\u00e7\u2019e g\u00f6re 7 kat daha fazla. Buna \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131k,ama bu verileri g\u00f6r\u00fcnce insan \u015funu merak ediyor: Norve\u00e7 ne yap\u0131yor da trafikte \u00f6l\u00fcmleri engelleyebiliyor?<\/p>\n

Bunun bir\u00e7ok yolu var, fakat ilk akla gelen s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131. Kazalar\u0131n ya da trafikteki aksakl\u0131klar\u0131n sebebi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde s\u00fcr\u00fcc\u00fcler taraf\u0131ndan bilin\u00e7li ya da bilin\u00e7siz yap\u0131lan hatalar. Bu sebeple s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flama a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Peki, s\u00fcr\u00fcc\u00fcler b\u00f6yle bir rol \u00fcstlenirken yayalar ya da trafikteki di\u011fer insanlar trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in nas\u0131l bir konumda yer al\u0131yor.? Asl\u0131na bakarsan\u0131z, bu alandaki literat\u00fcr\u00fcn de bize s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere, e\u011fer herhangi bir arac\u0131n i\u00e7erisinde de\u011filseniz \u201czarar g\u00f6rmesi daha kolay\u201d olarak kabul edilen grup i\u00e7erisinde yer al\u0131yorsunuz. Yayalar, ya\u015fl\u0131 ve engelli insanlar, motorlubisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, ve di\u011fer gruplar bu s\u0131n\u0131f\u0131n i\u00e7inde yer al\u0131yor (Houten, Nd.).<\/p>\n

S\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131na geri d\u00f6necek olursak, \u00fc\u00e7 tip s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131ndan bahsedebiliriz; bilgiye dayal\u0131 davran\u0131\u015flar, kurala ba\u011fl\u0131 davran\u0131\u015flar ve beceriyle ilgili davran\u0131\u015flar (Oppenheim &Shinar, 2011). Anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn davran\u0131\u015flar\u0131 ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131yla ilgili ne kadar bilgisi oldu\u011funa g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Daha acemi bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn trafikte hata yapmas\u0131 daha olas\u0131d\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc mevcut trafikteki kurallara ne kadar hakimse o kadar sorunsuz bir s\u00fcr\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015ftirir. Son olarak, ki\u015fisel beceriler de g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015fte \u00f6nemli rol oynar. Fakat kritik bir bulguyu sizinle payla\u015fmak isterim. Deneyimli s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin trafik kurallar\u0131 konusunda daha bilgili olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek daha az hata yapaca\u011f\u0131n\u0131 varsayar\u0131z de\u011fil mi?<\/p>\n

Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar bunun aksini g\u00f6steriyor. Tecr\u00fcbeli s\u00fcr\u00fcc\u00fcler beceri ve kural konusunda daha ilerde olsalar da trafikteki kurallar\u0131 daha \u00e7ok ihlal ediyorlar. Ayr\u0131ca kazalara sebebiyet veren durumlar incelendi\u011finde tecr\u00fcbenin \u00e7ok da bir etkisi olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu bulgudan yola \u00e7\u0131karak, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik i\u00e7in at\u0131lan ad\u0131mlarda odak noktas\u0131 de\u011fi\u015ftirilebilir. Buna bireysel seviyede bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda trafikteyken tecr\u00fcbemize g\u00fcvenerek yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hatalar\u0131 de\u011fi\u015ftirebiliriz. Daha do\u011frusu \u201cbir \u015fey olmaz\u201d zihniyetiyle ihlal etti\u011fimiz kurallara daha ba\u011fl\u0131 kalabiliriz. Kapsam\u0131 geni\u015fletip daha kurumsal a\u00e7\u0131dan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek de, yerel y\u00f6netimlerin trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in geli\u015ftirdikleri \u00e7al\u0131\u015fma ve programlara farkl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 getirmeleri gerekmektedir. Bunun i\u00e7in yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmal\u0131 ve \u00f6nlemler ve uygulamalar \u00fc\u00e7 farkl\u0131 boyutu kapsamal\u0131d\u0131r. Bu boyutlar\u0131 en basit haliyle \u00e7evre, insan ve ara\u00e7 olarak basit \u015fekilde tarif edebiliriz. Hepsi ayr\u0131 ayr\u0131 incelendikten sonra aralar\u0131ndaki etkile\u015fim de tarif edilerek trafik g\u00fcvenli\u011fi uygulamalar\u0131nda odak noktas\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Bireysel ve yerel ad\u0131mlar\u0131 biraz daha a\u015f\u0131p d\u00fcnya genelinde trafik g\u00fcvenli\u011fi temas\u0131n\u0131 tart\u0131\u015facak olursak, mant\u0131kl\u0131 bir karar vermi\u015f oluruz. Art\u0131k aradaki duvarlar\u0131n kalkt\u0131\u011f\u0131 ve uluslar\u0131n anl\u0131k ve h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde birbirinden haberdar oldu\u011fu bir d\u00fcnyada ya\u015f\u0131yoruz. Asl\u0131nda trafik g\u00fcvenli\u011fine b\u00f6yle geni\u015f perspektiften bakmak daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r. Yukarda sordu\u011fumuz soru bu noktada da \u00f6nem arz etmektedir. Norve\u00e7 ne yap\u0131yor da trafik kazalar\u0131n\u0131 \u00f6nl\u00fcyor? Kolombiya trafik g\u00fcvenli\u011fine bir de Norve\u00e7\u2019in bakt\u0131\u011f\u0131 gibi baksa sonu\u00e7lar nas\u0131l olurdu? Ya da Norve\u00e7 trafik g\u00fcvenli\u011fine belli bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131rd\u0131 da m\u0131 b\u00f6yle oldu, yoksa Norve\u00e7\u2019in trafikten ba\u011f\u0131ms\u0131z ba\u015fka konularda att\u0131\u011f\u0131 ad\u0131mlar m\u0131 trafi\u011fi bu denli g\u00fcvenli hale getirdi? Bu sorulara cevap verdi\u011fimizde uluslar\u0131n trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda birbirinden nas\u0131l faydalanabilece\u011fini daha iyi anlam\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n

Trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00fczerine konu\u015fulan fakat hala geli\u015fme evresinde olan bir ba\u015fka konu ise; s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar. Teknolojinin bir \u00e7ok alandaki etkisi zaten g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde.\u00d6rne\u011fin insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131 ve ev temizleyen robotlar \u00e7oktand\u0131r hayat\u0131m\u0131zda. S\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar\u0131n da trafikte etkinle\u015ferek hayat\u0131m\u0131za dahil olaca\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Fakat trafikte bu tip ara\u00e7lar\u0131 yayg\u0131n \u015fekilde kullanabilmek sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar kolay de\u011fil. Hatta insans\u0131z hava arac\u0131 ve ev temizli\u011fi yapan robotlarla k\u0131yasland\u0131\u011f\u0131nda olduk\u00e7a zor. \u00c7\u00fcnk\u00fc trafikten bahsediyoruz. S\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131labilmesi i\u00e7in t\u00fcm trafik i\u015fleyi\u015finin yeniden yap\u0131lanmas\u0131 ve insanlar\u0131n bu konuda e\u011fitilmesi gerekir. Bunlar da hayli zaman al\u0131r gibi duruyor.<\/p>\n

S\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcndeme getirilmesi bir\u00e7ok sebebe dayan\u0131yor. \u00d6zellikle kazalar\u0131n bir\u00e7o\u011funun dikkatsizlikten ya da uykusuzluktan kaynaklan\u0131yor olmas\u0131, trafik g\u00fcvenli\u011finde insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn etkisini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. Yani uyumaya ihtiyac\u0131 olmayan, hi\u00e7bir \u015fekilde dikkati da\u011f\u0131lmaya bir mekanizma geli\u015ftirebilirsek trafikte g\u00fcvenli\u011fin artaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekte. Bir bak\u0131ma insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ortadan kalkmas\u0131 demek s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar\u0131n devreye girmesi demek. Fakat \u015funu da belirtmek gerek; yar\u0131 otomatik ara\u00e7lar da \u00fcretilebilir ve bu ara\u00e7larda insan fakt\u00f6r\u00fc hala i\u015fin i\u00e7inde.<\/p>\n

Yar\u0131 otomatik bir ara\u00e7ta s\u00fcr\u00fcc\u00fc de yar\u0131 aktif bir \u015fekilde rol al\u0131yor. Beklenmeyen bir durumla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda kontrol s\u00fcr\u00fcc\u00fcye ge\u00e7iyor ve karar\u0131 veren taraf o oluyor. Bu beklenmeyen olay ya\u015fanana kadar s\u00fcr\u00fcc\u00fc s\u00fcr\u00fc\u015fle ilgili hi\u00e7bir konuyla ilgilenmiyor. Fakat beklenmeyen olay ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 esnada s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde dikkatini toplay\u0131p duruma bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirmesi ve karar vermesi olduk\u00e7a zorla\u015f\u0131yor (Weller &Schlag, 2016). Bu tamam\u0131yle insan zihninin i\u015fleyi\u015fiyle ilgili bir konu ve yar\u0131 otomatik ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131 yaratacak gibi duruyor.<\/p>\n

Trafik g\u00fcvenli\u011finde insan psikolojisinden s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131na, otomatik ara\u00e7lardan trafikte zarar g\u00f6rmesi daha muhtemel yayalara kadar bir\u00e7ok tart\u0131\u015fmaya de\u011fer konu var ve hepsi trafi\u011fe kar\u0131\u015fan herkesi ilgilendiriyor. D\u0131\u015far\u0131ya ad\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 att\u0131\u011f\u0131m\u0131z esnada yaln\u0131zca kendi kararlar\u0131m\u0131zdan de\u011fil, etraf\u0131m\u0131zdaki yani trafikteki di\u011fer insanlar\u0131n verdi\u011fi kararlardan da etkileniyoruz. Hatta trafik bizim di\u011fer insanlarla en \u00e7ok etkile\u015fime girip, birbirimiz \u00fczerinde en ciddi etkileri b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir yer niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize, hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlarla yan yana ara\u00e7 kullan\u0131yoruz, hep birlikte \u0131\u015f\u0131klarda bekliyoruz ve bazen yan\u0131m\u0131zdaki arac\u0131 ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Esas\u0131nda olduk\u00e7a kaotik bir ortamda yolumuzu bulmaya \u00e7al\u0131\u015farak olduk\u00e7a zor bir i\u015fi ba\u015far\u0131yoruz. Yap\u0131lan t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n amac\u0131 da bu zor i\u015fte bize \u00f6nderlik etmek. Bu kaotik ortamda kimsenin zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yoruz. \u00d6n\u00fcne ge\u00e7ilemeyecek durumlar varsa da bunlar\u0131n bilincine varmak amac\u0131m\u0131z. Toplum olarak bilincimiz artt\u0131k\u00e7a tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z insanlarla payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yollarda birbirimize g\u00fcvenerek daha emin ilerleyebiliriz.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tAlara AKCAN - Trafik G\u00fcvenli\u011fi: Neler Yapabiliriz?\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

7\u2019den 70\u2019e hepimiz yola ad\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 att\u0131\u011f\u0131m\u0131z anda ula\u015f\u0131m\u0131n do\u011fas\u0131 gere\u011fi trafi\u011fin bir par\u00e7as\u0131 oluyoruz. Ancak en son ne zaman i\u015fe\/okula gitmek i\u00e7in evden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda trafik kazas\u0131na kar\u0131\u015fma riskiniz oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz? Ne yaz\u0131k ki \u00e7o\u011fumuz bir kazaya \u015fahit ya da dahil olmadan g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcndeki ger\u00e7e\u011fi g\u00f6remiyoruz. \u00d6yle ki T\u00fcrkiye\u2019de 2021 y\u0131l\u0131nda 1 milyon 186 bin 153 trafik kazas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fti (T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu, 2022) ve \u015f\u00fcphesiz, hepimiz i\u00e7in trafik kazalar\u0131 g\u00fcndelik ya\u015fant\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6l\u00fcmlerle ve yaralanmalarla tehdit eden bir unsur. Ancak biz hala bu kazalara kar\u0131\u015fma riskimizin \u015fanstan daha fazlas\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilece\u011finin bilincinde de\u011filiz. Fakat trafik kazalar\u0131na yol a\u00e7an fakt\u00f6rleri tan\u0131mak ve onlardan uzak durarak kazaya kar\u0131\u015fma riskimizi azaltmam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

Peki trafikte g\u00fcvenli\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in neler yap\u0131labilir? \u00d6ncelikle \u015funu unutmamal\u0131y\u0131z ki trafikte t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 risk alt\u0131nda olsalar dahi yayalar, bisikletliler gibi incinebilirli\u011fi y\u00fcksek olan gruplar tehlikelere daha a\u00e7\u0131k. Bu sebeple yayalar\u0131n dahil oldu\u011fu kazalar incelendi\u011finde kaza sorumlulu\u011fu pay\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fclerde daha fazla oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz (Houten, 2011). Ara\u00e7 kullanmada yetkin olmak i\u00e7in s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn ya\u015f\u0131 ve g\u00f6rme yetisi gibi yeterlilikler, ara\u00e7 s\u00fcrmenin yaya olmaya k\u0131yasla bir imtiyaz olmas\u0131 ve \u00e7ocuklar ve ya\u015fl\u0131lar gibi yaya gruplar\u0131n\u0131n bili\u015fsel ve\/veya fiziksel olarak ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri kadar yetkin olmayan gruplar\u0131 da i\u00e7ermesi sebebiyle ara\u00e7lar\u0131n sorumlulu\u011fu daha fazla. Dolay\u0131s\u0131yla, hangi yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 grubuna dahil olursak olal\u0131m risklere daha a\u00e7\u0131k olan gruplar\u0131 tan\u0131mam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n

Bireysel d\u00fczeyde \u00fcst\u00fcm\u00fcze d\u00fc\u015fen g\u00f6revlerden biri de yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131nda olmak. Elbette pek \u00e7o\u011fumuz uymam\u0131z gereken trafik kurallar\u0131n\u0131 biliyoruz. Ancak teorik olarak sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131 biliyor olmam\u0131z ne yaz\u0131k ki pratikte de uyguluyor oldu\u011fumuz anlam\u0131na gelmiyor. \u00d6yle ki, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin fren yerine gaza basmak gibi kas\u0131ts\u0131z hatalar\u0131 ve kurallar\u0131 bilmemesinden yan\u0131 s\u0131ra kurallara kas\u0131tl\u0131 olarak uymamas\u0131ndan da kaynaklan\u0131yor. Yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kendilerinin kazaya kar\u0131\u015faca\u011f\u0131 riskinin daha az olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmesi gibi yanl\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 ise g\u00fcvenli\u011fe ili\u015fkin tehditlerden bir di\u011feri. K\u0131saca, trafik kemerimizi takmak, h\u0131z limitlerine uymak ve kaza riskimizi az\u0131msamamak gibi basit ama hayat kurtaran uygulamalarla bile g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in \u00fczerimize d\u00fc\u015fen sorumlulu\u011fu ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in ad\u0131mlar atm\u0131\u015f oluyoruz.<\/p>\n

\u00d6rg\u00fctsel d\u00fczeyde ise taksi ve t\u0131r \u015fof\u00f6rleri gibi profesyonel s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 \u015firketlerin politikalar\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler geli\u015fimleri destekleyebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu alanda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fi yeti\u015ftirmek i\u00e7in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman bask\u0131s\u0131, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015firket taraf\u0131ndan \u00f6nemsenmemesi ve gerekli g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin al\u0131nmamas\u0131 gibi fakt\u00f6rler profesyonel s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ve trafikte etkile\u015fime ge\u00e7tikleri di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kazaya kar\u0131\u015fma riskini art\u0131r\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, t\u0131r \u015fof\u00f6rlerinin teslimat zamanlar\u0131n\u0131n daha esnek belirlenmesi, \u015fof\u00f6rlerin uzun yolculuklarda makul seviyelerde dinlenmelerinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131p kazalara dahil olma \u015fans\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Bir ba\u015fka \u00f6rnek ise son zamanlarda medyada s\u0131k\u00e7a duydu\u011fumuz motosikletli kuryelerle ilgili. Bu kuryelerle \u00e7al\u0131\u015fan \u015firketler de yine zaman bask\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in esnek bir teslimat zaman\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 benimseyebilirler. B\u00f6ylece incinebilir risk grubunda olan ve agresif \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na maruz kalan kuryelerin kaza riskleri azalt\u0131labilir.<\/p>\n

\u00dclke d\u00fczeyinde ise e\u011fitim ve denetim alanlar\u0131nda yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 sorumluluklar\u0131 hakk\u0131nda bilin\u00e7lendirmeye y\u00f6nelik d\u00fczenlemelere gidilebilir. \u00d6rne\u011fin, ehliyet e\u011fitimlerinde var olan psikomotor ve bili\u015fsel testlerin yan\u0131 s\u0131ra, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin farkl\u0131 yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 konumlar\u0131nda haklar\u0131n\u0131n ve sorumluluklar\u0131n\u0131n bilgisinin test edildi\u011fi bir sim\u00fclasyon eklenebilir. Bu sayede s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin incinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na olan duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131labilir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, trafikte s\u00fcr\u00fcc\u00fc ihlallerini azaltmaya y\u00f6nelik denetimlerde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye\u2019de hali haz\u0131rda uygulanmakta olan radar sistemi, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi kontrollerin daha gizli yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6ncesinde s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin bilgilendirilmedi\u011fi \u015fekillerde y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir. Sonras\u0131nda, h\u0131z limitlerini ihlal eden s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ve adilce cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir yasal uygulama kanal\u0131 kullan\u0131labilir. B\u00f6ylece h\u0131z limitlerine uyma davran\u0131\u015f\u0131n genellenme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 artar.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 seviyede ise s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafikte \u201cneleri ger\u00e7ekle\u015ftirdik?\u201d ve \u201cneleri ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz\u201d sorular\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmeleri yap\u0131labilir. T\u00fcrkiye\u2019nin ve d\u00fcnyan\u0131n trafik g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin ekonomik (yol altyap\u0131lar\u0131 ve g\u00fcvenlikle alakal\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 yat\u0131r\u0131mlar ve trafikteki ara\u00e7 say\u0131lar\u0131 vb.), demografik, ekolojik durumu ve k\u00fclt\u00fcrel norm \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri gibi fakt\u00f6rler analiz edilip bir yol haritas\u0131 \u00e7izilebilir. \u00d6rne\u011fin \u015fu s\u0131ralar tam otonom s\u00fcr\u00fc\u015fle ilgili pek \u00e7ok yenili\u011fe \u015fahit oluyoruz ve d\u00fcnya yapay zekalar\u0131n rol\u00fcn\u00fcn artmas\u0131n\u0131n muhtemel oldu\u011fu bir y\u00f6ne do\u011fru ilerliyor. Uluslararas\u0131 seviyede ger\u00e7ekle\u015ftirilen trafik g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin analizler bizlere \u201cyeniliklere adapte olabilir miyiz?\u201d veya \u201cadapte olabilmemizi h\u0131zland\u0131racak fakt\u00f6rler nelerdir?\u201d gibi sorular\u0131n yan\u0131tlar\u0131n\u0131 \u015fu ana kadar g\u00fcvenli bir trafik i\u00e7in at\u0131lan ad\u0131mlar\u0131 da de\u011ferlendirerek verebilir.<\/p>\n

Son olarak, yukar\u0131da da bahsetti\u011fim gibi ilerleyen y\u0131llarda otonom ara\u00e7lar\u0131n etkinli\u011finin artaca\u011f\u0131 veya daha farkl\u0131 ara\u00e7larla yeni kullan\u0131c\u0131 gruplar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 bir trafik ortam\u0131 olas\u0131 olabilir. Ancak bu noktaya gelmeden \u00f6nce bizim \u015fu anki seviyede insan fakt\u00f6r\u00fcnden kaynaklanan trafik g\u00fcvenli\u011fi tehditlerinin bilincine varmam\u0131z ve ba\u015fa \u00e7\u0131kmam\u0131z gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ileride yapay zekan\u0131n etkinli\u011finin artmas\u0131, bu otonom teknolojilerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 daha iyi bilen ve kendi sorumlulu\u011fun fark\u0131nda olan kullan\u0131c\u0131lara daha \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131n olmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Bu bilinci \u015fu an yakalarsak ileride bu konforlu teknolojilere trafik g\u00fcvenli\u011fini de iyile\u015ftirebilecek \u015fekilde adapte olmam\u0131z kolayla\u015f\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fu anda trafikteki yerimizin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131racak uygulamalar\u0131n bireysel, \u00f6rg\u00fctsel, \u00fclkesel ve uluslararas\u0131 d\u00fczeylerde geli\u015ftirilmesi ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi a\u015fik\u00e2r.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR - Trafik G\u00fcvenli\u011fi \u00dczerine\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Haberlerde kaza haberlerini \u00e7ok\u00e7a g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fczd\u00fcr. \u0130statiklere g\u00f6re ise her y\u0131l yaklas\u0131k 1.3 milyon insan trafik kazalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc hayat\u0131n\u0131 kaybediyor, 20-50 milyon insan ise \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olmayan \u015fekilde yaralan\u0131yor. Bu bilgiler bize pek de g\u00fcvenli bir trafik atmosferinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u015faret ediyor. Trafik g\u00fcvenli\u011fi ise hepimizin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu g\u00fcvenli trafik ortam\u0131n\u0131 sa\u011flar.\u00a0 Kaza riskinin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu bir d\u00fczende trafikte olmak, yaralanmalar\u0131 ve olas\u0131 \u00f6l\u00fcmleri \u00f6nlemek trafik g\u00fcvenli\u011fi ile ilgilidir. Trafik g\u00fcvenli\u011fi bir\u00e7ok insan\u0131n can g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n

\u00d6zellikle baz\u0131 kesimler, k\u0131r\u0131lgan kesim olarak adland\u0131rabilece\u011fimiz dezavantajl\u0131 gruplar, genel olarak yayalar daha \u00e7ok tehlike alt\u0131ndad\u0131r. Engelli bireyler, \u00e7ocuklar, ya\u015fl\u0131lar ile birlikte bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri de dezavantajl\u0131 gruplar aras\u0131nda say\u0131labilirler. K\u0131r\u0131lgan grup olmalar\u0131n\u0131n sebebi hasar almaya daha a\u00e7\u0131k olmalar\u0131 ile a\u00e7\u0131klanabilir, onlar\u0131 koruyan herhangi bir ara\u00e7 ya da bir ekipman ara\u00e7lar\u0131n i\u00e7indeki s\u00fcr\u00fcc\u00fclerle k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda pek yoktur. \u00c7arp\u0131\u015fma oldu\u011funda en b\u00fcy\u00fck hasar\u0131 onlar al\u0131r. Bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri de kask taksa da, bir ara\u00e7 \u00e7arpt\u0131\u011f\u0131nda o \u00e7arp\u0131\u015fma an\u0131ndaki g\u00fcc\u00fc elimine edecek bir araca sahip de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ve yayalar\u0131n \u00e7e\u015fitli hatal\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 olabilmekte. Bu da yayalar\u0131 daha da dezavantajl\u0131 ve riskli bir durumda b\u0131rakabilmektedir. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler alkoll\u00fc halde ara\u00e7 kullan\u0131yorlarsa, dikkatleri da\u011f\u0131n\u0131ksa, yorgunlarsa, d\u00fcrt\u00fcsel hareket ediyorlarsa kaza riski daha fazlad\u0131r. S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin davran\u0131\u015flar\u0131 \u00e7e\u015fitli modellerle de a\u00e7\u0131klanabilmektedir. Davran\u0131\u015f modellerini anlarsak davran\u0131\u015flar\u0131 nas\u0131l de\u011fi\u015ftirebilece\u011fimize dair de fikir edinebiliriz.Bu konuda bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 \u00d6rne\u011fin, Planlanm\u0131\u015f Davran\u0131\u015f Teorisi\u2019ne g\u00f6re, \u00e7e\u015fitli davran\u0131\u015flar \u00fczerine tutumlar\u0131m\u0131z, inan\u00e7lar\u0131m\u0131za g\u00f6re ki\u015fisel normlar\u0131m\u0131z, ya da bir \u015feyi kontrol edebilece\u011fimize dair olan inanc\u0131m\u0131z bizim bir davran\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in gerekli olan niyetimizi etkileyebilir. \u00d6rne\u011fin, bo\u015f bir yolda biraz h\u0131zl\u0131 gitmeyi e\u011fer \u00e7ok k\u00f6t\u00fc g\u00f6rm\u00fcyorsak, tutumumuz negatif de\u011filse, yolda aniden biri durdu\u011funda durumu kontrol edebilece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsak h\u0131zl\u0131 gitmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Ba\u015fka bir teoriye g\u00f6re ise tehlike alg\u0131m\u0131z, ger\u00e7ekten bir \u015feyi tehlikeli bulup bulmay\u0131\u015f\u0131m\u0131z davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zda etkili olabiliyor. T\u00fcrkiye\u2019de bir\u00e7ok insan\u0131n bir\u00e7ok durumu pek \u201ctehlikeli\u201d bulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u201caman hallederiz\u201d \u015feklinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6zlemlemek bence m\u00fcmk\u00fcn. Bo\u015f bir yolda h\u0131zl\u0131 gitmek, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin her \u015feyi kontrol edebileceklerine dair alg\u0131lar\u0131, olaylar\u0131n ger\u00e7ek tehlike seviyelerini g\u00f6rememeleri, belki \u00e7evrelerinden de hep bu tip \u00f6rnekler g\u00f6rmeleri ve kural ihlaline s\u0131cak bakmalar\u0131 ile birlikte yayalar daha da tehlikeye a\u00e7\u0131k hale geliyor. Yayalar da k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta yolun kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fmamal\u0131, her zaman i\u00e7in \u00fc\u015fenmeden \u00fcst ge\u00e7itleri kullanmal\u0131lar. Acelecilik ve dalg\u0131nl\u0131k yayalar\u0131 yine daha dezavantajl\u0131 durumlarda b\u0131rakabilir. Ancak, trafik kazalar\u0131nda genel olarak s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n incelenmesi daha da \u00f6nem arz etmekte, ve s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin sorumlulu\u011fu daha fazlad\u0131r. Nedenlerine gelirsek, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin beceri, bilgi, g\u00f6r\u00fc\u015f kabiliyeti gibi bir\u00e7ok konuda minimum standart\u0131 yakalamas\u0131 istenmekte, y\u00fcr\u00fcmek ve yaya ula\u015f\u0131m\u0131nda ise bu s\u00f6z konusu de\u011fildir. \u0130kinci olarak araba s\u00fcrmek bir ayr\u0131cal\u0131k, hak de\u011fildir, y\u00fcr\u00fcmek ise hakt\u0131r, herkes y\u00fcr\u00fcyebilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak yayalar s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin kabiliyetlerine sahip olmayabilir, dezavantajl\u0131 gruplar, \u00f6rne\u011fin ya\u015f\u00e7a k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar da yaya olabilir. S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin olduk\u00e7a dikkatli olmas\u0131, ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n incelenmesi gerekmektedir. Bir\u00e7o\u011fumuz haberlerde \u201cYine trafik can ald\u0131.\u201d tarz\u0131 ba\u015fl\u0131klar g\u00f6rm\u00fc\u015f ve \u00e7e\u015fitli \u00fcz\u00fcc\u00fc kaza haberleriyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. \u201cTrafik canavar\u0131\u201d kelimesine a\u015finay\u0131z, ama s\u00fcr\u00fcc\u00fc etkisinden bahsetsek de, yol d\u00fczenlemelerinin de\u00a0 trafik kazalar\u0131 konusunda olduk\u00e7a \u00f6nemli bir etkisi var. Trafik g\u00fcvenli\u011fi s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f ve s\u00fcr\u00fc\u015f teknikleri ile ilgili olmak ile birlikte, yol d\u00fczenlemeleri, \u00e7evresel olarak gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 ile de ilgilidir. Hem s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmeli, hem de gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Amac\u0131m\u0131z daha g\u00fcvenilir bir trafik ortam\u0131 yaratmak olmal\u0131d\u0131r. Bu konuda \u00fclkelerin \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemeler yapmas\u0131 gerekmektedir. Bireysel ve ulusal anlamda \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00dclkemizde de pek g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Kaza oran\u0131 y\u00fcksektir ve trafik g\u00fcvenlik k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kazalarla ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrel davran\u0131\u015fsal \u00f6zellikler istatistiklere g\u00f6re mevcuttur. \u00c7ok \u00f6nemli bir veri olarak ise T\u00fcrkiye\u2019de insanlar belirsizlikten ka\u00e7\u0131nma noktas\u0131nda y\u00fcksek bir puana sahipler, kendilerini g\u00fcvende hissetmiyorlar. D\u00fczenli i\u015fleyen kurallara ve yasalara ihtiya\u00e7 duyulabilir. Ve bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re Finliler ve \u0130sve\u00e7liler trafik ortamlar\u0131n\u0131 stabil olarak de\u011ferlendirirken, T\u00fcrkler ve Yunanlar trafik ortam\u0131n\u0131 kaotik, ve \u00f6ng\u00fcr\u00fclemez buluyorlar. Bu kaotik ortam ise trafik g\u00fcvenli\u011fi hissiyat\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Daha stabil ve kurallara uyulan, d\u00fczenlemelerin yeterli oldu\u011fu bir trafik ortam\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Trafik \u00f6l\u00fcmleri ve kolektivist k\u00fclt\u00fcrler ve belirsizli\u011fe tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fck ili\u015fkili. Bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re ise yollardaki \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131m\u0131z Avrupa\u2019ya k\u0131yasla daha fazla. Trafikte pek g\u00fcvenli bir \u00fclke olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyebiliriz, \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapabiliriz. Ayr\u0131ca trafik g\u00fcvenli\u011fi yol d\u00fczenlemeleri ve yap\u0131lan politikalarla da olduk\u00e7a alakal\u0131d\u0131r. Bir\u00e7ok \u00fclkede ara\u00e7, araba odakl\u0131 bir d\u00fczen voldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz, yayalar\u0131n, bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n pek de \u00f6nemsenmedi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Amerika, Brezilya gibi T\u00fcrkiye\u2019de de ara\u00e7 odakl\u0131 bir d\u00fczen mevcut. K\u0131sa mesafeler bile ara\u00e7larla gidilebiliyor. T\u00fcrkiye\u2019de de bisiklet yolu gibi pek \u00e7ok imkan yeteri kadar mevcut de\u011fil, bu da bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri gibi dezavantajl\u0131 gruplar\u0131 daha \u00e7ok tehlikeye atmakta. \u015eu anda \u00a0trafik g\u00fcvenli\u011fi olarak \u00e7ok da iyi bir yerde de\u011filiz ve gitmiyoruz gibi duruyor. Amac\u0131m\u0131z, bunu \u00a0\u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemelerle de\u011fi\u015ftirmek olmal\u0131. \u00a0S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ula\u015f\u0131m sistemimiz de pek yok, \u00e7evrecili\u011fe dikkat eden, bisiklet yollar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltan te\u015fvik eden bir y\u00f6netim de yok. \u0130nsanlar toplu ta\u015f\u0131man\u0131n pahal\u0131 ya da kalabal\u0131k olmas\u0131, belki de optimum ko\u015fullarda olmamas\u0131 ile daha az \u00e7evreci bir yakla\u015f\u0131m olan bireysel ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 tercih edebiliyorlar. T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada Trafik g\u00fcvenli\u011finde s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131 s\u00fcr\u00fc\u015f stilleri ile birlikte, \u00fclkelerin politikalar\u0131, toplumun k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131, yollar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, yap\u0131lan uygulamalar ve d\u00fczenlemeler, yapt\u0131r\u0131mlar gibi bir\u00e7ok unsur \u00f6nem arz ediyor. Kaza risklerini azaltmak daha iyi bir trafik k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak m\u00fcmk\u00fcn. Bireysel olarak s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemli. E\u011fer agresif biri isek terapiye gidip \u00f6fke problemimiz \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fabiliriz. Alkol sorunumuz varsa ayn\u0131 \u015fekilde uzmanlardan yard\u0131m alabiliriz. Emniyet kemeri takmayan tan\u0131d\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 uyarabiliriz. Organizasyonlar ya da \u015fehirler a\u00e7\u0131s\u0131ndan ise baz\u0131 d\u00fczenlemeler yap\u0131labilir. \u00c7al\u0131\u015fana de\u011fer verilmeyen ortamlarda kurallara uymamak daha yayg\u0131nd\u0131r. K\u0131s\u0131tl\u0131 saatte varaca\u011f\u0131 yere yeti\u015fmek zorunda olan bir otob\u00fcs \u015fof\u00f6r\u00fc kurallara uymay\u0131p daha h\u0131zl\u0131 gidebilir, sonunda ise kazalar olur. Uygun d\u00fczenlemeler, yedek \u015fof\u00f6rlerin oldu\u011fu uygun saatlerin belirlendi\u011fi bir sistemde kaza riski daha az olur. T\u00fcrkiye\u2019de de yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fma saatleri olabiliyor. Daha geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte, makro d\u00fczeyde d\u00fczenlemeler yap\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin h\u00fck\u00fcmetler daha kat\u0131 yasal d\u00fczenlemeler getirebilirler, daha \u00fcst bir a\u015famada ise ekonomi, demografi, k\u00fclt\u00fcr gibi unsurlar etkili oluyor. K\u00fclt\u00fcrel olarak \u201ckolektivitizm\u201d ya da \u201cbireyselcilik\u201d, ya da daha \u00f6nce de de\u011findi\u011fimiz gibi \u00a0\u201cbelirsizli\u011fi tolere edememek\u201d gibi k\u00fclt\u00fcrel etmenler etkili olabiliyor. K\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fim biraz daha zor g\u00f6z\u00fckebilir ama \u00e7e\u015fitli d\u00fczenlemelerle insanlar\u0131n belirsizli\u011fe tahamm\u00fcl edememe durumu de\u011fi\u015febilir, hiyerar\u015fi ile ilgili olarak \u201cg\u00fc\u00e7 uzakl\u0131\u011f\u0131\u201d terimi de mevcut. E\u015fitsizli\u011fi kabul etme ile ilgili bu durum e\u011fer toplumda ve y\u00f6netimde daha e\u015fit uygulamalar olursa kan\u0131ksanmayabilir ve de\u011fi\u015febilir. \u00dclkelerin ekonomik durumlar\u0131 da bu s\u00fcre\u00e7te etkili, ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 olan \u00fclkelerde arabalar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131rmak ve bir\u00e7ok durum s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in zorlu olabilir. Daha kalitesiz ikinci el arabalar\u0131 alabilirler. Ekonomik d\u00fczenlemeler de bu konuda yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda genel olarak yayalar\u0131n tehlikede oldu\u011fundan bahsetmi\u015ftik. Bunda \u015fof\u00f6rler y\u00fcksek oranda sorumlu, bir\u00e7ok s\u00fcr\u00fcc\u00fc ge\u00e7i\u015f \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yayalarda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor ve bu kural\u0131 ihlal ediyor. baz\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 belki e\u011fitim, yasal yapt\u0131r\u0131mlar, ve \u00e7e\u015fitli m\u00fchendislik uygulamalar\u0131 uygulanabilir. \u00d6rne\u011fin yayalara ge\u00e7i\u015f \u00f6nceli\u011fi verilmesi i\u00e7in park alanlar\u0131na \u00e7e\u015fitli bro\u015f\u00fcrler da\u011f\u0131t\u0131labilir. Daha \u00e7ok ceza sistemi uygulanabililir. Ve yollarda daha \u00e7ok i\u015faret olabilir. G\u00f6rme engelliler i\u00e7in de sesli i\u015faretler olabilir. \u00c7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re gece karanl\u0131kta daha \u00e7ok \u00f6l\u00fcmc\u00fcl trafik kazas\u0131 oldu\u011funun ve yayalar\u0131n daha \u00e7ok tehlikede oldu\u011fu bildirilmi\u015f. Gece g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kaza sebeplerinden biri olabilir. Geceleri daha \u00e7ok \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma kullanmak bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. Kimi yerler \u00e7ok \u0131ss\u0131z g\u00f6z\u00fckebiliyor ve yetersiz ayd\u0131nlatma olabiliyor. Hatta kalabal\u0131k \u00fcniversite kamp\u00fcslerinde dahi tamamen karanl\u0131k g\u00f6z\u00fcken alanlar olabiliyor. Daha \u00e7ok \u0131\u015f\u0131kland\u0131rma da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. Ayn\u0131 \u015fekilde bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri de olduk\u00e7a ma\u011fdur olabiliyor, daha \u00e7ok bisiklet yolu yap\u0131lmas\u0131 da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilecek durum. H\u00fck\u00fcmetlerin de bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131 bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri i\u00e7in daha g\u00fcvenli bir alan yaratacaktir. Ayn\u0131 zamanda teknolojinin geli\u015fmesi ile birlikte telefon ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayan yayalar i\u00e7in de kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek tehlikeli olabilir. Onlar i\u00e7in de Kore\u2019de oldu\u011fu gibi yerde yanan trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131, s\u00fcrekli yere bakarak y\u00fcr\u00fcd\u00fckleri i\u00e7in faydal\u0131 olabilir. Bu da m\u00fchendislik alan\u0131nda bir d\u00fczenleme a\u015famas\u0131na bir \u00f6rnek olarak verilebilir.<\/p>\n

E\u011fer \u00f6zetlersek trafik g\u00fcvenli\u011fi hepimizin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu, bireysel \u00f6l\u00e7\u00fcde, ya da daha geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte \u00fclkelerin, h\u00fck\u00fcmetlerin de d\u00fczenlemeleriyle geli\u015fme kaydedebilecek bir durum.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tCeren Beyzanur ARAS - Geli\u015fmekte olan \u00fclkemiz neden konu trafi\u011fe gelince geli\u015fmemekte?\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

\u015eu s\u0131ralar \u00e7o\u011fu \u00fclkenin g\u00fcndemi kendi kendini s\u00fcren yani otonom ara\u00e7lar. Halbuki hen\u00fcz tamamen insan kontrol\u00fc olmadan s\u00fcr\u00fc\u015f yetene\u011fi olan bu ara\u00e7lar \u00fcretilebilmi\u015f de\u011fil. Buna ra\u011fmen d\u00fcnya g\u00fcndemi kendini bu ara\u00e7lara haz\u0131rlam\u0131\u015f durumda. Peki neden hen\u00fcz \u00fcretimi dahi yap\u0131lmam\u0131\u015f bu ara\u00e7lar i\u00e7in bu kadar \u00e7aba sarf ediliyor? Hatta MIT\u2019den koskoca profes\u00f6rler Moral Machine diye bir site \u00fcretmi\u015fler. Bu sitede d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan insanlara otonom ara\u00e7 i\u00e7eren senaryolar sunup insanlar\u0131n fikrini al\u0131yorlar. \u0130ki milyondan fazla \u00e7\u00f6z\u00fclen bu test sizce neyi ama\u00e7l\u0131yor? Tabii ki otonom ara\u00e7ta olmay\u0131p insanlarda olan bir \u00f6zelli\u011fi \u00f6l\u00e7meyi. Makinelerin ahlaki se\u00e7imler yapabilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in insanlardan bu verilerin toplanmas\u0131 ama\u00e7lan\u0131yor. Ani bir kaza an\u0131nda \u015fimdi \u00fcretilen Tesla gibi yar\u0131-otonom ara\u00e7lar s\u00fcr\u00fc\u015f kontrol\u00fcn\u00fc insanlara devrediyor fakat tam-otonom ara\u00e7ta direksiyon dahi olmayabilir. B\u00f6yle bir durumda iki canl\u0131dan birinin tehlikeye at\u0131lmas\u0131 gerekirse bu ara\u00e7lar tek ba\u015f\u0131na karar almak zorunda. Yani, ani bir kaza an\u0131nda bu ara\u00e7taki insanlar\u0131n \u00f6lece\u011fi bir senaryoyu mu se\u00e7meli ara\u00e7 yoksa yoldaki yayay\u0131 m\u0131? Yaya ya\u015fl\u0131 ya da engelli biriyse o mu feda edilmeli? Ya yayalar ara\u00e7taki insanlardan fazlaysa o zaman kim feda edilmeli? Ara\u00e7 her zaman s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u00fc m\u00fc korumal\u0131? Bu durumda d\u0131\u015far\u0131daki canl\u0131lar i\u00e7in \u00f6l\u00fcm makinesi \u00fcretilmi\u015f olmaz m\u0131? \u0130\u015fte tam-otonom ara\u00e7 \u00fcretmekten zor olan \u015fey tam da bu: sorumluluk. Bu ara\u00e7lar\u0131 \u00fcretecek \u015firketler insanlar\u0131n \u00f6lmesi sonucu nas\u0131l sorumluluk almaktan ka\u00e7\u0131nacaklar\u0131n\u0131 planl\u0131yorlar. MIT Moral Machine deneyi de asl\u0131nda bu amaca hizmet edecek ara\u00e7lar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor. Bu ahlaki se\u00e7imleri arabalar yerine insanlar yaparsa \u015firketler de sorumlulu\u011fu y\u00fckleyecek birilerini bulmu\u015f olacak. Bu konu halledildi\u011finde yap\u0131lmas\u0131 gereken di\u011fer \u015feyler m\u00fchendislik ve yol \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gibi daha teknik i\u015fler olacak. Bir\u00e7ok \u00fclke de buna haz\u0131rlanmaya ba\u015fl\u0131yor gibi.<\/p>\n

\u00dclkemizde durum nedir diye soracak olursan\u0131z pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil maalesef. T\u00fcrkiye\u2019de trafikteki sorunlar saymakla bitmezken tam-otonom ara\u00e7tan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil maalesef. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, g\u00fcvenli ve mobil trafik konusunda dahi d\u00fcnyadan birka\u00e7 ad\u0131m gerideyken daha geli\u015fmi\u015f teknolojileri d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz zor. Maslow\u2019un hiyerar\u015fi piramidinde alt basamaklar\u0131 tamamlamadan \u00fcsttekilere ge\u00e7emedi\u011fimiz gibi bu sorunlar\u0131 da halletmeden tam-otonom arac\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz bir s\u00fcre zor olacak gibi.<\/p>\n

Bu sorunlardan ilki g\u00fcvenlik tabii ki. Trafikte \u00f6zellikle yaya g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamam\u0131z gerekiyor. Bunun yan\u0131nda bisikletli ve motorlu s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin de savunmas\u0131z oldu\u011funu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmal\u0131y\u0131z. Trafikte en b\u00fcy\u00fck sorun olan g\u00fcvenlik sorununun temel nedeni insan fakt\u00f6r\u00fc asl\u0131nda. Bizim insan\u0131m\u0131z\u0131n da sinir ve stres seviyesi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ortaya trafikte koca bir kaos do\u011fuyor. Korna sesleri, h\u0131z limitini a\u015fma, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011fa sabredememe, kar\u015f\u0131dakinin ufak bir hatas\u0131nda arabadan levyeyle inme sorunlar\u0131n sadece birka\u00e7\u0131. \u0130nsan fakt\u00f6r\u00fc trafik i\u00e7in bu kadar tehlikeliyken trafi\u011fin merkezindeki insanlar\u0131 birazc\u0131k kenara almak fena m\u0131 olurdu? Peki bunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn de tam-otonom ara\u00e7lardan ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6ylesem \u015fa\u015f\u0131r\u0131r m\u0131yd\u0131n\u0131z?<\/p>\n

Kendi kendine giden arabalarla ilgili ama\u00e7, trafikte g\u00fcvenli\u011fi artt\u0131rmak ve kazalar\u0131 azaltmak asl\u0131nda. Tam-otonom ara\u00e7lar, sens\u00f6rler, kameralar ve yaz\u0131l\u0131m gibi teknolojileri kullanarak \u00e7evrelerindeki di\u011fer ara\u00e7lar\u0131, yaya ve bisikletlileri ve \u00e7evresel fakt\u00f6rleri alg\u0131layarak kendilerini otomatik olarak y\u00f6netebilirler. Bu sayede araba s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn yapabilece\u011fi hatalardan veya unutkanl\u0131ktan kaynaklanabilecek kazalar \u00f6nlenir ve trafik g\u00fcvenli\u011fi art\u0131r\u0131l\u0131r. Otomatik s\u00fcr\u00fc\u015f modu sayesinde araba s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn s\u00fcrekli olarak trafikte dikkatli olmas\u0131na gerek kalmaz, b\u00f6ylece yorgunluk veya dikkatsizlik nedeniyle olu\u015fabilecek kazalar \u00f6nlenir. Tam-otonom ara\u00e7lar di\u011fer ara\u00e7larla ve yaya veya bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131yla etkile\u015fimlerini daha do\u011fru ve daha h\u0131zl\u0131 \u015fekilde yapabilirler. Bu ara\u00e7lar aras\u0131ndaki haberle\u015fme sayesinde trafik ak\u0131\u015f\u0131 daha verimli hale gelebilir ve s\u00fcr\u00fc\u015fte daha az enerji harcanabilir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce, \u00fclkemiz bu konuya daha fazla \u00f6nem verirse asl\u0131nda geride ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z trafik g\u00fcvenli\u011fi sorununu d\u00fcnyadan \u00f6nde bitirebiliriz.<\/p>\n

Peki genel olarak ne yapabiliriz? Trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda herkesin katk\u0131da bulunabilece\u011fi bir\u00e7ok fakt\u00f6r var. \u00d6ncelikle, e\u011fitim ve bilin\u00e7lendirme faaliyetlerine kat\u0131lmak, birey olarak bilin\u00e7lenmemize katk\u0131 sa\u011flar. Birey olarak bilin\u00e7lenme toplumun temel ta\u015flar\u0131 oldu\u011fumuz i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli. Kurulu\u015flar ve \u015fehirler, tam-otonom ara\u00e7lar konusunda e\u011fitim ve bilin\u00e7lendirme faaliyetleri d\u00fczenleyebilir, g\u00fcvenli yollar ve kav\u015faklar in\u015fa edebilir, kendi kendine giden ara\u00e7 teknolojisi uygulamalar\u0131n\u0131 destekleyebilir. \u00dclkeler, trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda yasalar\u0131 revize edebilir, e\u011fitim ve bilin\u00e7lendirme programlar\u0131n\u0131 geli\u015ftirebilir, kamuya a\u00e7\u0131k alanlar\u0131 g\u00fcvenli hale getirebilir ve kendi kendine giden ara\u00e7 teknolojisi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 destekleyebilir. Uluslararas\u0131 yap\u0131lar, tam-otonom ara\u00e7lar konusunda \u00fclkeler aras\u0131nda i\u015f birli\u011fi ve koordinasyon sa\u011flayabilir, ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar ve projeler d\u00fczenleyebilir, \u00fclkeler aras\u0131nda bilgi ve teknoloji payla\u015f\u0131m\u0131 yapabilir. Ayr\u0131ca, uluslararas\u0131 yap\u0131lar, trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00fclkelerin yasalar\u0131n\u0131 ve uygulamalar\u0131n\u0131 standartla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fabilir. T\u00fcm bu seviyelerde ortak \u00e7al\u0131\u015fmalarla tam-otonom ara\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi ve trafi\u011fe adapte edilmesi \u00e7ok daha kolay olacakt\u0131r. Daha g\u00fcvenli bir trafik i\u00e7in teknolojiden yararlanmak at\u0131lacak en mant\u0131kl\u0131 ad\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n

Daha g\u00fcvenli g\u00fcnlere.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR - Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 Artt\u0131rarak G\u00fcvenli Trafik K\u00fclt\u00fcr\u00fc Olu\u015fturmak \u00dczerine\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Trafik kurallar\u0131n\u0131n ne kadar gerekli oldu\u011funu hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Hepimizin trafikte olu\u015fan kazalar sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybeden insanlarla temas\u0131 vard\u0131r. Televizyonu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda haberlerde trafikte olu\u015fan kazalar ve sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili haber duyma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z epey y\u00fcksektir. Trafik \u00e7arp\u0131s\u0327mas\u0131 \u00f6l\u00fcmleri, d\u00fcnya genelinde \u00f6l\u00fcm sebepleri aras\u0131nda 10. s\u0131rada gelmektedir. Bu kazalar\u0131n bu kadar hayat\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde olmas\u0131, belki de bizim al\u0131\u015fmam\u0131za sebep olmu\u015ftur. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131ktan dolay\u0131 yeterince \u00f6nem veremesek de trafik g\u00fcvenli\u011fi kavram\u0131, hayat\u0131m\u0131zla sonu\u00e7lanabilecek \u00f6nemli bir konsepttir.<\/p>\n

Trafik g\u00fcvenli\u011fi dedi\u011fimiz kavram, ilk kazalar\u0131n meydana gelmesinden bu yana de\u011fi\u015ferek ve geli\u015ferek bug\u00fcnk\u00fc halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Trafik g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemi, trafi\u011fin a\u00e7\u0131k bir sistem olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131r. D\u00fczenli ve g\u00fcvenli bir trafik ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in bu kavram \u00f6nemlidir. Genel olarak maddi hasar, yaralanma, \u00f6l\u00fcm, yeti\u015fmi\u015f insan kayb\u0131, engelli kalma, par\u00e7alanm\u0131\u015f aile ve tedavi giderleri bu kazalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 aras\u0131nda s\u0131ralanabilir. Bu hasar\u0131n kaza yapanlara ve yak\u0131nlar\u0131na ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131 travmalar ise g\u00fcvensiz trafik ortam\u0131n\u0131n olumsuz di\u011fer \u00f6zelli\u011fidir. Trafikte var olan yayalar ve ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri her g\u00fcn potansiyel tehlike alt\u0131ndad\u0131r. Her birimiz tehlike alt\u0131nda olsak da baz\u0131 durumlar ortam\u0131 daha g\u00fcvensiz hale getirebilir. Bu durumlardan biri trafik levhalar\u0131n\u0131 bilmemek ya da \u00f6nemsememektir. Kazalar\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu kav\u015faklarda ge\u00e7i\u015f \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve yol hakk\u0131 \u00f6nceli\u011fi konular\u0131yla ilgili levhalara \u00f6nem vermemek yayg\u0131n yap\u0131lan hatalardand\u0131r. \u201cYol ver!\u201d veya \u201cDur!\u201d gibi levhalar\u0131n kav\u015faklarda bulunmas\u0131n\u0131n temel sebebi, ortaya \u00e7\u0131kabilcek kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 engellemektir. Son zamanlarda \u00fclkemizde ve d\u00fcnyada artan emniyet kemeri fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131ndan da bahsetmek gerekir. \u00d6zellikle otob\u00fcslerde yumu\u015fak bir \u00e7arp\u0131\u015f sa\u011flamas\u0131 i\u00e7in emniyet kemerinin \u00f6nemi anlat\u0131lmaktad\u0131r. Koltuktan \u00e7\u0131kman\u0131n engellenmesi ve kaza an\u0131nda insanlar\u0131 sabit tutmas\u0131 ile bilinen bu uygulama, g\u00fcvenli bir yol ortam\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bunu g\u00f6zard\u0131 etti\u011fimizde ise sadece kendimizin de\u011fil, arac\u0131m\u0131zdaki ve kar\u015f\u0131 ara\u00e7taki insanlar\u0131n da hayat\u0131n\u0131 tehlikeye atar\u0131z. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Trafikteki g\u00fcvenli ortam\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir baz\u0131 uygulamalar vard\u0131r: T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyada s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik konusunda elimizde bir\u00e7ok ara\u00e7 ve y\u00f6ntem vard\u0131r. Bunlar aras\u0131nda enerji verimlili\u011fi, yenilenebilir enerji, \u00e7evre dostu ula\u015fim, at\u0131k y\u00f6netimi ve do\u011fal kaynaklar\u0131n korunmas\u0131 gibi konular yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Trafikte s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik i\u00e7in yap\u0131labilinecek \u00f6nemli ad\u0131mlar aras\u0131nda:<\/p>\n

    \n
  • Ula\u015f\u0131m ihtiyac\u0131n\u0131 azaltmak (\u00f6rne\u011fin, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fe ve bisiklete y\u00f6nelmek)<\/li>\n<\/ul>\n

    * Elektrikli veya hidrojen gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131 kullanarak \u00e7evreyi kirletmeyen ara\u00e7lar tercih etmek<\/p>\n

      \n
    • Trafik yo\u011funlu\u011funu azaltmak (\u00f6rne\u011fin, telekomm\u00fcte \u00e7al\u0131\u015fma veya carpooling)<\/li>\n
    • Yollar\u0131n ve yolculuk rotalar\u0131n\u0131n planlanmas\u0131n\u0131 optimize etmek<\/li>\n
    • Trafik sistemlerini ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131 yeniden tasarlayarak daha az enerji t\u00fcketimini sa\u011flamak<\/li>\n
    • \u00d6nleyici tedbirler alarak trafik kazalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmak<\/li>\n<\/ul>\n

      D\u00fcnyada ve \u00fclkemizde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131 i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u201cg\u00fcvenli sistem\u201d uygulamalar\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Burada trafik \u00e7arp\u0131\u015fmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olsa da yaralanmalar ve \u00f6l\u00fcmler azalt\u0131labilir.<\/p>\n

      \u00c7evresel fakt\u00f6rler, bu fakt\u00f6rlerin s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u00fc ve yayay\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fi trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in ara\u015ft\u0131r\u0131lacak bir di\u011fer \u00f6nemli ba\u015fl\u0131klard\u0131r. Ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131 tasar\u0131m\u0131, yol g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00f6nemli noktalardan biridir. D\u00fcnya\u2019da da bunun \u00f6rne\u011fini g\u00f6rmekteyiz. D\u00fc\u015f\u00fck veya orta gelir d\u00fczeyinde olan \u00fclkelerin daha fazla risk alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc hem s\u00fcr\u00fcc\u00fc fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 hem de ula\u015f\u0131m a\u011flar\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131 g\u00fcvenli\u011fi olumsuz etkileyecek d\u00fczeyde olmaya yatk\u0131nd\u0131r. Bunun yan\u0131nda sosyoekonomik durumu y\u00fcksek \u00fclkelerde \u201cg\u00fcvenli sistem\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 daha \u00e7ok benimsenmi\u015f ve bu yakla\u015f\u0131mla birlikte \u00f6l\u00fcmleri ve yaralanmalar\u0131 \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 \u015fekilde a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekebilmi\u015flerdir. Herkes i\u00e7in g\u00fcvenli ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131, hayat kalitesi, toplumsal g\u00fcven ortam\u0131, e\u011fitim ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerine ula\u015f\u0131m i\u00e7in \u00f6nemli bir konumdad\u0131r. Her g\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ula\u015f\u0131m a\u011flar\u0131, sevdiklerimizin hayat\u0131n\u0131 riske ataca\u011f\u0131m\u0131z ortamlar olmamal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in at\u0131lacak ad\u0131mlardan ilki g\u00fcvenli bir ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131 yaratmay\u0131 hedefleyen sistematik bir yakla\u015f\u0131mken ikincisi bu ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131n\u0131 insanlarda fark\u0131ndal\u0131k yaratacak \u015fekilde yayaca\u011f\u0131m\u0131z ortamlarda anlatmakt\u0131r.<\/p>\n

      Hayattaki eylemlerimizin \u00e7o\u011fu al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131zla ilgilidir. \u00d6rne\u011fin trafikte emniyet kemeri kullanmaya al\u0131\u015fm\u0131\u015f biri, kullanmad\u0131\u011f\u0131nda kendini rahats\u0131z hissedecektir. Bunun yan\u0131nda emniyet kemeri kullanmayan ki\u015fi i\u00e7in kemeri takmak rahats\u0131zl\u0131k sebebi olabilir. Burada iki \u00f6rnekte de al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n bilin\u00e7li bir \u015fekilde hayat\u0131m\u0131zda yer edinmesinin trafik g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemini anlamaktay\u0131z. Ki\u015filer d\u00fczeyinde bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda gen\u00e7 ve erkek s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin, kad\u0131n ve ya\u015fl\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fclere g\u00f6re daha fazla kaza yapma e\u011filiminde olduklar\u0131 g\u00f6sterilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye'de cinsiyet rol\u00fc normlar\u0131 nedeniyle, anne baban\u0131n izni olmadan, ge\u00e7erli bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc belgesi olmadan arabaya binmek \u201chaval\u0131l\u0131k\u201d g\u00f6stergesi olarak g\u00f6r\u00fclmekte ve gen\u00e7 erkekler aras\u0131nda yayg\u0131n olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Cinsiyet rol\u00fc normlar\u0131n\u0131n trafik ortam\u0131nda etkisini azaltmak mikro d\u00fczey \u00f6nlemlerden biridir. T\u00fcrkiye\u2019deki i\u015f\u00e7i ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin g\u00fcvenli\u011fini konu edinmek orta d\u00fczeydeki \u00f6nlemlerden biridir. Bunun yan\u0131nda ulusal seviyedeki \u00f6nemlere gelecek olursak, tutarl\u0131 kurallar ve ilgili cezalar\u0131n olmas\u0131 ulusal seviyede al\u0131nacak \u00f6nemli \u00f6nlemlerdendir. \u00d6rne\u011fin \u00fclkemizde bu kurallar\u0131n her zaman tutarl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 bir ger\u00e7ektir. Bu nedenle s\u00fcr\u00fcc\u00fcler herhangi bir sorun olu\u015fmayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle trafik g\u00fcvenli\u011fini ihlal edebilirler. Magna seviyesinde al\u0131nacak \u00f6nlemler ise belki de al\u0131nmas\u0131 en g\u00fc\u00e7 \u00f6nlemlerdendir. \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011ferler milletlere k\u00f6k salm\u0131\u015ft\u0131r ve bir gecede de\u011fi\u015fmeyecektir. Bu anlamda mevzuat uyumsuzluklar\u0131na dikkat \u00e7ekilmesi, gerekli politik \u00f6nlemlerin \u00f6nceli\u011fe getirilmesi de bu seviyede al\u0131nacak \u00f6nemlerden olacakt\u0131r. Bu anlamda k\u00f6k salm\u0131\u015f politikalar\u0131n ve de\u011ferlerin de\u011fi\u015fmesi zor olsa da fark\u0131ndal\u0131kla birlikte de\u011fi\u015fim her zaman m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr!<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130layda ATAK\u00d6Y - Tedbir Gibi G\u00f6z\u00fcken Tedbirsizlikler\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Hepimizin de bildi\u011fi gibi trafik g\u00fcvenli\u011fi, insan hayat\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir konudur ve insan\u0131n kaliteli ya\u015fam\u0131 i\u00e7in en gerekli \u015feylerden biridir. \u0130statistiksel verileri bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00fclkemizde trafik kazalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden ya\u015fanan \u00f6l\u00fcmlerde bir \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %10,2 art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131. Ne yaz\u0131k ki bu \u00e7ok ciddi bir oran. \u00dcstelik geli\u015fen teknoloji ile bu oran\u0131n azalmas\u0131 beklenirken y\u00fcksek bir art\u0131\u015f s\u00f6z konusu. Bu durumun sebeplerine de\u011finmek gerekirse en ba\u015fta trafik kurallar\u0131nda ve trafikteki davran\u0131\u015flardaki ihmalden bahsedebiliriz. Hepimiz h\u0131zla geli\u015fen d\u00fcnyaya uyum sa\u011flamak i\u00e7in bir yerlere yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Lakin bu yeti\u015fme \u00e7abas\u0131 bize geri d\u00f6n\u00fclmez hatalara mal olabilir. Bir yerlere yeti\u015felim derken hayata yeti\u015femeyebiliyoruz.<\/p>\n

      Ne yaz\u0131k ki trafikteki tehlikelerden en \u00e7ok etkilenen gruplardan birisi de engelli yayalard\u0131r. Bu sorunun derinine inmek gerekirse bunun sebeplerinin en ba\u015f\u0131nda yayalar\u0131n trafikte g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fcklerinin az olmas\u0131 ve korunaks\u0131z olmalar\u0131 gelir. S\u00fcr\u00fcc\u00fclere oranla tehlikeyi fark etme ve o tehlikeden ka\u00e7\u0131nma olanaklar\u0131 \u00e7ok yoktur \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00fcr\u00fcc\u00fcler gibi h\u0131z yapabilme ihtimalleri yoktur. Zaten g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fckleri de az oldu\u011fu i\u00e7in bir yerlere yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015fan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmeme olas\u0131l\u0131klar\u0131 \u00e7ok fazlad\u0131r. Yayalar\u0131n bu sorunlar\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyada engelli yayalar\u0131n ya\u015fayabilece\u011fi zorluklar\u0131 tahmin etmek hi\u00e7 de zor olmasa gerek. Maalesef ki \u00fclkemizde engelli bireylerin trafik ortam\u0131nda zarar g\u00f6rmemeleri i\u00e7in bir \u00e7aba bulunmamakta. Yolda y\u00fcr\u00fcrken kald\u0131r\u0131mlarda g\u00f6rme engelli bireyler i\u00e7in \u201chissedilebilir y\u00fczey\u201d ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan yollar g\u00f6rm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fczd\u00fcr. Hi\u00e7 g\u00f6zlerinizi kapat\u0131p bu yoldan gitmeyi denediniz mi? E\u011fer denediyseniz ne demek istedi\u011fimi \u00e7ok iyi anlayacaks\u0131n\u0131z. Birka\u00e7 ad\u0131m sonras\u0131 ya park halindeki bir arabaya veya motosiklete \u00e7arpacak ya da bu hissedilebilir y\u00fczeyin yok oldu\u011funu fark edip yolunuzu kaybedeceksiniz. Ne kadar \u00fcz\u00fcc\u00fc de\u011fil mi? Bu ciddi sorunu ancak kendimiz ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda anlayabiliyoruz.<\/p>\n

      \u0130\u015fte bu sebeple bu ciddi konuya el atmak gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. D\u00fcnyada ortak olan bu sorun i\u00e7in bilgilendirici konferanslar ve reklam kampanyalar\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle engelli bireylere trafikte ve g\u00fcnl\u00fck hayatta ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlar sorulup bu sorunlara bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi getirilmelidir. Ayr\u0131ca bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnyaca olabildi\u011fince ortak olmas\u0131 da \u00e7ok \u00f6nemli. Engelli bir birey farkl\u0131 bir \u00fclkeye gitti\u011finde al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenden \u00e7ok da d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamas\u0131 onlar\u0131n refah\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00dclkemizde de insanlar\u0131 bilin\u00e7lendirmek ad\u0131na yap\u0131lan e\u011fitimler, reklamlar da bu sorunun bir nebze azalmas\u0131na veya ki daha az hasarla trafikte daha g\u00fcvenli bir ortam yarat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir ad\u0131m olacakt\u0131r. Sadece bunlarla yeterli kal\u0131nmamal\u0131d\u0131r. Zaten \u00fclkemizdeki en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biri de tedbir gibi g\u00f6z\u00fcken tedbirsizlikler de\u011fil midir? Kabartmal\u0131 yollar\u0131n var olmas\u0131 bu yollar\u0131n hala i\u015flevsel oldu\u011funu g\u00f6sterir mi? Zannetmiyorum. Bu y\u00fczden \u015fehirlerdeki belediyeler de uygulanan tedbirleri kontrol etme g\u00f6revini \u00fcstlenmelidir.<\/p>\n

      Peki biz bir birey olarak ne yapmal\u0131y\u0131z? En \u00f6nemli ad\u0131m engelli bireyleri anlamaktan ge\u00e7iyor. Yolda engelli bir birey g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde sakince onlar\u0131 korkutmadan yanlar\u0131na yakla\u015f\u0131p yard\u0131m isteyip istemediklerini sorabiliriz. Engelli bireyleri tehlikeye atacak bir durum g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde bu durumu yetkili mercilere iletebiliriz. Ve tabi ki en \u00f6nemlisi \u00e7evremizi bilin\u00e7lendirebiliriz.<\/p>\n

      Asl\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6z\u00fcken ad\u0131mlar\u0131n ne kadar b\u00fcy\u00fck ve g\u00fczel \u015feylere yol a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 bilmek ve yapm\u0131\u015f olmak i\u00e7in yapmamak bu soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm getirebilir. Bu sebeple \u00fclkemizin as\u0131l amac\u0131 t\u00fcm bireylere ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ortamda ve trafikte g\u00fcvenli bir ortam yaratmak olmal\u0131d\u0131r. Ve en \u00f6nemlisi de bu ortam\u0131 yaratt\u0131ktan sonra takip edilmesidir. Yani tedbirleri olu\u015fturmak kadar bu tedbirlerin takibini yapmak da bir o kadar \u00f6nemlidir. Umuyorum ki herkes i\u00e7in daha g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131 sa\u011flanabilir.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tEnes DUR\u011eUN - S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Trafik G\u00fcvenli\u011fine K\u00fcresel ve Ulusal \u00d6l\u00e7ekte Bir Bak\u0131\u015f\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Bu yaz\u0131n\u0131n merkezi temas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafiktir ve bu ba\u011flamda de\u011finilen; hareketlilik, yol i\u015ftirak\u00e7ileri, trafikte dinamikler ve de\u011fi\u015fkenlikler, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik gibi alt konular ile bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

      Hareketlili\u011fin hem toplumsal hem de bireysel d\u00fczeyde bu kadar artt\u0131\u011f\u0131 bir devirde trafik toplumun \u00e7ok ciddi bir kesimini ilgilendirir. Trafik g\u00fcvenli\u011fi, kamusal ya\u015fam\u0131n en \u00f6nemli y\u00f6nlerinden biridir. G\u00fcvenli trafik, yol i\u015ftirak\u00e7ileri trafikteyken emniyetle seyahat etmeleri, kazalardan kaynaklanan yaralanmalar\u0131 ve \u00f6l\u00fcmleri \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in gereklidir. \u0130kinci olarak g\u00fcvenli trafik \u00e7evre i\u00e7in de \u00f6nemlidir. G\u00fcvenli trafi\u011fi sa\u011flayarak havay\u0131 temiz tutabilir ve hava kirlili\u011fini azaltan ve herkes i\u00e7in daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evreyi destekleyen fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 azaltabiliriz ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir alternatifleri de\u011ferlendirerek g\u00fcvenli trafik i\u00e7erisine entegrasyonu i\u00e7in harekete ge\u00e7ebiliriz. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da g\u00fcvenli trafik ekonomimiz i\u00e7in \u00f6nem arz eder. Dikkatsiz ve emniyetsiz bir trafikte kaza yapma riskleri artar, bu da yaralanmalar\u0131na veya \u00f6lmelerine neden olabilir ve maddi hasarlar veya maa\u015f kay\u0131plar\u0131 nedeniyle mali kay\u0131plara neden olabilir. B\u00f6ylelikle g\u00fcvenli trafik, toplumdaki bir\u00e7ok ki\u015fiyi ilgilendirir ve etkiler, bu nedenle yol kazas\u0131 riskini azaltmak i\u00e7in \u00f6ncelikle hareketlilikte etkin olan i\u015ftirak\u00e7ileri ve de\u011fi\u015fkenleri daha sonra ise i\u00e7inde bulundu\u011fumuz sistem ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve i\u015fleyi\u015fini son olarak ise g\u00fcvenli seyahat al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 ve te\u015fvikinin \u00f6nemi g\u00fcncelli\u011fini ve merkezi konumu koruyacakt\u0131r.<\/p>\n

      Ba\u015flarken hareketlili\u011fin oldu\u011fu yerde trafi\u011fin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz ve \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda trafi\u011fin yaln\u0131zca \u015fehir i\u00e7i ve ulusal de\u011fil ayn\u0131 zamanda k\u0131talar aras\u0131 ger\u00e7ekle\u015firken hem geni\u015f \u00e7apl\u0131 hem de bireysel \u00f6l\u00e7ekte \u00e7ok h\u0131zl\u0131 ve s\u00fcrekli bir ak\u0131\u015f\u0131n oldu\u011fu yads\u0131namaz bir ger\u00e7ek olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor. Bununla beraber hareketlilik karayolu, denizyolu, demiryolunu veya havayolu de\u011fil art\u0131k; bunlar\u0131n da \u00f6tesine ge\u00e7erek uzay bo\u015flu\u011funda hayat\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7ok ciddi noktalar\u0131n\u0131 temas eden uydu ve ayg\u0131tlar\u0131m\u0131z\u0131n da tabi oldu\u011fu bir trafik s\u00f6z konusu. Elbet teki her hareketlili\u011fin oldu\u011fu yerde ayn\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fi ve kurallar\u0131 i\u015flenmesi beklenemez. Bunun ana sebebi hareketlili\u011fi olu\u015fturan payda\u015flar\u0131n farkl\u0131 ko\u015fullar ve i\u015fleyi\u015fi bar\u0131nd\u0131ran sistemler i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131 ve bu payda\u015flar\u0131n bulundu\u011fu sistemler i\u00e7erisinde farkl\u0131 karakteristik yap\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc pozisyon olarak daha \u00f6zelle\u015fmi\u015f konumland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik hem k\u00fcresel olarak hem de \u00fclkemiz i\u00e7in \u00f6nemli endi\u015felerdir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc'ne g\u00f6re trafik kazalar\u0131, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00f6nde gelen \u00f6l\u00fcm nedenlerinden biridir ve t\u00fcm k\u00fcresel \u00f6l\u00fcmlerin %31'ini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu durumda ba\u015fta k\u00fcresel daha sonra ulusal \u00f6l\u00e7ekteki durumumuzu k\u0131sa bir bak\u0131\u015f atacak olursak. D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde \u00fclkemizdeki gibi bir senaryoyla kar\u015f\u0131la\u015fmak gayet m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler art\u0131k daha k\u00fcresel \u00e7apta oluyor ve bununla beraber d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u015fehri birbirine s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde ba\u011fl\u0131 ve bu da \u00f6zellikle k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte \u00f6ne \u00e7\u0131kan \u015fehirler aras\u0131nda hareketlili\u011fi baki k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

      Tabi \u00fclkemizin bulundu\u011fu jeopolitik konum, demografik dinamikler ise fark yaratarak \u00f6ne \u00e7\u0131kan ciddi de\u011fi\u015fkenler aras\u0131nda. Bu sebeple, \u0130stanbul'un ula\u015f\u0131m a\u011f\u0131, yo\u011fun bir metro sistemi ve \u015fehri ve \u00e7evre il\u00e7eleri birbirine ba\u011flayan geni\u015f bir otoyol ve k\u00f6pr\u00fc a\u011f\u0131 ile d\u00fcnyan\u0131n en geli\u015fmi\u015f ula\u015f\u0131m a\u011flar\u0131ndan biri olarak kabul edilirken, yol s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ve y\u00fcksek hava kirlili\u011fi seviyeleri gibi bir dizi zorlukla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu sorunlar, son y\u0131llarda artan gelir seviyeleri nedeniyle artan ya\u015flanan n\u00fcfus ve artan ara\u00e7 sahipli\u011finin bir sonucu olarak \u015fehirdeki artan trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fti. T\u00fcrkiye, son y\u0131llarda trafikle ilgili kazalar\u0131 azaltmak ve \u015fehirdeki hava kalitesini iyile\u015ftirmek i\u00e7in bir dizi giri\u015fimde bulunuldu. Bunlar\u0131n aras\u0131nda 2023 y\u0131l\u0131na kadar t\u00fcm trafik \u00f6l\u00fcmlerini ortadan kald\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan bir karayolu g\u00fcvenli\u011fi politikas\u0131 olan Hedef S\u0131f\u0131r'\u0131n benimsenmesi yer al\u0131yor. Yeni politikalar ve artan say\u0131da insan\u0131n toplu ta\u015f\u0131may\u0131 tercih etmesine ra\u011fmen, \u0130stanbul'da ve T\u00fcrkiye'nin bir\u00e7ok ilinde \u00f6zel ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n y\u00fcksek kalmas\u0131 trafik kazalar\u0131nda her y\u0131l art\u0131\u015fa neden oluyor. Bu, alternatif ula\u015f\u0131m modlar\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek ve halk\u0131 \u00f6zel ara\u00e7lara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmaya te\u015fvik etmek i\u00e7in ek \u00f6nlemler \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

      Bu a\u015famada trafik i\u015ftirak\u00e7ilerinden kimlerin nas\u0131l risk alt\u0131nda oldu\u011fu, bizlerin nas\u0131l davran\u0131\u015flar sergiledi\u011fine g\u00f6z atmak faydal\u0131 olabilir. \u00d6ncelikle trafikten g\u00fcvenli\u011findeki a\u00e7\u0131kl\u0131ktan \u00f6t\u00fcr\u00fc bir\u00e7ok ki\u015fi muzdarip olabilir buna \u00f6rnek olarak tah\u0131l veya petrol y\u00fckl\u00fc bir deniz ta\u015f\u0131t\u0131n\u0131n kazas\u0131 sonucu b\u00fct\u00fcn bir \u015fehrin etkilenmesi hatta dolayl\u0131 olarak tehlikeye girmesi dahi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir bu da asl\u0131nda trafi\u011fin hayat\u0131m\u0131zda ne kadar merkezi ve girift bir yap\u0131 haline geldi\u011fini bir kez daha hat\u0131rlat\u0131r.<\/p>\n

      Peki g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131za bakacak olursak durum asl\u0131nda \u00e7ok da karma\u015f\u0131k de\u011fildir. \u015eunu bilerek d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek yollarda tehlikede olabilecek bir\u00e7ok insan var. \u00c7\u00fcnk\u00fc yollarda \u00e7ok fazla ara\u00e7 var ve trafi\u011fin payda\u015f\u00e7\u0131s\u0131 olan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kitle var, bu da kazalara yol a\u00e7abiliyor. Yollardaki tehlikeyi azaltmak i\u00e7in ise \u00f6ncelikli olarak daha dikkatli ara\u00e7 kullanmal\u0131 ve h\u0131z limitlerine uymal\u0131y\u0131z. Yolda g\u00fcvende kalabilmemiz i\u00e7in uymam\u0131z gereken baz\u0131 g\u00fcvenlik kurallar\u0131 da vard\u0131r. Hepimizin yollar\u0131m\u0131zda di\u011fer insanlar\u0131n g\u00fcvende olmas\u0131na yard\u0131m etme sorumlulu\u011fumuz var. Bu, araba kullan\u0131rken kurallara uymam\u0131z ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapmaya te\u015fvik etmemiz gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir. Bu kurallara uymazsak, baz\u0131 insanlar i\u00e7in yaralanmalara ve hatta \u00f6l\u00fcme neden olabilir.<\/p>\n

      Trafikte tehlikede olan insanlardan birka\u00e7 \u00f6rnek sayacak olursak. Listenin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu zaman yayalar olu\u015fturur:
      \n\u2022 \u00c7ocuklar \u2013 \u00e7ocuklar hen\u00fcz deneyimli yol i\u015ftirak\u00e7isi olmayabilir, bu nedenle nas\u0131l g\u00fcvenli seyahat edeceklerini bilmiyor olabilirler. Cep telefonu gibi \u015feyler de dikkatlerini da\u011f\u0131tabilir ve bu da kazalara neden olabilir.
      \n\u2022 Ya\u015fl\u0131 insanlar \u2013 ya\u015fl\u0131 insanlar, yoldaki beklenmedik durumlara gen\u00e7ler kadar h\u0131zl\u0131 tepki vermeyebilir. Bu onlar\u0131n bir kaza ge\u00e7irmelerine neden olabilir.
      \n\u2022 Bisiklet\u00e7iler \u2013 bisiklet\u00e7iler, yola daha yak\u0131n olduklar\u0131ndan ve etraflar\u0131n\u0131 g\u00f6rmekte zorlanabileceklerinden, yaralanmalara kar\u015f\u0131 arabalardaki insanlara g\u00f6re daha savunmas\u0131z olabilirler.
      \n\u2022 Motosiklet\u00e7iler \u2013 kendilerini yaralanmalara kar\u015f\u0131 koruyacak bir korunaklar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in motosiklet\u00e7iler arabalardaki insanlardan daha fazla kaza yapma riski alt\u0131ndad\u0131r.
      \n\u2022 Alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler \u2013 alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanan s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin kaza yapma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksektir \u00e7\u00fcnk\u00fc arac\u0131 d\u00fczg\u00fcn kullanamayabilirler.
      \n\u2022 Emniyet kemeri takmayanlar \u2013 emniyet kemeri takmayan yolcular, do\u011fru korumaya sahip olmad\u0131klar\u0131 takdirde bir kazada ciddi yaralanma veya \u00f6l\u00fcm riski alt\u0131ndad\u0131r.
      \nHepimiz kurallara uyarak ve dikkatli ara\u00e7 kullanarak yollar\u0131n daha g\u00fcvenli hale gelmesinde rol oynayabiliriz. Baz\u0131lar\u0131m\u0131z ise, alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanmamay\u0131 se\u00e7erek yollar\u0131 daha g\u00fcvenli hale getirerek yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bununla beraber dikkatli ara\u00e7 kullanmaya ve yolun kurallar\u0131na uymaya te\u015fvik ederek de yard\u0131mc\u0131 olabiliriz.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi s\u00f6z konusu oldu\u011funda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir dizi davran\u0131\u015flar vard\u0131r ve herkesin bunlar\u0131 \u00f6\u011frenmek i\u00e7in zaman ay\u0131rmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri yasa ve kurallard\u0131r. Trafik g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili yasalar ve kurallar \u00e7ok \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc yolu kullanan veya \u00e7evresinde y\u00fcr\u00fcyen herkesin korunmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olurlar. Yasalara uyarak ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde ara\u00e7 kullanarak, bir araba kazas\u0131na kar\u0131\u015fma ve yaralanma riskinizi azaltabilirsiniz. Trafik g\u00fcvenli\u011fi s\u00f6z konusu oldu\u011funda dikkate al\u0131nmas\u0131 gereken bir di\u011fer \u00f6nemli fakt\u00f6r hava durumudur. Belirli hava ko\u015fullar\u0131nda yol kazas\u0131 riski daha y\u00fcksektir, bu nedenle bir kazaya kar\u0131\u015fmamak i\u00e7in araba kullan\u0131rken veya toplu ta\u015f\u0131ma kullan\u0131rken bunlara dikkat etmeniz \u00f6nemlidir. Trafik g\u00fcvenli\u011finin bir di\u011fer \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 da i\u015ftirak\u00e7ilerin yollar ve \u00e7evrelerindeki trafi\u011fi bilmesidir.<\/p>\n

      Sona gelecek olursak g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik i\u00e7in yapmam\u0131z gereken ba\u015fta hareketlili\u011fin oldu\u011fu her yerde trafi\u011fin oldu\u011fu ve bunun d\u00fczenlenmesi i\u00e7in ba\u015fta trafik sistemin \u00f6l\u00e7e\u011finin belirlenmesi ve bunun etkile\u015fimde oldu\u011fu alt-\u00fcst-yan sistemlerle ili\u015fkisinin tespitinin yap\u0131lmas\u0131 temeli olu\u015fturmada ba\u015fl\u0131ca unsurlardand\u0131r. Bununla beraber unutulmamas\u0131 gereken en \u00f6nemli noktalar ise \u015funlard\u0131r: Bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011fda d\u00fcnya k\u00fcresel bir hala b\u00fcr\u00fcnd\u00fc ve bir\u00e7ok sistem ili\u015fki i\u00e7erisinde ve \u00e7ok dinamik bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6stermektedir. Bu sebeple g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik i\u00e7in sistemlerimizin esnek ve adaptif olmas\u0131 hayati bir \u00f6neme sahip. B\u00f6ylelikle de\u011fi\u015fen ko\u015fullara kar\u015f\u0131 \u00e7ok daha dirayetli ve g\u00fcvenli \u015fekilde ula\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz. Bunun i\u00e7in de trafik i\u015ftirak\u00e7ilerinin kimliklerinin belirlenmesi ve bunlara y\u00f6nelik kurallar, yasalar ve sistem i\u00e7erisinde haklar ve \u00f6nlemler almak bir o kadar da sistemin kendi i\u00e7erinde istikrar\u0131n\u0131n ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in gerekli g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ayr\u0131ca uluslararas\u0131 seviyede yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmalar\u0131n neticesinde elde etti\u011fimiz bilgi ve veri havuzumuzu kullan\u0131\u015fl\u0131 hale getirmemiz de g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafi\u011fi besleyen temel unsurlardand\u0131r. Ayr\u0131ca g\u00fcn\u00fcn sonunda hatalar\u0131n olaca\u011f\u0131n\u0131 fakat bunlar\u0131 kontrol edemezsek de tolere edilecek d\u00fczeyde tutmay\u0131 hedeflemeliyiz.
      \nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik g\u00fcvenli\u011fine uluslararas\u0131 pencereden daha \u00fclke baz\u0131nda bakacak olursak yukarda da belirtti\u011fim \u00fczere \u00fclkelerin ve \u015fehirlerin her ne kadar birbiriyle ili\u015fkili olsa da \u00f6ne \u00e7\u0131kan baz\u0131 farkl\u0131lar sebebiyle farkl\u0131 politikalara ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 su g\u00f6t\u00fcrmez bir ger\u00e7ek olarak kalacak. Bu sebeple \u00fclkeler \u015fehirlere \u00f6zel \u00f6nlemler almas\u0131 ve ulus \u00e7a\u011f\u0131nda ise asgari g\u00fcvenlik \u015fartlar\u0131 bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan sa\u011flamakla beraber teknolojiyi efektif bir \u015fekilde trafi\u011fin oldu\u011fu her yere entegre etmesi gerekmektedir.
      \nDaha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekte temam\u0131z\u0131 ele al\u0131rsak \u00e7e\u015fitli organizasyonlar\u0131n, kitlelerin ve insanlar\u0131n trafik g\u00fcvenli\u011finin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funa ve hatalar\u0131n ne kadar ciddi bedelleri oldu\u011funu defaatle savunmalar\u0131 ve buna y\u00f6nelik retorik te\u015fviklerde bulunmalar\u0131 elzemdir. B\u00f6ylelikle trafik i\u015ftirak\u00e7ileri trafi\u011fin bir par\u00e7as\u0131 olduklar\u0131 kadar sorumluluk alarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131 bulunmu\u015f olurlar.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tNaciye G\u00dcL - S\u00fcrmek ya da S\u00fcrmemek \u0130\u015fte B\u00fct\u00fcn Mesele Bu\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      G\u00fcnl\u00fck hayatta hi\u00e7 trafikle i\u015fim olmuyor ya da bir ara\u00e7la muhatap olmuyorum demek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Y\u00f6r\u00fck k\u0131z\u0131ysan\u0131z ya da bir Afrika kabilesinde ya\u015f\u0131yorsan\u0131z evet fakat gelin g\u00f6r\u00fcn ki biz T\u00fcrkiye de ya\u015f\u0131yoruz ve hepimiz \u00f6yle ya da b\u00f6yle yol i\u015ftirak\u00e7isiyiz ki bu durumda da bilmemiz ve riayet etmemiz gereken baz\u0131 trafik kurallar\u0131 var ve bu kurallar\u0131n amac\u0131 bizim g\u00fcvenli\u011fimizi sa\u011flamak. E\u011fer bir yerde kural yoksa orada kaos, karma\u015fa veya curcuna olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r zira bir yerin intizam\u0131, yaz\u0131l\u0131 veya s\u00f6zl\u00fc kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fc sayesinde sa\u011flan\u0131r. Bu y\u00fczdendir ki bizler bir \u015feyleri kategorize edip d\u00fczenlemeye bay\u0131l\u0131r\u0131z ve bu sayede hayat\u0131m\u0131z kolayla\u015f\u0131r.<\/p>\n

      Trafikte de kurallar olmal\u0131 ki g\u00fcvenlik sa\u011flanabilsin ve kaos ortam\u0131 olu\u015fmas\u0131n. Yani \u015funu s\u00f6ylemek istiyorum trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131 olmasa ne olur hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc insanlar\u0131n hali? mesela hi\u00e7 k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k yanmasa yayalar nas\u0131l neye g\u00f6re kar\u015f\u0131dan ge\u00e7ip ge\u00e7memeye karar verecekler veya yol ge\u00e7i\u015f \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc Ne? Nerede? Ne zaman? Kim? Buna kim karar verecek. \u015eu an trafik kurallar\u0131 oldu\u011fu halde bu kadar \u00e7ok kazan\u0131n veya olumsuzlu\u011fun ya\u015fanmas\u0131n\u0131n sebebi y\u00fcksek oranda baz\u0131 ki\u015filerin kurallara uymamas\u0131ndan sebep. Trafikte g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 demek kaza ve hasarlar\u0131n en aza inmesi demek bu da daha fazla insan\u0131n trafik y\u00fcz\u00fcnden \u00e7ok sevdi\u011fi yak\u0131n\u0131n yas\u0131n\u0131 tutmak zorunda olmamas\u0131 demek. Daha g\u00fcvenli ve dikkatli bir trafik kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fc sayesinde hayatlar\u0131m\u0131z daha doyumlu ve stressiz olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de trafik \u00e7ok stresli bir olay ve yaya veya \u015fof\u00f6r olal\u0131m fark etmez hepimiz bu stresi bir nebze de olsa ya\u015f\u0131yoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc trafik olduk\u00e7a yo\u011fun ve dinamik ak\u0131yor. \u00d6rnek vermek gerekirse ODT\u00dc A2 kap\u0131s\u0131ndan Bilkent \u015fehir hastanesine yaya olarak gitmek durumunda oldu\u011fum zamanlar oldu ve bu durum o kadar stresli bir durum ki benim i\u00e7in \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok fazla \u015ferit var ve benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla orada yaya ge\u00e7idi mevcut de\u011fil, bu y\u00fczden orada kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek \u00f6l\u00fcm gibi bir \u015fey benim i\u00e7in trafik hi\u00e7 azalm\u0131yor. Bilakis genelde yo\u011fun bir trafik var orada, s\u0131rf o trafi\u011fe maruz kalmamak i\u00e7in randevu iptal etti\u011fimi bilirim. Bu durum bende kayg\u0131 yarat\u0131yor.<\/p>\n

      Trafikteki sorunlar\u0131 bir anda \u00e7\u00f6zmek ve \u015f\u0131p diye bir sihir yap\u0131p d\u00fczeltmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor ancak uzun soluklu g\u00fczel bir proje ile m\u00fcmk\u00fcn olabilir bu. Bu proje t\u00fcm \u00fclke \u00e7ap\u0131nda olmal\u0131 ve proje kapsam\u0131nda kurallar uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi gibi uygulanmal\u0131. Baz\u0131 kurallar bize \u00e7ok kural kural gelebilir biz bu kurallar\u0131 i\u00e7selle\u015ftirene dek fakat i\u00e7selle\u015ftirince otomatik olarak uygular\u0131z. Mesela Almanya ziyaretimde tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m insanlar\u0131n arabas\u0131na bindim ve \u015fehir i\u00e7i yolculuk yapt\u0131k ve onlar beni arka koltukta oturdu\u011fum halde kemerimi takmam i\u00e7in uyar\u0131nca \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6n koltukta bile emniyet kemerine gereken \u00f6nemi fark etmi\u015ftim ve onlara kemeri niye takmam gerek dedi\u011fim zaman bana takmazsak ceza al\u0131r\u0131z dediler ve bunu s\u00f6ylerken ses tonlar\u0131 onlar\u0131 rahats\u0131z eden bir durumu anlatmaktan ziyade olmas\u0131 gereken yap\u0131l\u0131yor gibi rahatt\u0131 ses tonlar\u0131. Demek istedi\u011fim \u015fu ki koyulan kural veya cezalar uygulanmas\u0131 gerekti\u011fi gibi uygulan\u0131rsa insanlar bunu i\u00e7selle\u015ftirir ve bunu birka\u00e7 nesil sonra \u015fik\u00e2yet ederek de\u011fil de olmas\u0131 gereken bu diye anlat\u0131rlar. Y\u0131llar \u00f6nce Afyonkarahisar da bir emniyet kemeri projesi uygulamaya konulmu\u015f ve oradaki insanlar kemeri takmad\u0131klar\u0131 zaman inisiyatif al\u0131nmaks\u0131z\u0131n ceza al\u0131nca kemer takma oranlar\u0131 \u00e7ok y\u00fckselmi\u015f, kurallar\u0131n sindirilmesi i\u00e7in tutarl\u0131 bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 gerekiyor. T\u00fcrkiye de makro \u00f6l\u00e7\u00fcde devlet taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 gereken budur. Tabi sadece devlet eliyle yaparak trafi\u011fi daha g\u00fcvenli bir hala getiremeyiz bu konuda bireylere de uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctlere de i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor.<\/p>\n

      Mikro d\u00fczeyde bireyler yaya iken yaya ge\u00e7idini kullan\u0131p trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131na riayet edebilirler veya ak\u015fam trafikte iseler fosforlu renkler giyip ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc ile g\u00f6z temas\u0131 kurarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 fark ettirebilirler \u00e7\u00fcnk\u00fc bizim sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n aksine s\u00fcr\u00fcc\u00fcler yaya iken bizi g\u00f6rm\u00fcyor bunu ilk duydu\u011fumda ben \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Dahas\u0131 yayalar\u0131n ada etraf\u0131nda dola\u015fmamas\u0131 gerekti\u011fi gibi kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7erken de telefonla u\u011fra\u015fmamal\u0131. Trafik hocam kimse 30 saniye bir mesaja ge\u00e7 cevap verdi diye k\u00f6t\u00fc hi\u00e7bir \u015fey olmaz o y\u00fczden yolda telefonla ilgilenmeyin demi\u015fti ve bu benim \u00e7ok ho\u015fuma gitti kendi hayat\u0131mda da pratik etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Hatta art\u0131k m\u00fczi\u011fi bile trafikte yaya iken tek kulakl\u0131kla dinliyorum. \u00a0Zira yaya olarak \u00fczerime d\u00fc\u015fen g\u00f6revleri olduk\u00e7a az\u0131msay\u0131p kendime etkisiz eleman g\u00f6z\u00fcyle bakm\u0131\u015ft\u0131m. Oysaki \u015fu an yayalara trafikte ne kadar \u00f6nemli bir i\u015f d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anl\u0131yorum ve bu durum beni sorumluluk almaya itiyor. Benim \u00fczerime d\u00fc\u015fen sorumlulu\u011fu anlamam\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de trafik psikolojisi dersine te\u015fekk\u00fcr ediyorum ve e\u011fitim kanallar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00f6ylelikle bizler trafikte oynad\u0131\u011f\u0131m\u0131z role g\u00f6re almam\u0131z gereken aksiyonu bilirsek bilin\u00e7li olursak bunun trafi\u011fe yans\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Her \u00f6\u011frendi\u011fimiz bilgiyi \u00f6z\u00fcmseyip hayat normumuz haline getiremesek de nereden tutsak kard\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yayalar\u0131n tekelde yapmas\u0131 gerekenlerden bahsettim s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin de yapmas\u0131 ve uymas\u0131 gereken bir dizi kural var ve bu kurallar\u0131 i\u00e7selle\u015ftirmedik\u00e7e sorunlar olmaya devam edecek. Trafik bencil olmam\u0131z gereken bir yer de\u011fil herkesin i\u015fi var herkes bir yere ula\u015fmak i\u00e7in trafi\u011fe \u00e7\u0131k\u0131yor o y\u00fczden acele etmek yerine uygun olan\u0131 yapmam\u0131z gerek s\u00fcr\u00fcc\u00fcler bu anlamda uyumlu ve sorumlu olmal\u0131 sorunlu de\u011fil, insanlar yeri geldi\u011finde birbirlerini telafi edebilmeliler bu y\u00fczden trafikte bolca ho\u015fg\u00f6r\u00fcye ihtiyac\u0131m\u0131z var. Bizim trafikte ilk \u00f6ncelikli amac\u0131m\u0131z g\u00fcvenle gidece\u011fimiz yere varmak olmal\u0131 ondan sonra ge\u00e7 kalma meselesini d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz ya da evden ona g\u00f6re erken \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131z. Velhas\u0131l kelam trafik aktif bir olay ve i\u00e7inde hava, yol, maruz kalma ve n\u00fcfus gibi pek \u00e7ok konuyu i\u00e7eriyor yani bir ekosistem desek yanl\u0131\u015f bir benzetme olmaz. Bu y\u00fczden trafikte l\u00fctfen sab\u0131rl\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceli olal\u0131m ben kaza yapmam gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyle sorumsuzca hareket etmeyelim ve \u00fczerimize d\u00fc\u015feni yapal\u0131m hastanede trafik kazas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hayatla cebelle\u015fen binlerce ki\u015fiden biri olmayal\u0131m. Unutmay\u0131n trafik hepimizin topluca \u00fczerine d\u00fc\u015feni yapmas\u0131 gereken bir yer ve ba\u015f\u0131m\u0131za buyruk davranabilece\u011fimiz bir yer de\u011fil o y\u00fczden samimiyetle ve hakkaniyetle davranal\u0131m.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tSara G\u00fcl\u015fen ATAMAN - Uzun \u0130nce Bir Yolday\u0131z, Gidiyoruz G\u00fcnd\u00fcz Gece\u2026\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      D\u00fcnyaya geldi\u011fimiz anda, y\u00fcr\u00fcd\u00fck ayn\u0131 zamanda\u2026<\/p>\n

      Hayatlar\u0131m\u0131z maddi manevi yollarla kapl\u0131\u2026 Bu yolculuklar\u0131m\u0131z ise bizlere, yolu kat etmemize yard\u0131mc\u0131 arac\u0131lara ve yolun kendisini de di\u011fer yolcular\u0131 da i\u00e7eren \u00e7evremize s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131. Peki bu yollar nereye \u00e7\u0131k\u0131yor? Hangi yolculuklar, hangi yolcular nas\u0131l sonlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yor? Bu sonu hangi duraklar, hangi ara\u00e7lar, nas\u0131l belirliyor? Gelin kaseti ba\u015fa saral\u0131m\u2026<\/p>\n

      Trafik kavram\u0131 g\u00f6rece yeni olabilir, fakat \u00f6te taraftan kaza dedi\u011fimiz insanl\u0131k tarihiyle paralel bir sicil\u2026 Kazalar\u0131n en reva\u00e7ta ve yeni formu olan trafik kazalar\u0131 ise k\u0131sac\u0131k bir tarihe neler neler s\u0131\u011fd\u0131rm\u0131\u015f bir nevi Azrail... Azrail demi\u015fken trafikle ilgili her yaz\u0131n\u0131n giri\u015findeki o kli\u015fele\u015fmi\u015f fakat hala \u00f6nemi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nca dikkat \u00e7ekmedi\u011fini g\u00f6steren bilgiyle ba\u015flayal\u0131m; sava\u015flardan her y\u0131l ortalama 200 bin insan hayat\u0131n\u0131 kaybediyorken bu say\u0131 trafik kazalar\u0131nda 1,4 milyonu buluyor. Ayr\u0131ca trafik kazalar\u0131 sonucu her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 14 milyon ki\u015fi yaralan\u0131yor ve bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 4,5 milyonu kal\u0131c\u0131 hasar ile ya\u015famaya mahk\u00fbm oluyor. Bu istatistiklerin bireysel boyutta hatta devletler, d\u00fcnya ve insanl\u0131k baz\u0131nda geni\u015f \u00f6l\u00e7ekli etkilerini tahmin etmek hi\u00e7 zor de\u011fil. Peki sava\u015flardan daha y\u0131k\u0131c\u0131 olan bir alan nas\u0131l olur da bunca teknolojik imkana ra\u011fmen g\u00fcvenli hale getirilemez? Ya da soruyu de\u011fi\u015ftirelim; trafikteki y\u00fcksek \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 teknolojinin kendi getirisi olabilir mi? Geli\u015fim sadece \u00f6nlemleri de\u011fil kaza riskini de artt\u0131r\u0131r m\u0131?<\/p>\n

      Bu sorular\u0131 cevaplamak i\u00e7in \u00f6nce t\u00fcm \u015fartlar\u0131 aktive eden rolden bahsetmek gerek. De\u011fi\u015fen \u015fartlar rol\u00fcm\u00fcz\u00fc de\u011fi\u015ftiriyor belki ama biz de\u011fi\u015firken \u015fartlar\u0131 da de\u011fi\u015ftiriyoruz. Bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc insan\u0131n etraf\u0131nda, insan taraf\u0131ndan, insanl\u0131k i\u00e7in (!) s\u00fcr\u00fcp gidiyor. \u00d6rne\u011fin kaza ihtimalini b\u00fcy\u00fck oranda ortadan kald\u0131rarak olas\u0131 riskleri azaltan ve ya\u015fam kalitesini artt\u0131ran, \u00f6zellikle kazalar\u0131n etkisine kar\u015f\u0131 daha hassas olan (\u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, engelli) yaya, bisikletli, motosikletli gruplara hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yan g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131 sa\u011flayacak uygulamalar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tehdidi olarak g\u00f6rebiliyor, \u00f6nceliklerimizi tahmin edilmesi zor s\u0131ralamalarla belirliyoruz. Zaman zaman tan\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131, bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftiriyor kendimizi yeniden konumland\u0131r\u0131yoruz. Yeri geliyor d\u00fcnyay\u0131 u\u00e7suz bucaks\u0131z imkanlara sahip bir ev olarak, kimi zaman kaynaklar\u0131 ha t\u00fckendi ha t\u00fckenecek bir k\u0131s\u0131tl\u0131 \u00e7evre olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Her de\u011fi\u015fiklikte de ya\u015fam stilimiz, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz derinden etkileniyor ve biz bu sefer de yeni \u015fartlara uyum sa\u011flamaya, dengeyi tekrar bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Dahas\u0131, ki\u015filiklerimiz ve \u00f6zelliklerimiz geneti\u011fimizi b\u00fct\u00fcn\u00fcyle payla\u015fan karde\u015fimizle bile farkl\u0131la\u015f\u0131yor ama yeri geldi\u011finde d\u00fcnyan\u0131n \u00f6b\u00fcr ucundan birisiyle bile ayn\u0131 olay kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0131pat\u0131p ayn\u0131 tepkileri verebiliyoruz. Bu ilgi \u00e7ekici \u00e7\u00fcnk\u00fc ki\u015filik dedi\u011fimiz o yap\u0131 t\u00fcm hayat\u0131 kaps\u0131yor, \u00f6yle ki s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin, yolcular\u0131n davran\u0131\u015f\u0131na bile direkt etki ediyor. Mesela d\u00fcrt\u00fcsel insanlar daha dikkati da\u011f\u0131n\u0131k, sab\u0131rs\u0131z, daha plans\u0131z hareket ederek kendilerini yans\u0131t\u0131yorlar s\u00fcr\u00fcc\u00fc koltu\u011funda. \u00d6te yandan vicdan\u0131n\u0131n sesine daha \u00e7ok kulak veren, d\u00fcr\u00fcst insanlar kurallara daha \u00e7ok riayet ederek, kazalara d\u00e2hiliyede di\u011fer \u00f6zelliklere sahip bireylere nazaran daha arka planda kal\u0131yorlar. K\u0131sacas\u0131 ki\u015fili\u011fimiz niyetimizi ve isteklili\u011fimizi de etkileyerek trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131za, s\u00fcr\u00fc\u015f tarz\u0131m\u0131za ve hatta s\u00fcr\u00fc\u015f kabiliyetimize bir nevi kontrol noktas\u0131 oluyor. Tabi k\u00fclt\u00fcrel ve genetik etkiler de trafikte kendini bir hayli g\u00f6steriyor. K\u00fclt\u00fcrler aras\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6\u00e7men n\u00fcfuslar \u00fczerinden ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ortaya g\u00f6\u00e7 eden etnisite ve g\u00f6\u00e7 edilen \u00fclkeye g\u00f6re de de\u011fi\u015fen \u015fa\u015f\u0131las\u0131 sonu\u00e7lar \u00e7\u0131k\u0131yor. Fakat \u00fclkemizde ve d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinde teknolojinin de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 imkanlarla k\u00fclt\u00fcrler fark etmeksizin olu\u015fmu\u015f ortak faydalar da mevcut. Her ne kadar \u00fclkemizde kask, emniyet kemeri gibi g\u00fcvenlik ara\u00e7lar\u0131 pek kullan\u0131lmasa da bahsedilen faydalar umut verici. Arabalar\u0131n geli\u015fen uyar\u0131 ve koruma mekanizmalar\u0131, teknolojik r\u00f6tu\u015flarla trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, yol i\u015ftirak\u00e7ilerine e\u011fitimler verilmesi, yollar\u0131n \u0131\u015f\u0131kland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00e7evresel fakt\u00f6rlere daha az hassas h\u00e2le getirilmesi bu faydalara \u00f6rnek verilebilir. Fakat \u00f6yle ilgin\u00e7 varl\u0131klar\u0131z ki teknolojiyle ili\u015fkimiz de karma\u015f\u0131k. \u00c7ok az i\u015f y\u00fck\u00fcm\u00fcz olursa dikkatimiz da\u011f\u0131l\u0131yor yoldan \u00e7\u0131k\u0131yoruz, \u00e7ok fazla olursa da ta\u015f\u0131yam\u0131yor duruyoruz\u2026\u00a0 Evet, yine o sonuca var\u0131yoruz; biz ancak her \u015feyin orta hallisiyle ya\u015fayabiliyoruz\u2026 Bahsedilen durum k\u0131smi otomasyona sahip ara\u00e7larda olduk\u00e7a \u00f6nem kazan\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00fcr\u00fc\u015f esnas\u0131nda y\u00fck\u00fcn\u00fcz\u00fc olduk\u00e7a azaltan teknoloji, beklenmedik ve ani durumlar kar\u015f\u0131s\u0131nda sizden kontrol\u00fc ele alman\u0131z\u0131 bekliyor. Fakat o esnada dikkatini yola vermekte eskisine oranla eksik olan ve halihaz\u0131rda s\u00fcr\u00fc\u015f manevralar\u0131nda hamlam\u0131\u015f s\u00fcr\u00fcc\u00fc olay\u0131 alg\u0131lamakta ve hamle yapmakta gecikebiliyor. Ya da ba\u015fka bir perspektiften bakarsak, yine ileri teknolojik uygulamalar bizler i\u00e7in alg\u0131 bombard\u0131man\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor ve dikkat da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131\u011f\u0131na sebep olarak kazalar\u0131 tetikleyebiliyor. \u0130\u015fte b\u00f6yle \u00f6rneklerle net bir matemati\u011fi olmayan sistemleri otomati\u011fe ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve bunun olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. T\u00fcm bu bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir olgu olan de\u011fi\u015fimlerin sebepsiz yere ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fini ve bunlar\u0131 kabullenmeden \u00f6nce hayat\u0131m\u0131za uzun vadede etkisini \u00f6ng\u00f6rmenin \u00f6nemini anl\u0131yoruz. Bu anlamda de\u011fi\u015fen d\u00fczende herkesin pay\u0131na d\u00fc\u015fen sorumluluklar\u0131 var. Birey olarak tedbirleri uygulayarak pozitif fiiller benimsemek ve riskli davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmak yeterliyken, grupsal boyutta g\u00fcvenli yol ba\u011flam\u0131n\u0131 sa\u011flayacak te\u015fviklerde ve d\u00fczenlemelerde bulunulmal\u0131. \u00d6rne\u011fin \u00fclkemizde taksicilerin ve dolmu\u015f \u015fof\u00f6rlerinin trafik davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n daha fazla kontrol edilmesi gerekti\u011fi a\u015fik\u00e2r. Ayr\u0131ca ara\u00e7 yo\u011funlu\u011fu, ihlal ve kazalar\u0131n fazla oldu\u011fu \u0130stanbul, Ankara gibi b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerde farkl\u0131 uygulamalar denenmesi \u015fart \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u015fehirlerde ya\u015fayan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler edindikleri al\u0131\u015fkanl\u0131klarla ba\u015fka \u015fehirlerde de hatal\u0131 davran\u0131\u015flarda bulunmakta. Zaten \u00fclkemizde genel olarak h\u00e2kim bir cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k eksikli\u011fi mevcut ne yaz\u0131k ki. Yasada ya da cezai i\u015flemde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayan ihlallerin, devlet taraf\u0131ndan k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 hamleler konulmas\u0131na ihtiya\u00e7 duydu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Son olarak kapitalist sistemde s\u00fcrekli dikte edilen t\u00fcketim temas\u0131, s\u00fcrekli artan ara\u00e7 say\u0131s\u0131na ve trafik maruziyetine sebep olarak bu tablodaki belki de en etkili sebep. Dolay\u0131s\u0131yla teknolojik geli\u015fmelerden, sistemlerden ve hatta k\u00fclt\u00fcrden \u00f6nce i\u015fin felsefesini ve temelini incelemek, \u00f6ncelemek belirleyici fakt\u00f6r\u2026 Hangi k\u00fclt\u00fcre ait olursan\u0131z olun ister kald\u0131r\u0131mda ister direksiyonda olun ama hep uyan\u0131k olun\u2026<\/p>\n

      Unutmay\u0131n ki alg\u0131lar\u0131n\u0131z kapal\u0131 oldu\u011funda yolun a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hi\u00e7bir \u00f6nemi yok. Bu y\u00fczden, sadece yolunuz de\u011fil; alg\u0131lar\u0131n\u0131z, fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131z ve tedbirleriniz de a\u00e7\u0131k olsun!<\/p>\n

      Umal\u0131m ki iki kap\u0131l\u0131 han\u0131n ikinci kap\u0131s\u0131 daha do\u011fal yollarla a\u00e7\u0131ls\u0131n\u2026<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130rem ARAS - Otonom ara\u00e7 teknolojileri perspektifinden trafik g\u00fcvenli\u011fi\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Sabah\u0131n erken saatlerinde kalkt\u0131n\u0131z, haz\u0131rland\u0131n\u0131z ve bir saatlik mesafedeki i\u015finize gitmek i\u00e7in evinizden \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z. Soka\u011f\u0131n ba\u015f\u0131ndaki arac\u0131n\u0131za do\u011fru giderken yine kahvenin uykunuzu a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek y\u00fcr\u00fcyorsunuz. Direksiyonun ba\u015f\u0131na ge\u00e7tiniz, yol bilgisayar\u0131n\u0131 a\u00e7t\u0131n\u0131z ve harekete ge\u00e7tiniz. Sonras\u0131nda, arkan\u0131za yaslanarak g\u00f6zlerinizi yava\u015f\u00e7a kapatt\u0131n\u0131z. Bir s\u00fcre sonra tiz bir sesle irkilerek uyand\u0131n\u0131z ve fark ettiniz ki \u00e7oktan \u015firketin otopark\u0131na varm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Otonom ara\u00e7lar ne de b\u00fcy\u00fck bir\u00a0nimet\u00a0de\u011fil\u00a0mi?<\/p>\n

      \u00dclkemizde \u00f6l\u00fcm sebeplerinden ba\u015fl\u0131cas\u0131 trafik kazalar\u0131d\u0131r. T\u00dc\u0130K verilerine g\u00f6re 2021 y\u0131l\u0131nda 1 milyon 836 bine yak\u0131n trafik kazas\u0131 meydana gelirken bunlar\u0131n 998 bin 390 adedi maddi hasarl\u0131, 187 bin 963 adedi ise \u00f6l\u00fcml\u00fc yaralanmal\u0131 trafik kazas\u0131d\u0131r. Durum bu kadar ciddi bir boyuttayken trafik g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Trafik kazalar\u0131n\u0131n sebeplerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ise; h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131, alkoll\u00fc ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131, hatal\u0131 sollama ve emniyet kemeri kullan\u0131lmamas\u0131 en s\u0131k maddeler aras\u0131nda.<\/p>\n

      OECD istatistiklerine g\u00f6re ise 2015 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan kazalar\u0131n %90\u2019\u0131 insan hatalar\u0131ndan kaynaklanan kazalardan olu\u015fmaktad\u0131r. \u0130nsan hatas\u0131n\u0131 azaltmak, daha g\u00fcvenli bir trafik ve bu verilerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda otonom ara\u00e7lar pop\u00fclerle\u015fmi\u015ftir. Buna ek olarak, her ge\u00e7en g\u00fcn h\u0131zlanan teknolojiyle beraber b\u00fcy\u00fck bir geli\u015fme g\u00f6stermi\u015ftir. Teknik a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bir bilgisayar\u0131n alkoll\u00fc ara\u00e7 kulland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kaza yapmas\u0131 pek de olas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

      Otonom ara\u00e7lar, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde standart hale gelmi\u015f park sens\u00f6rlerinden, hala geli\u015ftirilmekte olan, radar ve lazerle donat\u0131lm\u0131\u015f, \u00e7evredeki olaylar\u0131 tan\u0131yabilen yapay zekalara kadar geni\u015f bir yelpazede olanaklara sahiptir. Ayr\u0131ca, bir insan ile bir sens\u00f6r kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00f6zellikle tepki s\u00fcrelerindeki b\u00fcy\u00fck fark kolayl\u0131kla fark edilebilir. \u00d6zellikle, otonom ara\u00e7lar, karanl\u0131k, sa\u011fanak ya\u011fmur veya kar ya\u011f\u0131\u015f\u0131 gibi zorlu ko\u015fullar alt\u0131nda bir insan\u0131n yaratabilece\u011fi risklere k\u0131yasla \u00e7ok daha avantajl\u0131 durumdad\u0131r. \u00d6te yandan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hen\u00fcz yeterli olgunlu\u011fa ula\u015fmamas\u0131 sebebiyle hala bir insan taraf\u0131ndan s\u00fcrekli kontrol edilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

      Bunun ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden biri otonom arac\u0131 olu\u015fturan bir\u00e7ok elementin bulunmas\u0131d\u0131r. Yani, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck derecesi prensibine g\u00f6re \u00e7ok katmanl\u0131 yap\u0131larda bir ekipman hatas\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131 ihtimali \u00e7ok daha y\u00fcksektir. \u00d6rne\u011fin, hassas bir hareket sens\u00f6r\u00fcn\u00fcn bozulma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 mekanik bir el freninden \u00e7ok daha y\u00fcksektir. Bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilecek en az seviyeye indirgemek i\u00e7in otonom ara\u00e7lardaki bu elementlerin olduk\u00e7a fazla say\u0131da testten ge\u00e7mesi gerekmektedir. Bu elementlerin hata yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en az seviyeye inmesi ve g\u00fcvenilirli\u011finin artmas\u0131 riskli durumlar\u0131 azalt\u0131p aksine trafik g\u00fcvenli\u011fini insanl\u0131 bir ara\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda beklenenin \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcnde iyi hale getirebilir. Ba\u015fka bir sebep ise, bu ara\u00e7lar i\u00e7erdikleri y\u00fcksek teknoloji ve internete ba\u011f\u0131ml\u0131klar\u0131 nedeniyle siber g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan hala b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131klara sahip olmas\u0131d\u0131r. Otonom bir arac\u0131n kontrol\u00fcn\u00fcn, zarar vermek amac\u0131yla \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan ele ge\u00e7irilmesi sonucu ciddi kazalara ve \u00f6l\u00fcmlere sebep olmas\u0131 ne yaz\u0131k ki m\u00fcmk\u00fcn. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda b\u00fct\u00fcn yol i\u015ftirak\u00e7ileri zarar g\u00f6rme riskine sahiptir. Gerek yayalar gerek ta\u015f\u0131t s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ve gerekse de bu otonom ta\u015f\u0131tta bulunan yolcular tehlike alt\u0131nda olabilirler. B\u00f6yle bir durumda trafik g\u00fcvenli\u011fine ait herhangi bir kural ya da \u00f6nlem etkisiz hale gelebilir. Bu nedenle, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda otonom bir arac\u0131n tamamen s\u00fcr\u00fcc\u00fc kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda hareket etmemesi gerekmektedir.<\/p>\n

      Peki, otonom bir ara\u00e7taki her s\u00fcr\u00fcc\u00fc yolun takibini sa\u011flar m\u0131 veyahut herhangi bir tehlike olas\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 dikkat eder mi? Bir grup \u00f6devi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn, b\u00f6ylesine tekd\u00fcze bir g\u00f6revde bile baz\u0131 insanlar\u0131n, kendi g\u00f6revlerini yapmay\u0131n gruba g\u00fcvendi\u011fini g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda g\u00f6zlemleyebiliyoruz. Sosyal psikoloji ba\u011flam\u0131nda sosyal kaytarma olarak da adland\u0131r\u0131lan bu olgu, trafikte de otonom ara\u00e7 ve insan aras\u0131ndaki ili\u015fkide yer alabilir. Yani, insan nesli otonom araca g\u00fcvenip \u201ckaytarabilir\u201d bu da b\u00fct\u00fcn yol i\u015ftirak\u00e7ilerinin hayat\u0131n\u0131 tehlikeye at\u0131labilece\u011fi anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

      Bu durumu d\u00fczeltebilmek ad\u0131na yap\u0131lacaklar aras\u0131nda e\u011fitim \u00f6ncelikli yer almakta. D\u00fcnyada ve dolay\u0131s\u0131yla \u00fclkemizde otonom ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131na dair ara\u00e7 al\u0131m\u0131ndan \u00f6nce \u00f6zellikle e\u011fitim anlam\u0131nda gerekli yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve durumun ciddiyetinin anla\u015f\u0131lmas\u0131, olu\u015fabilecek tehlikeleri \u00f6nlemek ad\u0131na \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra gerekli yasal \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 ve d\u00fczenlemelerin olu\u015fturulmas\u0131 konusunda, \u00fclkemizdeki ve d\u00fcnya genelindeki yasa koyuculara b\u00fcy\u00fck bir i\u015f d\u00fc\u015fmektedir. Bireysel a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da bu t\u00fcr teknolojilere dair olan bilgi eksikli\u011finin giderilmesi, otonom ara\u00e7lara olan g\u00fcvenin hangi noktada olmas\u0131na karar verilmesi gerekmektedir. Ayr\u0131ca bahsedilen ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na dair yeterli deneyimlerin edinilmesi \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n

      Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015fler!<\/em><\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR - Otonom Ara\u00e7lar ve Trafik G\u00fcvenli\u011fi\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Bildi\u011fimiz \u00fczere, son y\u0131llarda otomobillerde aranan \u00f6zelliklerden biri de otomasyon oldu. Baz\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fcler s\u0131k\u0131c\u0131 buldu\u011fu i\u00e7in bu tip ara\u00e7lar\u0131 tercih etmese de, \u00f6zellikle vites de\u011fi\u015ftirme ve park etmede kolayl\u0131k sa\u011flayarak s\u00fcr\u00fc\u015fe yard\u0131mc\u0131 olan otomatik ara\u00e7lar\u0131n say\u0131s\u0131 trafikte artmaya ba\u015flad\u0131. Genel anlamda t\u00fcm s\u00fcr\u00fc\u015f i\u015flemini arac\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ve insan m\u00fcdahalesini neredeyse ortadan kald\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan tam otomatik ara\u00e7lar\u0131 trafikte g\u00f6rmekten hen\u00fcz uzak olsak da, \u015fimdilerde elektrikli ve ikinci seviye otomasyon ara\u00e7lar\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Asl\u0131nda bu durum, trafik g\u00fcvenli\u011fi \u00a0a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yere sahip.<\/p>\n

      Trafikteki ilk \u00f6nceli\u011fimiz her zaman trafik g\u00fcvenli\u011fi elbette. Trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayabildi\u011fimiz takdirde, maddi zararlar\u0131 en aza indirmi\u015f ve daha da \u00f6nemlisi, binlerce insan\u0131 olas\u0131 herhangi bir yaralama ve \u00f6l\u00fcmden korumu\u015f oluruz, bu y\u00fczden as\u0131l hedefimiz de trafikte budur. Ancak, \u015fu an i\u00e7in hem \u00fclkemizde hem de t\u00fcm d\u00fcnyada trafik g\u00fcvenli\u011fi tam olarak sa\u011flanabilmi\u015f de\u011fil. T\u00dc\u0130K\u2019in verilerine g\u00f6re, sadece 2021 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de 1.186.353 kaza meydana gelirken, bunlar\u0131n 187.963 tanesi\u00a0 \u00f6l\u00fcml\u00fc-yaralanmal\u0131 trafik kazas\u0131 olarak kaydedildi ve toplamda 5.362 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti. \u00c7evresel fakt\u00f6rlerin %1\u2019den az bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da belirtirsek, s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve yaya fakt\u00f6rleri kazalar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinde \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. Bunun fark\u0131nda olan \u00fcreticiler de, s\u00fcr\u00fcc\u00fc kontrol\u00fcn\u00fc olabildi\u011fince aza indirgeyerek trafik g\u00fcvenli\u011fine bu \u015fekilde bir katk\u0131da bulunmay\u0131 hedefliyor. \u0130\u015fte tam da bu noktada, otonom ara\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Direksiyon hakimiyetini, h\u0131zlanmay\u0131 ve yava\u015flamay\u0131, \u00e7evreyi g\u00f6zlemleyip ona g\u00f6re hareket etmeyi ara\u00e7lara b\u0131rakarak s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin birnevi birer yolcu konumuna getirmeyi ve onlara rahat bir yolculuk sa\u011flamay\u0131 hedefleyen otonom ara\u00e7lar\u0131n, kaza say\u0131lar\u0131n\u0131n azalmas\u0131nda \u00f6nemli bir rol oynayaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. \u00d6zellikle motorlu ara\u00e7 sahibi olmayan ve savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan yayalar, hayvanlar, bisikletliler ve art\u0131k \u00e7evremizde daha s\u0131k g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz scooter kullan\u0131c\u0131lar\u0131 trafikte daha tehlikeli bir durumdayken, otonom ara\u00e7lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131yla daha g\u00fcvende olabilecekler.<\/p>\n

      Ancak bu bahsetti\u011fimiz, \u00f6ncesinde de de\u011findi\u011fimiz gibi, bizim \u015fu an i\u00e7inde bulundu\u011fumuz trafi\u011fin durumundan biraz uzak. Yollarda hen\u00fcz ikinci seviye otomasyona sahip ara\u00e7lara sahibiz, ki onlar\u0131n say\u0131s\u0131 da \u00e7ok fazla de\u011fil. Yani, bu ama\u00e7lanan trafik g\u00fcvenli\u011fine ula\u015fabilmek i\u00e7in h\u00e2l\u00e2 gidecek \u00e7ok yolumuz var. Peki bizler nelere sahibiz ve neler yapabiliriz?<\/p>\n

      \u00d6ncelikle, trafik kurallar\u0131na uymam\u0131z gerekiyor. Kazalar\u0131n \u00e7o\u011funlukla s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve yayalardan kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurursak, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7memek, h\u0131z limitlerini a\u015fmamak, uykusuz ya da alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanmamak, riskli davran\u0131\u015flarda bulunmay\u0131p dikkati her zaman yolda tutmak gibi say\u0131s\u0131z basit ama i\u015flevi olan, yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yapabilece\u011fi davran\u0131\u015flar bunlar. Buna ek olarak, herhangi bir acil durumla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ilk yard\u0131mda bulunmak ve en k\u0131sa s\u00fcrede sa\u011fl\u0131k birimlerine ula\u015fmak da olduk\u00e7a \u00f6nemli. Elbette, trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in yetkililer taraf\u0131ndan karar verilen ve yap\u0131lan birtak\u0131m \u015feyler de var. Hem yayalar\u0131m\u0131z\u0131 hem de s\u00fcr\u00fcc\u00fclerimizi e\u011fitmeye, s\u00fcr\u00fcc\u00fc belgesine sahip olmak isteyen bireylere hem yaz\u0131l\u0131 hem de pratik testler uygulay\u0131p yetkinlik ve yeterliliklerini \u00f6l\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Kurallar ve d\u00fczenlemelere g\u00f6re cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmas\u0131n\u0131 hedefledi\u011fimiz birtak\u0131m yapt\u0131r\u0131mlarda bulunuyoruz. Ara\u00e7lar\u0131n yap\u0131m malzemelerinin sa\u011flam ve kaliteli olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor; yol d\u00fczenini, zemin \u00f6zelliklerini sa\u011flayarak gerekli ve uygun trafik i\u015faretlerini ve lambalar\u0131n\u0131 koyuyoruz. Ancak trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flama hususunda bunlar yeterli olmuyor. Ne yaz\u0131k ki kazalar\u0131 ve kazalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili de\u011ferlendirmelerde biraz yetersiz kal\u0131yoruz. Kaza ve sonu\u00e7 aras\u0131ndaki \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri g\u00f6rebilmek, insan-ara\u00e7-\u00e7evre mekanizmas\u0131n\u0131 anlamak, bunlar\u0131 de\u011ferlendirebilmek ve onlara g\u00f6re aksiyon almak, trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemli bir konu. Bu y\u00fczden di\u011fer \u00fclkelerle ileti\u015fime ge\u00e7erek bilgi al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmak, gerekli \u00f6nlemler konusunda \u00f6rnek olup\/\u00f6rnek al\u0131nmak da trafik g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131 sa\u011flayabilir. Bunun yan\u0131nda, kazalar\u0131n as\u0131l nedeni olan yaya ve s\u00fcr\u00fcc\u00fclere y\u00f6nelik farkl\u0131 uygulamalarda da bulunulabilir. Her ne kadar s\u00fcr\u00fcc\u00fcler belirli test ve pratiklerle trafi\u011fe \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsalar da, bunlar\u0131 hat\u0131rlat\u0131c\u0131 afi\u015f ve mesajlarla s\u00fcr\u00fcc\u00fclere hat\u0131rlatabilir, zorunlu seminerler d\u00fczenleyerek en az\u0131ndan bilgi ve bilinci canl\u0131 tutabiliriz.<\/p>\n

      Otonom ara\u00e7lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve var olma potansiyeli bizlere trafik g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda birer umut \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 olsa da, bireyler, organizasyonlar ve devletler olarak da yapabilece\u011fimiz \u015feyler var. Daha g\u00fcvenli yollar bizlerle m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tDilara \u00c7\u0130L - Nereye yeti\u015fiyoruz?\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 1,3 milyon insan karayolu trafik kazalar\u0131 sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybediyor (World Health Organization, 2022). Say\u0131 kula\u011fa korkun\u00e7 geliyor de\u011fil mi? Peki bu say\u0131 sizi trafikte daha dikkatli olman\u0131z y\u00f6n\u00fcnde cesaretlendirdi mi? Peki bu milyonlarca insan\u0131n i\u00e7inde siz veya bir sevdi\u011finiz olsayd\u0131 cesaretlendirir miydi?<\/p>\n

      Hepimiz hayat\u0131m\u0131z\u0131n neredeyse her g\u00fcn\u00fcnde bazen yaya olarak, bazen araba s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc olarak, bazen belki de bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc olarak trafi\u011fe kat\u0131l\u0131yoruz. Okuldan \u00e7\u0131k\u0131p evimize giderken y\u00fczlerce araba g\u00f6r\u00fcyoruz. Yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir arkada\u015f\u0131m\u0131zla kald\u0131r\u0131mda birka\u00e7 dakika sohbet ediyoruz. Yol \u00fczerinde kedi k\u00f6pek g\u00f6r\u00fcrsek ara\u00e7 ezmesin korkusuyla binbir yol deneyerek onlar\u0131 kenara almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz, bazen ba\u015far\u0131l\u0131 oluyoruz. Yan\u0131m\u0131zda kula\u011f\u0131 sa\u011f\u0131r edercesine \u00f6ten kornalar\u0131 duymazdan gelmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, e\u011fer ba\u015far\u0131l\u0131 olamazsak tepki bile g\u00f6sterip yolumuza devam ediyoruz. Kimimiz belki kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7erken kula\u011f\u0131nda kulakl\u0131k ile etraf\u0131na bakm\u0131yor, yeti\u015fmesi gereken derse h\u0131zl\u0131 h\u0131zl\u0131 y\u00fcr\u00fcyor. Ya da k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta durdu\u011funda sosyal medyada dola\u015fmak i\u00e7in eline telefonu birka\u00e7 dakikal\u0131\u011f\u0131na da olsa alan bir s\u00fcr\u00fc s\u00fcr\u00fcc\u00fc g\u00f6rebiliriz. Kafas\u0131nda kask olmadan yola \u00e7\u0131kan motorsiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin say\u0131s\u0131 da az\u0131msanmayacak kadar fazla. Bazen, bebek arabas\u0131 ile y\u00fcr\u00fcrken ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yanmas\u0131n\u0131 beklemeden kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ko\u015farak ge\u00e7en anneyi de g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda ele\u015ftiriyor olabiliriz. Peki t\u00fcm bu trafik kazalar\u0131n\u0131n sebebi bu insanlar m\u0131? Trafik kazalar\u0131n\u0131n, can ve mal kay\u0131plar\u0131n\u0131n, yaralanmalar\u0131n as\u0131l sebebi ne? Verilere g\u00f6re trafi\u011fe dahil olan her bile\u015fen trafik kazalar\u0131na sebep olabilir. S\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn deneyimi, ya\u015f\u0131 cinsiyeti, yorgunluk hali, psikolojik durumu, karar verme mekanizmalar\u0131, yetenekleri ve trafikte aktif s\u00fcr\u00fc\u015f saati gibi bir\u00e7ok insani etken bunlara \u00f6rnek verilebilir. Peki sadece s\u00fcr\u00fcc\u00fcler mi? Hay\u0131r, trafi\u011fe kat\u0131lan t\u00fcm bireyler bu kazalara sebep olabilir. Yayan\u0131n dikkatsizli\u011fi, trafik kurallar\u0131n\u0131 bilip bilmemesi, biliyorsa uygulay\u0131p uygulamamas\u0131 gibi bir\u00e7ok etkeni yayalar i\u00e7in sayabiliriz. \u0130nsanlar\u0131n bu kazalara sebep oldu\u011funu biliyoruz, peki di\u011fer d\u0131\u015f etkenler neler olabilir? Her yorgun s\u00fcr\u00fcc\u00fc kazaya m\u0131 sebep olacak demek oluyor bu? Di\u011fer d\u0131\u015f etkenler yol ve ara\u00e7 durumu, trafik yo\u011funlu\u011fu, trafik uyar\u0131lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 ve yeterlili\u011fi ve hava durumu gibi bir\u00e7ok d\u0131\u015f etken ayn\u0131 \u015fekilde istenmeyen sonu\u00e7lara sebep olabilmekte. Yani k\u0131saca bir\u00e7ok etkenin bir araya gelmesi ve \u00e7e\u015fitli \u015fekillerde birbirleriyle etkile\u015fime girmeleri sonucu, asl\u0131nda \u00f6nlenebilecek olan bir\u00e7ok kaza meydana gelmektedir. Trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak, bu a\u00e7\u0131dan trafi\u011fe kat\u0131lan t\u00fcm bireylerin ortak amac\u0131 ve iste\u011fi olmal\u0131d\u0131r. Peki trafik g\u00fcvenli\u011fi nedir ve nas\u0131l sa\u011flanabilir?<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi, trafi\u011fe kat\u0131lan herkes i\u00e7in gerekli olan ve trafikte \u00f6l\u00fcm veya ciddi bi\u00e7imde yaralanmalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kullan\u0131lan y\u00f6ntem ve \u00f6nlemlerdir. Trafi\u011fin i\u00e7inde olan \u201cinsan\u201d fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc anlamak ve bu ama\u00e7la trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in bahsetmemiz gereken en \u00f6nemli \u015feylerden biri de \u201cTrafik Psikolojisi\u201ddir. Trafik psikolojisi, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan zihinsel s\u00fcre\u00e7leri anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Zihinsel s\u00fcre\u00e7ler alg\u0131lama, hat\u0131rlama, ac\u0131, sevgi, ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme, karar verme, korku, \u00f6fke, stres, motivasyon gibi s\u00fcre\u00e7lerdir. S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin hangi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n ne gibi sonu\u00e7lara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu davran\u0131\u015flar\u0131n alt\u0131nda yatan nedenleri ortaya koymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve trafik g\u00fcvenli\u011finde \u00f6nemi \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Trafik g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flanmazsa ve kazalar \u00f6nlenemezse kimler tehlike alt\u0131ndad\u0131r? Asl\u0131nda trafi\u011fe kat\u0131lan her birey bu durumda tehlike alt\u0131nda olacakt\u0131r ve istenmeyen sonu\u00e7lar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale gelecektir. Araba s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcnden yayas\u0131na, uzun yol t\u0131r \u015fof\u00f6r\u00fcnden scooter kullan\u0131c\u0131s\u0131na kadar t\u00fcm bireylerin trafikte tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelme ihtimalleri vard\u0131r.<\/p>\n

      \u00dclkemizde ve d\u00fcnyada trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ad\u0131na bir\u00e7ok giri\u015fim olsa da, say\u0131lar bize bunlar\u0131n yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 rahat\u00e7a g\u00f6sterebilir. Trafikteki ara\u00e7lar\u0131 b\u00fcy\u00fctmek, daha konforlu hale getirmek, arkalar\u0131na sinyal takmak, otomatik park sistemi entegre etmek, koltuklar\u0131 \u0131s\u0131tmal\u0131 hale getirmek gibi bir\u00e7ok teknolojik yenili\u011fin s\u00fcr\u00fcc\u00fclere daha konforlu s\u00fcr\u00fc\u015f sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmek zorunday\u0131z. Fakat konforlu s\u00fcr\u00fc\u015f \u201cg\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015f\u201d anlam\u0131na gelmemekle birlikte, \u00e7ok daha tehlikeli sonu\u00e7lara dahi yol a\u00e7abilir. \u00d6rne\u011fin, s\u00fcr\u00fcc\u00fc otomatik s\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00f6zelli\u011fine g\u00fcvenerek uzun bir yolda saatlerce uyuyabilir. Ya da o \u00e7ok g\u00fcvendi\u011fimiz otomatik park \u00f6zelli\u011fi yaz\u0131l\u0131msal bir problem kaynakl\u0131 olarak yanl\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fabilir ve ufak kazalara sebep olabilir. Peki bu ne anlama geliyor? Bence, oklar\u0131 insan fakt\u00f6r\u00fcne \u00e7evirmek konusunda bize sinyal veriyor. Her konuda oldu\u011fu gibi, e\u011fitimin \u00f6nemini ve zorunlulu\u011funu bize g\u00f6steriyor. Trafi\u011fe kat\u0131lan her bireyi trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda bilgilendirmek, bilin\u00e7lendirmek, e\u011fitmek, sebepleri ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6stermek, uzmanlarla g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcrmek, trafi\u011fe kat\u0131lmak i\u00e7in tam anlam\u0131yla haz\u0131r olmalar\u0131n\u0131 beklemek, teknolojinin trafik g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, trafik kazalar\u0131ndaki insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00e7ok daha aza inmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Bu e\u011fitimlerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, i\u00e7eri\u011finin olu\u015fturulmas\u0131, takibinin sa\u011flanmas\u0131 gibi daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli hedeflerde h\u00fck\u00fcmetler, devletler sorumluluk sahibi olmal\u0131d\u0131r. Bireyler, trafik g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemini anlamal\u0131, yeteneklerinin ve s\u00fcr\u00fc\u015f becerilerinin fark\u0131nda olmal\u0131, eksikliklerini saptamal\u0131 ve bu konuda yard\u0131m almak i\u00e7in istekli olmal\u0131d\u0131r. \u00d6zellikle trafik g\u00fcvenli\u011finin t\u00fcm trafi\u011fe kat\u0131lan bireyler taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 a\u015fama, di\u011fer t\u00fcm \u00f6nlemlerden \u00e7ok daha de\u011ferlidir. Di\u011fer insanlar\u0131, can kay\u0131plar\u0131n\u0131 ve ya\u015fanabilecek t\u00fcm istenmeyen olaylar\u0131 \u00f6nemsemek, trafikte yer alan bir bireyin ilk yapmas\u0131 gereken \u015fey olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      Herkesin bir yere yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gezegenimizde trafik g\u00fcvenli\u011fi ve s\u00fcr\u00fcc\u00fc psikolojisini \u00f6nlem al\u0131rken g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmam\u0131z gereken en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr. Birka\u00e7 dakika ge\u00e7 kalmay\u0131 bazen g\u00f6ze almak, ya da yeti\u015fece\u011fimiz yere on dakika \u00f6nceden yola \u00e7\u0131kmak bir\u00e7ok kayg\u0131 ve dikkatsizlik kaynakl\u0131 kazan\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecektir. Arabalar\u0131m\u0131z\u0131 yeni modelleriyle de\u011fi\u015ftirirken, yeni \u00e7\u0131kan scooter markas\u0131n\u0131 test s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131rken, geli\u015fmeler sayesinde bir\u00e7ok s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck becerilerimize dahi ihtiya\u00e7 duymadan istedi\u011fimiz bir yerden di\u011ferine kolayca gidebilirken teknolojinin ne b\u00fcy\u00fck nimet oldu\u011funu hep akl\u0131m\u0131zdan ge\u00e7iriyoruz. Ama art\u0131k akl\u0131m\u0131zdan g\u00fcvenli trafi\u011fi ge\u00e7irmeli ve trafi\u011fe dahil olan bireyler olarak sorumluluk almal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tZeynep ERSOY - Trafikte \u00d6fkelenme!\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Biliyoruz ki trafikte g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015f i\u00e7in \u00e7evre, s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve ara\u00e7 etkile\u015fimi \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bunlar\u0131n hepsi ayr\u0131 ayr\u0131 \u00f6nemli olsa da ara\u015ft\u0131rmalar bize yap\u0131lan hatalarda s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7ok daha fazla pay\u0131 oldu\u011funu g\u00f6steriyor. T\u00dc\u0130K ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na g\u00f6re yaralanmayla sonu\u00e7lanan trafik kazalar\u0131nda %87,1 oran\u0131nda s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn kusurlu oldu\u011fu bulunmu\u015ftur (T\u00dc\u0130K, 2022). Trafikte yap\u0131lan bu s\u00fcr\u00fcc\u00fc hatalar\u0131n\u0131 bir\u00e7ok kategoride inceleyebiliriz. S\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn dikkatsizli\u011finden ve unutkanl\u0131\u011f\u0131ndan kaynaklanan hatalar bunlara \u00f6rnektir. Bu hatalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, son zamanlarda meydana gelen kazalar\u0131n nedenlerinden biri de \u00f6fkedir. Haberlerde s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan trafikte insan yaralama ve kavga etme gibi durumlar\u0131n ana nedeni \u00f6fkeye dayan\u0131r.<\/p>\n

      Kontrol edilemeyen \u00f6fke istenmeyen ve uygunsuz tepkiler vermemize sebep olabilir. Bu tepkilerimiz bireyin kendisine ve \u00e7evresine hem psikolojik hem de fiziksel a\u00e7\u0131dan olumsuz sonu\u00e7lar do\u011furabilir. Bu y\u00fczden \u00f6fkemizi kontrol alt\u0131nda tutmay\u0131 \u00f6\u011frenmemiz elzemdir. \u00d6zellikle trafikte \u00f6fke, ya\u015famla \u00f6l\u00fcm aras\u0131ndaki ince \u00e7izgiyi belirleyen \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Bir anl\u0131k \u00f6fkeyle yap\u0131labilecek k\u00fc\u00e7\u00fck bir hata, hem size hem de kar\u015f\u0131n\u0131zdaki ki\u015fiye zarar verebilir. \u015eimdi \u00f6fkeden kaynaklanan baz\u0131 hatalar\u0131, bu hatalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve \u00f6fkenin nas\u0131l kontrol alt\u0131nda tutulabilece\u011fini ad\u0131m ad\u0131m inceleyelim.<\/p>\n

      \u0130lk olarak trafikte \u00f6fkeyle aniden h\u0131z y\u00fckseltmek veya trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n ve levhalar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi trafik kurallar\u0131n\u0131 ihlal etmek en s\u0131k yap\u0131lan hatalardand\u0131r. Bu \u00f6fke s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn kendisiyle de ilgili olabilir, yo\u011fun i\u015f stresi gibi; ya da s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7evresiyle ili\u015fkisinden de kaynakl\u0131 olabilir, \u00f6rne\u011fin trafikte birine sinirlenip ani manevralar yapmak gibi. O anda t\u00fcm bu sebepler sizin yanl\u0131\u015f karar vermenizde rol oynayabilir. Di\u011fer bir yandan da \u00e7evresel fakt\u00f6rler, hava durumu, yol durumu ve g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 gibi etkenler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z hatalar\u0131n daha k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar do\u011furmas\u0131na ne yaz\u0131k ki neden olabilir. Ayr\u0131ca ara\u00e7 kullan\u0131rken yolu payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z canl\u0131lar\u0131n, yayalar ve sokak hayvanlar\u0131 gibi, kaza sonucunda ger\u00e7ekle\u015fen yaralanmalara ve \u00f6l\u00fcmlere daha savunmas\u0131z olduklar\u0131n\u0131 unutmamal\u0131y\u0131z. Bu y\u00fczden onlara kar\u015f\u0131 daha dikkatli olmam\u0131z gerekir. Bu gereklili\u011fi yerine getirmek i\u00e7in yaya ge\u00e7itlerine yakla\u015f\u0131rken h\u0131z\u0131m\u0131za dikkat etmeli ve h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu durumlarda yava\u015flamal\u0131y\u0131z. Ancak \u00f6fkeliyken t\u00fcm bunlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmak zordur ve \u00f6fke d\u00fcrt\u00fcsel kararlar vermemize sebep olur. Bu y\u00fczden \u00f6fkenizi kontrol alt\u0131nda tutabilmek ve ani kararlar vermemek hem kendiniz hem de trafikteki di\u011fer ki\u015filer i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n

      Bir di\u011fer \u00f6fke kaynakl\u0131 hatalardan biri de trafikte kavga etmektir. Biliyoruz ki trafikte kavga etmek hem trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 aksat\u0131r hem de yaralanmalara sebep olabilir, \u00f6zellikle ara\u00e7larda kesici veya delici aletler bulunuyorsa. Ayr\u0131ca ara\u00e7tan araca yap\u0131lan s\u00f6zl\u00fc at\u0131\u015fmalar daha b\u00fcy\u00fck problemlere de yol a\u00e7abilir. T\u00fcm bunlar g\u00fcvenli trafik ortam\u0131na zarar veren unsurlardand\u0131r. Bu sebeple kar\u015f\u0131 tarafa empatiyle yakla\u015farak kavgadan ve tart\u0131\u015fmadan ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Bu problemleri sakin kalarak her iki tarafa ve \u00e7evreye zarar vermeyecek \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeliyiz. \u015eunu unutmamal\u0131y\u0131z ki herkesin hayat\u0131 bir anl\u0131k d\u00fcrt\u00fcsel kararla harcanamayacak kadar k\u0131ymetlidir. Kendi davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131zdan sorumlu oldu\u011fumuzu unutmamal\u0131 ve buna g\u00f6re hareket etmeliyiz. E\u011fer trafikte \u00e7ok \u00f6fkelendi\u011finizi hissediyorsan\u0131z nefes egzersizleri yapmak ve sakinle\u015ftirici \u015fark\u0131lar a\u00e7mak i\u015finize yarayabilir. Ancak bu \u00f6fke durumunuz ge\u00e7miyorsa, ilerleyen zamanlarda uzmanlardan profosyonel destek almay\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz.<\/p>\n

      Bu bireysel t\u00fcyolar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u015fehir y\u00f6netimlerinin ve devletlerin de yapabilece\u011fi baz\u0131 uygulamalar bulunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin devletler trafikte \u00f6fkeyle alakal\u0131 kamu spotlar\u0131 haz\u0131rlayabilir, cezalar\u0131 daha cayd\u0131r\u0131c\u0131 hale getirebilir, \u00e7ocuklarda trafik bilincini geli\u015ftirmek i\u00e7in ilkokul seviyesinden itibaren e\u011fitim verebilir. Ayr\u0131ca profosyonel s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin de \u00f6fke hakimiyeti konusunda de\u011ferlendirilmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00d6zellikle otob\u00fcs \u015f\u00f6f\u00f6rleri bir\u00e7ok ki\u015finin hayat\u0131ndan sorumlu oldu\u011fu i\u00e7in, bu gruplar\u0131n psikoteknik de\u011ferlendirilmesinin dikkatlice yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Ayr\u0131ca profosyonel s\u00fcr\u00fcc\u00fclere \u00f6fke kontrol\u00fcyle ilgili e\u011fitimler de verilebilir. Belediyeler de trafikte \u00f6fkenin getirdikleriyle alakal\u0131 afi\u015fler haz\u0131rlayabilirler ve insanlar\u0131 bu konuda e\u011fitmek i\u00e7in \u00e7e\u015fitli platformlar kurabilirler. Ayr\u0131ca, \u00f6fke problemi uluslararas\u0131 bir problem oldu\u011fu i\u00e7in \u00e7e\u015fitli kurulu\u015flar bu konunun ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve elde edilen bilgilerin t\u00fcm d\u00fcnyaya payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilir. \u00dcniversiteler ve kurulu\u015flar devletler y\u00f6neticilerine bu konu hakk\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 gerekenler i\u00e7in tavsiyelerde bulunabilir. Devletler de trafikte \u00f6fke kontrol\u00fcyle alakal\u0131 bir platform kurup ortakla\u015fa kararlar alabilirler.<\/p>\n

      Unutmay\u0131n ki trafik genciyle \u00e7ocu\u011fuyla ve ya\u015fl\u0131s\u0131yla herkesin bir arada oldu\u011fu bir ortamd\u0131r, burada birimiz g\u00fcvende de\u011filsek hi\u00e7birimiz g\u00fcvende de\u011filiz demektir. Bu y\u00fczden \u00f6fkemize kap\u0131l\u0131p ani kararlar vermemeli ve birbirimize sayg\u0131 duymal\u0131y\u0131z. \u00d6fkelenmemek hayat kurtar\u0131r.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR - Trafik, \u0130hmali, \u0130hlali, Hatay\u0131 Affetmez\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      1 milyon 350 bin \u2026<\/p>\n

      D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 verilere g\u00f6re her y\u0131l d\u00fcnya genelinde trafik kazalar\u0131ndan dolay\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybeden yakla\u015f\u0131k insan say\u0131s\u0131. 78 milyon ise bir y\u0131lda trafik kazalar\u0131nda yaralanan insan say\u0131s\u0131n\u0131n ortalamas\u0131. Hal b\u00f6yle olunca insan d\u00fc\u015f\u00fcnmeden edemiyor, yol i\u015ftirak\u00e7ileri olarak tabir edilen ve otomobiller, otob\u00fcsler, yayalar, bisikletliler gibi ula\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131 kullanan ve temelde bir A noktas\u0131ndan B noktas\u0131na g\u00fcvenli bir \u015fekilde ula\u015fmay\u0131 ama\u00e7 edinmi\u015f olan t\u00fcm bu insanlar nas\u0131l olurda trafik denen bu sistemin i\u00e7inde bu kadar \u00f6l\u00fcmle ve yaralanmayla sonu\u00e7lanacak t\u00fcrden kazalar yaparlar? Bu kazalar\u0131n sebebi nedir?<\/p>\n

      Hepimizin de \u00e7ok iyi bildi\u011fi gibi trafik kazalar\u0131n\u0131n ba\u015fta insana ve \u00e7evreye ba\u011fl\u0131 olmak \u00fczere bir\u00e7ok sebebi vard\u0131r. Bunlardan insana ba\u011fl\u0131 olanlar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z, alkoll\u00fc ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131, yorgunluk, dikkat eksikli\u011fi gibi fakt\u00f6rler iken yollar\u0131n uygun yap\u0131lmamas\u0131, buzlanma, ya da trafik i\u015faret ve lambalar\u0131n\u0131n eksikli\u011fi de \u00e7evresel fakt\u00f6rlerdendir. Peki ba\u015fta \u00fclkemiz olmak \u00fczere trafikte kazaya sebebiyet veren bu fakt\u00f6rlerle kar\u015f\u0131la\u015fma ihtimalimiz sizce d\u00fc\u015f\u00fck m\u00fcd\u00fcr? Maalesef ki hay\u0131r. O sebeple gerek yaya gerek yolcu ya da s\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak hepimiz ciddi bir tehlike alt\u0131nday\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc trafik denen olu\u015fum dinamik bir yap\u0131ya sahiptir. Bu da demek oluyor ki daha \u00f6nce tan\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yol i\u015ftirak\u00e7ilerinin birtak\u0131m davran\u0131\u015flar\u0131, kararlar\u0131 \u00f6nceden belirlenmi\u015f ve planlanm\u0131\u015f olsa bile trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7inde saniyeler hatta milisaniyeler i\u00e7inde almalar\u0131 gereken kararlar da olacakt\u0131r ve bu kararlar\u0131n getirdi\u011fi yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flar \u00f6l\u00fcmle bile sonu\u00e7lanabilir. Bu sebeplerden \u00f6t\u00fcr\u00fc k\u0131saca trafik ihmalleri, ihlalleri ve hatalar\u0131 affetmez diyebiliriz.<\/p>\n

      Peki bu durumda ne yapmal\u0131y\u0131z? Trafik kazalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, \u00f6nlem almak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr?<\/p>\n

      \u0130\u015fte t\u00fcm bu sorular\u0131n cevab\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunun i\u00e7inde sakl\u0131. Kabaca kazalara sebebiyet verebilecek; insan, ta\u015f\u0131t ve \u00e7evre \u00fc\u00e7l\u00fcs\u00fcn\u00fcn etkile\u015fiminden kaynaklanan sebepler ve bunlar\u0131n potansiyel \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131na dair bir\u00e7ok \u00f6neriyi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bu konu gerek trafik kazas\u0131na ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmleri gerekse yaralanmalar\u0131 \u00f6nleme ve azaltma noktas\u0131nda hayati bir \u00f6neme sahiptir. Ayr\u0131ca \u00f6l\u00fcml\u00fc ya da yaralanmal\u0131 trafik kazalar\u0131n\u0131n maj\u00f6r sebebinin s\u00fcr\u00fcc\u00fc kaynakl\u0131 olmas\u0131 bilgisinin varl\u0131\u011f\u0131 da trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ad\u0131na ba\u015fta s\u00fcr\u00fcc\u00fc kaynakl\u0131 kazalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesine y\u00f6nelik giri\u015fimlerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131n daha \u00f6nemli oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc maalesef hem \u00fclkemizde hem de d\u00fcnya genelinde h\u0131z ihlalleri, alkoll\u00fc ya da madde etkisindeyken ara\u00e7 kullanma gibi trafik g\u00fcvenli\u011fini olumsuz etkileyen ve kazalara sebebiyet veren s\u00fcr\u00fcc\u00fc temelli etmenlerin \u00f6n\u00fcne tam anlam\u0131yla ge\u00e7ilebilmi\u015f de\u011fil. Bu anlamda karayollar\u0131nda ve \u015fehir i\u00e7inde h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n koyulmas\u0131 ve denetlenmelerinin yap\u0131lmas\u0131, ayr\u0131ca yine trafik polislerinin s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin alkol ya da di\u011fer maddelerin etkisinde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptamak ad\u0131na testler yapmas\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin bu davran\u0131\u015flar\u0131 sergilememesi i\u00e7in cayd\u0131r\u0131c\u0131 olabilir. Fakat as\u0131l \u00f6nemli olan ki\u015filerin trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ad\u0131na i\u00e7sel bir motivasyona sahip olmalar\u0131 ve trafik g\u00fcvenli\u011finin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funun bilincinde olup ona uygun davran\u0131\u015flar sergilemesidir. Bu sebeple de gerek medya yoluyla yap\u0131lan kamu spotu tarz\u0131ndaki e\u011fitici i\u00e7erikler, gerekse k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan itibaren \u00e7ocuklar\u0131n okullardan alaca\u011f\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili dersler, e\u011fitimler bu amaca hizmet etmek ad\u0131na faydal\u0131 giri\u015fimler olabilir. \u00d6zetle bireysel d\u00fczeyde, insanlar\u0131n gerek kendi canlar\u0131n\u0131n gerekse trafikteki di\u011fer insanlar\u0131n canlar\u0131n\u0131 tehlikeye atmayacak \u015fekilde davranmas\u0131 yani fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmas\u0131 gerekiyor ve ki\u015filerin kendinden sonraki nesilleri de trafik g\u00fcvenli\u011fi konusu hakk\u0131nda hassas ve duyarl\u0131 yeti\u015ftirmesi trafik g\u00fcvenli\u011finin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir husus. \u015eehirler ve organizasyonlar d\u00fczeyinde, trafik kazalar\u0131na sebebiyet verebilecek \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi, denetimlerin sa\u011flanmas\u0131 ve s\u0131kla\u015fmas\u0131, trafikteki t\u00fcm payda\u015flar\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmas\u0131 ad\u0131na e\u011fitimlerin ve kampanyalar\u0131n d\u00fczenlenmesi de esast\u0131r. \u00dclke d\u00fczeyinde, \u015fehir d\u00fczeyinde yap\u0131lan d\u00fczenlemelerin ve e\u011fitimlerin \u00fclke geneline yay\u0131lmas\u0131, trafik g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak ad\u0131na \u201cne yap\u0131labilir\u2019i\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnen komisyonlar kurulmas\u0131 \u00e7ok k\u0131ymetli olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca bu anlamda fon sa\u011flamak ve yaratmak da \u00e7ok m\u00fchim. \u00a0K\u00fcresel d\u00fczeyde ise, yollar\u0131n yap\u0131m\u0131na bir standart getirilmesi, trafik kurallar\u0131n\u0131n daha uygulanabilir olmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi \u00fcst\u00fcne \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131labilir.<\/p>\n

      Sonu\u00e7 olarak ben inan\u0131yor ve umuyorum ki \u00fclkemiz bir\u00e7ok payda\u015f\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla haz\u0131rlanan karayolu trafik g\u00fcvenli\u011fi eylem plan\u0131 olsun, trafik polislerimizin kurallara uyulmas\u0131, g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ad\u0131na verdikleri emekler ve yeni neslin trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda daha bilin\u00e7li olmas\u0131 ve o \u015fekilde yeti\u015ftirilmesiyle olsun ilerleyen s\u00fcre\u00e7te trafik g\u00fcvenli\u011fi anlam\u0131nda \u00e7ok yol katedece\u011fiz. Ayr\u0131ca olu\u015fturulan bu planlar\u0131n geli\u015ftirilmesi ve \u00fcst\u00fcne konulmas\u0131yla da yol katetmeye devam edece\u011fiz.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      \u0130nsano\u011flu olarak her g\u00fcn d\u00fczenli bir \u015fekilde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feyler \u00fczerine enikonu pek d\u00fc\u015f\u00fcnmeyiz. Neden yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, yarar\u0131n\u0131, zarar\u0131n\u0131, yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u015feyden kimin ne kadar etkilendi\u011fini ve bu yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey herhangi bir tehlikeye gebe mi diye sorgulamadan otomatik bir \u015fekilde eyleme ge\u00e7eriz. \u0130\u015fte bu rutin davran\u0131\u015flardan birisi trafikte olmakt\u0131r. Y\u00fcr\u00fcmeyi \u00f6\u011frendi\u011fimiz andan beri her ne kadar elimizden tutan, yan\u0131m\u0131zda bizi koruyup kollayan bir fig\u00fcr de olsa insanlar olarak trafi\u011fe \u00e7\u0131k\u0131yor ve yaya olarak trafi\u011fe katk\u0131 sa\u011fl\u0131yoruz. Ya\u015f\u0131m\u0131z ilerledik\u00e7e de yaya olmak haricinde baz\u0131lar\u0131m\u0131z araba, baz\u0131lar\u0131m\u0131z da bisiklet, motosiklet vb. s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc olarak trafikte aktif bir rol oynuyor. Ama trafikteki rol\u00fcm\u00fcz ne olursa olsun belli bir s\u00fcre sonra bu eylemleri yapmaya o kadar a\u015fina oluyoruz ki asl\u0131nda her seferinde kendimizi nas\u0131l bir tehlikenin i\u00e7ine att\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131nda de\u011filiz. T\u00dc\u0130K (2022) taraf\u0131ndan yay\u0131nlanan istatisti\u011fe g\u00f6re 2021 y\u0131l\u0131nda \u00fclkemizde toplam 1.186.353 tane trafik kazas\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f. Ve bu kazalardan 187.963\u2019\u00fc de \u00f6l\u00fcml\u00fc yaranmal\u0131 kazalarm\u0131\u015f. Ne yaz\u0131k ki ge\u00e7mi\u015f y\u0131llar\u0131n kaza verilerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da asl\u0131nda tabloda pek de\u011fi\u015fen bir \u015fey yok. Ama bu y\u00fcksek kaza oranlar\u0131na ra\u011fmen bu t\u00fcr olumsuz \u015feylerin hi\u00e7bir zaman bizim ba\u015f\u0131m\u0131za gelmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz ve bu mantaliteyle de hareket ederek bazen almamam\u0131z gereken riskler al\u0131r\u0131z. Peki, tehlikenin fark\u0131na varmam\u0131z ve \u00f6nlem almam\u0131z i\u00e7in illa bu istatistiklere say\u0131 olarak katk\u0131 vermemiz mi gerekiyor? Siz okurlar\u0131m\u0131z\u0131n bu soruya cevab\u0131n\u0131n hay\u0131r oldu\u011funu biliyorum. Ancak bu cevab\u0131n sadece lafta kalmamas\u0131 biraz da bizim elimizde. S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, her g\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fumuz trafi\u011fi g\u00fcvenli hale getirmek dolay\u0131s\u0131yla can sa\u011fl\u0131m\u0131z\u0131 korumak ve hatta hayatta kalmak i\u00e7in bireysel ve toplum baz\u0131nda \u00e7aba g\u00f6stermeliyiz.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in neler yap\u0131labilir konusuna gelmeden \u00f6nce acaba trafikte kimler rol sahibi, trafik g\u00fcvenli\u011fini etkileyen fakt\u00f6rler ne, kim ne derece tehlikede ve kimler fark\u0131nda olmadan trafikteki di\u011fer insanlar\u0131n can\u0131n\u0131 hi\u00e7e say\u0131yor bunlara de\u011finmek istiyorum. \u0130lk olarak, trafi\u011fi sonu olmayan bir film gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekirse bu filmin ba\u015frol\u00fc insanlar, ara\u00e7lar ve \u00e7evredir. Bu arada \u00e7evre deyince l\u00fctfen sadece trafi\u011fin akt\u0131\u011f\u0131 yeri d\u00fc\u015f\u00fcnmeyin, \u00e7evreye yol, bu yollar\u0131n \u00fczerindeki levhalar, \u015feritler ve trafik kurallar\u0131 da dahildir. Bu \u00fc\u00e7 ba\u015frol\u00fcn birbiriyle pasla\u015fmas\u0131yla da asl\u0131nda filmimiz durmadan akar. \u0130nsan\u0131n trafik adl\u0131 bu filmdeki yerini biraz daha a\u00e7mak gerekir \u00e7\u00fcnk\u00fc insan\u0131n oynayabilece\u011fi iki rol vard\u0131r. Ya yaya oluruz ya da s\u00fcr\u00fcc\u00fc. Bu da trafikte insan\u0131n ne kadar savunmas\u0131z oldu\u011funun ve trafi\u011fin g\u00fcvenli\u011fini korumak i\u00e7in \u00fcstlendi\u011fi sorumlulu\u011fun herkes i\u00e7in e\u015fit olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Yayalar, motosiklet ve bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131r. Tabi ki bu, araba, otob\u00fcs vb. s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri trafikte bir korumaya sahip demek de\u011fildir. Ancak ald\u0131klar\u0131 ehliyet ve bindikleri ara\u00e7lar, di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in bir tehditken, s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in de \u00fcstlerine d\u00fc\u015fen daha fazla g\u00f6rev demektir. Peki, savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ve s\u00fcr\u00fcc\u00fcler, bu filmin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 yani trafi\u011fin g\u00fcvenli\u011fini nas\u0131l de\u011fi\u015ftiriyor? Her iki taraf\u0131n da \u00f6ncelikle alg\u0131lar\u0131 olabildi\u011fince a\u00e7\u0131k olmal\u0131, kurallara uymal\u0131, gelen ya da gelebilecek olan tehlikeleri iyi bir \u015fekilde analiz etmeli ve yetenekleri kapsam\u0131nda bulunduklar\u0131 duruma g\u00f6re aksiyon almal\u0131lar. \u00d6rnek vermek gerekirse, bir yaya k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k yanmadan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7ip ge\u00e7meyece\u011fine fiziksel durumunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak karar vermeli. Ya da ehliyetini yeni alm\u0131\u015f bir gen\u00e7 tecr\u00fcbesizli\u011finin fark\u0131nda olarak arabay\u0131 kullanmal\u0131. Ancak bu yaz\u0131y\u0131 okuyan tecr\u00fcbeli \u015fof\u00f6rler de kendilerine fazla g\u00fcvenmesin. Trafik psikolojisi alan\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, deneyimli \u015fof\u00f6rlerin s\u00fcr\u00fc\u015f becerileri konusunda iyimser olduklar\u0131n\u0131 ve kendilerini olduklar\u0131ndan daha iyi g\u00f6rd\u00fcklerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc de deneyimlilerin deneyimsiz s\u00fcr\u00fcc\u00fclere g\u00f6re daha dikkatsiz oldu\u011funu saptam\u0131\u015f. \u0130nsan fakt\u00f6r\u00fcyle alakal\u0131 son olarak \u00e7ok da dikkate almad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ama trafik g\u00fcvenli\u011fini belirleme de \u00f6nemli bir etkenden bahsetmek istiyorum: Uykusuzluk. Literat\u00fcrdeki \u00e7al\u0131\u015fmalar kazalar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde yirmisinin uykusuzlu\u011fa ba\u011fl\u0131 yorgunluktan kaynakl\u0131 oldu\u011funu bulmu\u015f. Dolay\u0131s\u0131yla, uykusuz olman\u0131z\u0131 ara\u00e7 s\u00fcrmeden \u00f6nce \u00e7ok hafife almay\u0131n. Filmimizin ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ba\u015frolleri ara\u00e7 ve \u00e7evreye gelecek olursak \u00f6zellikle ara\u00e7 konusunda teknolojinin de geli\u015fimiyle epey bir yol katettik. \u00d6yle ki otonom ara\u00e7lar\u0131n say\u0131s\u0131 giderek art\u0131yor. Hakeza \u00e7evre fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisinde bulunan yollar ve yol d\u00fczenlemeleri de ge\u00e7mi\u015fe k\u0131yasla \u00e7ok iyi durumda. Ancak trafik kazalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 bu geli\u015fmelere ra\u011fmen hi\u00e7bir zaman s\u0131f\u0131rlanmayacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc ne kadar iyi ara\u00e7lara sahip olsak da bu ara\u00e7lar kendi kendilerini s\u00fcrse de ve \u00e7evre fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn unsurlar\u0131 geli\u015fmi\u015f olsa da trafikte en son s\u00f6z \u015fu an i\u00e7in her zaman ama her zaman insanda.<\/p>\n

      Peki, trafik ve trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda T\u00fcrkiye ve d\u00fcnya olarak neredeyiz ve nereye nas\u0131l gidebiliriz? K\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fiminin ciddi bir mesele haline geldi\u011fi bu d\u00f6nemde asl\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yani bir ba\u015fka deyi\u015fle daha \u00e7evre dostu bir trafik sa\u011flamak temel misyonlardan birisi haline gelmelidir. Bunun i\u00e7in at\u0131lan ad\u0131mlardan birisi elektrik enerjisiyle \u00e7al\u0131\u015fan ara\u00e7lar\u0131n \u00fcretilmeye ba\u015flanmas\u0131yd\u0131. Ancak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik elde etmek tek bir \u015fehrin veya \u00fclkenin kendi kendine ba\u015farabilece\u011fi bir \u015fey de\u011fil. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde hem siyasi hem m\u00fchendislik temelli birtak\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve \u00fclkeleri s\u00fcrd\u00fcrebilir trafi\u011fe yava\u015f yava\u015f ge\u00e7mek i\u00e7in te\u015fvik edecek uygulamalara ba\u015fvurmak gerekti\u011finin kan\u0131s\u0131nday\u0131m.\u00a0 Elektrikli arabalar haricinde insanlar\u0131 bisikletle ve e-scooterlerle gidebilecekleri mesafede bu ara\u00e7lar\u0131 kullanmaya te\u015fvik edecek bisiklet yollar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, elektrik enerjisiyle \u00e7al\u0131\u015fan toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131p toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131ndaki kalabal\u0131\u011f\u0131n da ara\u00e7lar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artmas\u0131yla beraber azalmas\u0131 ve bunun insanlar\u0131 toplu ta\u015f\u0131ma kullanmaya itebilecek olmas\u0131 da at\u0131labilecek di\u011fer ad\u0131mlar olabilir. Trafik g\u00fcvenli\u011fi meselesine gelirsek ben en b\u00fcy\u00fck sorumlulu\u011fun insanlara d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u0130nsanlar\u0131 bu konuda daha bilin\u00e7li hale getirmek i\u00e7in de g\u00fcvenli trafi\u011fin yedi unsurunu simgeleyen ve anlatan 7E\u2019den yararlanmam\u0131z gerekiyor fikrimce. \u00d6zellikle 7E\u2019nin iki fakt\u00f6r\u00fc bence insanlar\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli. Bunlardan birisi e\u011fitim (Education), di\u011feri ise yasal uygulama ve d\u00fczenlemeler (Enforcement). Asl\u0131nda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda e\u011fitim kapsam\u0131nda y\u0131llard\u0131r hem \u00fclkemizde hem de d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda kamu spotlar\u0131ndan derslere kadar farkl\u0131 \u015feyler yap\u0131l\u0131yor. Ancak insanlar taraf\u0131ndan bu e\u011fitimin benimsenemedi\u011fi ve ger\u00e7ek hayata ge\u00e7irilemedi\u011fi apa\u00e7\u0131k bir ger\u00e7ek. \u00d6rnek vermek gerekirse, trafikte yapmas\u0131 en kolay \u015fey olan emniyet kemerini ba\u011flamak bile hala bir\u00e7ok insan taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131yor. Bence ilkokul hatta anaokulundan ba\u015flayacak \u015fekilde temel bir trafik e\u011fitimi verilmeli ve bu e\u011fitimde kurallar\u0131n yan\u0131nda as\u0131l vurgulanmas\u0131 gereken \u015fey, trafikte yap\u0131lan en ufak bir hareketin bile insan\u0131n kendi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n can\u0131na mal olabilece\u011fi olmal\u0131d\u0131r. Buna ek olarak, \u00f6fke kontrol\u00fc hakk\u0131nda da birtak\u0131m dersler verilebilir. Ne yaz\u0131k ki \u00e7abuk agresifle\u015fen ve bu agresifli\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emeyip \u00f6ndeki araca zarar verme, di\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fcyle kavga etme gibi trafik g\u00fcvenli\u011fini hi\u00e7e sayan davran\u0131\u015flarda bulunan bir\u00e7ok insan var. Yasal uygulama konusuna gelince yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n istisna olmadan her seferinde uygulanmas\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n da maddi a\u00e7\u0131dan daha fazla olmas\u0131 cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir rol oynayabilir. Ayr\u0131ca, yasal uygulama kapsam\u0131na girmeyen ama ihtiyaca y\u00f6nelik d\u00fczenlemelerin de say\u0131s\u0131 art\u0131rabilir. \u00d6rne\u011fin, y\u00fcksek h\u0131zdan dolay\u0131 bir\u00e7ok kazan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi b\u00f6lgelere radar yoksa radar koymak ve \u00fcst\/alt ge\u00e7it olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yayalar\u0131n yaralanmas\u0131 veya \u00f6l\u00fcm\u00fcyle sonu\u00e7lanan kazalar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yerlere ge\u00e7itler yapmak g\u00fcvenli\u011fi art\u0131rabilir. Toparlamak gerekirse, yaz\u0131m\u0131n farkl\u0131 noktalar\u0131nda defalarca belirtti\u011fim gibi insan her ne kadar trafik g\u00fcvenli\u011fini belirleyen tek unsur olmasa da trafik g\u00fcvenli\u011finde pay\u0131 olan m\u00fchendislik ve yol d\u00fczenleme gibi unsurlarda g\u00fcn\u00fcm\u00fczde olan geli\u015fmelerin trafi\u011fe olan katk\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131f\u0131rlamay\u0131p peki\u015ftirecek olan da etkendir. Ve trafik gibi can\u0131m\u0131z\u0131n pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bir konuda g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nemseyen kesimin az\u0131nl\u0131k olarak kalmas\u0131 hi\u00e7bir \u015feye fayda etmeyecektir. O y\u00fczden g\u00fcven dolu yollara ula\u015fmak i\u00e7in hep beraber \u00e7aba g\u00f6stermeliyiz.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tEce Bengisu G\u00dcLCAN - Yolcu yolunda gerek, peki ama nas\u0131l?\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafikte kazalar\u0131n en aza indirgendi\u011fi ve \u00e7evreye duyarl\u0131 olan, g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir hareketlilik plan\u0131 gelece\u011fimiz i\u00e7in \u00f6nemli bir rol oynuyor. Peki nedir bu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik? \u015eimdi, tam \u015fu an pencereden d\u0131\u015far\u0131 baksak belki de d\u00fcnyada insanlardan fazla ara\u00e7lar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Her bir arac\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 hava kirlili\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak daha ya\u015fan\u0131labilir bir d\u00fcnya i\u00e7in egzoz gaz\u0131 emisyonunu en aza d\u00fc\u015f\u00fcrerek karbon ayak izini azaltmak ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ula\u015f\u0131ma ge\u00e7mek torunlar\u0131m\u0131za b\u0131rakaca\u011f\u0131m\u0131z en b\u00fcy\u00fck miras gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Tabii ki bunun yan\u0131 s\u0131ra g\u00fcvenli ula\u015f\u0131m i\u00e7in de yeni d\u00fczenlemeler yap\u0131lmas\u0131 ve bu yeniliklerin herkes taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 son derece \u00f6nemli. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn 2019 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re her 24 saniyede 1 ki\u015fi trafik kazas\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybediyor. Art\u0131k daha fazla hayat kurtarman\u0131n yolu trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamaktan ge\u00e7iyor. Hal b\u00f6yleyken trafik g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in bireyler, \u015fehirler, \u00fclkeler ve uluslararas\u0131 kurum ve kurulu\u015flar birlik olup beraber hareket etmeli.<\/p>\n

      S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafik hareketlili\u011fini uygulayabilmek i\u00e7in bir\u00e7ok farkl\u0131 se\u00e7enek var. Vatanda\u015flar k\u0131sa mesafelerde y\u00fcr\u00fcmeyi, bisiklete binmeyi ya da elektrikli scooter kullanmay\u0131 tercih edebilirler. Daha uzun mesafeler i\u00e7in ise toplu ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 ya da payla\u015f\u0131ml\u0131 ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rabilirler. Yine bireysel ara\u00e7 edinimi s\u00f6z konusuysa elektrikli ara\u00e7lar tercih edilebilir. Fakat t\u00fcm bunlar\u0131n sadece birey seviyesinde yap\u0131lmas\u0131 ise \u00e7ok zor. \u015eehirler ve \u00fclkeler taraf\u0131ndan yeterli altyap\u0131 sunulmad\u0131k\u00e7a yaya ve bisikletli say\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7o\u011faltmak belki kazalar\u0131 art\u0131rabilir bile. Genel olarak trafi\u011fe ara\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda maruz kalan insanlar\u0131n tehlikede olma ihtimali daha fazla. \u00c7\u00fcnk\u00fc, onlar hem daha korunmas\u0131zlar, \u00f6zellikle kask ya da koruyucu ekipman kullanmayanlar\u0131, hem de s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin trafikte daha az dikkat etti\u011fi ve bir tehlike an\u0131nda daha \u00e7ok sinirlenip daha \u00e7ok su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 gruplar aras\u0131nda yer al\u0131yorlar. Trafikte tehlike alt\u0131ndaki gruplar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayabilmek ve benzinli ya da dizel bireysel ara\u00e7lardan farkl\u0131 alternatiflerin uygulanabilir olmas\u0131 i\u00e7in \u015fehirde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. \u00d6rne\u011fin yaya ve bisiklet yollar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00fcst ve alt ge\u00e7it olanaklar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ve elektrikli ara\u00e7lar i\u00e7in say\u0131ca daha fazla ve s\u0131k \u015farj istasyonu kurulmas\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6zellikle \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm \u015fehirlerde elektrikli ara\u00e7 \u015farj istasyonlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcut. \u00dclke d\u00fczeyinde de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafik i\u00e7in birtak\u0131m d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131. \u00d6zellikle trafikte tehlike alt\u0131nda olan gruplar\u0131 korumak i\u00e7in yeni kurallar ya da daha cayd\u0131r\u0131c\u0131 cezalar uygulanabilir. Trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in en kritik noktalardan biri yeni kural ve cezalar\u0131n olu\u015fturulma s\u00fcreci olabilir. Bu, incelik isteyen ve \u00fczerinde uzunca durulmas\u0131 gereken bir konu \u00e7\u00fcnk\u00fc trafikteki insanlar\u0131n psikolojisini ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiliyor. Ayr\u0131ca elektrikli araca te\u015fvik i\u00e7in elektrikli ara\u00e7 vergilerinin d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi ve di\u011fer ara\u00e7lar\u0131n vergilerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 da bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. Ek olarak, \u00fclke ekonomisinin yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilip toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131na daha fazla yat\u0131r\u0131m yap\u0131larak s\u0131k sefer say\u0131s\u0131yla ve geni\u015f rota olanaklar\u0131yla insanlar\u0131n toplu ula\u015f\u0131m\u0131 tercih etmesi sa\u011flanabilir. Biraz daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek uluslararas\u0131 yap\u0131lar\u0131n da deste\u011fiyle daha temiz bir d\u00fcnya ve daha g\u00fcvenli yollar hi\u00e7 de uzak bir hedef de\u011fil. \u015eimdi size k\u00fcresel bir organizasyon olan FIA\u2019dan bahsetmek istiyorum. Bu federasyon motor sporlar\u0131, Formula 1 ve Formula E i\u00e7in 2030 y\u0131l\u0131nda karbon n\u00f6trl\u00fc\u011f\u00fc ve s\u0131f\u0131r emisyon amac\u0131n\u0131 benimseyerek bir\u00e7ok yenili\u011fe imza at\u0131yor. Ayr\u0131ca yine yol g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in 80\u2019den fazla \u00fclkeye ula\u015fan bir k\u00fcresel yol g\u00fcvenli\u011fi kampanyalar\u0131 var. Bunun gibi k\u00fcresel organizasyonlarla insanlar motive edilebilir ve k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fime gidilebilir.<\/p>\n

      S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafik i\u00e7in uluslararas\u0131 kurumlardan vatanda\u015fa kadar herkesin var olan \u00e7evre ve g\u00fcvenlik tehlikesinden ve olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131ndan haberdar olup elini ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymas\u0131 gerekiyor. Gerekli alt yap\u0131 d\u00fczenlemeleri yap\u0131lmal\u0131, trafik yasalar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irilip d\u00fczenlenmeli, halk\u0131n e\u015fit derecede g\u00fcvenli ula\u015f\u0131m ve dolay\u0131s\u0131yla ya\u015fama hakk\u0131na sahip olmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131. Belki de d\u00fcnya d\u00fczeyinde bir seferberlikle vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131, yollar\u0131m\u0131z\u0131, \u015fehrimizi, \u00fclkemizi ve gezegenimizi korumal\u0131y\u0131z. Bu kalabal\u0131k yollardan, s\u0131k\u0131\u015f\u0131k ve tehlikeli trafikten ancak b\u00f6yle sa\u011f \u00e7\u0131kabilir ve rahat ve temiz bir nefes alabiliriz.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tMelike KAHRAMAN\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Okula giderken, markete giderken, her g\u00fcn i\u015fe gidip d\u00f6nerken, bayramlarda memlekete giderken ve daha bir\u00e7ok alanda trafik hayat\u0131m\u0131zda. Trafik, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z\u0131n bu kadar par\u00e7as\u0131 oldu\u011fundan beri ve dallan\u0131p budaklan\u0131p daha da \u00e7ok hayat\u0131m\u0131za girece\u011finden, trafikle alakal\u0131 sorunlar g\u00f6z ard\u0131 edilmemeli. Trafik nas\u0131l iyile\u015ftirilebilir, trafikte kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan sorunlar neler, bu sorunlara nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulunabilir gibi sorular bu y\u00fczden \u00f6nemli. Trafikte; yaya, s\u00fcr\u00fcc\u00fc veya arac\u0131n kendisinden kaynakl\u0131 \u00e7ok say\u0131da tehlike bulunabiliyor. Bunlar\u0131 fark edip \u00f6nlemler almak da hem bireysel hem toplumsal hem de yap\u0131sal sorumlulu\u011fumuz. \u00dclkemizde trafi\u011fi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli yapmak i\u00e7in bir\u00e7ok d\u00fczenlemeler yap\u0131lmakta. Bunun yan\u0131nda bir\u00e7ok eksik taraf\u0131 da bulunmakta. Bunlardan bahsedecek olursak, emniyet kemerinin \u00f6nemi hakk\u0131nda yap\u0131lan e\u011fitici uygulamalar ve reklamlar\u0131 \u00f6rnek verebiliriz. \u0130nsanlar\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131nda bilgilendirmek daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u00f6nlem olmu\u015f oluyor. Yayaya \u00f6nceli\u011fin verilmesi, yaya yollar\u0131, farkl\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck ara\u00e7 tipleri i\u00e7in (bisiklet, scooter, vb.) \u00f6zel yollar yap\u0131lmas\u0131 ve trafi\u011fin rahatlat\u0131lmas\u0131; ehliyet almak i\u00e7in insanlar\u0131n belli bir e\u011fitime tabii tutulmas\u0131 da bunlara eklenebilir. D\u00fcnyan\u0131n ba\u015fka b\u00f6lgelerinde radarlar\u0131n belli olmayan yerlere konulmas\u0131 yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n daha tedbirli olmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Emniyet kemeri tak\u0131lmamas\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z yap\u0131lmas\u0131, vb. durumlar\u0131 i\u00e7inse yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n y\u00fcksek tutulmas\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde daha dikkatli yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Tabii bunlar hala ula\u015f\u0131m alan\u0131nda geli\u015fen bir \u00fclke i\u00e7in her zaman yeterli olmayabilir. Bu bilgilendirmelerin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u00f6neminin anlat\u0131lmas\u0131 baz\u0131 yanlardan eksik kal\u0131yor. Ula\u015f\u0131m\u0131n sadece bir yerden ba\u015fka bir yere gitmek de\u011fil de bu yolculuk esnas\u0131nda al\u0131nan kararlar, davran\u0131\u015f bi\u00e7imleri ve bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n da oldu\u011funu s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ve di\u011fer trafik \u00f6znelerinin de benimsemesi gerekiyor. Agresif davran\u0131\u015flar, hatalar ve baz\u0131 ihlaller trafik esnas\u0131nda insanlar\u0131n davran\u0131\u015f \u015fekillerini olu\u015fturabiliyor. Bu davran\u0131\u015flarla birlikte yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 s\u00fcrekli tetik halinde ve dikkatli olmas\u0131 gerekiyor. Yap\u0131lan hatalar daha \u00e7ok yayalar ve motorsuz ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 trafikte tehlike kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u0131rak\u0131yor. Tehlikeyi en aza indirmek i\u00e7in insanlar\u0131n trafi\u011fi ve ula\u015f\u0131m\u0131n \u00f6nemini daha \u00e7ok kavramas\u0131 gerekiyor. Daha \u00f6nce de bahsetti\u011fim gibi, ula\u015f\u0131m sadece a noktas\u0131ndan b noktas\u0131na gitmek de\u011fildir. Elbette bir k\u0131sm\u0131 bu ama dallan\u0131p budaklanan bir mesele. Bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc, ula\u015faca\u011f\u0131 noktay\u0131 se\u00e7tikten sonra bu yolu en az tehlikeye indirmek ad\u0131na \u00f6nlemler almal\u0131, yol boyunca dikkatli olmal\u0131d\u0131r. Emniyet kemeri takmak, trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131na ve i\u015faretlerine uymak, di\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fclere anlay\u0131\u015fl\u0131 davranabilmek trafi\u011fi ve bu yolculu\u011fu olumlu etkiler. Bireysel olarak biz kendi kararlar\u0131m\u0131zdan ve ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nlemlerden sorumluyuz. \u015eehirler ise b\u00f6lgesel, \u015fehrin \u00f6zelliklerini de \u00f6n planda tutarak \u015fehre uygun bir trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131ndan sorumlu. Her yerde \u00e7o\u011funlukla yap\u0131lan ihlaller ayn\u0131 olmayabilir. Bu ince ayr\u0131nt\u0131lardan \u015fehirler sorumlu ve onlar ilgilenmeli. \u00dclkeler, genel olarak ula\u015f\u0131m\u0131, yollar\u0131 denetlemeli ve \u00fclke \u00e7ap\u0131nda ula\u015f\u0131m hakk\u0131nda olmas\u0131 gereken kararlar\u0131 almal\u0131. Uluslararas\u0131 alanda elde edilen bilimsel ve istatiksel veriler payla\u015f\u0131l\u0131p \u00fclkelerce bu bilgilerin \u00f6nlemlerde ve trafikte kullan\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanmal\u0131d\u0131r. Trafik, her alanda hayat\u0131m\u0131zda ve alaca\u011f\u0131m\u0131z her \u00f6nlem hayatta kalma ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 olumlu etkileyece\u011fi kadar almad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u00f6nlem de hayat\u0131m\u0131zdan \u00e7ok \u015fey al\u0131p g\u00f6t\u00fcrebilir. \u00d6nlem al, pi\u015fman olma.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tMelis KARSLIG\u0130L - Yolda Ge\u00e7en Hayatlar\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n varolu\u015fundan itibaren y\u00fcr\u00fcy\u00fcp yer de\u011fi\u015ftirmek hayat ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck par\u00e7as\u0131d\u0131r. Atalar\u0131m\u0131z yer de\u011fi\u015ftirme s\u00fcrecini daha insan eli de\u011fmemi\u015f arazilerde ko\u015fturarak yapm\u0131\u015flarsa da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda durumun \u00e7ok\u00e7a de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6zlemlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Modern hayat \u201ctrafik\u201d diye ula\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir dinamik in\u015fa etmi\u015f ve demek ki bu tan\u0131ma gerek duymu\u015ftur. Modern ya\u015famdaki \u015fehirle\u015fmeyle beraber yollar, altyap\u0131lar, yeni ara\u00e7lar ve insan trafik denklemine d\u00e2hil edilmi\u015f ve yer de\u011fi\u015ftirme s\u00fcreci hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar karma\u015f\u0131kla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bu karma\u015f\u0131k trafik zinciri i\u00e7inde d\u00fczen ve emniyeti koruyabilmek de ki\u015filerin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in elzem hale gelmi\u015ftir. Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Trafik Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 2021 verilerine g\u00f6re 187 bin 524 \u00f6l\u00fcml\u00fc ve yaralanmal\u0131 trafik kazas\u0131 rapor edilmi\u015f ve 81 bin 832'si tek ara\u00e7l\u0131 kaza olarak kaydedilmi\u015ftir. Bu veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda tek ara\u00e7l\u0131 trafik kazalar\u0131n\u0131n nedenleri ve olas\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 \u00fczerinden ilerlemek gereklidir.<\/p>\n

      Globalle\u015fme ve geli\u015fen end\u00fcstriler sonucu yeni bir i\u015f kategorisi olarak ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu sekt\u00f6rde \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n uzun saatler boyunca s\u00fcrmesi beklenir ve yorgunluk bir s\u00fcre sonra ba\u015f g\u00f6sterir. \u0130\u015fte tek ara\u00e7l\u0131 trafik kazalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu yorgunluk sebepli kazalard\u0131r. \u00c7oklu ara\u00e7 kazalar\u0131n\u0131n genelde daha yo\u011fun trafik zamanlar\u0131nda olmas\u0131 beklenirken, tek ara\u00e7l\u0131 kazalar\u0131n daha \u00e7ok erken saatlerde sakin yollarda olmas\u0131 ilgi \u00e7ekicidir. Az uyku ve s\u00fcr\u00fc\u015f saati bu noktada yorgunlu\u011fa sebep veren unsurlard\u0131r. Her ne kadar yorgunluk ve uykusuzluk \u00f6nemsiz gibi g\u00f6r\u00fcnse de 81 bin 832 say\u0131s\u0131 g\u00f6rmezden gelinemez, yorgunken trafikte bulunman\u0131n ciddiyeti fark\u0131na var\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      Yorgunluk ve uykusuzluk sonucu kaza riskine en \u00e7ok maruz kalan yol i\u015ftirak\u00e7ileri otoyolda uzun s\u00fcre ara\u00e7 kullanan t\u0131r \u015fof\u00f6rleridir. \u00c7o\u011funlukla 20.00-07.00 saatleri aras\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen bu kazalar dikkat eksikli\u011fi, mikro-uyku, zay\u0131f ara\u00e7 kont\u00f6rl\u00fc ve \u015feritten sapma sonucu meydana gelirler. \u00a0Genelde ge\u00e7 saatlerde uyku ihtiyac\u0131 daha da belirdi\u011fi ve yollar sessizle\u015fti\u011fi i\u00e7in kaza riski iki kat\u0131na \u00e7\u0131kar. Bunu \u00f6nlemek i\u00e7in her 4 saatte bir mola verilmesi \u00f6nerilir, fakat \u00e7o\u011fu s\u00fcr\u00fcc\u00fc bu \u00f6nerileri yeterince dikkate almaz.<\/p>\n

      Trafik emniyetini sa\u011flamak ve yorgunluk sonucu ger\u00e7ekle\u015fen kazalar\u0131 \u00f6nlemek ad\u0131na hem ki\u015fisel bazda hem i\u015fletme baz\u0131nda hem de \u00fclke yasalar\u0131 baz\u0131nda belli kararlar al\u0131n\u0131p uygulamaya ge\u00e7irilmelidir. Ki\u015fisel bazda al\u0131nabilecek kararlar yorgunlu\u011fu azaltma ad\u0131na uzun yolculuklarda ara verip dinlenmek, pencereleri a\u00e7mak, m\u00fczik dinlemek ya da sak\u0131z \u00e7i\u011fnemek olabilir. Bu al\u0131\u015fkanl\u0131klar yorgunluk hissi geldi\u011finde ki\u015fiyi zinde tutacakt\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u015firketler baz\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gereken bir karar da yolcu ya da malzeme ta\u015f\u0131yan uzun yol \u015fof\u00f6rlerinin ara\u00e7 kullan\u0131m s\u00fcrelerini d\u00fczenlemektir. Mesela 4 saatte bir dinlenme uygulamas\u0131 \u015firketler taraf\u0131ndan uygulamaya ge\u00e7ebilir ve bunun kontrol\u00fc belirli ara\u00e7 i\u00e7i programlarla sa\u011flanabilir. Trafik g\u00fcvenli\u011fi e\u011fitimleri yine \u201cyorgunluk sonucu kazalar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda hem kamu spotu hem de \u015firketler taraf\u0131ndan s\u00fcr\u00fcc\u00fclere verilen e\u011fitimler \u015feklinde artt\u0131r\u0131labilir. Devlet bazl\u0131 te\u015fvik projeleri de bu konuda \u00e7ok faydal\u0131 olacakt\u0131r. Yorgunluk saptayan baz\u0131 ara\u00e7 i\u00e7i programlar\u0131n T\u00fcrkiye pazar\u0131nda kullan\u0131ma belli avantajlarla te\u015fvik edilmesi \u00f6nemlidir. Mesela PERCLOS isimli ara\u00e7 i\u00e7i program s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00f6z k\u0131rpma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tespit eder ve bu tespit \u00fczerinden s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn yorgunluk d\u00fczeyini saptar. PERCLOS gibi aray\u00fczlerin kullan\u0131m\u0131 hem yorgunluk saptama ve uyarma konusunda i\u015flevsel olabilirler.<\/p>\n

      Sonu\u00e7 olarak, modern ya\u015famda trafik g\u00fcvenli\u011finin en \u00e7ok unutulan ama en s\u0131k rastlanan sorunlar\u0131ndan biri yorgunluktur. Ki\u015filer, \u015firketler ve devlet ayr\u0131 ayr\u0131 yorgunluk sonucu ger\u00e7ekle\u015fen kazalar\u0131 engellemek i\u00e7in var olan d\u00fczende de\u011fi\u015fiklikler yapmalar\u0131 gereklidir. Yorgunlu\u011fun trafik kazalar\u0131na neden olma riskinin fark\u0131na varman\u0131n ger\u00e7ekten zaman\u0131 gelmedi mi?<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tZeynep \u015eulenur KAYA \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Bug\u00fcn dedemin motosikletiyle bir t\u0131r\u0131n k\u00f6r noktas\u0131nda kalmas\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak ya\u015fanan trafik kazas\u0131n\u0131n yirmi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc senesindeyiz. Kendisini tan\u0131ma f\u0131rsat\u0131n\u0131 hi\u00e7 bulamamama ra\u011fmen ya\u015fasayd\u0131 bir\u00e7ok insan\u0131n hayat\u0131n\u0131n bamba\u015fka olaca\u011f\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcnt\u00fcyle fark\u0131nday\u0131m. Motosikletli ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili ge\u00e7ti\u011fimiz yirmi \u00fc\u00e7 senede \u00e7ok \u015fey de\u011fi\u015fmi\u015f olsa da barizdir ki tehlike hala b\u00fcy\u00fck oranda devam etmekte. Trafi\u011fin her bile\u015fen i\u00e7in g\u00fcvenli hale getirilmesi i\u00e7in yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar son y\u0131llarda olduk\u00e7a artt\u0131 ve \u00e7ok yol al\u0131nd\u0131. Fakat hala \u00e7ok b\u00fcy\u00fck risklerle trafi\u011fe \u00e7\u0131k\u0131yoruz, arabalar\u0131m\u0131za her g\u00fcn \u00f6lebilme ihtimaliyle biniyoruz, okullar\u0131m\u0131za giderken yolda bir arac\u0131n bize \u00e7arpma ihtimaliyle y\u00fczle\u015fiyoruz. Biz arac\u0131m\u0131z\u0131 kullananlar, kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7enler, bisiklet s\u00fcrenler, \u00e7ocu\u011funu okuluna g\u00f6t\u00fcrenler, bir ekmek almak i\u00e7in evden \u00e7\u0131km\u0131\u015f olanlar; hepimiz, her g\u00fcn bu ihtimallerle y\u00fczle\u015fiyoruz. Bu kadar ciddi risklerin aras\u0131nda, trafik g\u00fcvenlili\u011finin herkes taraf\u0131ndan ciddiye al\u0131nmas\u0131, dikkat verilmesi ve bu konuda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ve sonu\u00e7lar\u0131na \u00f6nem verilmesi herkesin \u00f6nceli\u011fi olmal\u0131. Sadece T\u00fcrkiye\u2019de ge\u00e7ti\u011fimiz senede 983 bin 808 adet trafik kazas\u0131 meydana geldi. Her g\u00fcn hayat\u0131m\u0131z\u0131n ortas\u0131nda olan bu riskle ba\u015f etmek konusunda y\u00f6ntemlerimizi belirlememiz gerekiyor. T\u00fcrkiye, her y\u0131l g\u00fcvenli karayollar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, radarlar ve sinyaller gibi teknolojinin getirdi\u011fi avantajlar\u0131 kullanarak kaza riskini en aza indirmek i\u00e7in ellerinden geleni yap\u0131yorlar. Fakat konunun bizlere d\u00fc\u015fen \u00e7ok \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 da var. Trafi\u011fi ciddiye almal\u0131 ve kararlar\u0131m\u0131z\u0131 riskleri hesap ederek vermeliyiz. Yorgunluk, dalg\u0131nl\u0131k, dikkat s\u00fcresi gibi konularda i\u00e7inde oldu\u011fumuz durumu iyi analiz etmeli ve kendimize \u00e7ok g\u00fcvenmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Asl\u0131nda de\u011fi\u015fime \u00f6nce kendimizden ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Karl\u0131 havalar, zorlu yollar, ta\u015fl\u0131 bay\u0131rlar, sivri da\u011flar, h\u0131zl\u0131 otobanlar. Arac\u0131m\u0131za bindi\u011fimiz zaman tehlikeye att\u0131\u011f\u0131m\u0131z herkesin ve dahi bize bir \u015fey olsa geride kalacaklar\u0131n fark\u0131nda olmal\u0131y\u0131z. Bununla birlikte \u00fclkeler de kendilerine y\u00fcklenen rollerin fark\u0131nda olmal\u0131lar. Teknolojinin her g\u00fcn giderek geli\u015fti\u011fi bu zamanda, teknoloji ve trafik g\u00fcvenli\u011fi entegrasyonu birincil \u00f6nceliklerden olmal\u0131, \u00fclke politikalar\u0131 buna g\u00f6re d\u00fczenlenmeli ve \u00f6zellikle yol ihaleleri bu durum dikkate al\u0131narak yap\u0131lmal\u0131. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde de, her y\u0131l trafik kazas\u0131 sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f y\u00fczbinlerce insan\u0131n yak\u0131nlar\u0131 olarak biz, sistemde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz a\u00e7\u0131klar i\u00e7in can\u0131m\u0131z pahas\u0131na sava\u015fmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc; s\u00f6ylemek isterim ki, ya\u015famak hafife al\u0131nacak bir durum de\u011fil. Her g\u00fcn kendimize bir \u015feyler koydu\u011fumuz, senelerce okullar okudu\u011fumuz, annemizin babam\u0131z\u0131n \u00f6zenle b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bizler de bir milisaniyede ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 bir trafik kazas\u0131nda kaybedebiliriz. Bug\u00fcn dedem ya\u015fasayd\u0131 d\u00fcnya nas\u0131l bir yer olurdu bilmiyorum ama ben ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n daha g\u00fczel bir yer oldu\u011fundan eminim. Bu y\u00fczden, ya\u015famay\u0131 ciddiye alal\u0131m. Her g\u00fcn\u00fc yeni bir \u015fans olarak g\u00f6relim. Ve l\u00fctfen, dikkat edelim.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR - G\u00fcvenli Trafik, G\u00fcvende Hayatlar!\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Hepimiz bir g\u00fcnl\u00fck rutinimizi d\u00fc\u015f\u00fcnelim. G\u00fcn herkes i\u00e7in ne kadar farkl\u0131 ba\u015flasa ve devam etse de asl\u0131nda herkes benzerlikleri payla\u015f\u0131r. \u00d6rne\u011fin \u00e7al\u0131\u015fan bir yeti\u015fkini ele alal\u0131m. G\u00fcn saat ka\u00e7ta ba\u015flarsa ba\u015flas\u0131n i\u015fe yeti\u015fmek i\u00e7in evden \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r ve trafi\u011fe ad\u0131m at\u0131l\u0131r. \u00d6\u011frenci i\u00e7in sebep derstir, plan\u0131na veya ayarlad\u0131\u011f\u0131 bir bulu\u015fmaya yeti\u015fen i\u00e7in sebep de\u011fi\u015fir veya evde olan biri i\u00e7in bazen hava almak bazen markete gitmek\u2026 Sebepler de\u011fi\u015fse de herkesi kesi\u015ftiren yer trafiktir. Kimi zaman yaya olarak kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7eriz, kimi zaman toplu ta\u015f\u0131mada, bazen bisikletli bazen bizzat direksiyonun ba\u015f\u0131nda. Ancak ne kadar fark etmesek de trafik hepimizin gelip hayat\u0131n\u0131n merkezine kurulmu\u015f durumdad\u0131r. Hayat\u0131m\u0131zda s\u00fcrekli deneyimledi\u011fimiz \u015feyleri bir s\u00fcre sonra rutin haline getirerek g\u00f6z ard\u0131 etme e\u011filimde olsak da trafik insan hayat\u0131nda dikkate de\u011fer bir yerde durur. Hal b\u00f6yle olunca etki alan\u0131 geni\u015f olan her durumda oldu\u011fu gibi trafikte ya\u015fananlar\u0131n kaynaklar\u0131n\u0131 hep birlikte olu\u015ftururken sonu\u00e7lar\u0131ndan da hep birlikte etkileniriz. Bundan sebeptir ki trafik kazalar\u0131ndaki yaralanma ve \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 d\u00fcnyada yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda s\u0131ralamada olduk\u00e7a y\u00fcksektir.<\/p>\n

      \u0130nsan hayat\u0131 hi\u00e7bir \u015feyle \u00f6l\u00e7\u00fclemez ve denk g\u00f6r\u00fclemez bir noktadad\u0131r. Bazen \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ve de\u011feriz g\u00f6rece\u011fimiz bir hareket, bir manevra, bir zamanlama hatas\u0131 veya bir ihmal geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan yollara girebilir. Hayat\u0131m\u0131za bu kadar girdikten sonra trafikte yap\u0131labilecek tek \u015fey onun g\u00fcvenlik dengesini kurabilmektir. T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada s\u00fcrekli olarak trafi\u011fin farkl\u0131 alanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131yor ve s\u0131ralamalar haz\u0131rlan\u0131yor. Gelin g\u00f6r\u00fcn ki T\u00fcrkiye trafikte \u00e7ok y\u00fcksek bir g\u00fcvenlik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik vadetmiyor. Bu istatistiksel de\u011ferlere bak\u0131nca belki g\u00f6r\u00fcnen \u015feyler sadece birer say\u0131dan ibaret. Y\u00fczdelikler ilk ba\u015fta bak\u0131nca hi\u00e7bir anlam ifade etmiyor. Ama trafikte can veren veya kazadan sonra kendini toparlamakta zorlanan biri i\u00e7in bu y\u00fczdeler ne ifade edebilir hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Ya yak\u0131nlar\u0131 i\u00e7in? Belki de bizzat bu \u00e7emberin i\u00e7inde yer ald\u0131n\u0131z bile\u2026 Trafikte g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmad\u0131\u011f\u0131 her vaka ve durumun sonu\u00e7lar\u0131 da etkileri de tahmin edilemez geni\u015flikte bir alana yay\u0131l\u0131r ve bu daire zamanla hepimizi kapsayacak kadar b\u00fcy\u00fcr. Kendimizi, sevdiklerimizi, toplumu korumak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenler ise \u00e7ok zor de\u011fildir. Anahtar \u201cG\u00dcVENL\u0130 B\u0130R TRAF\u0130K\u201d\u2026 Peki, nas\u0131l olacak g\u00fcvenli trafik? S\u00f6ylemek kadar basit midir trafikte g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak? E\u011fer herkes \u00fczerine d\u00fc\u015feni yaparsa elbette! Kollektif bir \u00e7aba ile en g\u00fcvensiz yolculuklar bile g\u00fcven vermeye ba\u015flar.<\/p>\n

      Bunun i\u00e7in ilk ad\u0131m fark etmektir. \u00c7evre bilincinin oturmas\u0131 ve etraf\u0131nda olanlar\u0131 g\u00f6rebilmektir. Haberlerde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz trafik kazalar\u0131 \u201cYine bir trafik canavar\u0131\u201d, \u201cYine can kayb\u0131\u201d, \u201cZincirleme kaza, zincirleme hata\u201d, \u201cBayram yolu \u00f6l\u00fcm getirdi\u201d ba\u015fl\u0131klar\u0131 asl\u0131nda birka\u00e7 c\u00fcmleden \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r. Bu kazalar\u0131n temelde ki\u015fi baz\u0131nda genelde toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar\u0131 vard\u0131r. Habercilik de bunlar\u0131n aktar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in en iyi kanallardan biridir. Medyan\u0131n g\u00fcc\u00fc trafi\u011fin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi i\u00e7in etkili bir \u015fekilde kullan\u0131l\u0131rsa fark etmekteki ilk basamak kendini ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olacakt\u0131r. Ard\u0131ndan ki\u015fisel olarak al\u0131nacak \u00f6nlemler birle\u015fecek bir g\u00fcc\u00fc olu\u015fturacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7en yayan\u0131n yolu kontrol etmesi, ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn levhalara ve h\u0131z kurallar\u0131na uymas\u0131; alkol, uykusuzluk gibi kazalara sebebiyet veren ihmallerin en aza indirilmesi basit gibi g\u00f6r\u00fcnse de kilit noktalard\u0131r. Bu noktada sadece bireysel hareketlerle kal\u0131nmay\u0131p gerekli e\u011fitimler sa\u011flanmal\u0131 ve cezalar cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir yere ta\u015f\u0131nmal\u0131d\u0131r. \u00d6nlemlerin etki alan\u0131 b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e sonu\u00e7lar\u0131n etki alan\u0131 da o oranda de\u011fi\u015fecektir.<\/p>\n

      Bir ba\u015fka dikkate de\u011fer nokta ise etki alan\u0131d\u0131r. Her ne kadar hepimiz bu ak\u0131\u015f\u0131n i\u00e7inde olsak ve etkilensek de elbette hepimiz ayn\u0131 oran etkilenmiyoruz. \u00d6rne\u011fin \u00e7ocuklar\u0131n veya ya\u015fl\u0131lar\u0131n trafikteki savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yeti\u015fkininki ayn\u0131 de\u011fildir. Yine bir yaya ile ara\u00e7l\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fc mukayese edilemez. Bununla da kalmaz ara\u00e7lar aras\u0131nda bile kontrol \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r. Standart bir otomobil t\u0131r veya kamyon gibi b\u00fcy\u00fck ara\u00e7lar kar\u015f\u0131s\u0131nda zarar g\u00f6rmeye daha haz\u0131r hale gelecektir. Yani bu etkile\u015fimi birbirinden ay\u0131rmadan, halkan\u0131n birer halkas\u0131 olarak g\u00f6rmekte fayda vard\u0131r. Ki\u015fisel de\u011ferlendirmeler anl\u0131k olarak ki\u015fiyi korusa da geneli olumsuz y\u00f6nde etkilemeye a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yap\u0131labilecekler bunlar, peki bunlar\u0131n ne kadar\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz? T\u00fcrkiye g\u00fcvenli trafikte nas\u0131l bir noktada? Trafik Hizmetleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n verilerine g\u00f6re 2022 y\u0131l\u0131nda kaza say\u0131s\u0131 \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re %30 art\u0131\u015f g\u00f6sterdi. Ancak yine de kazalarda hayat\u0131n\u0131 kaybedenler ge\u00e7en y\u0131la g\u00f6re azald\u0131 (T\u00dc\u0130K, 2022). G\u00fcvenli bir trafikten bahsetmek i\u00e7in yeterli bir de\u011fi\u015fim olmasa da \u00f6l\u00fcml\u00fc kazalar\u0131n say\u0131s\u0131ndaki azalma iyiye i\u015farettir. Yine de kazalar\u0131n artm\u0131\u015f olmas\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereken aksiyonlar i\u00e7in g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir uyar\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131r.<\/p>\n

      De\u011findi\u011fimiz t\u00fcm bu konular\u0131n vermek istedi\u011fi mesaj a\u00e7\u0131kt\u0131r: Trafi\u011fe ad\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 att\u0131\u011f\u0131m\u0131z andan itibaren art\u0131k kendimize ve herkese kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fa da ad\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 atm\u0131\u015f oluruz. Bunun bilinci ile hareket etmeli ve \u00e7\u0131kar\u0131lacak kanun ve kurallar\u0131n destek\u00e7isi ayn\u0131 zamanda uygulay\u0131c\u0131s\u0131 olmal\u0131y\u0131z. G\u00fcvenli trafik, g\u00fcvende hayatlar!<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tNazl\u0131 Ya\u011fmur OKUYUCU - Gidece\u011finiz Yere Nas\u0131l Ula\u015fmak \u0130stiyorsunuz?\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Hepimizin yemek yemek, su i\u00e7mek, uyumak gibi do\u011fal ortak yanlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir ortak yan\u0131m\u0131z daha var: trafik. Araba veya bir ta\u015f\u0131t kullanmasan\u0131z dahi, yaya olarak par\u00e7as\u0131 oldu\u011funuz bu sistem art\u0131k o kadar ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ki, evinizden ad\u0131m\u0131n\u0131z\u0131 att\u0131\u011f\u0131n\u0131z an trafik sistemi i\u00e7ine girmi\u015f bulunuyorsunuz. Hayat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu bir par\u00e7as\u0131 olarak ge\u00e7irdi\u011fimiz bu sistemin g\u00fcvenli\u011fi hepimizi ilgilendiriyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc her ne kadar art\u0131k yemek yemek kadar do\u011fal gelse bile bize; i\u00e7inde \u00e7ok fazla tehlikeler bar\u0131nd\u0131rabiliyor ve \u00e7o\u011funun fark\u0131nda bile de\u011filiz. \u0130\u015fte trafik g\u00fcvenli\u011fi burada devreye giriyor ve medeniyet olarak y\u00fckselmemize \u00e7ok fazla pay bulunduran trafi\u011fi kendi lehimize kullanmam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n

      Trafik denilince her ne kadar akl\u0131m\u0131za arabalar gelse de, o arabalar\u0131 da y\u00f6netenler ve de tasarlayanlar bizleriz. Sistemi olu\u015fturanlar bizler oldu\u011fumuz i\u00e7in de\u011fi\u015ftirmek de bizlerin elinde. Bunun i\u00e7in en \u00f6nemli nokta kendimizin fark\u0131nda olmam\u0131z, \u00f6zellikle ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131s\u0131ysak. Bir insan\u0131n yolda y\u00fcr\u00fcrken dikkati da\u011f\u0131l\u0131rsa e\u011fer, en fazla bir yere tak\u0131l\u0131p t\u00f6kezleyebilir veya birine\/ bir \u015feye \u00e7arpabilir. Verebilece\u011fi zarar mikro \u00f6l\u00e7ektedir. Peki ya bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn dikkati da\u011f\u0131l\u0131rsa? Sadece bir anl\u0131k bu dalg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n sonucu, bir insan\u0131n veya hayvan\u0131n can\u0131na mal olabilir. Ara\u00e7lar hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131rsa da bizlere \u00e7ok ciddi bir sorumluluk da veriyor bu sebeple, s\u00fcr\u00fcc\u00fcler bir anda katil olabilir ve de bir aile par\u00e7alanabilir.<\/p>\n

      Eminim bunu okurken kendinizi asla dikkati da\u011f\u0131lan bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc yerine koymad\u0131n\u0131z. \u2018ben gayet iyi bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u00fcm\u2019 dediniz belki de i\u00e7inizden, fakat ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6steriyor ki kendine g\u00fcvenen s\u00fcr\u00fcc\u00fcler risk almaya daha yatk\u0131n. Sizce s\u00fcrerken kendine g\u00fcvenmeyen birinin mi yola odaklanmas\u0131 daha y\u00fcksek ihtimaldir, yoksa s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne ve de dikkat alg\u0131s\u0131na \u00e7ok g\u00fcvenen birinin mi? Kendimizin fark\u0131nda olmak i\u015fte bu y\u00fczden \u00f6nemli, her ne kadar trafik kazas\u0131na kar\u0131\u015fan s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin belirli ki\u015filik \u00f6zellikleri bulunsa da, hepimiz bu sistemde her an aksakl\u0131\u011fa sebep olabiliriz. En basit \u00f6rne\u011fi emniyet kemeri, ka\u00e7\u0131m\u0131z kullan\u0131yoruz? Kullanmayan ki\u015filer trafi\u011fin tehlikesinin fark\u0131nda de\u011fil mi, basit bir i\u015flem ile kendilerini ve sevdiklerini koruyabilirler fakat bazen bu basit y\u00f6ntemden bile ka\u00e7\u0131yoruz. Ya da hepimiz s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn telefon kullanmamas\u0131 gerekti\u011fini biliyoruz fakat ka\u00e7\u0131m\u0131z biri arad\u0131\u011f\u0131nda onu a\u00e7may\u0131p yol odaklanmay\u0131 tercih ediyoruz? Trafi\u011fe veya kendimize gere\u011finden fazla g\u00fcvenmek bizi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sona s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. Trafikteyken \u00f6l\u00fcmle her an dip dibe de\u011filmi\u015fiz gibi davranmak, kolay\u0131m\u0131za gelse de bizi yanl\u0131\u015f yapmaya s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor.<\/p>\n

      Trafik sistemini sadece s\u00fcr\u00fcc\u00fcler mi g\u00fcvenli yapabilir yani diye sorarsan\u0131z, hay\u0131r; bir \u00e7ok par\u00e7adan olu\u015fan bu sistemi iyile\u015ftirmek i\u00e7in yapabilece\u011fimiz y\u00f6ntemlerimiz var elbette. Mesela arabalar\u0131 iyile\u015ftirebiliriz, ki neredeyse t\u00fcm ak\u0131ll\u0131 arabalar\u0131n hedefi, kaza an\u0131nda s\u00fcr\u00fcc\u00fcden \u00f6nce davran\u0131p hayat kurtarmak oluyor; m\u00fchendisler ve yaz\u0131l\u0131mc\u0131lar birlikte \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Psikologlar\u0131 da bu denkleme ekleyip, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7lar\u0131na, dikkat kapasitesine g\u00f6re uygun ara\u00e7 sistemleri dizayn ettik\u00e7e, arabalar bu g\u00fcvenli\u011fi bir ad\u0131m daha ta\u015f\u0131may\u0131 ba\u015farabilecek gibi duruyor. Bir di\u011fer etken de \u00e7evre. Yollar\u0131, trafi\u011fin en hassas kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olan yayalar, \u00e7ocuklar, hayvanlar, bisikletliler gibi ki\u015fileri korumak ad\u0131na d\u00fczenleyerek trafik sistemini onlara \u00f6ncelik tan\u0131yacak hale getirebiliriz.<\/p>\n

      Bunlar\u0131n yan\u0131nda Psikolog John Groeger, birka\u00e7 \u00f6nemli ve geli\u015ftirebilece\u011fimiz unsurun da alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor ki \u00f6zellikle birka\u00e7 tanesi hepimizin yapabilece\u011fi \u015feyler. Mesela acil durumda m\u00fcdahale etmeyi ka\u00e7\u0131m\u0131z biliyoruz? Trafik kazalar\u0131 olduk\u00e7a yayg\u0131n, her g\u00fcn haberlerde g\u00f6r\u00fcyoruz ve insanlar yard\u0131mc\u0131 olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, yanl\u0131\u015f bir yerden tutup \u00e7ekme sebebiyle daha \u00e7ok zarar verebiliyorlar. Bunun yan\u0131nda ceza kontrol\u00fcn\u00fcn, altyap\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u015fehir yollar\u0131ndansa k\u0131rsal kesim yollar\u0131nda kazalar (\u00f6zellikle \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olanlar) daha fazla; bu t\u00fcr eksiklerin fark\u0131na var\u0131p bunlar\u0131n geli\u015ftirilme isteklerini ne kadar belirtirsek, devlet de buna o kadar dikkat edecektir. Mikro \u00f6l\u00e7ekte fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 artt\u0131r\u0131p, \u00e7evremize de bu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 yayd\u0131k\u00e7a, makro \u00f6l\u00e7ekteki de\u011fi\u015fikliklere yol a\u00e7m\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z. Nas\u0131l ki bir trafik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u2018herkes ge\u00e7iyor zaten\u2019 diyerek ge\u00e7mek \u00f6l\u00fcme sebep oluyorsa, o trafik \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, size korna \u00e7al\u0131nsa bile beklemek, etraf\u0131n\u0131zdaki insanlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 fark etmesini sa\u011flayabilir ve bir can kurtarabilirsiniz. T\u0131pk\u0131 hayat\u0131n di\u011fer y\u00f6nleri gibi, trafikte de d\u00fczene uymayan, dikkat etmeyen, h\u0131zl\u0131 kullanan bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc olmak \u00e7ok kolayd\u0131r; ta ki birine zarar verene kadar. Zor olan, gerekirse kimse kurallara uymas\u0131n, onlara uymak ve insanlar\u0131 bu konuda bilin\u00e7lendirmektir. Her arabaya bindi\u011finizde arabadaki di\u011fer ki\u015filere \u2018emniyet kemeri\u2019 hat\u0131rlatmas\u0131 yapmak, ileride bu sebeple onlar\u0131 kaybetmenizden \u00e7ok daha kolayd\u0131r.<\/p>\n

      Y\u0131lda 1.3 milyon insan trafik sisteminin bo\u015fluklar\u0131 sebebiyle can veriyor (WHO,2022). Bu sava\u015flardan bile daha fazla bir \u00f6l\u00fcm oran\u0131 ve en \u00f6nemlisi yukar\u0131da anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi bireysel fark\u0131ndal\u0131klarla azalt\u0131labilecek, bizzat her insan\u0131n iyile\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7abalayabilece\u011fi bir sistem. Trafik insanlar i\u00e7in, onlar sebebiyle var ve bizim davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131za, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze g\u00f6re \u015fekillenip b\u00fck\u00fclebiliyor. Onu de\u011fi\u015ftirmek, hepimizin sevdiklerinin i\u00e7inde bulundu\u011fu bu sistemi daha g\u00fcvenli hale getirmek hepimizin sorumlulu\u011fu.<\/p>\n

      Bir dahaki yola \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131zda kendinize \u015funu sorabilirsiniz: amac\u0131n\u0131z bir yere en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde ula\u015fmak m\u0131, yoksa en g\u00fcvenli \u015fekilde ula\u015fmak m\u0131? Hi\u00e7bir i\u015fimiz, ba\u015fka bir canl\u0131n\u0131n can\u0131ndan daha k\u0131ymetli de\u011fil ve trafikte verdi\u011fimiz anl\u0131k kararlar\u0131n sorumlulu\u011funu her an omzumuzda ta\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Her birimiz istesek de istemesek de trafi\u011fe maruz kal\u0131yoruz ve soka\u011fa ad\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 att\u0131\u011f\u0131m\u0131z andan itibaren b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk alt\u0131na giriyoruz: Sevdiklerimize ac\u0131 bir haber gitmemesi i\u00e7in elimizden gelen her \u015feyi yapmam\u0131z m\u00fchim. D\u00fcnya sa\u011fl\u0131k \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn verilerine g\u00f6re her y\u0131l yakla\u015f\u0131k olarak 1.3 milyon insan trafik kazalar\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybediyor, bununla beraber on milyonlarca insan ise hayat\u0131 boyunca ta\u015f\u0131yaca\u011f\u0131 yaralanmalara maruz kal\u0131yor. D\u00fcnya olarak adeta kan kaybediyoruz ve trafik g\u00fcvenli\u011fi bu kanamay\u0131 durdurmak i\u00e7in yeg\u00e2ne arac\u0131m\u0131z. Bu yaz\u0131mda sizlere trafikte kimlerin en \u00e7ok tehlikede oldu\u011funu ve trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in at\u0131labilecek ad\u0131mlardan bahsetmek istiyorum.<\/p>\n

      Trafik kazalar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 \u201cincinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131\u201d olu\u015fturuyor. Peki incinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 kimlerdir? Trafik g\u00fcvenli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 gruplar\u0131 aras\u0131nda di\u011ferlerine g\u00f6re daha hassas ve korunmas\u0131z olan kullan\u0131c\u0131lara incinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 denmi\u015ftir. Yayalar, bisikletliler ve motosiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bu grubun \u00fcyeleridirler. Ne yaz\u0131k ki kald\u0131r\u0131mlarda park etmi\u015f arabalar, yaya ge\u00e7idini \u00f6nemsemeyen s\u00fcr\u00fcc\u00fcler, a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z yapanlar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde trafi\u011fin incinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in ne kadar tehlikeli bir yer olabilece\u011fini anlamak zor de\u011fil. Bu ger\u00e7ekler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ki\u015fisel ara\u00e7lanmadaki art\u0131\u015f\u0131n nedenleri daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131yor ancak ki\u015filerin buldu\u011fu bu \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik olu\u015fturmak i\u00e7in do\u011fru de\u011fil. Her g\u00fcn \u015fehirlerimizdeki ara\u00e7 say\u0131s\u0131 kontrol edilemez \u00f6l\u00e7\u00fcde art\u0131yor. Toplu ta\u015f\u0131ma altyap\u0131s\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi i\u015fte bu y\u00fczden \u00e7ok \u00f6nemli. G\u00fcvenli ve kullan\u0131m\u0131 kolay bir toplu ta\u015f\u0131ma altyap\u0131s\u0131 uzun vadede \u015fehirlerimiz i\u00e7in tek \u00e7\u00f6z\u00fcm.<\/p>\n

      Bir problemi \u00e7\u00f6zmemiz i\u00e7in \u00f6ncelikle o problemi her a\u00e7\u0131dan iyice anlamam\u0131z gerekir. Trafik g\u00fcvenli\u011fi problemi de bu a\u00e7\u0131dan farkl\u0131 de\u011fildir. \u00dclkemizde ve d\u00fcnyada yap\u0131lan bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma sayesinde \u201ckaza\u201d denen olgu tesad\u00fcfi etkenlerin birle\u015fimi olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve kazaya etki eden risk fakt\u00f6rlerinin neler oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Tahmin edebilece\u011finiz gibi h\u0131z bu etkenlerin en ba\u015f\u0131nda yer al\u0131yor. S\u00fcr\u00fc\u015f esnas\u0131nda h\u0131zda ya\u015fanan art\u0131\u015f, kaza ihtimalini ve kazan\u0131n ciddiyetini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde artt\u0131r\u0131yor. H\u0131z\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda madde etkisinde ara\u00e7 kullanmak, kemer kullan\u0131m\u0131 ve s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn yorgunlu\u011fu da kaza ihtimalini ve ciddiyetini belirleyen fakt\u00f6rler.<\/p>\n

      Bizim yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak yapabilece\u011fimiz ilk \u015fey tabii ki trafik kurallar\u0131na uymak! Bu belki de size \u00e7ok komik gelebilir ancak kabul etmemiz gereken bir \u015fey var. \u00c7ok kolay uygulanmas\u0131 gereken kurallara bile uymamay\u0131 isteyerek tercih ediyoruz. Kemer takmay\u0131 korkakl\u0131k olarak g\u00f6ren, h\u0131z yapmay\u0131 y\u00fccelten bir anlay\u0131\u015f toplumun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kesiminde hakim. Bu anlay\u0131\u015f\u0131 y\u0131kmak hepimizin sorumlulu\u011fu. Bu davran\u0131\u015flarda bulunan \u00e7evremizdeki insanlar\u0131 uyar\u0131p onlar\u0131 bilgilendirmek trafik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirmek bizim hedefimiz olmal\u0131.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tEcenur \u00d6NCE - Rengarenk Bir Tablo: Trafik\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafik denildi\u011finde ak\u0131llara ne gelir? Bir\u00e7o\u011fu i\u00e7in bunalm\u0131\u015fl\u0131k ve s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131k, baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in stres, baz\u0131lar\u0131 i\u00e7inse katlanmak zorunda olunan bir \u015fey denilebilir. T\u00fcm bu kavramlarla k\u0131s\u0131tl\u0131 kalmadan, trafikteki yerimiz ve konumumuz asl\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7ok daha \u00f6nemli bir
      \nyere sahiptir. Akan bir re\u00e7el gibi, her birimiz bize verilen g\u00f6revleri ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Baz\u0131lar\u0131m\u0131z k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7erken, di\u011feri \u00fcst ge\u00e7idin daha g\u00fcvenli oldu\u011funu bilir ve oray\u0131 kullan\u0131r. Peki neden \u00fcst ge\u00e7it daha g\u00fcvenlidir? Neden k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7mek bir tehlike arz eder? Bu sorular sormaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131nda trafi\u011fin ne oldu\u011fu ger\u00e7ekten sorgulanmaya ba\u015flan\u0131r. Biraz d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde ise kar\u015f\u0131m\u0131za devasa bir tablo \u00e7\u0131kar: Farkl\u0131 renklerin bazen uyum i\u00e7erisinde bazen ise keskin hatlarla bulu\u015ftu\u011fu; her biri farkl\u0131 y\u00f6ne giden \u00e7izgiler ve bu \u00e7izgilerin olu\u015fturdu\u011fu \u015fekiller ve desenler. Yayalar, bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, motosikletler; otomobiller ve onlar\u0131n hareketlerini somut bir \u015fekilde d\u00fczenleyen yollar, trafik i\u015faretleri ve trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131\u2026 Trafik bu \u015fekilde hem karma\u015fa hem de ahenk ile kendini olu\u015fturmay\u0131 ba\u015far\u0131r. Bu uyumun ve karma\u015fan\u0131n olu\u015fumu ise teknoloji, insan davran\u0131\u015flar\u0131 ve ilgili kurumlar\u0131n
      \nd\u00fczenlemeleriyle kar\u015f\u0131la\u015fmay\u0131 gerektirir. Bu nedenle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, g\u00fcvenli ve mobil bir trafi\u011fi anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak; insan\u0131n trafikte kendinden ortaya koydu\u011fu hayat\u0131, g\u00fcvenli\u011fi ve trafik i\u00e7erisinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 duygu-davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6nemsemek anlam\u0131na gelir. \u0130nsan hayat\u0131na bu g\u00f6zden bakabilmemiz belki de trafik kazalar\u0131n\u0131 azaltmadaki en \u00f6nemli ve etkili \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulmam\u0131z\u0131 ve hayalimizin somutla\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Trafik i\u015ftirak\u00e7ilerinin g\u00fcvenli ve mutlu bir
      \n\u015fekilde trafik i\u00e7inde var olabildi\u011fi bir d\u00fcnya.<\/p>\n

      Bu hayal maalesef her meselede oldu\u011fu gibi her \u00fclkede de ayn\u0131 derecede somutla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 \u00fclkeler trafik i\u015ftirak\u00e7ilerine daha konforlu bir deneyim sunarken baz\u0131lar\u0131 da kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k bir \u015fekilde sadece baz\u0131 kitlelere -mesela yaln\u0131zca otomobillere- faydal\u0131 olacak \u00e7\u00f6z\u00fcmleri de\u011ferlendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu \u015fekilde bir farkl\u0131la\u015fman\u0131n en b\u00fcy\u00fck sebepleri tabii ki ekonomik ve politik olabilir. Fakat bu farkl\u0131la\u015fmay\u0131 azalt\u0131rken kullan\u0131lan \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin bir rant ve sermaye kayna\u011f\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6zetilmesinden ziyade, insan odakl\u0131 olmas\u0131, insan\u0131 \u00f6nemsemesi ve getirece\u011fi \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin bizlere, halka do\u011frudan yaramas\u0131 gerekmektedir. Ayn\u0131 zamanda, bu \u00e7\u00f6z\u00fcmler ancak trafikteki herkesi e\u015fit bir \u015fekilde g\u00f6zetirse yeterince i\u015fe yaram\u0131\u015f say\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ve yayalar trafikte en \u00e7ok tehlikede olan i\u015ftirak\u00e7ilerdendir. Motorlu ara\u00e7lar\u0131n ve otomobillerin \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir trafik evreninde, yayalar\u0131n ve bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n haklar\u0131 kolayca di\u011ferleri taraf\u0131ndan yok say\u0131labilir ve s\u00f6m\u00fcr\u00fclebilir. T\u00fcrkiye\u2019de yaya haklar\u0131n\u0131n hi\u00e7e say\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok ana hepimiz tan\u0131k olmu\u015f ya da bizzat deneyimlemi\u015fizdir. Bu sebeple uygulanacak \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 t\u00fcm i\u015ftirak\u00e7ilerin haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeli ve her birine g\u00fcvenli trafik alan\u0131, kurallar\u0131 ve denetimi sunmal\u0131d\u0131r.
      \nBu \u00e7\u00f6z\u00fcmler ve hayal somutla\u015ft\u0131rmalar\u0131 temel olarak d\u00f6rt seviyede ger\u00e7ekle\u015fir: mikro, mezo, makro ve magma seviyeleri. Mikro seviye trafik kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yani bizlerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kapsar. Bu davran\u0131\u015flar yaln\u0131zca trafik i\u00e7erisindeki davran\u0131\u015flardan ibaret de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda trafik \u00f6ncesi ve sonras\u0131 da dahildir. \u00d6rne\u011fin sahip oldu\u011fumuz k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferler, normlar, motivasyonlar\u0131m\u0131z ve hatta ailemizin nas\u0131l araba s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bile bizim \u015fu anki s\u00fcr\u00fc\u015f davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir. H\u0131z tutkusu olan birinin kaza yapma sebebi b\u00fcy\u00fck oranda onun trafik i\u00e7erisindeki h\u0131z yapma iste\u011fidir ve bu seviyenin \u00f6nemi fazlad\u0131r. Bu nedenle mikro seviye bireyi baz al\u0131r, bireyin \u00f6zelliklerinin trafik ortam\u0131na yans\u0131mas\u0131d\u0131r diyerek de \u00f6zetleyebiliriz. Mezo seviye ise bireylerin olu\u015fturdu\u011fu daha b\u00fcy\u00fck kom\u00fcniteleri, \u00e7evreleri, kurulu\u015flar\u0131 ve \u015fehirleri kapsar. Bu \u015fehirlerdeki d\u00fczenlemeler, kurulu\u015flar\u0131n kurallar\u0131 ve trafikte yapt\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenlemeler trafikteki mezo seviyeyi olu\u015fturur. Mezo seviyeler genelde bu d\u00fczenlemelerden yap\u0131lan kar\u0131 ve elde edilen itibar\u0131 savunur. Makro seviyeye geldi\u011fimizde ise, trafik g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131nda daha b\u00fcy\u00fck \u00e7apta d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekir. \u00dclkelerin trafik kurallar\u0131, trafik iklimi ve kamu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 burada devreye girer. Mikro seviyede bireylerin kendi trafik
      \nanlay\u0131\u015flar\u0131ndan ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu yolda art\u0131k \u00fclkelerin ve o \u00fclkedeki vatanda\u015flar\u0131n trafik alg\u0131s\u0131 \u00f6nem kazan\u0131r. Bu alg\u0131n\u0131n ne \u015fekilde kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 devlet taraf\u0131ndan yapt\u0131r\u0131mlar, cezalar ve \u00f6d\u00fcllerle belirlenebilir. Bu \u015fekilde trafi\u011fin daha g\u00fcvenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ama\u00e7lan\u0131r. Son olarak, trafik kavram\u0131n\u0131 tam olarak kavrayabilmemiz i\u00e7in son seviye olan magma seviyeye g\u00f6z atmam\u0131z gerekir. Magma seviyede pop\u00fclasyon, iklim ve co\u011frafya gibi etmenlerin daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7aptaki -\u00fclkeler gibi- konseptlere etkisi \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Bu seviyede ula\u015f\u0131labilirlik ve verimlilik gibi kavramlar son a\u015famadaki trafik g\u00fcvenli\u011fi alg\u0131m\u0131z\u0131 tamamlar ve t\u00fcm bunlara b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u015fekilde ula\u015fmay\u0131 ama\u00e7lar (\u00d6zkan & Lajunen, 2015). B\u00f6ylece, trafik her a\u015famas\u0131nda motivasyonlar\u0131, sonu\u00e7lar\u0131 ve etkenleri ile var olmay\u0131 ba\u015far\u0131r.
      \nSonu\u00e7 olarak, her seviye trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in ciddi bir \u00f6nem arz eder, bu seviyelerin olabildi\u011fince e\u015fit uygulanabilmesi trafikteki t\u00fcm i\u015ftirak\u00e7ilerin de ayn\u0131 derecede g\u00fcvenli bir trafik deneyimi ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flar. E\u011fitim, denetleme ve gerekli teknolojiler ile trafik hayalimiz daha da somutla\u015fabilir ve kendimizi daha uyum i\u00e7inde bir tabloya bakarken bulabiliriz. Hem bireysel hem de daha b\u00fcy\u00fck \u00e7apta bu de\u011fi\u015fiklikleri yapmak ve bu de\u011fi\u015fikliklerin takip\u00e7isi olup haklar\u0131m\u0131z\u0131 korumak bizim elimizde!<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tEbru \u00d6ZDEN - G\u00fcvenli Trafik G\u00fcvenli Ya\u015fam\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafik, yol i\u015ftirak\u00e7ilerinin g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda bir yerden ba\u015fka bir yere ula\u015f\u0131m sa\u011flarken dahil olduklar\u0131 bir sistemdir. Trafik g\u00fcvenli\u011fi; ara\u00e7, yaya, herhangi bir yol i\u015ftirak\u00e7isi, ya da altyap\u0131-yol kaynakl\u0131 meydana gelen \u00f6l\u00fcmler ve yaralanmalar\u0131 azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olur. Trafik g\u00fcvenli\u011fi, s\u00fcr\u00fcc\u00fcler, yolcular, yayalar ve bisikletliler dahil olmak \u00fczere t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 ve esenli\u011fini korumak i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Her y\u0131l trafik kazalar\u0131 sebebiyle milyonlarca insan hayat\u0131n\u0131 kaybetmekte ya da ciddi hasarlar almaktad\u0131r. Bu kazalar\u0131n bireyler, aileler ve topluluklar i\u00e7in fiziksel yaralanma, travma ve mali kay\u0131p gibi y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olabilir. Bu y\u00fczden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafi\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli \u00f6nlemler al\u0131nmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u00fclkeler aras\u0131nda trafik kazalar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131, trafik i\u015faretleri ve yol tasar\u0131m\u0131 gibi \u00e7\u00f6z\u00fcm yollar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, yaya ve bisiklet kullan\u0131m\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek i\u00e7in yaya yollar\u0131 ve bisiklet yollar\u0131 in\u015fa edilmektedir. D\u00fcnya genelinde, elektrikli ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli te\u015fvikler ve yat\u0131r\u0131mlar yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu, havan\u0131n daha az kirlenmesini sa\u011flamakta ve karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, otomatik s\u00fcr\u00fc\u015f teknolojisi ve yapay zek\u00e2 gibi yenilikler, trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmekte ve kazalar\u0131 azaltmaktad\u0131r. Ancak, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, g\u00fcvenli ve mobil trafik i\u00e7in hala daha \u00e7ok yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok \u015fey vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, \u00fclkeler aras\u0131nda trafik kazalar\u0131 hala y\u00fcksek seviyelerde devam etmektedir ve yaya ve bisiklet kullan\u0131m\u0131 hala yeterli seviyede de\u011fildir. Ayr\u0131ca, elektrikli ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 hala yayg\u0131n de\u011fildir ve karbon emisyonlar\u0131 da bu y\u00fczden y\u00fcksektir. Bu nedenle, \u00fclkeler ve d\u00fcnya genelinde daha fazla yat\u0131r\u0131m yapmak ve daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmak gerekir.<\/p>\n

      S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafik yol i\u015ftirak\u00e7ilerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 tehlikeleri azaltmak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafi\u011fin sa\u011flan\u0131lamamas\u0131 yol i\u015ftirak\u00e7ileri i\u00e7in y\u00fcksek riskli sonu\u00e7lara yol a\u00e7abilir. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik sa\u011flanmazsa, t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n hayat\u0131 ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tehlikeye at\u0131labilir. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler, yolcular, yayalar ve bisikletliler gibi herkes trafikteki kaza ve yaralanma riskini art\u0131rabilir. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik sa\u011flanmazsa, trafikteki kaza ve yaralanma riski artabilir. Trafikte yasalara ve i\u015faretlere uymamak, alkol veya uyu\u015fturucu kullanmak, telefonla konu\u015fmak veya mesajla\u015fmak gibi davran\u0131\u015flar s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in y\u00fcksek kaza ve yaralanma riski olu\u015fturabilir. Yolcular i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fekilde s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 hatalar yolcular\u0131n hayat\u0131n\u0131 tehlikeye atabilir. Yayalar ve bisikletliler i\u00e7in, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik sa\u011flanmazsa, yaya yollar\u0131 ve bisiklet yollar\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi veya yoklu\u011fu, trafikte g\u00f6r\u00fcnmezlik veya ara\u00e7lar taraf\u0131ndan ge\u00e7irilmeme gibi sorunlar yayalar ve bisikletliler i\u00e7in tehlike olu\u015fturabilir. Ayr\u0131ca, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik sa\u011flanmazsa, trafik ak\u0131\u015f\u0131 daha yava\u015f veya daha az verimli olabilir. Bu, seyahat s\u00fcrelerini ve maliyetlerini art\u0131rabilir ve ekonomiyi olumsuz etkileyebilir. \u00d6rne\u011fin, ara\u00e7lar\u0131n yava\u015f seyahat etmeleri, trafikteki yo\u011funluk artmas\u0131, yolculuklar\u0131n daha uzun s\u00fcrmesi veya yolculuklar\u0131n daha pahal\u0131 hale gelmesi gibi sonu\u00e7lar ortaya \u00e7\u0131kabilir. Trafikteki yava\u015f ve verimsiz ak\u0131\u015f, seyahat s\u00fcrelerini ve maliyetlerini art\u0131rabilir ve ekonomiyi olumsuz etkileyebilir.<\/p>\n

      G\u00fcvenli trafik ortam\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in yol i\u015ftirak\u00e7ilerinin tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tav\u0131r ve kurallara uyup uymamalar\u0131 \u00f6nem arz eder. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131l\u0131nca; trafik i\u015faretlerini ve yasalar\u0131 bilmek ve gerekti\u011finde uygulamak g\u00fcvenli trafik ortam\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli bir unsurdur. Bunun yan\u0131 s\u0131ra trafikte alkol vb. s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc etkileyebilecek maddelerin kullan\u0131lmamas\u0131, s\u00fcr\u00fc\u015f odakl\u0131 olup dikkati da\u011f\u0131tabilecek herhangi ba\u015fka bir cihaz kullan\u0131lmamas\u0131 da trafikte g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir. Yaya a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise, trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 noktalarda s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin hareketlerini \u00f6ng\u00f6rebilmek, kendilerine tan\u0131nm\u0131\u015f yaya yollar\u0131n\u0131 kullanmak g\u00fcvenli trafik ortam\u0131 i\u00e7in at\u0131labilecek bir ba\u015fka \u00f6nemli ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n

      S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik amac\u0131, trafikte \u00e7arp\u0131\u015fma ve yaralanmalar\u0131 azaltmak, trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 optimize etmek ve \u00e7evresel etkileri azaltmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli yollar\u0131 kapsamaktad\u0131r. \u00d6ncelikle yol g\u00fcvenli\u011fi yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yapmak, yollar\u0131n daha g\u00fcvenli hale getirilmesi i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bu yat\u0131r\u0131mlar aras\u0131nda, yol i\u015faretlerinin yenilenmesi, yol y\u00fczeyinin iyile\u015ftirilmesi, yol ayd\u0131nlatmas\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve trafik kontrol sistemlerinin kurulmas\u0131 gibi \u00f6nlemler yer alabilir. Otomatik s\u00fcr\u00fc\u015f teknolojileri de g\u00fcvenli trafik i\u00e7in \u00f6nemlidir. Bu teknolojiler aras\u0131nda, otomatik frenleme, h\u0131z sabitleyici, park etme asistan\u0131 gibi \u00f6zellikler yer almaktad\u0131r. Bu teknolojiler, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin yan\u0131lt\u0131lmas\u0131n\u0131 azalt\u0131r ve trafikteki \u00e7arp\u0131\u015fma riskini azalt\u0131r. Ayr\u0131ca, yolcu ta\u015f\u0131ma sistemlerini geli\u015ftirmek de \u00f6nemlidir. Bu sistemler aras\u0131nda, toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, yollar\u0131n geni\u015fletilmesi, yaya ve bisiklet yollar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 gibi \u00f6nlemler yer alabilir. Ek olarak, kamuoyunun trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda bilin\u00e7lendirilmesi \u00f6nemlidir. Bu ama\u00e7la, trafik kurallar\u0131n\u0131n \u00f6\u011frenilmesi i\u00e7in e\u011fitim programlar\u0131 uygulanabilir, trafikte g\u00fcvenli davran\u0131\u015flar\u0131 te\u015fvik eden kampanyalar yap\u0131labilir.<\/p>\n

      S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik, mikro d\u00fczeyde, meso d\u00fczeyde, makro d\u00fczeyde, ya da magna d\u00fczeyde al\u0131nan \u00f6nlemler ve geli\u015ftirilen yeni projelerle desteklenebilir. Birey olarak (mikro d\u00fczeyde) trafik kurallar\u0131na uymak, g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015f e\u011fitimlerine kat\u0131lmak ve g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015f tekniklerini kullanmak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik ad\u0131na at\u0131lacak olumlu ad\u0131mlar aras\u0131nda say\u0131labilir. Organizasyonlar ve\/veya \u015fehirler (meso d\u00fczeyde) ise s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik temas\u0131na trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda bilin\u00e7lendirme kampanyalar\u0131 d\u00fczenleyerek, yol g\u00fcvenli\u011fine yat\u0131r\u0131m yaparak, trafik g\u00fcvenli\u011fi ile ilgili e\u011fitim programlar\u0131 geli\u015ftirerek katk\u0131 sa\u011flayabilir. \u00dclkeler (makro d\u00fczeyde) ise s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik temas\u0131na trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00f6nde gelen ulusal politikalar olu\u015fturarak, toplu ta\u015f\u0131ma sistemlerine \u00f6nem verip geli\u015ftirerek, ulusal yol g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in yat\u0131r\u0131mlar yaparak katk\u0131da bulunabilir. Uluslararas\u0131 yap\u0131lar (magna d\u00fczey) ise s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik temas\u0131n\u0131 daha da ileri ta\u015f\u0131mak i\u00e7in trafik g\u00fcvenli\u011fini konu alan uluslararas\u0131 sempozyum ve paneller d\u00fczenleyip, uluslararas\u0131 politikalar olu\u015fturup, uluslararas\u0131 e\u011fitim programlar\u0131n\u0131 destekleyip katk\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR - Kendini de\u011fi\u015ftir, d\u00fcnyan de\u011fi\u015fsin!\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi nihayet daha da \u00f6nem kazanm\u0131\u015f ve bunun i\u00e7in \u00e7ok farkl\u0131 alanlardan \u00e7ok\u00e7a insan\u0131n emek vererek ve \u00fcst\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015farak, trafikteki bireyleri koruma konusundaki i\u015fbirli\u011fi gittik\u00e7e artm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim okulumuz Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi\u2019nde de son on-on be\u015f y\u0131ld\u0131r bu alanda geli\u015fmeler \u00e7ok\u00e7a artm\u0131\u015f sosyal psikoloji ad\u0131 alt\u0131nda geli\u015ftirilen trafik psikolojisi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yerini kendine has olan bir alana b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r ve Trafik psikolojisi dersi t\u00fcm psikoloji \u00f6\u011frencilerine bir ders olarak sunulmu\u015ftur. Bu yaz\u0131m\u0131zda, Trafik psikolojisi dersinden edindi\u011fimiz kazan\u0131mlarla, okuyucular\u0131m\u0131za yol g\u00fcvenli\u011fine ait \u00f6nemli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131 kazand\u0131rmak hedeflenmi\u015ftir. Trafik g\u00fcvenli\u011fi, t\u00fcm yol i\u015ftirak\u00e7ilerinin yaralanmalardan ve kazalardan korunmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Yola \u00e7\u0131kan herkesin yaralanma veya \u00f6l\u00fcm riski vard\u0131r. Yayalar, s\u00fcr\u00fcc\u00fcler, bisikletliler, yolcular, kamyon, t\u0131r, toplu ta\u015f\u0131ma \u015fof\u00f6rleri, motosiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131, k\u0131saca ula\u015f\u0131m i\u00e7in kullan\u0131lan yol \u00fczerinde k\u0131sa da olsa uzun da olsa vakit ge\u00e7iren herkesi; yol i\u015ftirak\u00e7ileri yani yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 gurubuna d\u00e2hil edebiliriz. Hatta yolda kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek isteyen hayvanlar\u0131 bile. Elbette yol g\u00fcvenli\u011finde de \u00f6nceli\u011fimiz kendimizi de\u011fi\u015ftirmek olacak, ne demi\u015fler: kendini de\u011fi\u015ftir, d\u00fcnyan de\u011fi\u015fsin. Bu y\u00fczden nereye giderseniz gidin, nerede olursan\u0131z olun, kendi g\u00fcvenli\u011finiz her zaman ilgilenmeniz gereken ilk \u015feydir. \u015eunlar\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn: bisiklet s\u00fcrmek, r\u00fczg\u00e2ra kar\u015f\u0131 yollarda ko\u015fmak ve araban\u0131zda giderken en y\u00fcksek seste sevdi\u011finiz m\u00fczi\u011fi dinlemek\u2026 Yollarda g\u00fcvende oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz? G\u00fcvende oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, asl\u0131nda hi\u00e7 de \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yollarda g\u00fcvende olman\u0131n kolay elde edilemeyecek bir \u015fey oldu\u011funu bilmelisiniz. Ama tabii her \u015feye ra\u011fmen g\u00fcvensizli\u011fi a\u015fmak i\u00e7in \u00e7areler arayaca\u011f\u0131z trafikte de, her durumda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi. Yol g\u00fcvenli\u011fi sadece endi\u015fe verici bir \u015fey olarak de\u011fil, bilin\u00e7lenilmesi ve bilin\u00e7lendirilmesi gereken bir \u015fey. \u0130nsan \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi zor bir varl\u0131k ama imk\u00e2ns\u0131z da de\u011fil. Asl\u0131nda psikoloji biliminin de temellerini olu\u015fturan bu insan \u00f6ng\u00f6r\u00fclmesi meselesi de trafik i\u015ftirak\u00e7ilerinin g\u00fcvenli\u011fi \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan en \u00f6nemli konulardan biridir trafik psikolojisinde. \u0130nsan\u0131n kafas\u0131n\u0131n i\u00e7indekiler ve davran\u0131\u015f\u0131 her nas\u0131l karma\u015f\u0131k ve anlamland\u0131r\u0131lmas\u0131 zor bir s\u00fcre\u00e7 ise aynen \u00f6yle de trafik de \u00f6yle bir sistemdir. Her insan i\u00e7in trafik g\u00fcvenli\u011fine atfedilen de\u011fer \u00e7ok\u00e7a de\u011fi\u015fmesine ek olarak trafikte kendilerinden bekleneni idrak edip uygulamak da insandan insana de\u011fi\u015fen bir mesele maalesef.<\/p>\n

      Trafikte bir\u00e7ok tehlikeye daha a\u00e7\u0131k olarak da nitelendirebilece\u011fimiz hassas\/savunmas\u0131z yol i\u015ftirak\u00e7ilerinden en \u00e7ok tehlikedeki grup bence yayalar ve hayvanlard\u0131r. Hi\u00e7bir korunmalar\u0131na yarayacak ekipmana sahip olmadan y\u00fcr\u00fcnen yollar, bir\u00e7ok zaman feci kazalarla ve elim \u00f6l\u00fcmlerle sonlanmakta. Bu kazalarda her ne kadar s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin su\u00e7u \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de olsa, yine en ba\u015fta da s\u00f6yledi\u011fim gibi, yayalar \u00f6nce kendi g\u00fcvenliklerine \u00f6nem vererek hareket ederek kendilerini yollarda g\u00fcvene almalar\u0131 laz\u0131m gelmekte. Buna ra\u011fmen \u015fu da bir ger\u00e7ek ki \u00fclkemizde yayalar i\u00e7in \u00f6zellikle de \u00e7ocuk, engelli ve \u00e7ok ya\u015fl\u0131 bireyler ve hayvanlar i\u00e7in yol g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flama konusunda \u00e7ok\u00e7a eksik bulunmakta. Mesela g\u00f6zleri g\u00f6rmeyen bir arkada\u015f\u0131mdan \u015funu duydum: \u201cAsla hi\u00e7 bir yere tek ba\u015f\u0131ma gidemiyorum, ne yollar g\u00fcvenli ne de toplu ta\u015f\u0131mlar ilgili bizlerle, yolda \u00f6lmektense evde otururum daha iyi.\u201d Bunu diyen insan\u0131 duydum ben maalesef \u00fclkemde, ne kadar ac\u0131 verici olsa da t\u00fcm bu hassas yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in birileri sesini y\u00fckseltmek zorunda. Yani bence sorumluluk hepimizde.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fine bireysel d\u00fczeyde bakacak olursak, s\u00fcr\u00fcc\u00fc hata ve ihlallerini bu kategoriye koyabiliriz. H\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fmak, hatal\u0131 sollama yapmak, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7mek, yayalara yol vermemek. Bunlar\u0131 \u00e7ok\u00e7a \u00e7e\u015fitlendirebiliriz ama bireysel d\u00fczeyde en \u00f6nemlisi kendi pozisyonumuzu idrak edip do\u011fru olan\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan emin olmak gerekiyor olsa gerek. Kendi i\u00e7g\u00fcd\u00fc ya da d\u00fcrt\u00fclerimize dayan\u0131p g\u00fcvenmektense her zaman trafik kurallar\u0131n\u0131 \u00f6nemsemeliyiz. \u00d6rne\u011fin bir yol, \u00fczerinde trafik olup olmad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n ya da o yol g\u00fcnd\u00fcz ne kadar me\u015fgul olursa olsun veya gece ne kadar \u0131ss\u0131z olursa olsun o yolda trafik kurallar\u0131na uymamak i\u00e7in kesinlikle hi\u00e7bir mazeret bulmamal\u0131y\u0131z. \u015eerit mi de\u011fi\u015ftiriyoruz, yol bombo\u015f olsa bile sinyal vererek de\u011fi\u015ftirmeliyiz. Ne demi\u015ftik biz de\u011fi\u015felim ki d\u00fcnyam\u0131z de\u011fi\u015fsin. Tabi i\u015f sadece bireysel d\u00fczeyde de bitmiyor konu trafik g\u00fcvenli\u011fi olunca. Mezo d\u00fczeyde organizasyonlar ve kurumlar da \u00f6nemli bir fakt\u00f6r olu\u015fturuyor. Kurumlar\u0131n g\u00f6revlendirdi\u011fi t\u0131r, kamyon, otob\u00fcs \u015fof\u00f6rleri i\u00e7in gerekli d\u00fczenlemeleri ve kurallar\u0131 koymas\u0131 ve uygulatmas\u0131 gerekiyor. Trafikte uykulu s\u00fcrme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 yok etmek ve \u015fof\u00f6rlerin a\u015f\u0131r\u0131 yorgunluk ya da uyku d\u00f6ng\u00fclerinin bozulmas\u0131ndan kaynakl\u0131 direksiyon ba\u015f\u0131nda uyuya kalmamalar\u0131 i\u00e7in organizasyonlar\u0131n onlara saat s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 getirmeleri buna \u00f6rnek olabilir. Ulusal d\u00fczeyde bakacak olursak trafik d\u00fczenleyici uygulama ve krallar\u0131n ge\u00e7erlili\u011fi, kalitesi ve uygulan\u0131p uygulanmad\u0131\u011f\u0131, trafik ihlallerin kontrol\u00fc ve kontrolle gelmesi gereken yapt\u0131r\u0131mlar bu d\u00fczeyde \u00f6nem kazan\u0131yor. \u00d6rne\u011fin ge\u00e7ti\u011fimiz yaz d\u00f6neminde Avrupa\u2019da \u00fc\u00e7 ay ge\u00e7irmi\u015f biri olarak s\u00f6yleyebilirim ki: Trafik hayret verici derecede d\u00fczenleydi ve kontroll\u00fcyd\u00fc.\u00a0 Ba\u015fta Avrupa\u2019da ya\u015fayan insanlara hayranl\u0131kla bak\u0131yordum ne kadar da kurallara uyan bilin\u00e7li insanlar diyerek, ama sonradan \u00f6\u011frendim ki yapt\u0131r\u0131mlar parasal ac\u0131dan \u00e7ok fazlaym\u0131\u015f ve sonra t\u00fcm bu d\u00fczenin esas kayna\u011f\u0131n\u0131n o \u00fclkelerin devletinin h\u00fckmetti\u011fi yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fcnde oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Ve art\u0131k inan\u0131yorum ki e\u011fer T\u00fcrkiye\u2019de de y\u00fcksek para cezalar\u0131 olsa ve sadece olmakla kalmay\u0131p dikkatli bir \u015fekilde devlet kontrol\u00fcnde uygulansa, yani yapt\u0131r\u0131mlar cayd\u0131r\u0131c\u0131 olsa, b\u00fcy\u00fck oranda bir geli\u015fme kaydedilecektir trafik g\u00fcvenli\u011finde. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da daha geni\u015f bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla ele al\u0131narak trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in de\u011fi\u015fik a\u00e7\u0131lardan yat\u0131r\u0131mlar ve reg\u00fclasyonlar yap\u0131labilir. Buna \u00f6rnek ise \u00e7evre dostu, elektrikli ara\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi ya da kazalar\u0131 azaltmas\u0131 beklenen otonom ara\u00e7lar\u0131n geli\u015ftirilmesi ve t\u00fcm d\u00fcnya \u00fclkelerine bu reg\u00fclasyon ve yeniliklerin getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir \u015feyler yap\u0131lmas\u0131 olabilir.<\/p>\n

      Trafik psikolojisi dersimizden de \u00f6\u011frendi\u011fim \u00fczere trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in gerekli olan baz\u0131 \u00f6nemli fakt\u00f6rler var. Ve e\u011fer biz bu fakt\u00f6rleri dikkate al\u0131p baz\u0131 \u015feyleri de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7abalarsak b\u00fcy\u00fck bir yol kat edece\u011fimize inan\u0131yorum ve sizlere daha a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in hepsini birer \u00f6rnekle a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m. \u0130lki e\u011fitim fakt\u00f6r\u00fc, s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck e\u011fitimlerinde teoriden ziyade prati\u011fe \u00f6nem verilmesi ve normalde oldu\u011fundan daha s\u0131k\u0131 bir e\u011fitimden ancak y\u00fcksek ba\u015far\u0131yla ge\u00e7enlerin trafik ehliyeti kazanabilmesi gerekir. \u0130kinci olarak, yasal uygulamalar-denetimler ve yapt\u0131r\u0131mlar fakt\u00f6r\u00fc geliyor, daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi y\u00fcksek para cezas\u0131 ve bunun uygulan\u0131rl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131k\u00e7a insanlar istese de istemese de trafikteki ihlallerini azaltmak durumunda kalacaklard\u0131r. Di\u011feri m\u00fchendislik fakt\u00f6r\u00fc, bu fakt\u00f6r ara\u00e7 ve daha g\u00fcvenilir ekipmanlar\u0131n geli\u015ftirilmesini destekler, otonom ara\u00e7lar\u0131 ya da elektrikli ara\u00e7lar\u0131 \u00f6rnek verebiliriz. Di\u011fer bir fakt\u00f6r maruz kalma bu daha \u00e7ok bilimsel saptamalar ve ara\u015ft\u0131rmalar ile ilgili, \u00f6rne\u011fin hem tecr\u00fcbesiz, hem gen\u00e7 olanlar m\u0131 daha fazla kazaya kar\u0131\u015f\u0131yor yoksa tecr\u00fcbesiz olmak dikkati ve kaza riskini azalt\u0131rken ya\u015f fakt\u00f6r\u00fc kaza riskini art\u0131r\u0131yor mu? Bu tarz ili\u015fkileni\u015fleri \u00e7\u00f6zen trafik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 bizlere daha spesifik ve nitelikli \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilirler. Yeterlik ve uygunluk denetlemesi fakt\u00f6r\u00fc s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin kabiliyetlerinin d\u00fczenli olarak kontrol edilip problem varsa tespit edip onlar\u0131 trafi\u011fe \u00e7\u0131kmaktan al\u0131koymay\u0131 ve e\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse problemi \u00e7\u00f6z\u00fcp onlar\u0131 trafi\u011fe geri kazand\u0131rmay\u0131 hedefler. Mesela altm\u0131\u015f be\u015f ya\u015f \u00fcst\u00fc insanlarda bu t\u00fcr denetimlerin d\u00fczenli olarak yap\u0131lmas\u0131 ve onlardaki azalan bili\u015fsel ve fiziksel koordinasyonlar\u0131n tespit edilip gerekirse araba kullanmaktan al\u0131koyulmalar\u0131 gerekmekte. Acil durum m\u00fcdahalesi fakt\u00f6r\u00fc ise kaza oldu\u011funda insanlar\u0131 hayata ba\u011flamak i\u00e7in ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ile ilgilenen bir fakt\u00f6r, mesela acil t\u0131bbi yard\u0131m merkezlerinin say\u0131s\u0131n\u0131n ve ula\u015f\u0131labilirli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 buna \u00f6rnek olabilir. En sonuncu fakt\u00f6r ise de\u011ferlendirme fakt\u00f6r\u00fc, bu fakt\u00f6r t\u00fcm bu say\u0131lan fakt\u00f6rlerin kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131p onlar\u0131 geli\u015ftirmeye onlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u015fekilde koordine edilmesine yarayan bir fakt\u00f6r. Ve bu fakt\u00f6r\u00fc hepsinin devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve uygulan\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 test eden bir kapsay\u0131c\u0131 fakt\u00f6r olarak g\u00f6rebiliriz. Sonu\u00e7 olarak t\u00fcm fakt\u00f6rlerden anlayaca\u011f\u0131m\u0131z \u00fczere: a\u00e7\u0131k ve kompleks bir sistem olan trafik ve trafik g\u00fcvenli\u011finin \u00e7ok say\u0131da alana ve o alanlarda emek veren \u00e7ok say\u0131da insan beynine ve insan g\u00fcc\u00fcne ihtiyac\u0131 var. Umar\u0131m bizler de bu alan i\u00e7in emek veren o \u00f6zel insanlar grubuna bir yerlerden d\u00e2hil olup d\u00fcnyay\u0131 daha ya\u015fan\u0131las\u0131 bir yer k\u0131lmak i\u00e7in elimizden geleni yapar\u0131z.\u00a0 Ve en \u00f6nemlisi de, yaz\u0131mda da bahsetti\u011fim gibi, bu alana emek veren insanlardan biri olmak asl\u0131nda o kadar da zor de\u011fil. Neden mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cKendini de\u011fi\u015ftir d\u00fcnyan de\u011fi\u015fsin\u201d ilkesiyle herkes trafikte kendini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in bir ad\u0131m atsa o k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlar \u00e7ok uzun yollar a\u00e7ar ve g\u00fcvenli\u011fe \u00e7ok b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar sa\u011flar.<\/p>\n

      G\u00fcvenle kal\u0131n!<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tSena SARITA\u015e - \u00d6l\u00fcme U\u00e7an \u201cMart\u0131\u201dlar!\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Her g\u00fcn milyonlarca insan sabah\u0131n k\u00f6r\u00fcnde uyan\u0131yor; okullar\u0131na, i\u015flerine gidebilmek i\u00e7in kendini asla bitmeyen bir trafik d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fcn i\u00e7inde buluyor. Bu trafi\u011fe \u00e7o\u011fu zaman toplu ta\u015f\u0131ma ya da ki\u015fisel ara\u00e7lar\u0131yla i\u015ftirak eden halk\u0131m\u0131z\u0131n son y\u0131llarda yeni bir g\u00f6zdesi boy g\u00f6sterdi: elektrikli scooterlar!<\/p>\n

      BinBin, HOP!, LINK, Palm\u2026 gibi pek \u00e7ok isimde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan scooterlardan belki de akl\u0131m\u0131za ilk geleni \u201cMart\u0131\u201dlar.<\/p>\n

      Bu \u201cmart\u0131\u201dlar\u0131 ba\u015fkentin i\u015flek caddelerinin giri\u015flerinde yan yana d\u00fczenli bir \u015fekilde park edilmi\u015f olarak ya da ara sokaklarda kald\u0131r\u0131m\u0131n orta yerine terk edilmi\u015f olarak g\u00f6rm\u00fc\u015f olman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn. Bazen kald\u0131r\u0131mda birden fazla ki\u015finin bindi\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bu ara\u00e7lar hem kendilerinin hem de yayalar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 riske atabiliyorlar. Peki herhangi bir kullan\u0131m k\u0131s\u0131tlamas\u0131 var m\u0131? Her \u00f6n\u00fcne gelen bu ara\u00e7lara binebiliyor mu?<\/strong><\/p>\n

      \u00dclkemizdeki mikromobilite pazar\u0131na h\u0131zla giri\u015f yapan bu elektrikli scooterlar\u0131 ehliyet gerekmeksizin 15 ya\u015f \u00fcst\u00fc herhangi bir vatanda\u015f\u0131n kolayl\u0131kla bir uygulama arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kiralay\u0131p kullanabilmesi m\u00fcmk\u00fcn. Saatte en fazla 25 km h\u0131zla gidilmesi kural\u0131 bulunan elektrikli scooterlar\u0131 ayn\u0131 zamanda yaya yollar\u0131nda kullanmak da yasak.<\/p>\n

      Bu ara\u00e7lar\u0131n var olan trafi\u011fe birden sokulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan baz\u0131 eksiklikler g\u00f6ze \u00e7arpmakta: onlar i\u00e7in d\u00fczenlenmemi\u015f yollar!<\/p>\n

      Trafi\u011fin akt\u0131\u011f\u0131, aktif motorlu ara\u00e7lar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir karayolunda bu h\u0131z s\u0131n\u0131rlamas\u0131 olan, herhangi bir g\u00fcvenlik \u00f6nlemi al\u0131nmadan binilen (kask vb. takmadan) \u201cmart\u0131\u201dlar\u0131n \u00f6l\u00fcme do\u011fru u\u00e7tu\u011fu<\/strong>nu ink\u00e2r edemeyiz.<\/p>\n

      Daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli bir trafi\u011fin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in bu elektrikli scooterlar\u0131n kullan\u0131m\u0131na \u00f6zel<\/strong>, kald\u0131r\u0131m ile ara\u00e7 yolu aras\u0131nda yeni bir yol<\/strong> yap\u0131lmas\u0131 planlanmal\u0131d\u0131r. Aksi takdirde hem \u201cmart\u0131\u201d kullan\u0131c\u0131lar\u0131 hem de onlarla e\u015f zamanl\u0131 olarak kendi yolunda ilerleyen di\u011fer yolcular\u0131n hayat\u0131 tehlikede olmaya devam edecektir. Park edilmi\u015f ya da o esnada s\u00fcr\u00fclen bir \u201cmart\u0131\u201dn\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden daralan kald\u0131r\u0131mda y\u00fcr\u00fcyen birinin yola d\u00fc\u015fmesi ihtimaller dahilindedir. Motorlu ara\u00e7larla ayn\u0131 yerde s\u00fcr\u00fclen \u201cmart\u0131\u201dlarsa yine trafi\u011fi s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmak, g\u00fcvenliksiz olarak ara\u00e7lar\u0131n aras\u0131nda trafi\u011fe kar\u0131\u015fmak gibi davran\u0131\u015flardan dolay\u0131 hem kendilerini hem de di\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri tehlikeye sokmaktad\u0131r.<\/p>\n

      Bu \u201cmart\u0131\u201dlara \u00f6zel yollar\u0131n ilgili belediyeler ve kurumlarca planlanmas\u0131 ve yap\u0131lmas\u0131 zaman alacakt\u0131r. Haliyle ilk i\u015f bize d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda kullan\u0131lmaya devam edilecek olan bu ara\u00e7lar\u0131 kullanan ki\u015filerin gerekli \u00f6nlemleri almas\u0131 ve yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekmektedir (kask takmak, birden fazla ki\u015fi kullanmamak, kald\u0131r\u0131m\u0131n ortas\u0131na park etmemek gibi). Onlarla trafikte yer alan di\u011fer ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ve yayalar\u0131n ise bir \u201cmart\u0131\u201dyla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda yava\u015flamas\u0131, ona yol vermesi, i\u015fi kolayla\u015ft\u0131rmas\u0131 beklenen di\u011fer hareketlerdendir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131, g\u00fcvenli ve d\u00fczenli bir \u015fekilde hayat\u0131m\u0131za adapte edebilece\u011fimiz bu yeni ara\u00e7lar ve kullan\u0131mlar\u0131, daha sonras\u0131nda \u00fclkelerce ve hatta uluslararas\u0131 kurulu\u015flarca de \u00e7e\u015fitli kampanyalar, reklamlar, seminerler vb. arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla desteklenerek yeni aday kullan\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131m\u0131na te\u015fvik edilebilir. Mevcut sorunlar zamanla ortadan kalkarsa bu \u201cmart\u0131\u201dlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 k\u0131sa mesafelerde h\u0131zl\u0131, g\u00fcvenli, uygun bir yolculu\u011fun kap\u0131s\u0131n\u0131n halka a\u00e7abilir.<\/p>\n

      Yaln\u0131zca 2021 y\u0131l\u0131n\u0131n T\u00dc\u0130K verilerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 187 bin 963<\/strong> adet \u00f6l\u00fcml\u00fc yaralanmal\u0131 trafik kazas\u0131<\/strong> meydana geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

      Her g\u00fcn istesek de istemesek de bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fumuz trafi\u011fin g\u00fcvenli bir \u015fekilde olmas\u0131 ve devam etmesi hepimizin \u201cya\u015famaya devam etmesi i\u00e7in\u201d en \u00f6nemli \u015feylerden biridir. Bir yerden bir yere en k\u0131sa s\u00fcrede ve sorunsuz olarak ula\u015fmak hedefiyle kendini trafikte bulan vatanda\u015flar\u0131n bu ciddi trafik kazalar\u0131 rakamlar\u0131n\u0131 \u00f6nemsemesi gerekmekte ve bir g\u00fcn orada kendisinin ya da sevdi\u011fi birisinin bir rakamdan ibaret olmamas\u0131 i\u00e7in trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamay\u0131 hayat\u0131n\u0131n ola\u011fan ak\u0131\u015f\u0131nda yapmas\u0131 gereken bir davran\u0131\u015f olarak edinmesi gerekmektedir.<\/p>\n

      Dilerim \u201cMart\u0131\u201dlar\u0131n\u0131z \u00f6l\u00fcme u\u00e7mas\u0131n.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tG\u00f6rkem SAYAR - Trafik ve G\u00fcvenlilik \u2013 Birbirine Ba\u011f\u0131ml\u0131 \u0130ki Fakt\u00f6r\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafik ve insan birbirinden ayr\u0131lmaz iki b\u00fct\u00fcnd\u00fcr; biri olmadan di\u011ferinin oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Di\u011fer bir deyi\u015fle herkes trafi\u011fin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in g\u00f6z\u00fcn\u00fczde illa ki kalabal\u0131k bir \u015fehirdeki ara\u00e7 yo\u011funlu\u011fu ve onun getirdi\u011fi stresli ortam\u0131 canland\u0131rman\u0131za gerek yoktur. Evin d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fumuz her an biz de trafi\u011fin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015ftururuz: gerek otob\u00fcste veyahut ba\u015fka bir ara\u00e7tayken gerek ise yayayken. Peki ka\u00e7\u0131m\u0131z yolda kendimizi g\u00fcvende hissediyoruz? Ka\u00e7\u0131m\u0131z trafik kurallar\u0131na harfiyen uyuyoruz ve di\u011fer insanlar\u0131n da uydu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz? K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz g\u00fcvenli trafik ortam\u0131 kurmaya ne kadar m\u00fcsait? Bu k\u0131sa yaz\u0131da, bu sorulara cevap bulmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Sizlere bu sorular\u0131 sormadan \u00f6nce kendime dair reflektif bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmam gerekti\u011finin bilincindeyim ve ilk olarak kendimi anlatarak ba\u015flayaca\u011f\u0131m. D\u0131\u015far\u0131da oldu\u011fum anlar\u0131n \u00e7o\u011funda -\u00f6zellikle de etrafta h\u0131zl\u0131 giden arabalar var ise- kendimi g\u00fcvende hissetmiyorum, her daim bir tehlike beni bekliyormu\u015f gibi hissediyorum. Arac\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131 ve okuluma yak\u0131n mesafede oturdu\u011fum i\u00e7in \u015fehir i\u00e7inde genellikle toplu ta\u015f\u0131ma da dahil olmak \u00fczere ara\u00e7 kullanm\u0131yor, yayan gidiyorum. Belki de b\u00f6yle hissetmemin sebeplerinden biri yaya olmamd\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve ara\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a da kitabi bilginin benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc destekledi\u011fini \u00f6\u011freniyorum. Yayalar, savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 (vulnerable road users) olarak adland\u0131r\u0131lan bir toplulu\u011fa ait. Bu toplulu\u011fun yayalar\u0131n yan\u0131nda motosiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131, bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 ve ya\u015fl\u0131 insanlar gibi \u00e7e\u015fitli insanlar\u0131 da kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekir. Yay\u0131nlanan bir rapora g\u00f6re trafik kazalar\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden insanlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r (WHO, 2018). T\u00fcrkiye\u2019de ise bu oran en az y\u00fczde 40 civar\u0131ndad\u0131r (Accident Reporting Database, 2016). Bunun en b\u00fcy\u00fck sebebi, biz yayalar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131 korumaya sahip olmam\u0131z ve sorumlulu\u011fun s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ve yayalar aras\u0131nda e\u015fit da\u011f\u0131t\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r (en basitinden, araba s\u00fcrmek bir ayr\u0131cal\u0131k iken y\u00fcr\u00fcmek bir hakt\u0131r). Dolay\u0131s\u0131yla trafikte g\u00fcvenli hissetmek i\u00e7in yap\u0131lacak ilk \u015fey savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini garanti etmektir. \u00d6zellikle yayalar\u0131 ele alacak olursak e\u011fer, Houten (2011), yaya g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131labilecek \u015feyleri k\u0131saca 3 grupta a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Birinci grup m\u00fchendislik fakt\u00f6rleridir (Engineering Elements), ve bu trafi\u011fin en \u00f6nemli yerlerine \u00e7e\u015fitli tabelalar, uyar\u0131lar ve gerekirse \u0131\u015f\u0131kland\u0131rmalar ve h\u0131z rampalar\u0131 yerle\u015ftirmektir. \u0130kinci fakt\u00f6r ise e\u011fitimdir (Educational Elements) ve bu medyada yol g\u00fcvenli\u011fine dayal\u0131 kampanyalar y\u00fcr\u00fctmeyi, posterler asmay\u0131 kapsar. Son fakt\u00f6r ise y\u00fcr\u00fcrl\u00fck fakt\u00f6rleridir (Enforcement Elements), ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131labilece\u011fi \u00fczere g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in dayat\u0131lan kurallar\u0131 i\u00e7ine al\u0131r. T\u00fcm bunlar uygun oranda ve birbiriyle etkile\u015ferek birle\u015fti\u011fi zaman, \u00f6zellikle savunmas\u0131z gruplar i\u00e7in g\u00fcvenli bir trafik \u00e7evresine sahip olabiliriz. Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 hat\u0131rlarsan\u0131z ikinci sorum trafik kurallar\u0131na ne kadar uydu\u011fumuz ve di\u011fer insanlar\u0131n uyup uymamas\u0131na ne kadar g\u00fcvendi\u011fimiz ile ilgiliydi. D\u00fcr\u00fcst bir cevap verecek olursam e\u011fer; bir yaya olarak her ne kadar kurallar\u0131n geneline uymaya \u00f6zen g\u00f6stersem de ara s\u0131ra kurallara uymad\u0131\u011f\u0131m oluyor; e\u011fer bunun bir ba\u015fkas\u0131na zarar getirmeyece\u011fine inan\u0131rsam bunu yapma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131m art\u0131yor (\u00f6rne\u011fin
      \nyayalara k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k yanmas\u0131na ra\u011fmen e\u011fer gelen araba yak\u0131nda de\u011filse kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek gibi). Konu di\u011fer yayalara gelince ise g\u00f6zlemlerime ba\u015fvuruyorum ve onlar\u0131n benim kadar bile uymad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. Do\u011fal olarak, yayalar\u0131n dahi tam olarak uymad\u0131\u011f\u0131 trafik kurallar\u0131na s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin de harfiyen uymas\u0131n\u0131 bekleyemiyoruz, zira s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ayn\u0131 anda bir\u00e7ok uyarana e\u015f zamanl\u0131 olarak tepki verirken bir yandan da g\u00fcvensiz bir trafik ortam\u0131nda yola devam etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Sonucunda ise yayalar ve s\u00fcr\u00fcc\u00fcler fark etmeksizin herkes i\u00e7in g\u00fcvensiz bir trafik \u00e7evresi ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f oluyor.
      \nT\u00fcm bu sayd\u0131\u011f\u0131m \u015feylerin elbette k\u00fclt\u00fcrle de bir ilgisi var ve bunu en iyi kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ba\u015fka \u00fclkelerin k\u00fclt\u00fcrleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak kavrayabiliriz. Hoftstede (1997) k\u00fclt\u00fcr\u00fcn be\u015f boyutunu irdeler: bunlar g\u00fcce kar\u015f\u0131 mesafe, belirsizlikten ka\u00e7\u0131nma, bireysellik\/\u00e7o\u011fulculuk, mask\u00fclenlik\/feminenlik ve uzun\/k\u0131sa s\u00fcreli y\u00f6nelmedir. \u00d6rne\u011fin uzun s\u00fcreli y\u00f6nelme fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc \u00fc\u00e7 \u00fclke kapsam\u0131nda ele alal\u0131m ve bu \u00fclkeler \u00c7in, T\u00fcrkiye ve Hollanda olsun. Bu unsur basit\u00e7e bir toplumun de\u011fi\u015fime ne kadar yatk\u0131n oldu\u011funu \u00f6l\u00e7er; yani y\u00fcksek puan o toplumun gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck hatta pragmatist oldu\u011funu g\u00f6sterirken d\u00fc\u015f\u00fck puan daha geleneksel ve de\u011fi\u015fime kapal\u0131 bir toplumu belirtir. Hoftsede\u2019in fikirlerinden yola \u00e7\u0131karak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan bir websitesinin (www.hoftstede-insights.com) sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re \u00c7in en y\u00fcksek skoru (87), Hollanda ortancay\u0131 (67) al\u0131rken T\u00fcrkiye yaln\u0131zca 46 puan alm\u0131\u015ft\u0131r. Buna dayanarak \u00c7in ve Hollanda\u2019n\u0131n daha pragmatik ve f\u00fct\u00fcristtik bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip k\u00fclt\u00fcrlere sahip oldu\u011funu ve T\u00fcrkiye\u2019nin onlara nazaran \u00e7ok daha geleneksel kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edebiliriz. Her ne kadar \u00c7in, di\u011fer k\u00fclt\u00fcr elementlerinde d\u00fc\u015f\u00fck puan yapm\u0131\u015f olsa da (\u00f6rne\u011fin g\u00fcce kar\u015f\u0131 mesafe veya bireysellik) uzun s\u00fcreli y\u00f6nelmede y\u00fcksek puana sahip olmas\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir; zira teknolojik geli\u015fmeleri en h\u0131zl\u0131 \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131karan ve buna en h\u0131zl\u0131 uyum sa\u011flayan \u00fclkelerden biri \u00c7in\u2019dir. \u00dclkelerin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc trafik g\u00fcvenli\u011fi k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ba\u011fda\u015ft\u0131racaksak e\u011fer, \u00c7in\u2019in piyasaya son zamanlarda s\u00fcr\u00fclen trafikle ilgili yeni teknolojik geli\u015fmelere (\u00f6rne\u011fin otonom ara\u00e7lara) uyum sa\u011flama h\u0131z\u0131yla uzun s\u00fcreli y\u00f6nelme skoru aras\u0131nda a\u00e7\u0131k bir ba\u011flant\u0131 yakalayabiliriz. Ayn\u0131s\u0131, ne yaz\u0131k ki \u00fclkemizdeki d\u00fc\u015f\u00fck skor ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilir: geleneksel ve de\u011fi\u015fime kapal\u0131 toplumsal yap\u0131m\u0131z, trafik g\u00fcvenli\u011fi amac\u0131yla \u00fcretilen bir\u00e7ok arac\u0131 benimsememize engel te\u015fkil ediyor olabilir. Buna ba\u015fka bir \u00f6rnek ise \u00c7in\u2019de y\u0131lda 200bin elektrikli ara\u00e7 sat\u0131l\u0131rken T\u00fcrkiye\u2019de toplam 6333 adet elektrikli ara\u00e7 bulunmas\u0131d\u0131r (www.enerjiatlasi.com). Bu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve \u015f\u00fcphesiz \u00e7evreye daha faydal\u0131 teknolojik geli\u015fmeyi benimseyememi\u015f ve ne yaz\u0131k ki d\u00fcnyan\u0131n gerisinde kalm\u0131\u015f durumday\u0131z.<\/p>\n

      Peki bu konuda ne yapabiliriz? Bu soruyu d\u00f6rt seviyede ele alabilmek m\u00fcmk\u00fcn. Birincisi, bireysel (mikro) d\u00fczeydir. Trafik kurallar\u0131na daha \u00e7ok uymaya \u00e7al\u0131\u015fmak ve trafikte att\u0131\u011f\u0131m\u0131z ad\u0131mlar\u0131n k\u0131sa ve uzun vadeli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 derinlemesine d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve kendi
      \ndavran\u0131\u015flar\u0131m\u0131za dair reflektif analizler yapmak, bireysel d\u00fczeyde yap\u0131labilecek \u015feylere \u00f6rnek g\u00f6sterilebilir. \u0130kinci d\u00fczey ise \u015fehir y\u00f6netimlerini ve hatta organizasyonlarla ilgili t\u00fcm fakt\u00f6rleri kapsayan mezo d\u00fczeydir. \u00d6rne\u011fin i\u015f bask\u0131s\u0131 y\u00fcksek olan, i\u015fe yeti\u015fmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00e7aba sarf etmek zorunda kalan insanlar\u0131n trafik kurallar\u0131na harfiyen uymas\u0131n\u0131 beklemek beyhudedir: bir\u00e7ok insan ge\u00e7 kalarak i\u015fini kaybetmemek i\u00e7in trafikte h\u0131z limitini a\u015fabilir ve k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7ebilir. Bu konuda yap\u0131lacak ilk \u015fey organizasyonlar\u0131n \u00f6zellikle de trafi\u011fin yo\u011fun oldu\u011fu saatlerde \u00e7al\u0131\u015fma saatlerini daha esnek olacak \u015fekilde g\u00fcncellemeleridir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc a\u015fama ise ulusal d\u00fczeydir (makro level). Geli\u015fmi\u015f bir\u00e7ok \u00fclkede toplu ta\u015f\u0131ma ve bisiklet kullan\u0131m\u0131 te\u015fvik edilirken T\u00fcrkiye\u2019de bu te\u015fvik yetersizdir, hatta bir\u00e7ok kurumun \u00e7\u0131kar sa\u011flamak i\u00e7in bireysel ara\u00e7lara te\u015fvik etti\u011fi g\u00f6zlemlenebilir. Sonu\u00e7 olarak bu, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerinde trafik s\u0131k\u0131\u015fmas\u0131na, kazalara ve kazalara ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7maktad\u0131r. Son a\u015fama ise uluslararas\u0131 yap\u0131lar\u0131 kapsar (magna level). Bu uluslararas\u0131 yap\u0131lardan g\u00fcn i\u00e7inde en \u00e7ok ili\u015fkilenmede oldu\u011fumuz ekonomiyi ele alal\u0131m. Bir \u00e7al\u0131\u015fmada ispatland\u0131\u011f\u0131 \u00fczere ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen milli gelir artt\u0131k\u00e7a trafi\u011fe ili\u015fkin \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 saptanm\u0131\u015ft\u0131r (\u00d6zkan & Lajunen, 2007). Bu ise ancak gelirin e\u015fit da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ekonomik a\u00e7\u0131dan her \u00fclkenin kendine yetebildi\u011fi bir d\u00fcnyada m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. K\u0131sacas\u0131, g\u00fcvenli bir trafi\u011fi sa\u011flamak hepimizin elindedir; bireysel, toplumsal veyahut ulusal fakt\u00f6rler ay\u0131rd\u0131na varmaks\u0131z\u0131n hepimiz bu konuda sorular\u0131 \u00f6nce kendimize, daha sonra etraf\u0131m\u0131za y\u00f6nelterek daha \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnmeli, tart\u0131\u015fmal\u0131 ve daha \u00f6nce hi\u00e7 sarf etmedi\u011fimiz kadar efor sarf etmeye ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Trafik \u00e7evresinde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7ok daha fazla bulunuyoruz. Bunun fark\u0131na varmal\u0131, kabul etmeli ve uygun ad\u0131mlar atmaya hemen ba\u015flamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tRu\u015fen S\u0130NECEM \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafi\u011fin TDK\u2019de \u201cula\u015f\u0131m yollar\u0131n\u0131n yayalar ve her t\u00fcrl\u00fc ta\u015f\u0131t taraf\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131\u201d \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Fakat bana g\u00f6re trafi\u011fin tan\u0131m\u0131 bu kadar basit de\u011fil. Trafik her g\u00fcn hayat\u0131m\u0131z\u0131 ve ba\u015fka insanlar\u0131n hayat\u0131n\u0131 riske att\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilerek yollar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir tan\u0131m yapmam sizlere biraz abart\u0131l\u0131 gelmi\u015f olabilir fakat d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce trafi\u011fin bir dizi tehlikeden ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varaca\u011f\u0131n\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. \u00d6ncelikle en b\u00fcy\u00fck varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z olan kendi bedenimizi bilinmez bir sistemin i\u00e7ine koyup zarar g\u00f6rmeden \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 bekliyoruz. Yolculu\u011fa emniyet kemeri takmadan ba\u015flamak, uykusuzken yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmak gibi ekstra tehlikeleri de eklemeyi unutmuyoruz. Peki sizce trafik \u00f6nlemleri al\u0131nmadan \u00e7\u0131k\u0131labilecek bir trafik sistemi m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Tabi ki de hay\u0131r, biz yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yola \u00e7\u0131karken sanki en tehlikeli yolculu\u011fumuza haz\u0131rlan\u0131r gibi haz\u0131rlanmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc trafikte sizden veya kar\u015f\u0131 taraftan gelebilecek herhangi bir hatan\u0131n veya ihmalin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilincinde olmal\u0131y\u0131z. Fakat bazen bu konunun ciddiyetini unutup g\u00fcvenlik konusundaki davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 kontrol etmeyi b\u0131rakabiliyoruz. \u0130\u015fte bu devrede trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik devlet taraf\u0131ndan uygulanan yasalarla kontrol alt\u0131na al\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yoruz. Trafi\u011fin ne kadar b\u00fcy\u00fck hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 yasalar yoluyla da rahat\u00e7a g\u00f6rebiliriz. Sadece \u00fclkemiz de de\u011fil d\u00fcnyada bir\u00e7ok \u00fclkede trafik ihlalleri ciddi bir \u015fekilde yapt\u0131r\u0131ma u\u011fruyor ve h\u00fckumetler trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayabilmek \u00fczerine farkl\u0131 teknikler kullan\u0131p trafik kazalar\u0131n\u0131 en aza indirgemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u00dclkemizde de bu konuda bir\u00e7ok yapt\u0131r\u0131m olmas\u0131na ra\u011fmen trafik yasalar\u0131n\u0131n bir\u00e7ok vatanda\u015f taraf\u0131ndan \u00e7i\u011fnendi\u011fini rahat\u00e7a g\u00f6rebiliriz. Ayr\u0131ca trafikteyken sadece kendimizi de\u011fil onlarca insan\u0131 da tekliye atabiliyoruz, \u00f6rne\u011fin yayalar yaya yolunda bile haklar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen trafik kazalar\u0131nda yer alabiliyor ve maalesef trafik kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7inde en avantajs\u0131z grup konumuna gelebiliyor. Tabi ki de yayalar\u0131n kusurlu oldu\u011fu k\u0131s\u0131mlar da vard\u0131r fakat en nihayetinde g\u00fcvenlik anlam\u0131nda bir \u00f6nlemleri olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in en \u00e7ok \u00f6l\u00fcm oran\u0131na sahip yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan. Her iki taraf\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde yol kullanabilmesi i\u00e7in bir\u00e7ok geli\u015ftirilmi\u015f proje var fakat bence i\u00e7lerinde en \u00e7ok g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm otonom ara\u00e7lard\u0131r. Otonom ara\u00e7lar ki\u015finin denetlenmedi\u011fi yollarda bile s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn hata yapmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye \u00e7al\u0131\u015fan bir sistem. \u00d6rne\u011fin trafik s\u0131ras\u0131nda s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn g\u00f6remedi\u011fi bir \u00e7ukuru veya yayay\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fcye bildiren bir teknoloji. Otonom ara\u00e7lar s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn unuttu\u011fu konularda bile uyarmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan trafik yasalar\u0131na k\u0131yasla daha b\u00fcy\u00fck etkiye sahip. Fakat maalesef otonom ara\u00e7lar \u00fclkemizde yayg\u0131n de\u011fil ve bunun nedeni ekonomik olarak s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin desteklenmemesidir. Sadece otonom ara\u00e7lar i\u00e7in de\u011fil bir\u00e7ok s\u00fcr\u00fcc\u00fc kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcvenli\u011fiyle ilgili gereken tamirleri, iyile\u015ftirmeleri pahal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in yapt\u0131ram\u0131yor. Freni tutmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kaza yapan s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u00fc neden arabas\u0131n\u0131n kontrollerinin d\u00fczenli yapt\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 konusunda su\u00e7lamam\u0131z\u0131n \u00e7ok da do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 gibi. Kim ister ki kontrolleri yap\u0131lmam\u0131\u015f bir ara\u00e7ta yolculuk yaparak hayat\u0131 \u00fczerine kumar oynamay\u0131? \u0130\u015fte bu y\u00fczden devletlerin bu t\u00fcr \u00f6nlemleri alabilmeleri i\u00e7in s\u00fcr\u00fcc\u00fclere destek vermesi gerekir. B\u00f6ylece hem trafik kazalar\u0131nda azalma olabilir hem de trafik kullan\u0131c\u0131lar\u0131 daha g\u00fcvenli yolculuk yapabilir. Otonom ara\u00e7larla ilgili mevzuya gelecek olursak maalesef \u00fclkemizde bu konun daha \u00e7ok ele al\u0131nmas\u0131 ve g\u00fcndeme getirilmesinin gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Otonom ara\u00e7lar teknolojinin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in insanlar\u0131n dikkatsizli\u011finden kaynaklanabilecek hatalar\u0131 \u00f6nleyebilir ve trafik g\u00fcvenli\u011fine yasalar ve di\u011fer d\u00fczenlemeler aksine daha b\u00fcy\u00fck bir katk\u0131da bulunabilir. K\u0131sacas\u0131 yaz\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131ndan da bahsetti\u011fim gibi trafik g\u00fcvenli\u011fi global bir sorundur ve bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilecek tek \u015fey h\u00fck\u00fcmetlerin s\u00fcr\u00fcc\u00fclerini ve yayalar\u0131n\u0131 g\u00fcvenlik alabilecekleri ortamlar ve imkanlar olu\u015fturmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafik, pek \u00e7o\u011fumuz \u00f6yle oldu\u011funu belki hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde fark etmese de g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131zda \u00e7ok \u00f6nemli bir yeri olan ve az\u0131msanmayacak kadar b\u00fcy\u00fck bir zaman dilimini i\u00e7inde ge\u00e7irdi\u011fimiz bir sistemdir. \u0130\u015f yerine, okula, eve veya farkl\u0131 bir\u00e7ok lokasyona ula\u015fmak i\u00e7in trafik denilen sistemin bir par\u00e7as\u0131 oluruz, yani birer i\u015ftirak\u00e7i<\/strong> oluruz. Hayat\u0131m\u0131z\u0131 idame ettirebilmek ve devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayabilmek ad\u0131na hemen hemen her g\u00fcn trafi\u011fe \u00e7\u0131kar\u0131z. Peki neden bu kadar s\u0131k i\u00e7inde bulundu\u011fumuz bu sistem hakk\u0131ndaki iyile\u015ftirmelere, geli\u015ftirmelere veya bu sistemin sorunlar\u0131na bu kadar az kafa yoruyoruz? Bu asl\u0131nda daha \u00e7ok bir \u00f6z ele\u015ftiri \u00e7\u00fcnk\u00fc ben de bu dersi almadan \u00f6nce bu konu hakk\u0131nda hi\u00e7bir fikrim yoktu ve hatta trafi\u011fin \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir \u015fey oldu\u011funu bile d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim. Muhtemelen hayatlar\u0131m\u0131z\u0131n ola\u011fan ve rutin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde trafikte ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z bizler i\u00e7in \u00e7ok s\u0131radan ve son derece ray\u0131na oturmu\u015f, sabit bir sistem gibi geliyor. Halbuki dikkatli bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda pek \u00e7ok sorun ve eksiklik g\u00f6rmenin son derece m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu bir sistemden bahsediyoruz. Ve her g\u00fcn hayat\u0131m\u0131z\u0131 emanet etti\u011fimiz bu sistemin sorunlar\u0131 ve bu sorunlarla alakal\u0131 al\u0131nabilecek \u00f6nlemler, yani sistemin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak her birimiz i\u00e7in son derece hayati bir \u00f6nem ve gereklilik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n

      Trafikle alakal\u0131 belki de onlarca sorundan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn olabilir fakat bunlardan en g\u00f6ze \u00e7arpanlardan biri bana kal\u0131rsa savunmas\u0131z grup<\/strong>lar\u0131n g\u00fcvenli\u011fidir. Bu gruplar y\u00fcksek risk ve tehlike alt\u0131ndad\u0131r trafikte ge\u00e7irdikleri vakit boyunca. Yukar\u0131da s\u00f6z etti\u011fim \u201ci\u015ftirak\u00e7i\u201d kelimesi trafik terminolojisinde \u201cyol kullan\u0131c\u0131lar\u0131\u201d manas\u0131na gelmektedir. Ve trafikte elbette ki hepimizin s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli i\u015ftirak\u00e7i gruplar vard\u0131r: Arabalar, t\u0131rlar, kamyonlar, vs. Bunlara ilaveten yayalar, motosikletliler, bisikletliler, e-scooter kullan\u0131c\u0131lar\u0131 gibi savunmas\u0131z yol i\u015ftirak\u00e7ileri<\/strong> vard\u0131r. Tahmin edildi\u011fi \u00fczere bu savunmas\u0131z gruplar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi di\u011fer gruplara nazaran daha \u00e7ok tehlike alt\u0131ndad\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc ara\u00e7 i\u00e7indeki s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin aksine onlar\u0131 koruyacak herhangi bir bariyer yoktur ve olas\u0131 bir kaza an\u0131nda \u00e7ok daha fazla hasara maruz kal\u0131rlar. Bu gruplar\u0131 tehlikeye atan veya kazalara sebep olan fakt\u00f6rleri genel \u00e7er\u00e7evede ele alacak olursak, insan fakt\u00f6r\u00fc (s\u00fcr\u00fcc\u00fc kabiliyeti, ihlaller vb.), ara\u00e7 (ara\u00e7 kaynakl\u0131 problemler vb.) ve \u00e7evre (yol, trafik i\u015faretleri, altyap\u0131 vb.) olarak \u00fc\u00e7e ay\u0131rabiliriz. T\u00fcm bu fakt\u00f6rlerdeki iyile\u015fmeler veya bozulmalar trafik g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece kritik bir rol oynayacakt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, yorgun \u015fekilde ara\u00e7 kullanan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler, yol hakk\u0131 tan\u0131mayan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler insan fakt\u00f6r\u00fc olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rken; yolda yaya ge\u00e7idinin bulunmuyor olmas\u0131 \u00e7evresel bir fakt\u00f6rd\u00fcr. \u00d6zellikle bence s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin yorgun \u015fekilde ara\u00e7 kullanmas\u0131 \u00e7ok \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Uykusuzluktan veya uzun s\u00fcre ara\u00e7 kullan\u0131yor olmaktan dolay\u0131 yorulan s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin kazaya kar\u0131\u015fma ihtimali de haliyle artacakt\u0131r. \u00dclkemizde de ba\u015fta \u015fehirleraras\u0131 otob\u00fcs \u015fof\u00f6rlerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak bu alanda politikalar geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ve di\u011fer t\u00fcm bu fakt\u00f6rlerin kazalara katk\u0131 oran\u0131n\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 incelenerek tespit edilmesi ve bu y\u00f6nde harekete ge\u00e7ilmesinin \u00e7ok gerekli oldu\u011funa inan\u0131yorum.<\/p>\n

      Gelelim trafikle alakal\u0131 bir di\u011fer ba\u015fka \u00f6nemli hususa: S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve mobil bir trafik sa\u011flamak. Peki nas\u0131l sa\u011flayaca\u011f\u0131z bu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafi\u011fi? Kavram olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik, trafikteki yo\u011fun s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ip daha ak\u0131c\u0131 ve kontroll\u00fc bir ula\u015f\u0131m sistemi olu\u015fturma olarak tan\u0131mlanabilir. Trafikteki bu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirle\u015fme gayretinin asl\u0131nda k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve hava kirlili\u011finin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmaz. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik d\u00fczenlemeleri hem \u00e7evresel ko\u015fullar\u0131 iyile\u015ftirmeyi (\u00f6rn. hava kirlili\u011fi) hem de kaza riskini azaltmay\u0131 ama\u00e7lar. Buradaki \u201cmobil\u201d k\u0131sm\u0131 ise daha h\u0131zl\u0131 bir ula\u015f\u0131m sistemini kasteder. Trafikte harcad\u0131\u011f\u0131m\u0131z vakti ve enerjiyi azaltma odakl\u0131 politikalar\u0131 i\u00e7erir. Karbon sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak amac\u0131yla yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lan elektrikli otob\u00fcsler, elektrikli arabalar, elektrikli rayl\u0131 sistemler y\u00fcksek bir enerji verimlili\u011fi sa\u011flar. Ve bu hususta ba\u015fka pek \u00e7ok d\u00fczenleme hayata ge\u00e7irilebilir. \u00d6rne\u011fin, insanlar\u0131 toplu ta\u015f\u0131ma kullanmaya \u00f6zendirmek, ara\u00e7 payla\u015fma aplikasyonlar\u0131n\u0131 kullanmaya \u00f6zendirmek, k\u0131sa mesafelere araba yerine y\u00fcr\u00fcyerek ula\u015f\u0131m sa\u011flamaya te\u015fvik etmek veya bisiklet kullanmaya \u00f6zendirmek gibi politikalar izlenebilir. \u00dclkemizde de bu tarz giri\u015fimler g\u00f6r\u00fclmekte olsa da hala efektif bir sonuca ula\u015fm\u0131\u015f say\u0131lmay\u0131z. D\u00fcnyadaki ba\u015far\u0131l\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik uygulay\u0131c\u0131s\u0131 \u00fclkelerle k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00f6zellikle eksikli\u011fimizi fark etmek daha kolay olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hollanda\u2019y\u0131 ele alal\u0131m mesela. En yayg\u0131n kullan\u0131lan ula\u015f\u0131m arac\u0131 bisiklet. Bu fikir kendi \u00fclkemizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde belki de kula\u011f\u0131m\u0131za imk\u00e2ns\u0131z gibi geliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc hen\u00fcz oturmu\u015f bir bisiklet yolu a\u011f\u0131 bile yok ne yaz\u0131k ki her \u015fehirde. Ki hali haz\u0131rda var olanlar\u0131 da motosikletliler veya yayalar i\u015fgal ediyor oluyor. Belki de bu konuda daha \u00e7ok fark\u0131ndal\u0131k yarat\u0131p insanlar\u0131 bisiklet kullanmaya te\u015fvik edecek kampanyalar haz\u0131rlanabilir. \u015eu anki gidi\u015fat\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda g\u00fcvenli trafi\u011fi sa\u011flama yolunda pek iyi gitti\u011fimiz s\u00f6ylenemez. Bireysel ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131n giderek yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve insanlar\u0131n yukar\u0131da belirtti\u011fim nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc bisiklet kullan\u0131m\u0131ndan da uzakla\u015fmas\u0131 pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 bir tablo olu\u015fturmuyor. H\u00e2l b\u00f6yleyken yolumuz daha \u00e7ok uzun duruyor. Bu uzun yolda trafik \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda hedefleyece\u011fimiz \u015feyler \u00f6ncelikli olarak bilin\u00e7lendirme kampanyalar\u0131 yapmak olabilir. Buna ek olarak kazalar\u0131n nedenlerine y\u00f6nelik daha detayl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak da verimli olabilir. Sebeplerini bildi\u011fimiz olay \u00f6rg\u00fclerinde felaketi \u00f6nlemek bence her zaman daha kolay olacakt\u0131r. Trafi\u011fi olu\u015fturan temel ta\u015flar\u0131n \u00fczerine bu alanda \u00e7al\u0131\u015fan insanlar olarak daha fazla kafa yorup trafikteki dinamiklere psikolojik ve sosyok\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131lardan bakarak g\u00fcvenli trafik ortam\u0131 yaratmak ad\u0131na etkili hamlelerde bulunabiliriz. Bu dinamiklerin alt\u0131nda yatan sebeplere ula\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda al\u0131nacak \u00f6nlemler ve yap\u0131lacak iyile\u015ftirmeleri belirlemek \u00e7ok daha kolay olacakt\u0131r diye tahmin ediyorum. Trafi\u011fe insan-ara\u00e7-\u00e7evre \u00fc\u00e7geninin bir bile\u015fimi oldu\u011funu unutmadan bak\u0131p onu kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn i\u00e7erisinde de\u011ferlendirmek bizlere trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak konusunda daha geni\u015f bir perspektif kazand\u0131racakt\u0131r.<\/p>\n

      Trafi\u011fin sorunlar\u0131na dair \u00fcretilebilecek pek \u00e7ok \u00e7\u00f6z\u00fcmden bahsedebiliriz. Buna bizler birey olarak katk\u0131 sunmaya ba\u015flayabiliriz. Ki\u015fisel ara\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131 daha az kullanmaya \u00e7al\u0131\u015farak toplu ta\u015f\u0131ma kullanabiliriz mesela. Ya da ara\u00e7 kullan\u0131rken emniyet kemeri kullanmay\u0131 kesinlikle ihmal etmeyip arabadaki di\u011fer yolcular\u0131 da bu konuda uyarabiliriz. Yaya oldu\u011fumuz durumlarda olabildi\u011fince dikkatli y\u00fcr\u00fcy\u00fcp telefonlar\u0131m\u0131z\u0131n dikkatimizi yoldan almas\u0131na izin vermemeliyiz. \u00dcstge\u00e7it, altge\u00e7it bulunan yollarda mutlaka bunlar\u0131 kullanmay\u0131 tercih etmeliyiz. Belediyeler ise toplu ta\u015f\u0131ma seferlerini art\u0131rarak, bini\u015f \u00fccretlerini d\u00fc\u015f\u00fcrerek insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde toplu ta\u015f\u0131ma kullanmay\u0131 daha cazip k\u0131labilir. Bireysel ara\u00e7 sahiplerinin yan\u0131 s\u0131ra mesle\u011fi \u015fof\u00f6rl\u00fck olan taksiciler, dolmu\u015f \u015fof\u00f6rleri, otob\u00fcs \u015fof\u00f6rleri gibi gruplar\u0131n da trafik g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 konusunda ciddi pay\u0131 var diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bu insanlar hepimizden \u00e7ok daha uzun s\u00fcre trafikte bulunuyor ve haliyle hem hasara maruz kalma hem de hasar verme olas\u0131l\u0131klar\u0131 art\u0131yor. Devlet taraf\u0131ndan bu s\u00fcr\u00fcc\u00fc gruplar\u0131n\u0131n daha s\u0131k denetlenmesi, ihlalci davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131 takibinin yap\u0131larak gerekirse belirli bir s\u00fcreli\u011fine ehliyetlerine el konulmas\u0131 gibi cayd\u0131r\u0131c\u0131 \u00e7e\u015fitli politikalar d\u00fczenlenip yapt\u0131r\u0131mlar uygulanabilir. Ayn\u0131 zamanda, genel olarak t\u00fcm s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in ceza politikalar\u0131n\u0131n daha sert olmas\u0131n\u0131n cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Magna d\u00fczeyde birtak\u0131m geli\u015ftirmeler de yap\u0131labilir ve bu geli\u015ftirmeler \u00fclkelerin sosyok\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerini \u00e7e\u015fitli boyutlar i\u00e7erisinde inceleyerek bunlara y\u00f6nelik \u00f6nlemler almay\u0131 ve iyile\u015ftirmeler yapmay\u0131 kapsar. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde kurulu\u015flar ve \u00f6rg\u00fctler taraf\u0131ndan al\u0131nabilecek \u00f6nlemler trafik g\u00fcvenli\u011fine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131 sunabilir. \u00d6rne\u011fin, toplumlar\u0131n karakteristik \u00f6zelliklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ona uygun g\u00fcncellemeler getirilebilir. Hofstede\u2019nin K\u00fclt\u00fcrel Boyutlar Teorisi\u2019ni ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kar\u015f\u0131m\u0131za baz\u0131 kavramlar \u00e7\u0131kar. Mesela Amerika Birle\u015fik Devletleri son derece \u201cbireysel\u201d bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip bir \u00fclkedir. Ve biliyoruz ki ABD\u2019de kaza oranlar\u0131 da hayli y\u00fcksektir. Magna \u00f6nlemlerden i\u015fte bu noktada faydalanabiliriz. ABD gibi bireyci toplumlar\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilmek i\u00e7in \u00f6d\u00fcllendirme veya cezaland\u0131rma mekanizmalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren uygulamalar toplumlar\u0131n bu karakteristik \u00f6zelliklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak yeniden d\u00fczenlenebilir. Keza di\u011fer boyutlar (mask\u00fclenlik, belirsizlikten ka\u00e7\u0131nma vd.) i\u00e7in de buna benzer politikalar olu\u015fturulabilir.<\/p>\n

      Yani g\u00f6r\u00fcnen o ki, asl\u0131nda g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik i\u00e7in hepimizin yapabilece\u011fi \u00e7ok fazla \u015fey var hem birey olarak hem de devletler ve kurulu\u015flar olarak. Hepimiz \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015feni yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik hayal olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p i\u00e7inde keyifle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve yolculuk etti\u011fimiz bir ser\u00fcvene d\u00f6n\u00fc\u015febilir.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tEzgi TEMEL - \"S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve G\u00fcvenli Trafik: Bu yolda sen de bir ad\u0131m at!\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Sevgili okurlar\u0131m,<\/p>\n

      Bug\u00fcn sizlere g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funu ge\u00e7irdi\u011fimiz trafikte s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 artt\u0131racak birka\u00e7 bilgi vermek istiyorum. Biliyorsunuz ki trafik g\u00fcvenli\u011fi, her birey i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Maalesef ki her g\u00fcn binlerce insan trafik kazalar\u0131 sonucu yaralanmakta veya hayat\u0131n\u0131 kaybetmektedir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) taraf\u0131ndan 2018 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan \" Karayolu g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin k\u00fcresel durum\" raporu, d\u00fcnya genelinde trafik kazalar\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu \u00f6l\u00fcmler ve yaralanmalar hakk\u0131nda istatistikler sunmaktad\u0131r. Rapor, d\u00fcnya genelinde her y\u0131l trafik kazalar\u0131 sonucu 1.35 milyon insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini ve yaralanmalar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n 50 milyonun \u00fczerinde oldu\u011funu ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

      Bu nedenle, trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 koruyacak ve trafikte olu\u015fabilecek kazalar\u0131 azaltacakt\u0131r.<\/p>\n

      Ancak, sadece trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, g\u00fcvenli ve mobil trafik konusunda da \u00fclkemiz ve d\u00fcnya genelinde hala ciddi eksiklikler mevcut. \u00d6zellikle elektrikli ara\u00e7lar ve otonom ara\u00e7lar gibi yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, g\u00fcvenli ve mobil trafik i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131md\u0131r ve \u00fczerinde daha fazla \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu teknolojilerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, hem trafikte olu\u015fabilecek kazalar\u0131 azaltacak hem de \u00e7evre dostu bir trafik sistemi olu\u015fturacakt\u0131r. Ancak bu teknolojilerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u00fclkeler ve uluslararas\u0131 yap\u0131lar\u0131n desteklemeleri gerekmektedir.<\/p>\n

      Peki, en \u00e7ok kimler risk alt\u0131nda? Genellikle yayalar, bisikletliler ve motosiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Bu kullan\u0131c\u0131lar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in, di\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin dikkatli olmas\u0131 ve bu t\u00fcr kullan\u0131c\u0131lar\u0131 g\u00f6rmezden gelmemesi gerekir. Ayr\u0131ca, yaya ve bisikletli s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in yollar\u0131n daha g\u00fcvenli hale getirilmesi ve motosikletli s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015f teknikleri \u00f6\u011frenilmesi \u00f6nemlidir. Bu kullan\u0131c\u0131lar\u0131n korunmas\u0131 ayn\u0131 zamanda yolculuklar\u0131n daha g\u00fcvenli ve rahat hale getirilmesini sa\u011flar. Bu nedenle, trafikte daha dikkatli davranmak herkesin sorumlulu\u011fudur.<\/p>\n

      H\u0131z kontrol\u00fc, trafik g\u00fcvenli\u011finde en \u00f6nemli konulardan biridir. \u00d6zellikle yayalar ve bisikletliler i\u00e7in h\u0131z kontrol\u00fc hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. H\u0131z ibresinin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz her an akl\u0131n\u0131za sevdiklerinizi getirin. Eminim ki bu h\u0131z tutkunuzun azalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Yol g\u00fcvenli\u011fi de trafikte \u00f6nemli bir konudur. Trafikte olu\u015fabilecek kazalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in yol g\u00fcvenli\u011fi iyile\u015ftirmeleri yapmak gerekmektedir. Bunlar aras\u0131nda yol i\u015faretleri ve i\u015faretlendirmelerin g\u00fcncellenmesi, yaya ve bisikletli s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in yollar\u0131n daha g\u00fcvenli hale getirilmesi, trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi ve s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin e\u011fitimine y\u00f6nelik programlar yer almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, teknolojinin kullan\u0131m\u0131 yol g\u00fcvenli\u011fi iyile\u015ftirmeleri i\u00e7in \u00f6nemlidir. \u00d6rne\u011fin, otomatik fren sistemleri ve s\u00fcr\u00fcc\u00fc uyar\u0131 sistemleri, kazalar\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Bu iyile\u015ftirmeler ayn\u0131 zamanda yolculuklar\u0131n daha rahat hale getirilmesini ve trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n daha verimli hale getirilmesini sa\u011flar. Ara\u00e7 bak\u0131mlar\u0131n\u0131z\u0131 sak\u0131n ihmal etmeyin. Ara\u00e7lar\u0131n d\u00fczenli olarak bak\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131, trafikte olu\u015fabilecek kazalar\u0131 azaltacakt\u0131r. Yaya g\u00fcvenli\u011fi bu ba\u011flamdaki di\u011fer bir konu. Yayalar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in, yaya ge\u00e7itleri ve yaya yollar\u0131 yapmak elzem. Ayn\u0131 zamanda yayan\u0131n \u00f6ncelikli oldu\u011funu asla akl\u0131n\u0131zdan \u00e7\u0131karmamal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda hedefimiz, insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 korumak, yaralanmalar\u0131 ve \u00f6l\u00fcmleri \u00f6nlemek olmal\u0131d\u0131r. Bu hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in bireyler, i\u015fletmeler, \u015fehirler, \u00fclkeler ve uluslararas\u0131 yap\u0131lar olarak bir araya gelerek ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fctmeliyiz.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda bireyler olarak sorumluluklar\u0131m\u0131z olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. En \u00f6nemlisi, trafik kurallar\u0131na uymak ve yolculuklar s\u0131ras\u0131nda dikkatli olmakt\u0131r. Bu, h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n ve trafik i\u015faretlerinin dikkatli bir \u015fekilde takip edilmesini, araba kullan\u0131rken alkol veya uyu\u015fturucu kullanmamay\u0131, telefonla konu\u015fmamay\u0131 veya mesajla\u015fmamay\u0131 i\u00e7erir. Ayr\u0131ca, yaya ve bisikletli s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri ve di\u011fer trafikteki risk alt\u0131nda olan kullan\u0131c\u0131lar\u0131 dikkatli bir \u015fekilde g\u00f6zlemlemek ve onlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini \u00f6nemsemek de sorumluluklar\u0131m\u0131z aras\u0131ndad\u0131r. trafikteki di\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri ve yaya kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 koruma sorumlulu\u011fu ile ilgili yol g\u00fcvenli\u011fi iyile\u015ftirmelerine destek olmak, trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda bilin\u00e7lendirme ve e\u011fitim faaliyetlerine kat\u0131lmak da bireyler olarak sorumluluklar\u0131m\u0131z aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u015fehirler ve i\u015fletmeler de ciddi sorumluluklar \u00fcstlenir. En \u00f6nemlisi, yollar\u0131n ve kav\u015faklar\u0131n g\u00fcvenli hale getirilmesi ve trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi i\u00e7in gerekli iyile\u015ftirmelerin yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu, yol i\u015faretlerinin ve i\u015faretlendirmelerin g\u00fcncellenmesini, yaya ve bisikletli s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in yollar\u0131n daha g\u00fcvenli hale getirilmesini, trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n

      Ayr\u0131ca, \u015fehirler ve i\u015fletmeler trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda bilin\u00e7lendirme ve e\u011fitim faaliyetlerini d\u00fczenleyebilirler. Bu e\u011fitimler s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015f tekniklerini \u00f6\u011fretir, yaya ve bisikletli kullan\u0131c\u0131lar\u0131n g\u00fcvenli\u011fi konusunda bilin\u00e7lendirir ve yolculuklar\u0131n daha g\u00fcvenli hale getirilmesi i\u00e7in \u00f6neriler sunar.<\/p>\n

      \u015eehirler ve i\u015fletmeler ayn\u0131 zamanda, trafikteki risk alt\u0131nda olan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri alabilirler. \u00d6rne\u011fin, yaya ve bisikletli s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in g\u00fcvenli yollar yapabilir, motosikletli s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015f teknikleri \u00f6\u011fretebilir veya s\u00fcr\u00fcc\u00fc uyar\u0131 sistemleri gibi teknolojik \u00f6nlemleri kullanabilirler.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00fclkeler ve uluslararas\u0131 yap\u0131lar ciddi sorumluluklar \u00fcstlenir. En \u00f6nemlisi, uluslararas\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fi standartlar\u0131n\u0131n belirlenmesi ve uygulanmas\u0131d\u0131r. Bu standartlar, yollar\u0131n ve ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcvenli hale getirilmesi, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin e\u011fitiminin ve s\u00fcr\u00fc\u015f yeterliliklerinin sa\u011flanmas\u0131, trafikteki risk alt\u0131nda olan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n korunmas\u0131, yolculuklar\u0131n daha g\u00fcvenli hale getirilmesi gibi konular\u0131 kapsamaktad\u0131r.<\/p>\n

      Uluslararas\u0131 yap\u0131lar, trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00fclkeler aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar yapabilir. Bu, \u00fclkeler aras\u0131nda best practice'lerin payla\u015f\u0131lmas\u0131, yol g\u00fcvenli\u011fi konusunda ortak projeler ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda ortak politika belirlemek gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7erebilir.<\/p>\n

      Uluslararas\u0131 yap\u0131lar ayr\u0131ca, trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00fclkeleri destekleyebilir. \u00d6rne\u011fin, yol g\u00fcvenli\u011fi iyile\u015ftirmeleri i\u00e7in finansman sa\u011flayabilir, e\u011fitim ve bilin\u00e7lendirme programlar\u0131 d\u00fczenleyebilir veya trafikteki risk alt\u0131nda olan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in \u00f6neriler sunabilir.<\/p>\n

      Sonu\u00e7 olarak, trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda herkesin sorumlulu\u011fu vard\u0131r. Bireyler, i\u015fletmeler, \u015fehirler, \u00fclkeler ve uluslararas\u0131 yap\u0131lar olarak ortak \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcterek, insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 koruyarak ve trafikte olu\u015fabilecek kazalar\u0131 azaltarak hedefimize ula\u015fabiliriz. \u00d6nemli olan, trafikte sadece g\u00fcvende olmak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda trafikte s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmakt\u0131r. Bu nedenle, siz de kendinizi trafikte daha dikkatli ve sorumlu bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak tan\u0131mlay\u0131n ve trafikte olu\u015fabilecek kazalar\u0131 azaltmak i\u00e7in ortak \u00e7al\u0131\u015fmalara katk\u0131da bulunun.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tElif TOPUZ \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      H\u0131z ve haz \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n getirdi\u011fi en b\u00fcy\u00fck problemlerden biri de trafik g\u00fcvenli\u011fi olmu\u015ftur. \u00c7ok uzun y\u0131llard\u0131r hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan ve insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fi sorunu g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e artmakta ve k\u00fcresel d\u00fczlemde b\u00fcy\u00fck bir tehdit olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00d6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan trafik kazalar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 tahmin edebilece\u011fimizden \u00e7ok daha fazla olmakla birlikte \u00e7ok daha y\u00fcksek say\u0131da kaza fiziksel yaralanma, travma ve psikolojik rahats\u0131zl\u0131klarla sonu\u00e7lanmaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcvenli yolculuk hepimizi ilgilendiren \u00f6nemli bir husustur. Hepimiz tehlikenin i\u00e7inde bulunan yol i\u015ftirak\u00e7ileri olmakla birlikte bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc de yine bizlerde sakl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011finin en \u00f6nemli ad\u0131m\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ve yayalar\u0131n birbirine sayg\u0131 duymas\u0131 ve bencilce tav\u0131rlardan uzak durmas\u0131d\u0131r. Olas\u0131 bir kaza sonras\u0131nda s\u00f6zl\u00fc veya fiziksel tart\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7ok\u00e7a ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na hepimiz \u015fahit olmaktay\u0131z. Bu gibi davran\u0131\u015flar\u0131n da ancak e\u011fitimle \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ehliyet almak isteyen s\u00fcr\u00fcc\u00fc adaylar\u0131n\u0131n ehliyet kurslar\u0131nda ne kadar yetersiz e\u011fitim ald\u0131klar\u0131 a\u015fikar bir problemdir. Motor, trafik kurallar\u0131 gibi teorik derslerin yan\u0131na psikolojik dersler eklenmeli ve \u00f6rnek s\u00fcr\u00fcc\u00fc\/yaya davran\u0131\u015flar\u0131na dair bilgilendirmeler trafik psikolojisi alan\u0131nda uzman psikologlar taraf\u0131ndan sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Pratik derslerin ise s\u00fcresi uzat\u0131lmal\u0131 ve s\u00fcr\u00fcc\u00fc kurslar\u0131n\u0131n bu ders saatinin alt\u0131nda ders vermesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmelidir. Ehliyet almaya hak kazanm\u0131\u015f s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin belirli d\u00f6nemlerle psikolojik e\u011fitimleri almaya devam etmesi ve zaman zaman baz\u0131 testlerden ge\u00e7mesi de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafi\u011fin en \u00f6nemli ad\u0131mlar\u0131ndan biridir.<\/p>\n

      Bir di\u011fer ad\u0131m ise yollardaki fiziksel \u015fartlar\u0131n iyile\u015ftirilmesidir. Yayalar i\u00e7in kald\u0131r\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bozukluk durumunda onar\u0131m\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde sa\u011flanmas\u0131, yollar\u0131n geni\u015fletilmesi ve \u015fartlar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi, trafik levhalar\u0131n\u0131n ve bilgilendirici i\u015faretlerin art\u0131r\u0131lmas\u0131, yaya ge\u00e7itlerinin uygun yollarda art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve belirginli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 gibi \u00f6nlemler de trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in olmazsa olmaz tedbirlerdendir.<\/p>\n

      T\u00fcm bu tedbirler ve daha fazlas\u0131 ile hedeflemi\u015f oldu\u011fumuz g\u00fcvenli trafi\u011fin sa\u011flanmas\u0131 noktas\u0131nda \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131labilir. T\u00fcm bunlardan \u00f6nce ise bizler bilin\u00e7li yol i\u015ftirak\u00e7ileri olarak \u00fczerimize d\u00fc\u015feni yapmal\u0131 ve trafik kurallar\u0131na uyup di\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve yayalar\u0131n yol haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermeliyiz. Bireysel de\u011fi\u015fim var olduk\u00e7a bu bir halka olarak etraf\u0131m\u0131za yay\u0131lacak ve \u00f6nce kendi \u00e7evremizi, ard\u0131ndan \u015fehrimizi, \u00fclkemizi ve nihayetinde t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkileyecektir. Unutmayal\u0131m ki de\u011fi\u015fim her zaman k\u00fc\u00e7\u00fck ad\u0131mlarla ba\u015flar. Genelge\u00e7er b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikleri bekler ve s\u00fcrekli su\u00e7lu aramaya kalkarsak gelece\u011fe dair umudu kesmemiz gerekir. Bilin\u00e7li olmaya, \u00f6\u011frenmeye, etraf\u0131m\u0131z\u0131 ayd\u0131nlatmaya ve bu de\u011fi\u015fim hareketinin bir par\u00e7as\u0131 olmaya devam edelim.<\/p>\n

      Yolunuz a\u00e7\u0131k ve g\u00fcvenli olsun.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tHava \u00d6zge \u00dcNAL \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Ge\u00e7enlerde bir \u015fiirde okudum sonu belli olmayan bir yoldur hayat diyordu. Hangi ara bize ne olaca\u011f\u0131n\u0131 bilemeyiz, tehlike ve ya\u015fam\u0131n sonu her zaman ihtimal dahilindedir, \u00f6zellikle de trafikte. Trafik g\u00fcvenli\u011fi bu y\u00fczden \u00e7ok ama \u00e7ok \u00f6nemlidir. Her g\u00fcn binlerce insan trafik kazas\u0131 ya\u015f\u0131yor, bir\u00e7ok insan yaralan\u0131yor veya \u00f6l\u00fcyor. Peki bizler trafik g\u00fcvenli\u011fini ne kadar \u00f6nemsiyoruz? Kimler bu g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamakta \u00f6nemli? \u015eof\u00f6r\u00fcnden yayas\u0131na, asl\u0131nda trafik ortam\u0131nda bulunan herkes bu g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131nda \u00f6nemli bir etkiye sahip. Her birimizin birey olarak g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamakta etkiye sahip olmas\u0131 kadar \u00fclke, \u015fehirler ve organizasyonlar da trafik g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bireylerin t\u00fcm trafik kurallar\u0131n\u0131 eksiksiz bir bi\u00e7imde yapmas\u0131 zaten trafik ortam\u0131n\u0131 g\u00fcvenli bir hale getirir ama ne yaz\u0131k ki yapm\u0131yoruz. Bu y\u00fczden bireylere trafik g\u00fcvenli\u011finin neden \u00f6nemli oldu\u011funu anlatmam\u0131z gerekli. Ya\u015famak ve ya\u015fatmak i\u00e7in bizim trafik g\u00fcvenli\u011fine ve bunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var. Esas\u0131nda trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in en kritik kesim s\u00fcr\u00fcc\u00fcler \u00e7\u00fcnk\u00fc kazalar\u0131n bir\u00e7o\u011funun ana kayna\u011f\u0131 onlar. E\u011fer ki s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri trafik g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131nda bilgilendirir ve kendilerinin can\u0131 ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n can\u0131 i\u00e7in bunun ne kadar gerekli oldu\u011funu a\u00e7\u0131klarsak, onlar da daha bilin\u00e7li olabilir ve do\u011fru \u015fekilde davranabilirler. Asl\u0131nda \u015fehirlerde trafi\u011fin g\u00fcvenli olmas\u0131 i\u00e7in kurallar ve bunlar\u0131 i\u00e7eren levhalar var ama yine de ki\u015filer \u201cbana bir \u015fey olmaz\u201d veya \u201ckurallar \u00e7i\u011fnenmek i\u00e7indir\u201d diyerek kurallar\u0131 pek de uygulam\u0131yorlar. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc sadece trafik polisi varken ceza yememek i\u00e7in kurallara uyanlar da var ama polis veya radar s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131nda bu ki\u015filer kurallar\u0131 \u00e7i\u011fnemeye devam ediyor. Bu sebeple ki\u015filerin ceza almamak i\u00e7in de\u011fil, mallar\u0131na ve daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc canlar\u0131na zarar gelmemesi i\u00e7in kurallara uymas\u0131 gerektiklerini \u00f6\u011frenmeleri gerek. Zaten s\u00fcr\u00fcc\u00fcler sadece ceza almamak amac\u0131yla trafik kurallar\u0131na uydu\u011fu takdirde trafik g\u00fcvenli\u011fi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmuyor. Hatta s\u00fcr\u00fcc\u00fcler kendilerinden \u00e7ok ba\u015fkalar\u0131na ve \u00f6zellikle de yayalara zarar veriyor. Yani masum hi\u00e7 g\u00fcnah\u0131 olmayan ki\u015filer, yayalar ve di\u011fer ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn hatas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden yaralanabiliyor hatta hayat\u0131n\u0131 kaybedebiliyor. Bu y\u00fczden trafikte insanlar kendi g\u00fcvenli\u011fini ve ba\u015fka insanlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek hareket etmeliler \u00e7\u00fcnk\u00fc ki\u015finin basit olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc h\u0131z gibi bir durum y\u00fcz\u00fcnden ba\u015fka birisi hayata veda edebilir. \u00dclkemizde h\u0131z yapan insanlar, agresif s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ve trafikte kavgalar \u00e7ok yayg\u0131n. N\u00fcfusla da ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak genel anlamda trafikte gergin bir ortam var. Bu durum sadece bizim \u00fclkemizde de\u011fil asl\u0131nda d\u00fcnyada da b\u00f6yle. N\u00fcfusun yo\u011fun oldu\u011fu yerlerde trafikteki problemler de art\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc herkes bir yere yeti\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, insanlar acele ettikleri i\u00e7in de kural ihlal etmeye daha meyilli hale geliyorlar. Asl\u0131nda genel anlamda yo\u011funlu\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 saatler de\u011fi\u015ftirilirse, mesela insanlar 8-5 \u00e7al\u0131\u015fmak yerine her biri farkl\u0131 bir saatte i\u015flerine ba\u015flarsa yo\u011funluk azalaca\u011f\u0131 i\u00e7in ki\u015filer acele etmeden, h\u0131z yapmadan trafikte bulunabilir. Bu durum da hem g\u00fcvenli\u011fi art\u0131r\u0131r hem de g\u00fcvenli\u011fin daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Sadece bu da de\u011fil, insanlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fckken e\u011fitmek asl\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli, bu y\u00fczden \u00e7ocuklara trafik hakk\u0131nda seminerler vererek onlar\u0131n trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamalar\u0131nda katk\u0131m\u0131z olabilir. Yayalar, bisikletliler veya motosiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri de yol i\u015ftirak\u00e7ileri olduklar\u0131 i\u00e7in onlar da trafik kurallar\u0131na uyum sa\u011flamal\u0131 ve trafikte nas\u0131l davranmalar\u0131 gerektiklerini \u00f6\u011frenmelilerdir, bu y\u00fczden yayalar ve di\u011fer ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri es ge\u00e7ilmemeli onlara da e\u011fitim sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca ehliyet kurslar\u0131nda bizlere kurallara uymam\u0131z s\u00f6ylenir ama uymazsak nas\u0131l sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131 hakk\u0131nda herhangi bir \u015fey s\u00f6ylenmez, ehliyet kurslar\u0131 bireylere kural ihlali yapt\u0131klar\u0131nda neler olabilece\u011fini \u00f6\u011freten sistemler kurmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca, devlet taraf\u0131ndan yap\u0131lan cezai yapt\u0131r\u0131mlar art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc cezai yapt\u0131r\u0131mlar varken dahi ki\u015filer trafik ihlali yap\u0131yor, bu y\u00fczden yapt\u0131r\u0131mlar artt\u0131r\u0131lmal\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilecek nitelikte olmal\u0131d\u0131r. Mesela trafik kurallar\u0131na uyan bir bireyin \u00f6d\u00fcllendirilmesi ki\u015filerin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirebilir ve devlet taraf\u0131ndan uygulanabilir. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafi\u011fin en \u00f6nemli kayna\u011f\u0131n\u0131n bireyler oldu\u011funu unutmamak gerekir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7evreyi, arac\u0131 de\u011fi\u015ftirebilirsin ama insan\u0131 de\u011fi\u015ftirmek en zorudur. Uzun laf\u0131n k\u0131sas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik m\u00fcmk\u00fcn ama bunu sa\u011flamak bir ki\u015fi kurum kurulu\u015f de\u011fil her ki\u015finin bunun i\u00e7in \u00e7abalamas\u0131yla olaca\u011f\u0131n\u0131 da bilmek gerek.<\/span><\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafik denince akla gelen tek can s\u0131k\u0131c\u0131 olay ge\u00e7mek bilmeyen, dakikada iki metre yol gidilemeyen, daralt\u0131c\u0131 ve yorucu yollar olsa ke\u015fke. Ancak maalesef trafi\u011fin h\u0131zl\u0131 ak\u0131\u015f\u0131 dura\u011fanl\u0131\u011f\u0131ndan daha \u00e7ok can yak\u0131yor ve daha \u00e7ok g\u00f6z ya\u015f\u0131na sebep oluyor \u00e7o\u011fu zaman. Size burada bir\u00e7ok istatistik sayabilirim ancak D\u00fcnya\u2019da her y\u0131l 1.3 milyon ki\u015fi trafik kazalar\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybediyor desem muhtemelen g\u00f6z\u00fcn\u00fczde bir \u015fey canlanmayacak \u00e7\u00fcnk\u00fc olay\u0131n ger\u00e7ekli\u011fine \u015fahit olmadan verilen bir istatistik, durumun ciddiyetini kavramak i\u00e7in yeterli olmayacakt\u0131r. \u015eimdiye kadar sizi derinden etkileyen en az\u0131ndan bir trafik kazas\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmi\u015f veya haberini alm\u0131\u015fs\u0131n\u0131zd\u0131r, ne yaz\u0131k ki bu durum her g\u00fcn ve s\u00fcrekli ger\u00e7ekle\u015fiyor, tek fark\u0131 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z insanlar\u0131n ba\u015f\u0131na gelmesi ve \u00e7o\u011fu zaman haberinizin olmamas\u0131. Haberlere bakarken trafik kazas\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde belki durup bakmazs\u0131n\u0131z bile \u00e7\u00fcnk\u00fc bu art\u0131k kabullenilmi\u015f ve al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir felaket. Peki nedir bu kazalar\u0131n sebepleri?<\/p>\n

      Genel olarak insan, \u00e7evre ve ara\u00e7 kaynakl\u0131 problemlerin kazalara sebep oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin s\u00fcr\u00fc\u015f becerileri ve nas\u0131l ara\u00e7 kulland\u0131klar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ya\u015flar\u0131, cinsiyetleri, tecr\u00fcbeleri, hatalar\u0131 ve ihlalleri kaza riskini art\u0131rabiliyor. \u00d6rne\u011fin gen\u00e7ler risk almaya daha yatk\u0131n olduklar\u0131 i\u00e7in kazalara daha \u00e7ok dahil olabiliyorlar. Acemi s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ustalardan daha dikkatli s\u00fcr\u00fcyorlar, bu y\u00fczden d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenin aksine oran olarak daha az kazaya kar\u0131\u015fabiliyorlar. Bunlar\u0131n yan\u0131nda ara\u00e7 ve \u00e7evre (yol veya trafik i\u015faretlerinde sorunlar) kazalara davetiye \u00e7\u0131karabiliyor. Peki bu etkenlerden trafi\u011fe dahil olan herkes e\u015fit bi\u00e7imde mi al\u0131yor pay\u0131n\u0131? Hay\u0131r. Baz\u0131 gruplar di\u011ferlerine g\u00f6re trafikte daha savunmas\u0131z ve kazadan zarar alma riski daha y\u00fcksek. Motorsiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri bu risk grubunun \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131. Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re iki tekerlekli motorlu ara\u00e7lar \u00f6l\u00fcml\u00fc trafik kazalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 14\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015fturuyor. Bunun ba\u015fl\u0131ca sebebi trafi\u011fin ilk olu\u015fum \u015feklinin bu gruplar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmesinden kaynakl\u0131 olabilir. Onlara ait \u00f6zel bir \u015ferit yok, yayalar\u0131n aras\u0131ndan gidemezler, arabalar\u0131n aras\u0131ndan gittiklerinde hem hacimlerinden hem de trafikteki hiyerar\u015fiden dolay\u0131 ciddiye al\u0131nmayabiliyorlar. Bunlar\u0131n yan\u0131nda motosiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri de ara\u00e7lar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in kural ihlali yapmay\u0131 kendilerinde hak g\u00f6rebiliyorlar ve kendilerini riske atabiliyorlar. Ayr\u0131ca kask\u0131n \u00f6nemi baz\u0131 s\u00fcr\u00fcc\u00fclerce hala kavranabilmi\u015f de\u011fil. Bisikletliler i\u00e7in de benzer bir durum s\u00f6z konusu. Art\u0131k \u015fehir i\u00e7inde bisiklet kullanmak i\u00e7in hem biraz cesur olmak hem de kendine g\u00fcvenmek gerek bence \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten k\u0131s\u0131tl\u0131 olan bisiklet yollar\u0131 bisikletler hari\u00e7 her \u015feyle kapat\u0131lm\u0131\u015f durumda, bazen bir ara\u00e7 bazen bir duba. Yayalar nerede bu listede dedi\u011finizi duyar gibiyim, en riskli grubu en sona saklamak istedim. S\u00fcr\u00fcc\u00fcyken yayaya, yayayken s\u00fcr\u00fcc\u00fcye k\u0131z\u0131lan de\u011fi\u015fik bir sistem bu trafik sistemi. \u00d6zellikle \u00fclkemizde ODT\u00dc gibi kamp\u00fcsleri bir kenara b\u0131rak\u0131rsak ezilmeden kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya ge\u00e7ebilmek i\u00e7in dakikalar\u0131n\u0131z\u0131 harcars\u0131n\u0131z. \u00dcst ge\u00e7it kullanay\u0131m dersiniz ama ya yoktur ya da sanki \u00fc\u00e7 kat yukar\u0131 \u00e7\u0131kman\u0131z gerekiyormu\u015f gibi yap\u0131lm\u0131\u015f merdivenleri t\u0131rmanman\u0131z gerekir. Yaya ge\u00e7itlerini saym\u0131yorum bile, duran s\u00fcr\u00fcc\u00fc g\u00f6r\u00fcrseniz tan\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131za bug\u00fcn \u015f\u00f6yle bir \u015fey ya\u015fad\u0131m diye anlatabilirsiniz. Hal b\u00f6yle olunca yayalar\u0131n zarar g\u00f6rmesi de ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor maalesef.<\/p>\n

      Bir s\u00fcr\u00fc sorun, bir s\u00fcr\u00fc sebep sayd\u0131k, peki ne yapmal\u0131y\u0131z bu sorunlar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in? Trafik g\u00fcvenli\u011fi nas\u0131l sa\u011flan\u0131r? En basitinden bireysel olarak \u00e7e\u015fitli \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebiliriz. Emniyet kemeri ilk akla gelen ve asl\u0131nda en \u00f6nemlilerinden, ara\u00e7 kullan\u0131rken telefon gibi dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131lardan uzak durmal\u0131y\u0131z, yaya olarak kurallar dahilinde hareket etmeliyiz, zaten yaya ge\u00e7idinde de durmuyorlar diye yol ortas\u0131ndan ge\u00e7emeye kalkmak olmaz tabii! \u00d6zellikle yorgun ara\u00e7 kullanmamaya dikkat etmeliyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc yorgunluk kazalar\u0131n en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerinden biri. Belediyelere veya \u00f6zel \u015firketlere ba\u011fl\u0131 otob\u00fcs, t\u0131r, kamyon \u015fof\u00f6rleri i\u00e7in uzun mesai saatleri ve dikkatli d\u00fczenlenmemi\u015f programlar y\u00fcz\u00fcnden yorgunluk en b\u00fcy\u00fck sorunlardan biridir. Bu \u015firketler ve belediyeler \u015fof\u00f6rler i\u00e7in olas\u0131 riskleri hesaplamal\u0131 ve daha insani \u015fartlar alt\u0131nda bir i\u015f ortam\u0131 sa\u011flayarak hem yolcular\u0131n hem trafikteki di\u011fer ara\u00e7lar\u0131n hem de s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmal\u0131lar. \u00dclke baz\u0131nda ise daha kurala dayal\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilebilir. Trafik ihlallerine kar\u015f\u0131 daha cayd\u0131r\u0131c\u0131 cezalar verilmeli ve ihlalin t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re bu cezalar farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermeli. \u00d6rne\u011fin, Bugatti marka arac\u0131yla trafikte makas atan birine 2 bin lira trafik cezas\u0131 vermeniz hi\u00e7bir \u015fey ifade etmeyecektir. Son olarak ekok\u00fclt\u00fcrel ve sosyopolitikal yakla\u015f\u0131mlar ile farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerin karakteristik \u00f6zelliklerinin trafi\u011fe etkisi incelenerek k\u00fclt\u00fcr bazl\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nabilir. \u00d6rne\u011fin mask\u00fclenitesi y\u00fcksek bir toplumun trafik g\u00fcvenli\u011fi d\u00fc\u015f\u00fck olma e\u011filimindedir, bu fakt\u00f6r\u00fcn sebepleri ve sonu\u00e7lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak g\u00fcvenli\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in yeni politikalar geli\u015ftirilebilir. Bunun yan\u0131nda global \u00e7apta d\u00fczenlemeler ve zorunluluklar getirilebilir. \u00d6rne\u011fin, evrensel trafik g\u00fcvenlik kurallar\u0131 i\u00e7eren ve \u00f6d\u00fcl-ceza sistemi ile hareket edilen bir sistem olu\u015fturulabilir.<\/p>\n

      Bir yere ula\u015fman\u0131n bu kadar zahmetli olmas\u0131 ve uzun s\u00fcrmesi ara\u00e7lar\u0131n icat edilmesi ve geli\u015ftirilmesinin temel prensibine ayk\u0131r\u0131 da olsa geli\u015fmi\u015f \u015fehirlerimizde bile yeterince mobil bir trafi\u011fe sahip de\u011filiz (bkz. \u0130stanbul trafi\u011fi). \u0130nsanlar\u0131n sadece i\u015fe gidip gelmek i\u00e7in zaten 24 saat olan g\u00fcn\u00fcn saatlerini yolda ge\u00e7irmesi trafik ak\u0131\u015f\u0131m\u0131zda temel bir problemimiz oldu\u011funun en b\u00fcy\u00fck kan\u0131tlar\u0131ndan. \u00d6yle ki, bireysel ara\u00e7 sahibi olan insanlar trafikten bezdikleri i\u00e7in toplu ta\u015f\u0131ma kullan\u0131yorlar s\u0131k s\u0131k. B\u00f6yle bir trafikte g\u00fcvenden bahsetmek de epeyce zorla\u015f\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc ara\u00e7lar yava\u015f da gitse bu sefer de sabr\u0131 kalmayan, siniri bozulan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler trafi\u011fi tehlikeye at\u0131yorlar. \u015eimdiye kadar hep insana verilen zararlardan bahsettik ancak trafik sadece insana de\u011fil \u00e7evreye de olduk\u00e7a zarar veriyor -uzun vadede yine insana-. Bunun i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir politikalar olu\u015fturulmu\u015ftur. \u0130lk akla gelen fosil yak\u0131tlar yani benzinle \u00e7al\u0131\u015fan ara\u00e7lar, bunlar\u0131n yerini yava\u015f da olsa elektrikli ara\u00e7lar almaya ba\u015flad\u0131. D\u00fcnya genelinde yayg\u0131nla\u015fan bu politika bizim gibi araba almaya hayal olarak bakan \u00fclke vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in birincil ama\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131ndan, \u201caraba ald\u0131k da elektriklisi mi kald\u0131\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00e7o\u011funluktan, k\u0131sacas\u0131 fakirlikten dolay\u0131 \u00fclkemizde herkesin uygulayabilece\u011fi bir politika de\u011fil. Bunun yerine hem cep dostu hem \u00e7evre dostu olan toplu ta\u015f\u0131malar ve ortak ara\u00e7 kullan\u0131mlar\u0131 \u00fclkemizde daha yayg\u0131n. Yani istemeden de olsa s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe katk\u0131 sa\u011fl\u0131yoruz.<\/p>\n

      Nereye gidiyor durumumuz, \u00f6n\u00fcm\u00fcz ayd\u0131nl\u0131k m\u0131 karanl\u0131k m\u0131? D\u00fcnya geneli i\u00e7in konu\u015facaksam geli\u015fen teknolojiler, eski hatalardan ders \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, yeni sistemler kurulmas\u0131 gibi pek \u00e7ok y\u00f6nden trafik sisteminin iyiye gitti\u011fini elbette s\u00f6yleyebiliriz. Ancak \u00fclkemiz i\u00e7in de\u011finmek istedi\u011fim ba\u015fka bir konu var. Odakland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey genellikle i\u015fin mekani\u011fi ancak ben trafikteki en b\u00fcy\u00fck sorunun magandalar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sokaklar\u0131nda g\u00fcvende hissedemedi\u011finiz bir \u015fehrin trafi\u011finde zaten g\u00fcvende hissedemezsiniz. S\u00fcrekli sinirli, gergin, kavga etmeye yer arayan, bir korna sesine arac\u0131ndan levyeyle inip cam k\u0131ran, g\u00fcn\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn stresini trafikte ba\u015fkalar\u0131ndan \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan, elindeki silahla g\u00f6vde g\u00f6sterisi yapan insanlar\u0131n aras\u0131nda; \u00f6zellikle de her an b\u00f6yle bir \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015fabilirim gerginli\u011fiyle \u00e7\u0131k\u0131lan bir yolda g\u00fcvenlikten s\u00f6z edilemez. Maalesef istedi\u011fimiz kadar geli\u015ftirelim ara\u00e7lar\u0131n sistemlerini, istedi\u011fimiz kadar g\u00fczel yollar yapal\u0131m, akan trafi\u011fimiz, g\u00fcvenli ara\u00e7lar\u0131m\u0131z olsun, insan\u0131n insana verdi\u011fi zarar\u0131 giderecek bir teknoloji hen\u00fcz geli\u015fmedi. K\u0131sacas\u0131 trafik g\u00fcveli\u011fi de olsa mevzu yine ayn\u0131 yerde kilitleniyor, insanda.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGizem YETK\u0130NK\u00d6LE - G\u00fcvenli trafik sistemi i\u00e7in ad\u0131m atmaya haz\u0131r m\u0131s\u0131n?\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Hayat\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fczden ge\u00e7irdi\u011fimizde; bulundu\u011fumuz yerleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda \u015f\u00fcphesiz b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n trafikle i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fini fark edeceksiniz. Bu y\u00fczdendir ki, bu kadar insan\u0131n bulundu\u011fu bu ortam\u0131 daha g\u00fcvenli hale getirmek \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n

      Trafikte g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak, yol i\u015ftirak\u00e7ileri olarak hepimizin g\u00fcvenli\u011fini ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kapsamas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir topluluk i\u00e7in \u00f6nemli bir husustur. Trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ad\u0131na yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar, kazalar\u0131, can kay\u0131plar\u0131n\u0131 ve hayat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn yolda ge\u00e7mesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayat kalitemizi art\u0131rmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnden kritik ad\u0131mlard\u0131r. Bu nedenle, trafik g\u00fcvenli\u011fini arka plana atmadan, \u00e7o\u011fu \u015feyin \u00f6n\u00fcne koymak ve bu noktada \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak ad\u0131na hepimizin yolu daha g\u00fcvenli hale getirmek ad\u0131na \u00e7aba sarf etmesi \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011fi dedi\u011fimizde; bu noktada beliren kritik noktalardan bahsetmemek olmaz; \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulmas\u0131 gereken \u00e7ok fazla fakt\u00f6r vard\u0131r. Bu fakt\u00f6rler; yol yap\u0131s\u0131n\u0131, trafik kurallar\u0131n\u0131 ve yasalar\u0131n\u0131, trafik ad\u0131na yap\u0131lan e\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fc \u00f6zelliklerini kapsamas\u0131 gibi bir\u00e7ok noktaya geni\u015fletilebilir. \u00d6rne\u011fin; yol altyap\u0131s\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ve yayalar i\u00e7in g\u00fcvenlik ve kalite a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli noktalardan biridir: E\u011fer, altyap\u0131 d\u00fczg\u00fcn tasarlan\u0131rsa daha ilk ba\u015fta hatalar ve dolay\u0131s\u0131yla felaketler i\u00e7in daha az ortam sunar. \u00d6te yandan trafik kurallar\u0131, bir\u00e7ok ama\u00e7tan \u00f6t\u00fcr\u00fc yolda bulunan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ve yayalar i\u00e7in d\u00fczen in\u015fa eder. Dolay\u0131s\u0131yla, bu noktada d\u00fczen olu\u015fturmas\u0131 i\u00e7in tasarlanm\u0131\u015f bu mekanizmaya her yol i\u015ftirak\u00e7isinin uymas\u0131; ayn\u0131 \u015fekilde felaketleri aza indirgemesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a kritiktir. Ancak her zaman, oysa kendilerinin g\u00fcvenli\u011fini i\u00e7erse de, insanlar kurallara uymamaya yatk\u0131n olabiliyor; bu noktada bu se\u00e7imi onlara b\u0131rakmay\u0131p, gerekli yasalar\u0131n uygulanmas\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar, ilgin\u00e7tir ki, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil cebini veya \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tehlikeye atmaktan daha \u00e7ok \u00e7ekiniyorlar. Kurallardan ve yasalardan bahsetmi\u015fken, yol i\u015ftirak\u00e7ilerinin sahip oldu\u011fu trafik e\u011fitiminden bahsetmemek olmaz. Trafi\u011fi iyile\u015ftirmek ve daha g\u00fcvenli hale getirmek i\u00e7in yap\u0131lan her \u00e7al\u0131\u015fma yolda bulunan her birey i\u00e7in meyvesini g\u00f6sterecektir. Bu e\u011fitimler, trafik hakk\u0131nda i\u015faret ve kurallar\u0131 \u00f6\u011fretmesi d\u0131\u015f\u0131nda; belki de insanlar\u0131n \u00f6n g\u00f6remeyece\u011fi durumlar\u0131, \u00f6nceden uyarmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da olduk\u00e7a \u00f6nemlidir. Bu e\u011fitimler, yol i\u015ftirak\u00e7ilerinin her biri i\u00e7in de\u011ferli hazinelerdir; \u00e7\u00fcnk\u00fc yola \u00e7\u0131kan herkesin yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7im b\u00fcy\u00fck senaryoda herkesi etkilemektedir.<\/p>\n

      Di\u011fer ve belki de en kritik noktalardan biri ise birey profilidir; \u00e7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda di\u011fer noktalar bireyin uyumlu oldu\u011fu senaryoda d\u00fczenlenen d\u0131\u015f fakt\u00f6rler gibidir. Birey profili ise, b\u00fcy\u00fck oranda bireye kalm\u0131\u015f noktalard\u0131r. Bu konu, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn ya\u015f\u0131, deneyimi, tutumu, duygu durumu, yorgunluk seviyesi gibi bir\u00e7ok \u00f6znel noktaya de\u011finir. \u00d6rne\u011fin, s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn ya\u015fl\u0131 olmas\u0131 nedeniyle daha yava\u015f refleksler meydana gelebilir, duyusal eksiklerden \u00f6t\u00fcr\u00fc felaketler do\u011fabilir. Deneyimsizlik de, ayn\u0131 \u015fekilde, yeterli maruz kalma seviyesinin olmamas\u0131 nedeniyle yava\u015f refleksler ve baz\u0131 olaylar\u0131 deneyimli bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcde oldu\u011fu gibi \u00f6ng\u00f6rememeye neden olabilir. Tutum ve duygu, her i\u015fte oldu\u011fu gibi davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 belirlemede \u00f6nemli bir rol oynar; dolay\u0131s\u0131yla bu durumlar\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmak trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kritiktir. Yorgunluk seviyesinin de, tutum ve duygu durumunda oldu\u011fu gibi olduk\u00e7a \u00f6nemli ve gerekli \u00f6nlemler ve ad\u0131mlar al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131nda felaketle sonu\u00e7lanabilece\u011fini hat\u0131rlatmakta fayda vard\u0131r.<\/p>\n

      Bu noktalar\u0131n g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, bir\u00e7ok canl\u0131 hayat\u0131 zarar g\u00f6rebilir fakat buna en yatk\u0131n olanlar ve bizim Vulnerable Road Users terimiyle and\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filer vard\u0131r ki; tehlikeye daha \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131rlar: bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131, yayalar, scooter s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri\u2026 Bu grup, d\u0131\u015f bir korumadan yoksun olduklar\u0131 i\u00e7in olas\u0131 bir \u00e7arp\u0131\u015fmada en \u00e7ok hasar\u0131 onlar\u0131n almas\u0131 muhtemeldir. Bu kazalar, alt yap\u0131 kaynakl\u0131 olabilece\u011fi gibi kural ihlali gibi bir\u00e7ok sebepten kaynaklanabilir. Bu gibi durumlar\u0131n d\u00fczeltilmemesi durumunda daha da felakete kar\u015f\u0131n korunmas\u0131z olacaklar\u0131 barizdir. O sebeple, hem bu gruba ait bireylerin hem de grup d\u0131\u015f\u0131 bireylerin, daha g\u00fcvenli ortam i\u00e7in kritik noktalar\u0131 es ge\u00e7memesi \u00f6nemlidir.<\/p>\n

      G\u00fcvenlikten bu kadar bahsedildikten sonra, akl\u0131m\u0131zda bir soru y\u00fckselmesi \u00e7ok muhtemel: Peki biz g\u00fcvenli trafi\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in nelere sahibiz? Bu soruya D\u00fcnya genelinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u201cS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Ula\u015f\u0131m: Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve G\u00fcvenli Hareketlilik\u201d etkinli\u011fiyle cevap verilmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Avrupa genelinde ise, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hareketlilik i\u00e7in temiz ve ak\u0131ll\u0131 sistemler geli\u015ftirilmeye devam ediliyor. T\u00fcrkiye\u2019de bu geli\u015fmeleri takip etmektedir. Bununla birlikte, mobil uygulamalar daha g\u00fcvenli bir ortam sunmak i\u00e7in geli\u015ftirilmeye devam ediliyor. Bu sayede, trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 gibi sorunlara mobil olarak ula\u015fabiliyor, \u00f6ng\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n

      G\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik sistemi geli\u015ftirmek ad\u0131na, hepimizin yerine getirebilece\u011fi bir tak\u0131m konular vard\u0131r. Devletin ve belediyenin bu konuya \u00f6nemli b\u00fct\u00e7e ay\u0131rmas\u0131; g\u00fcvenli\u011fi \u00f6n s\u0131raya alan yol yap\u0131lar\u0131 ve trafik yasalar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmesi ve bireyleri e\u011fitme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam etmesi \u00f6nceliklidir. \u00d6rne\u011fin, h\u0131z denetimi, zarar g\u00f6ren trafik levhalar\u0131n\u0131 an\u0131nda d\u00fczeltmek, e\u011fitici afi\u015fler ve reklamlar vermek gibi eylemler belediye ve h\u00fck\u00fcmetin yapabilece\u011fi katk\u0131lard\u0131r. Bireysel bak\u0131mdan ise, ihlal yapmamak, yorgunlukla yola \u00e7\u0131kmamak, duygular\u0131m\u0131z\u0131 kontrol alt\u0131nda tutmak, arac\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 ihmal etmemek gibi g\u00f6revler \u00fcstlenilebilir. Uluslararas\u0131 bak\u0131mdan ise, genel bir yasa d\u00fczenlenebilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 \u015feyler vard\u0131r ki \u00fclkeden \u00fclkeye de\u011fi\u015fmemelidir: insan g\u00fcvenli\u011fi.<\/p>\n

      G\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e, teknoloji ve bilgi birikimi artt\u0131k\u00e7a trafikte de bunun etkilerini g\u00f6rebiliyoruz. \u0130nsanlar art\u0131k d\u00fcnden daha bilin\u00e7li, teknolojimiz d\u00fcnden daha ilerde. Amac\u0131m\u0131z da hep bu y\u00f6nde; bu ilerlemeleri art\u0131ya \u00e7evirme amac\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Bu noktada, belirtildi\u011fi gibi hepimize d\u00fc\u015fen vazifeler vard\u0131r. Var m\u0131s\u0131n\u0131z, \u00fcst\u00fcn\u00fcze d\u00fc\u015feni yerine getirmeye ve g\u00fcvenli bir trafik i\u00e7in ad\u0131m atmaya?<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tYaren YILMAZ - Bir \u00c7ivi \u00c7akmak M\u00fcmk\u00fcn\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      \u00dclkemizde hi\u00e7bir zaman g\u00fcndemden d\u00fc\u015fmeyen, neredeyse her haber ve yay\u0131n platformunda g\u00fcnl\u00fck olarak rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, adeta bizler i\u00e7in normalle\u015fmeye ba\u015flayan bir konu var: trafik kazalar\u0131. Bug\u00fcnk\u00fc k\u00f6se yaz\u0131mda bu konudan, bu konuyla ilgili neler yap\u0131labilece\u011finden ve \u015fu an h\u00e2lihaz\u0131rda neler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahsedece\u011fiz. \u00d6ncelikle konunun ciddiyetini ve \u00f6nemini anlatabilmek ad\u0131na bir\u00e7ok istatistiksel veri payla\u015fmak faydal\u0131 olacakt\u0131r. T\u00dcIK verilerine g\u00f6re 2021 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de 1 milyon 186 bin 353 trafik kazas\u0131 meydana gelmi\u015f ve bu kazalarda toplam 5 bin 362 ki\u015fi<\/strong>\u00a0hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir. Bu veriler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda durumun ne denli ciddi oldu\u011fu daha net anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Peki kimler risk alt\u0131ndad\u0131r? Bu sorunun cevabini verebilmek i\u00e7in herhangi bir g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnmek yeterli olacakt\u0131r. \u0130\u015fe giderken, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yaparken, al\u0131\u015fveri\u015fe \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda veya okula gidip gelirken\u2026 K\u0131sacas\u0131 hepimiz yaya veya s\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak bir \u015fekilde trafikte yer ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in tehlike veya risk grubu i\u00e7erisinde de\u011ferlendirilebiliriz. Risk grubunun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve trafikle temas\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcnce trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flaman\u0131n gereklili\u011fi ve \u00f6nemi anlam kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n

      Trafik ortam\u0131 temelde insan, \u00e7evre ve ara\u00e7 unsurlar\u0131ndan olu\u015fan, geli\u015fen teknolojiyle beraber her ge\u00e7en g\u00fcn de\u011fi\u015fen ve yeniden \u015fekillenen \u00e7oklu bir yap\u0131d\u0131r. Bu yap\u0131ya dair herhangi bir m\u00fcdahale yaparken yap\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm unsurlar\u0131 etkileyebilece\u011fi i\u00e7in psikoloji, m\u00fchendislik, mimarl\u0131k, sa\u011fl\u0131k vb. gibi farkl\u0131 bilimsel alanlardan faydalanmak olduk\u00e7a \u00f6nemli ve gereklidir. Trafi\u011fe dair herhangi bir sorunu tek bir unsur \u00fczerinden de\u011ferlendirmek ger\u00e7ek\u00e7i ve uygulanabilir olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu alanda \u00e7al\u0131\u015fmak ancak ve ancak kapsay\u0131c\u0131 ve b\u00fct\u00fcnleyici bir yakla\u015f\u0131mla m\u00fcmk\u00fcn olabilir. \u00d6rne\u011fin trafik kazalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyici ve azalt\u0131c\u0131 tedbirleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alal\u0131m ve kaza nedenlerine bakal\u0131m. S\u00fcr\u00fcc\u00fc hatalar\u0131 %87 (2021, TUIK) gibi bir oranla kaza sebepleri aras\u0131nda ba\u015f\u0131 \u00e7ekerken yaya, ta\u015f\u0131t, yolcu ve yol kaynakl\u0131 hatalar da trafik kazalar\u0131n\u0131n sebepleri aras\u0131nda az\u0131msanmayacak bir yere sahiptir. Yani trafik kazalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik herhangi bir m\u00fcdahale plan\u0131nda yaya, ara\u00e7, yol vb. gibi t\u00fcm bu unsurlar\u0131n ayr\u0131 ayr\u0131 de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<\/p>\n

      \u00dclkemizde trafik ortam\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler yaln\u0131zca trafik kazalar\u0131n\u0131 azaltmay\u0131 hedeflemenin \u00f6tesinde herhangi bir mal veya can kayb\u0131n\u0131, olas\u0131 yaralanmalar\u0131 minimum d\u00fczeye d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi ama\u00e7layan bir anlay\u0131\u015fa evirilmi\u015ftir. Hollanda \u00f6nc\u00fcl\u00fcnde temellendirilen ve \u201cG\u00fcvenli Sistem\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 olarak bilinen bu yakla\u015f\u0131m \u00fclkemizde de uygulanmaktad\u0131r. G\u00fcvenli yollar ve yol kenarlar\u0131, g\u00fcvenli h\u0131zlar, g\u00fcvenli ara\u00e7lar ve g\u00fcvenli yol i\u015ftirak\u00e7ileri gibi kapsaml\u0131 hedefleri olan bu yakla\u015f\u0131m, trafik ortam\u0131n\u0131n \u00e7oklu yap\u0131s\u0131na uygun olarak daha b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczenini gerektirmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bu yakla\u015f\u0131mla beraber insan, ara\u00e7 ve \u00e7evre unsurlar\u0131n\u0131n, bu unsurlar\u0131n birbirleriyle etkile\u015fimlerinin de\u011ferlendirilmesi daha \u00f6nemli hale gelmi\u015ftir. Ayr\u0131ca planlanan veya uygulanan m\u00fcdahalelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131 da etkilili\u011fin sa\u011flanmas\u0131 ad\u0131na \u00f6nemsenen bir noktad\u0131r. Ayr\u0131ca \u201cG\u00fcvenli Sistem\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131nda halka y\u00f6nelik e\u011fitim ve bilgilendirme, yasal ve hukuki d\u00fczenlemeler, veri analizleri ve de\u011ferlendirmeleri, kaza sonras\u0131 acil bakim y\u00f6netimi gibi \u00f6nleyici ve d\u00fczenleyici unsurlar da yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

      Yukar\u0131da bahsedilen \u201cG\u00fcvenli Sistem\u201d yakla\u015f\u0131m\u0131 kapsam\u0131nda insan fakt\u00f6r\u00fc ve davran\u0131\u015flar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a \u00f6nemli bir yere sahiptir. Bireyin ki\u015fili\u011fi, tutumu, duygular\u0131 ve i\u00e7erisinde bulundu\u011fu \u00e7evreye dair \u00f6zellikler gibi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 belirleyen unsurlar, trafikte insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc anlamak ad\u0131na irdelenmektedir. \u00d6rne\u011fin, neden bir yaya k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7er, bu karar\u0131 verirken etkilendi\u011fi kaynaklar nelerdir, hangi \u015fartlar sa\u011flan\u0131rsa ye\u015fil \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 bekleme ihtimali artar gibi bir\u00e7ok soru insani trafik ortam\u0131nda anlamland\u0131rmaya y\u00f6nelik sorulardand\u0131r. Ayr\u0131ca a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z yapan s\u00fcr\u00fcc\u00fclere y\u00f6nelik bir \u00f6rnek verecek olursak, neden bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z yapar, nas\u0131l bir m\u00fcdahale onun bu davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmesini sa\u011flar, ne t\u00fcr bir ceza daha etkili olur vb. bu konuya y\u00f6nelik sorulardand\u0131r.<\/p>\n

      S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafik ortam\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in insan unsurunun yan\u0131nda \u00e7evre ve ara\u00e7 fakt\u00f6rleri \u00fczerinde durmak da \u00f6nemlidir. Ara\u00e7 i\u00e7i g\u00fcvenli\u011fi artt\u0131rmaya y\u00f6nelik tasar\u0131m ve yenilikler, ara\u00e7lar aras\u0131 ileti\u015fimi kolayla\u015ft\u0131ran uygulamalar, arac\u0131n \u00e7evreyle etkile\u015fimini iyile\u015ftiren m\u00fcdahaleler ve hem yaya hem de s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin g\u00fcvenli\u011fini \u00f6nceleyen \u00e7evre d\u00fczenlemeleri\u2026 T\u00fcm bu \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik ortam\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 yolunda etkili birer ara\u00e7 olmaktad\u0131r.<\/p>\n

      G\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik ortam\u0131 i\u00e7in ara\u00e7 ve \u00e7evre \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalara \u00f6rnek olarak ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda d\u00fczenlenen bir sempozyumda tan\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lan HOP aplikasyonu verilebilir. Bu aplikasyon ile bisikletlilerin yolda kars\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan ara\u00e7lar\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fclerine otomatik bildirim g\u00f6nderilmesi ve bu sayede bisikletlilerin ara\u00e7lar taraf\u0131nda fark edilmesi hedeflenmektedir. Her \u015feyin teknolojiyle ilintili oldu\u011fu ve olmaya da devam etti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda, yol i\u015ftirak\u00e7ileri aras\u0131ndaki ileti\u015fimi g\u00fc\u00e7lendirmeyi hedefleyen bu aplikasyon adeta gelecekte daha g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131n\u0131n nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131n ipucunu verir niteliktedir. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 hem insan hem \u00e7evre hem de ara\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131 kapsayabilen, \u00e7e\u015fitli bilim dallar\u0131ndan destek alan ve etkililik esasl\u0131 uygulamalar, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lman\u0131n en etkili yollar\u0131ndan biri gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n

      Genel olarak bu yaz\u0131 boyunca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafi\u011fin \u00f6neminden, bu hedefe ula\u015fmak i\u00e7in ara\u00e7, insan ve \u00e7evre d\u00fczeylerinde neler yap\u0131labilece\u011finden, gelecekte bu konudaki ilerlemenin seyrinden bahsettim. Hepimizin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu trafik ortam\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak en az evimizin, okulumuzun veya is yerimizin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak kadar \u00f6nemli ve gerekli. Belki trafik ortam\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir alan olmas\u0131, belki geni\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131 belki de insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok sonradan tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir kavram olmas\u0131 bizleri trafi\u011fin de g\u00fcvenli\u011fini artt\u0131rabilece\u011fimiz bir ortam oldu\u011fu bilgisine yabanc\u0131la\u015ft\u0131r\u0131yor olabilir. Fakat unutmayal\u0131m ki trafik insan\u0131n kurgulad\u0131\u011f\u0131 ve d\u00fczenledi\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla da yine kendisinin de\u011fi\u015ftirebilece\u011fi bir yap\u0131. T\u0131pk\u0131 insanlar\u0131n in\u015fa etti\u011fi ve sonras\u0131nda ihtiya\u00e7 duyulunca restore edilen veya sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lan bir bina gibi, trafikte de de\u011fi\u015fimin mimari yine insan olacakt\u0131r. Tam da bu y\u00fczden e\u011fer do\u011fru yere bakarsak hepimiz bu sa\u011flamla\u015ft\u0131r\u0131lan binada yenileyebilecek bir tu\u011fla veya \u00e7akabilecek bir \u00e7ivi bulabiliriz.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tNeslihan YAZLAK - Trafi\u011fimizin g\u00fcvenli\u011fi bizim elimizde\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      G\u00fcnl\u00fck hayatimizin b\u00fcy\u00fck bir par\u00e7as\u0131 olan trafik sistemi hayat\u0131m\u0131zda belki de sand\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6neme sahiptir. Gelin bu yaz\u0131da i\u00e7inde bulundu\u011fumuz ve g\u00fcnl\u00fck etkile\u015fim halinde oldu\u011fumuz bu sisteme biraz daha yak\u0131ndan bir g\u00f6z atal\u0131m. Konuya bir \u00e7o\u011fumuzun beklide pek de sevmedi\u011fi kurallar ve i\u015faretlerden ba\u015flamak istiyorum. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler olarak, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda s\u0131k s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015fsak da trafik kurallar\u0131n\u0131, i\u015faretlerini ve \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7o\u011fu zaman oldu\u011fu gibi kabul ederiz ve yeterince \u00f6nemsemeyiz. Ancak hem s\u00fcr\u00fcc\u00fcler hem de yayalar olarak hepimizin yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 oldu\u011funu ve bu kural ve i\u015faretlerin g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu unutmamak \u00f6nemlidir. Bu kurallar\u0131n ve i\u015faretlerin \u00f6nemi basit g\u00f6r\u00fcnse de t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in yoldaki kaza ve engel riskini azaltmada kritik bir rol oynamaktad\u0131r. Buna trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 kontrol etmeye ve kazalar\u0131 \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olan h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131 i\u015faretleri, dur i\u015faretleri ve yol i\u015faretleri gibi \u015feyler dahildir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz teknolojinin geli\u015fmesiyle yollar\u0131 herkes i\u00e7in daha g\u00fcvenli hale getirmek i\u00e7in daha
      \nfazla f\u0131rsat sunmakta. Teknolojinin h\u0131zla geli\u015fmesiyle birlikte trafik yo\u011funlu\u011funu izlemek, daha k\u0131sa rotalar planlamak ve bisiklet yollar\u0131nda gezinmek i\u00e7in mobil uygulamalar kullan\u0131lmakta. Bu t\u00fcr teknolojik geli\u015fimler trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek i\u00e7in de kullan\u0131l\u0131yor ve ayr\u0131ca trafik polisi de denetimlerde mobil teknolojiyi kullanmakta. Teknoloji bir\u00e7ok alanda oldu\u011fu gibi trafik sisteminde dahi kolayl\u0131klar sa\u011flamakta. Teknolojik geli\u015fimler d\u0131\u015f\u0131nda daha farkl\u0131 kapsamlarda da trafik sistemini s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bicimde geli\u015ftirmek ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Trafik kullan\u0131m\u0131n\u0131 daha efektif ve kal\u0131c\u0131 \u015fekilde
      \nd\u00fczenlemek ve geli\u015ftirmek i\u00e7in d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00e7e\u015fitli projeler d\u00fczenlenmektedir ve T\u00fcrkiye de bu t\u00fcr projelerde yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

      Yol i\u015ftirak\u00e7ileri olarak, motor s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, bisikletliler ve yayalar gibi risk alt\u0131nda olabilecek \u00e7e\u015fitli gruplar vard\u0131r. \u00d6zellikle yayalar trafikte savunmas\u0131zd\u0131r, motor kullan\u0131c\u0131lar\u0131na s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 olarak yeterince ciddiyet ve \u00f6nem g\u00f6sterilmez ve bisiklet\u00e7iler i\u00e7in belirlenmi\u015f bisiklet yollar\u0131n\u0131n da eksikli\u011fi vard\u0131r, bunlar savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlardan baz\u0131lar\u0131d\u0131r. Di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na g\u00f6re trafikte tehlikeye kar\u015f\u0131 daha savunmas\u0131z olan bu gruplar, g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131nda daha fazla engelle kar\u015f\u0131la\u015fabilmektedir. Scooter (Mart\u0131) s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri gibi yeni savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n da ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 muhtemeldir. Scooterler trafikte giderek daha yayg\u0131n hale geldi ve bu kullan\u0131c\u0131lar genellikle koruyucu donan\u0131ma ve uygun e\u011fitime sahip de\u011filler, bu da onlar\u0131 yolda potansiyel bir tehlike haline getiriyor. Ayr\u0131ca ara\u00e7lar\u0131nda genellikle sinyal bulunmaz, bu da aniden di\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kmalar\u0131 halinde kazalara yol a\u00e7abilir. Bu sebeple scooter s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri yak\u0131nda \"savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131\" olarak kabul edilebilir.
      \nS\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131, bir motorlu arac\u0131 kullan\u0131rken bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn kas\u0131tl\u0131 ve kas\u0131ts\u0131z eylemlerini ve \u00f6zelliklerini ifade eder. Ya\u015f, deneyim, cinsiyet, tutum, duygular, yorgunluk ve s\u00fcr\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131 gibi fakt\u00f6rlerin t\u00fcm\u00fc bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyebilir veya de\u011fi\u015ftirebilir. Bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 bir\u00e7ok fakt\u00f6r etkileyebilirken, trafikte baz\u0131lar\u0131 di\u011ferlerinden daha bask\u0131nd\u0131r. \u00d6rne\u011fin deneyim, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin yoldaki potansiyel tehlikeleri fark etmesine, bilin\u00e7li kararlar vermesine ve tehlikeler kar\u015f\u0131s\u0131nda daha deneyimli bir tutum sergilemesine olanak sa\u011flar. Acemi s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ara\u00e7 kullan\u0131rken sadece \u00f6nlerindeki araca odakland\u0131klar\u0131 ve dar bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olduklar\u0131, deneyimli s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ise yola bak\u0131p daha geni\u015f bir g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na sahip olduklar\u0131 g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler daha fazla deneyim kazand\u0131k\u00e7a, daha g\u00fcvenli bir s\u00fcr\u00fc\u015f tarz\u0131 benimseme e\u011filimi g\u00f6sterirler. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler zamanla daha fazla deneyim kazand\u0131k\u00e7a, ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kullan\u0131rken kendilerini daha rahat ve g\u00fcvenli hissetmeye ba\u015flarlar ve \u00e7oklu g\u00f6revlerde daha iyi hale gelirler. Ek olarak, gen\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin dikkatsiz sollama ve a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z gibi kazalara ve \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7abilecek riskli davran\u0131\u015flarda bulunma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 daha y\u00fcksek oldu\u011fundan, ya\u015f da s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131nda kritik bir rol oynar.<\/p>\n

      Trafik sistemi dinamik bir sistem olmakla birlikte insanla i\u00e7 i\u00e7e de olan bir sistemdir. Bu sebeple insanlar yolda daha g\u00fcvenli ve daha verimli bir s\u00fcr\u00fc\u015f ortam\u0131 yaratma g\u00fcc\u00fcne sahip. Bunun i\u00e7in hem bireylerin hem de devlet y\u00f6neticilerinin belirli ad\u0131mlar atmas\u0131 gerekiyor. Devlet y\u00f6neticileri, daha kat\u0131 d\u00fczenlemeler uygulamak, bisiklet \u015feritlerini ve yaya yollar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek, hasarl\u0131 yollar\u0131 onarmak, bariyerler kurmak ve h\u0131z limitleri koymak gibi \u00f6nlemler alabilir. Birey olarak ister yaya ister s\u00fcr\u00fcc\u00fc olal\u0131m, her zaman kurallara uymal\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z gibi dikkatsiz davran\u0131\u015flardan ka\u00e7\u0131nmal\u0131y\u0131z. Ayr\u0131ca ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak d\u00fczenli motor kontrolleri ve onar\u0131mlar\u0131 yaparak ara\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 yapmak \u00e7ok \u00f6nemlidir. Kazalar sadece insan hatas\u0131ndan de\u011fil, mekanik sorunlardan da kaynaklanabilir. Bu nedenle, bireylerin kendi g\u00fcvenliklerini ve yoldaki di\u011fer ki\u015filerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in ara\u00e7lar\u0131n\u0131n bak\u0131m\u0131 konusunda sorumluluk almalar\u0131 \u00f6nemlidir. Her bireyin kurallara uymas\u0131 ve di\u011ferlerine iyi \u00f6rnek olmas\u0131 \u00f6nemlidir. Ama\u00e7, t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n yollarda g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde seyahat edebilmesini sa\u011flamakt\u0131r. Trafikte meydana gelen \u00f6l\u00fcm ve kazalar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7e\u015fitli \u00e7al\u0131\u015fmalar ve planlar yap\u0131lmakta olup, bunlar\u0131n her y\u0131l g\u00fcncellenmesi gerekir. Ancak bu kurallara ek olarak, bireyleri bilin\u00e7lendirmek ve yoldayken sorumlu davran\u0131\u015flar\u0131 te\u015fvik etmek de \u00f6nemlidir.
      \nYani trafik sistemi bizimle, i\u015ftirak\u00e7ileri ile bir olan ve biz bilin\u00e7li olduk\u00e7a bize daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 hizmet veren bir sistemdir. Bu noktay\u0131 unutmamak \u00f6nemlidir.
      \nTrafik psikologlar\u0131 olarak amac\u0131m\u0131z, herkes i\u00e7in daha g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131na katk\u0131da bulunmak i\u00e7in bilgi ve birikim payla\u015fmakt\u0131r. Herkes bir yol kullan\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r ve yollar\u0131m\u0131z\u0131 daha g\u00fcvenli hale getirmek bizim elimizdedir. Bizim ilkemiz yasamak ve ya\u015fatmakt\u0131r gelin bu yolda birlikte y\u00fcr\u00fcyelim, ya\u015fayal\u0131m ya\u015fatal\u0131m.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tDila \u00d6ZEN\u00c7 \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Trafik dedi\u011fimiz olay ve olgular b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc daha iyi anlayabilmek ve g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131nda fikir y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in \u00f6nce trafikteki \u00f6zneleri ve insan d\u0131\u015f\u0131 fakt\u00f6rleri analiz etmek gerekmektedir. G\u00fcvenli trafik kavram\u0131 en ba\u015fta \u00f6znelerin (insanlar, hayvanlar ve trafikteki ergonomik unsurlar) g\u00fcvenli\u011fi ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili oldu\u011fu i\u00e7in insan fakt\u00f6r\u00fc ile ba\u015flamak isterim. Bu kategoriyi yaya, ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc ve yolcular olarak \u00fc\u00e7e ay\u0131rabiliriz ve nihai ama\u00e7 her ko\u015fulda bu \u00fc\u00e7 grubun da zarar g\u00f6rmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mektir.\u00a0 Yayalar\u0131, bisiklet, motosiklet ve scooter s\u00fcr\u00fcc\u00fclerini daha dezavantajl\u0131 bir grup olarak g\u00f6r\u00fcyor olmam\u0131z bizi bu gruplar\u0131n g\u00fcvenli\u011fine \u00f6ncelik vermeye y\u00f6neltebilir. Bu e\u011filimin bir di\u011fer sebebi ise ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve yolcular\u0131n g\u00fcvenli\u011fini g\u00f6zeten daha fazla teknolojik \u00f6nlem mekanizmas\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Bu da yayalar\u0131 ve baz\u0131 ara\u00e7lar\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fclerini daha b\u00fcy\u00fck bir risk fakt\u00f6r\u00fc haline getiriyor. Bunun di\u011fer bir sebebi de ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, ara\u00e7 kullanmaya ba\u015flamadan \u00f6nce bir e\u011fitim s\u00fcrecinden ge\u00e7ti\u011fi halde yayalar\u0131n ve bisiklet gibi ara\u00e7lar\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin ehliyet ve benzeri bir sertifikaya ihtiya\u00e7 duymuyor olmas\u0131d\u0131r. Bu noktada hem ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin g\u00fcvenli\u011finin teknoloji ve altyap\u0131 gibi fakt\u00f6rlerle desteklenmesi hem de e\u011fitimli bireylerin bu kitleyi olu\u015fturmas\u0131 sebebi ile s\u00fcr\u00fcc\u00fclere daha b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyebiliriz. Trafi\u011fi g\u00fcvenli bir hale getirebilecek unsurlar\u0131 insan \u00f6zelinde de\u011ferlendirirsek \u00f6zellikle yeni ehliyet alm\u0131\u015f ve ehliyet al\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fczerinden fazla zaman ge\u00e7mi\u015f s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin yayalar\u0131, bisikletleri ve trafikteki baz\u0131 i\u015faretleri daha h\u0131zl\u0131 fark edip karar alma a\u015famas\u0131nda onlara fikir verebilecek bir destek sistemine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Tabi ki bu deste\u011fin devlet taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131labilir k\u0131l\u0131nmas\u0131 ve te\u015fvik edilmesi gerekir. Farkl\u0131 derecelerde deneyime sahip b\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin ihtiya\u00e7lar\u0131 g\u00f6zetilerek olu\u015fturulacak olan bu teknolojilerin d\u00fczenli takibi ve kontrol\u00fc de yine devletler taraf\u0131ndan sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Devletlerin kontrol edebilece\u011fi bir di\u011fer unsur ise \u015fehirlerin altyap\u0131 ve demografik \u00f6zelliklerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurup il \u00f6zelinde kurallar, i\u015faretler ve bu yollarda kimlerin ara\u00e7 kullanabilece\u011fini d\u00fczenlemektir. Mesela, otoyollarda ticari ara\u00e7 ve hususi ara\u00e7 gi\u015felerini ay\u0131rmak bu yollardan biridir. Baz\u0131 yollar\u0131n ticari ara\u00e7lar taraf\u0131ndan sadece belli saatlerde kullan\u0131labilmesi de buna benzer bir uygulamad\u0131r. Bu tip uygulamalar art\u0131r\u0131lmal\u0131 ve trafi\u011fin b\u00fct\u00fcn \u00f6znelerinin g\u00f6zetildi\u011fi uygulamalara ge\u00e7ilmelidir. Sistemsel altyap\u0131 bu temeller \u00fczerine kuruldu\u011funda ve kurallar benimsenene kadar cayd\u0131r\u0131c\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar uyguland\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcvenli trafi\u011fi hem s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir hem de pek \u00e7ok alternatife el veren ve her yerde uygulanabilen bir hale getirmi\u015f oluruz. Trafik g\u00fcvenli\u011fi s\u00f6z konusu oldu\u011funda bireylere ve devletin il baz\u0131nda neler yapabilece\u011fine de\u011findik. \u015eehir i\u00e7inde bu durumun kontrol\u00fc trafik polislerinin \u00fczerinde olsa da \u015fehirleraras\u0131 ula\u015f\u0131m s\u00f6z konusu oldu\u011funda karayollar\u0131 ve jandarma sorumluluklar\u0131 \u00fcstlenmelidir. Bunun \u00fczerinde belirli standartlar\u0131 sa\u011flamak ad\u0131na da uluslararas\u0131 bir altyap\u0131 ve standart sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Aksi takdirde kurallar\u0131n ve yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterdi\u011fi b\u00f6lgelerde seyahat etmek i\u00e7in baz\u0131 e\u011fitimler ve belgeler gereklidir. \u015eehir i\u00e7lerinde s\u00fcr\u00fcc\u00fclere y\u00f6nelik pek \u00e7ok trafik i\u015fareti ve sinyaller olsa da yayalar i\u00e7in g\u00fcvenli k\u0131s\u0131mlar\u0131n belirtilmesindeki eksiklikler giderilmeli, bisiklet, scooter ve benzeri ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in de gerekli e\u011fitimlerin verilebilece\u011fi kurumlar olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Mesela ilkokuldan ba\u015flayarak okullarda bisiklet e\u011fitimi ve e\u011fitime kat\u0131l\u0131m sertifikas\u0131 al\u0131nabilir. Bu sertifika \u00fccretsiz olup, insanlar\u0131 alternatif ula\u015f\u0131m bi\u00e7imlerine te\u015fvik eden \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yabilir. Hem okul bah\u00e7esi gibi g\u00fcvenli alanlarda s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve yaya davran\u0131\u015flar\u0131 sim\u00fcle edilip trafikte kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fimiz durumlara \u00e7ocuk ya\u015ftan itibaren haz\u0131rl\u0131k sa\u011flanabilir. Bu m\u00fcfredat\u0131n i\u00e7ine yaz\u0131l\u0131 olmayan baz\u0131 kurallar da dahil edilebilece\u011fi gibi hak ihlali halinde hangi yola ba\u015fvurulaca\u011f\u0131 da \u00f6\u011fretilebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc pek \u00e7o\u011fumuz i\u00e7in trafik olduk\u00e7a gergin bir ortam ve \u00e7o\u011fu zaman bizim i\u00e7in tehlikeli olabilecek durumlar\u0131 g\u00f6zlemledi\u011fimizde ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilemeyip tart\u0131\u015fma ortam\u0131na s\u00fcr\u00fcklenebiliyoruz. Trafik g\u00fcvenli\u011fi s\u00f6z konusu oldu\u011funda k\u00fclt\u00fcrel baz\u0131 yollar\u0131 geride b\u0131rak\u0131p standart bir ileti\u015fim bi\u00e7imi kurabilmemize izin verebilecek bir kontrol mekanizmas\u0131 olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Trafi\u011fe \u00e7\u0131kan herkesin karton toplayan, ara\u00e7 kullanan, y\u00fck ta\u015f\u0131yan, bebek arabas\u0131yla seyahat eden, kaykay kullanan ve daha pek \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde trafikte var olan b\u00fct\u00fcn bireylerin g\u00fcvenli\u011fini tehdit edebilecek durumlar karar organlar\u0131 taraf\u0131ndan, halk\u0131n da geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri ile tespit edilip uygun ko\u015fullar, yapt\u0131r\u0131mlar, temeller sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde \u015fimdiden ba\u015flayarak daha g\u00fcvenli bir gelece\u011fi hep beraber in\u015fa edebiliriz.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tFatma Nur O\u011eUZ \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Yolculuk, uzakl\u0131k, kavu\u015fma ve hasret y\u00fczy\u0131llardan beridir insanl\u0131\u011f\u0131n ve onun olu\u015fturdu\u011fu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ana temalar\u0131ndan biri olmu\u015f, \u015fark\u0131larda, t\u00fcrk\u00fclerde, deyi\u015flerde, \u015fiirlerde kendine yer bulmu\u015f. \u0130nsanlar durmaks\u0131z\u0131n bir yerden bir yere gitmeye, bir \u015feylere ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f. Do\u011fas\u0131 gere\u011fi, ula\u015fmak da yeterli gelmemi\u015f, hep daha h\u0131zl\u0131s\u0131n\u0131, daha g\u00fcvenlisini, daha ucuzunu, daha konforlusunu istemi\u015f. Yollar yap\u0131lm\u0131\u015f, yeni ara\u00e7lar geli\u015ftirilmi\u015f, trafik geli\u015fmi\u015f ve nihayetinde insanlar ula\u015f\u0131m kolayla\u015ft\u0131k\u00e7a daha uza\u011fa gitmeye, daha uza\u011fa gittik\u00e7e ula\u015f\u0131m\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmaya devam etmi\u015fler. Hi\u00e7bir \u015fey kusursuz de\u011fildir tabii, burada da kusurlar ba\u015f g\u00f6stermi\u015f. Ne de olsa tekerlekler patlar, arabalar birbirine \u00e7arpar ve insanlar \u00f6l\u00fcr. Ara\u00e7 kimi zaman bir at arabas\u0131 olur, kimi zaman iki l\u00fcks spor araba, ama kazalar bir s\u00fcre daha olmaya devam edecek gibi duruyor. Ne zamana kadar, ne zamandan beri? Ne zamana kadar hala bilinmez ama, ne zamandan beri sorusuna \u0131\u015f\u0131k tutacak ufak bir hikaye anlat\u0131labilir burada. Yunan Mitolojisine g\u00f6re, b\u00fcy\u00fck tanr\u0131 Helios g\u00fcne\u015fi her g\u00fcn atlar\u0131yla g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde \u00e7eker, geceyi g\u00fcnd\u00fcz\u00fc ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 d\u00fczenlermi\u015f. Liyakate besbelli epey de\u011fer veren Helios, atlar\u0131n\u0131 ve g\u00fcne\u015fi s\u00fcrme g\u00f6revini s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya denetler, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 g\u00fcne\u015f arabas\u0131na yakla\u015ft\u0131rmazm\u0131\u015f. Ne var ki, Helios\u2019un o\u011flu Phaeton bir g\u00fcn g\u00fcne\u015f arabas\u0131n\u0131 s\u00fcrme sevdas\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015f. Yalvar yakar izin alamam\u0131\u015f ve, evet, arabay\u0131 gizlice Helios\u2019un g\u00f6klerdeki saray\u0131ndan ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f. Atlar\u0131n \u00e7ekti\u011fi b\u00fcy\u00fck g\u00fcne\u015f arabas\u0131yla g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde s\u00fcz\u00fcl-mek istemi\u015f ama atlar arabay\u0131 s\u00fcrenin acemili\u011fini hissetmi\u015f ve paniklemi\u015f. Araban\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc elden ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f ve yery\u00fcz\u00fcne do\u011fru al\u00e7almaya ba\u015flam\u0131\u015f. G\u00fcne\u015f arabas\u0131 yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerleri \u00e7\u00f6le \u00e7evirmi\u015f, ve Afrika K\u0131tas\u0131\u2019ndaki \u00e7\u00f6ller olu\u015fmu\u015f. Zeus durumun daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fmesini \u00f6nlemek i\u00e7in tek hamlede Phaeton\u2019u \u015fim\u015fe\u011fiyle \u00e7arp\u0131p can\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f. B\u00f6ylece bir yolculuk daha kazayla ve \u00f6l\u00fcmle son bulmu\u015f. Ve y\u00fcksek miktarda \u00e7\u00f6lle\u015fmeyle, ama o konudan ba\u011f\u0131ms\u0131z tabii. Sonu\u00e7 olarak diyebiliriz ki, insanlar var oldu\u011fundan beri kazalar yap\u0131lanlar\u0131 takip etmi\u015f, ve trafik kazalar\u0131 da bu konuda istisna de\u011fil.<\/p>\n

      Trafik kazalar\u0131 o kadar \u00f6nemliler mi? Neden bu kadar kaynak ve \u00e7aba bu kazalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in ayr\u0131l\u0131yor? Sorun, asl\u0131nda art\u0131k g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 say\u0131lmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Ufak ya da b\u00fcy\u00fck bir trafik kazas\u0131na hemen hepimiz \u015fahit olmu\u015fuzdur. Art\u0131k haber de\u011feri ta\u015f\u0131yan trafik kazalar\u0131 kamyonlar\u0131n otob\u00fcslerin \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve onlarca \u00f6l\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu kazalar. Her bayram haberlerde g\u00f6r\u00fclenler normal ak\u0131\u015f\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak kabul edilir olmu\u015f. Ama o can kay\u0131plar\u0131 birle\u015fti\u011finde insanl\u0131k bir sava\u015f\u0131n kaybettirdi\u011finden daha fazla ebeveyn, \u00e7ocuk, e\u015f ya da dost kaybetmi\u015f oluyor. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn verilerine g\u00f6re her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 1.3 milyon insan trafik kazas\u0131 ve ona ba\u011fl\u0131 sebeplerden ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiriyor. Trafik kazalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye ayr\u0131lan kaynaktan \u00e7ok daha fazlas\u0131, o kazalar\u0131n arkada b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yaralar\u0131 sarmak i\u00e7in harcan\u0131yor, ve muhtemel ki hi\u00e7bir zaman o yaralar tam olarak kapanm\u0131yor. Dolay\u0131yla, trafik g\u00fcvenli\u011fi hem bireyler hem devletler i\u00e7in hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yan bir konu. Bireyler kurallara uymaya, trafi\u011fin olabildi\u011fince dikkatli ve sorumlu bir par\u00e7as\u0131 olmaya bu y\u00fczden dikkat etmeli. Sadece bireylerle bitmiyor tabii. En b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte, uluslararas\u0131 d\u00fczeyde bile herkesin farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131p ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, ana trafik problemleri tespit etmesi ve bu problemleri \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in var g\u00fcc\u00fcyle u\u011fra\u015fmas\u0131 laz\u0131m. \u00dclkeler farkl\u0131 b\u00f6lgelerdeki trafik ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan g\u00f6zlemlemeli ve siyasetten uzak kalarak buna uygun \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeli. Yerek kurum ve kurulu\u015flar \u00fcst mercilerde al\u0131nan kararlar\u0131 efektif bir \u015fekilde yerine getirmeli ve olas\u0131 problemleri \u00e7\u00f6z\u00fcp, daha b\u00fcy\u00fck sorunlara yetki merciilerinin dikkatini \u00e7ekmeli. Ayn\u0131 zamanda e\u011fitime her katmanda b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6sterilmeli ki uzun vadede ve kal\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar elde edilebilsin.<\/p>\n

      \u0130nsan, kendi yapt\u0131\u011f\u0131 ula\u015f\u0131m\u0131n \u00f6znesi pek tabii. At, araba, trakt\u00f6r, u\u00e7ak ya da gemi, hepsi \u00f6yle ya da b\u00f6yle ilerleyi\u015fi kontrol eden ve d\u00fczenleyen en az bir insan bar\u0131nd\u0131r\u0131yor b\u00fcnyesinde. Kazalar da \u00e7o\u011funlukla insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn m\u00fcdahil olmas\u0131ndan kurtulam\u0131yor do\u011fal olarak. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde biliyoruz ki ger\u00e7ekle\u015fen trafik kazalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu insan hatas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. \u00d6yleyse insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc elimine etmeye \u00e7al\u0131\u015fsak? O da hen\u00fcz m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Tabii, otomasyona ge\u00e7meye dair \u00e7al\u0131\u015fmalar var ama onlar da epey ironik bir \u015fekilde ani bir ar\u0131za durumunda insan m\u00fcdahalesine ihtiya\u00e7 duyar durumda. Yani evet, d\u00fcnya de\u011fi\u015fiyor ve teknolojiyle birlikte s\u00fcrekli yeni geli\u015fmeler ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bu de\u011fi\u015fimlere ra\u011fmen ayn\u0131 kalan \u015fey ne peki? \u0130nsan, ve insan\u0131n trafikteki varl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6nemi. Evet, belki oynad\u0131\u011f\u0131 pay azal\u0131yor ya da azalt\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bir kaza oldu\u011funda g\u00f6r\u00fclen can kayb\u0131 minimize ediliyor. Kaza olmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyici m\u00fchendislik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve d\u00fczenlemeleri yap\u0131l\u0131yor. Kurallar, cezalar, trafik i\u015faretleri\u2026 Ama yine de birka\u00e7 saniyelik dikkatsizlik, bilgisizlik yahut umursamazl\u0131k yaralanmalara, daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc can kay\u0131plar\u0131na neden olabiliyor. Yani her \u015feye ra\u011fmen insan fakt\u00f6r\u00fc kazalarda elimine edilmekte \u00e7ok uzak. Bu yapabilece\u011fimiz bir \u015fey yok anlam\u0131na gelmiyor tabii ki. Kazalar\u0131 \u00f6nlemek, en az\u0131ndan minimuma indirmek yine bizim elimizde. Kurallar, belli bir sebepten dolay\u0131 varlar: Bizi ve trafi\u011fe m\u00fcdahil olan b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131, yayalar\u0131, bisikletlileri, \u015fof\u00f6rleri, korumak. Dikkat ve \u00f6zenle ilerleyerek, bu kadardan\/bu seferden bir \u015fey olmaz demeyerek, anl\u0131k d\u00fcrt\u00fclerin kurban\u0131 olmadan g\u00fcvenli bir trafik \u00e7evresi olu\u015fturmak m\u00fcmk\u00fcn. Aksi takdirde, Yunan kom\u015fular\u0131m\u0131z\u0131n biny\u0131llar \u00f6nce Phaeton\u2019la \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015fekilde, kaza hi\u00e7 beklenmedik bir yerden, g\u00f6kten inmi\u015f\u00e7esine gelebilir. \u00d6nemli olan ona f\u0131rsat vermemek!<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tMustafa Kurtulu\u015f BED\u0130 - Kaza geliyorum der!\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Siz ne dersiniz? Der mi demez mi?\u00a0 Gelin bunu biraz irdeleyelim.<\/p>\n

      Bu yaz\u0131ya 2022 y\u0131l\u0131nda \u015fu kadar insan \u00f6ld\u00fc, bu kadar ki\u015fi yaraland\u0131, ne kadar \u00e7ok kaza oldu diye ba\u015flamak istemedim. Zira siz de biliyorsunuz ki bu rakamlar \u00e7ok i\u00e7 karart\u0131c\u0131. Hatta \u015f\u00f6yle ki 7-25 ya\u015f aras\u0131 \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden olan ba\u015fl\u0131ca sorun trafik kazalar\u0131. Tabi ki say\u0131lar\u0131 bilmek, istatistik tutmak \u00f6nemli, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu say\u0131lar i\u015fin vahametini ortaya koyuyor. Ama baz\u0131 nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc hissizle\u015ftik ve bu say\u0131lar, rakamlardan ibaret olmaya ba\u015flad\u0131 baz\u0131lar\u0131m\u0131z i\u00e7in. O y\u00fczden ben \u00f6zellikle bu kazalar\u0131n nedenlerinden, sonu\u00e7lar\u0131ndan ve bu kazalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn mertebe en aza indirebilmek i\u00e7in neler yap\u0131labilece\u011finden bahsetmek istiyorum.<\/p>\n

      \u201cKontrolden \u00e7\u0131kan ara\u00e7\u201d. Bu ifade beni hep rahats\u0131z etmi\u015ftir. Haberlerde okuyup, duymu\u015fsunuzdur siz de. Sanki ara\u00e7 kendi iste\u011fi ile hareket edip kazaya sebebiyet verdi. Sanki s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcz ara\u00e7lar d\u00fcnyay\u0131 ele ge\u00e7irdi de insanlara sald\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. (Bunun olmas\u0131ndan korkmuyor de\u011filim, \u201cBoston Dynamics\u201d adl\u0131 firman\u0131n \u00fcretti\u011fi robotlar\u0131 bi\u2019 inceleyin derim). Konumuza d\u00f6nersek; o arac\u0131n \u015fof\u00f6r\u00fc b\u00fcy\u00fck ihtimalle bir hata yapt\u0131 ya da bir ihlalde bulundu. Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar kaza nedenlerin b\u00fcy\u00fck oranda insan kaynakl\u0131 oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftur ve bir\u00e7ok ulusal ve uluslararas\u0131 kurulu\u015f taraf\u0131ndan bu konuda raporlar yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. Cinsiyet, ya\u015f, e\u011fitim ve gelir durumu gibi sosyoekonomik ko\u015fullar, ki\u015filik \u00f6zellikleri, genel yarg\u0131lar\u0131m\u0131z, olaylara atfetti\u011fimiz anlamlar, ruh halimiz ve bunun gibi bizi biz yapan bir s\u00fcr\u00fc ayr\u0131nt\u0131 bir kazan\u0131n olma ihtimaline etki etmektedir. Elbette elimizde olmayan, bizi a\u015fan baz\u0131 durumlar da yok de\u011fil. Hava ve yol ko\u015fullar\u0131, inananlar i\u00e7in fizik\u00f6tesi fakt\u00f6rler (\u015fans, kader, k\u0131smet) de kazaya sebebiyet verebilir. \u00d6te yandan kazan\u0131n sebeplerini ortaya koyan bu ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6steriyor ki \u00f6l\u00fcml\u00fc ve yaralanmal\u0131 kazalar b\u00fcy\u00fck oranda engellenebilir. Bilimden faydalanmak bu y\u00fczden \u00f6nemlidir. \u0130nsanl\u0131k olarak bug\u00fcne kadar ortaya koydu\u011fumuz b\u00fct\u00fcn bu \u00e7aba asl\u0131nda bilimin de yard\u0131m\u0131yla daha g\u00fczel \u015fekilde ve refah i\u00e7inde ya\u015famak i\u00e7indir. \u2018Trafik g\u00fcvenli\u011fi\u2019 de i\u015fte tam da bu y\u00fczden hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Herkes \u015fu ya da bu \u015fekilde gerek yolcu gerekse s\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak trafi\u011fin ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bulunmak zorunda. Fakat, hepimiz tehlike alt\u0131nday\u0131z.<\/p>\n

      Trafik hayat\u0131n vazge\u00e7ilemez bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Yukar\u0131da bahsetti\u011fim refah seviyesi i\u00e7in g\u00fcvenli ve h\u0131zl\u0131 ula\u015f\u0131m gereklidir. \u0130\u015fte tam burada \u201cVizyon S\u0131f\u0131r\u201d isimli bir projeden bahsetmek isterim. d\u00fcnyan\u0131n refah seviyesi ne y\u00fcksek \u00fclkelerinden biri olan \u0130sve\u00e7\u2019te taaa 1997 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lan bu proje ile trafik kazalar\u0131nda ya\u015fanan \u00f6l\u00fcm ve yaralanmalar\u0131 s\u0131f\u0131ra indirmek ama\u00e7lanm\u0131\u015f. \u00dctopik ve iddial\u0131 de\u011fil mi? Daha sonra bu g\u00f6r\u00fc\u015f \u00f6zellikle Avrupa\u2019da olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde yayg\u0131nla\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015f. \u015eu anda d\u00fcnya \u00fczerinde trafik kazalar\u0131nda \u00f6l\u00fcm oran\u0131 en d\u00fc\u015f\u00fck \u00fclke \u0130sve\u00e7\u2019tir desem \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmaza herh\u00e2lde. \u00dclkemizde de uzun y\u0131llard\u0131r, konuyla ilgili kurumlar\u0131n (\u0130\u00e7i\u015fleri Bak., Ula\u015ft\u0131rma ve Altyap\u0131 Bak., Karayollar\u0131 G. M. vb.) ve ODT\u00dc\u2019deki ve di\u011fer \u00fcniversitelerdeki de\u011ferli hocalar\u0131m\u0131z\u0131n da deste\u011fi ile, \u00fclkemizdeki trafik g\u00fcvenli\u011fini artt\u0131rmak i\u00e7in, kazalar\u0131 azaltmak i\u00e7in yo\u011fun bir \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Sorunun sebebini anlamak i\u00e7in incelemeler, ara\u015ft\u0131rmalar halen devam etmektedir. Ortaya \u00e7\u0131kan sonu\u00e7larla gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmakta; yasal ve \u00e7evresel d\u00fczenlemeler yap\u0131lmaktad\u0131r. Bu sorunlardan en \u00e7ok etkilene ki\u015filerse trafik g\u00fcvenli\u011fi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda hassas veya incinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. B\u00f6yle isimlendirilmelerinin sebebi ise onlar fiziksel m\u00fcdahaleye ve hasara kar\u015f\u0131 daha savunmas\u0131zd\u0131rlar. \u00d6ncelikle genel olarak b\u00fct\u00fcn yayalar, motorsuz ara\u00e7 (bisiklet, e-scooter, paten, kaykay vs.) ve motosiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bu gruptad\u0131r. Ayr\u0131ca \u00e7ocuklar, ya\u015fl\u0131lar ve engelli bireyler bilhassa korunmas\u0131zd\u0131rlar. Bu ki\u015filerin ve tabi ki hepimizin g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in \u00fczerimize d\u00fc\u015fen baz\u0131 sorumluluklar var. \u00c7\u00fcnk\u00fc ailesinde hassas veya incinebilir gruplardan biri olmayan yok bu kadar basit. Sevdi\u011fi insan\u0131 kaybetmenin ac\u0131s\u0131 kadar b\u00fcy\u00fck bir ac\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez bu y\u00fczden kazalar\u0131 engellemek i\u00e7in neler yap\u0131labilir biraz inceleyelim.<\/p>\n

      \u00d6ncelikle her \u015feyin ba\u015f\u0131 sa\u011fl\u0131k. Alkol ve madde etkisi alt\u0131ndaysan\u0131z, ciddi bir sa\u011fl\u0131k sorununuz varsa, ruhsal olarak ciddi problemleriniz varsa yard\u0131m al\u0131n, destek\u00e7i ya da refakat\u00e7i aray\u0131n. B\u00f6yle durumlarda ara\u00e7 kullanmay\u0131n, yaya olarak bile trafi\u011fe kar\u0131\u015fmamaya \u00f6zen g\u00f6sterin. Ve tabi ki e\u011fitim \u015fart! Trafik kurallar\u0131n\u0131 bildi\u011finizden emin olun, onlara azami \u015fekilde uyun. \u00c7evrenizdekilere, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za trafik kurallar\u0131n\u0131n hayat koruyucu \u00f6nemlerini a\u015f\u0131lay\u0131n. \u00d6zellikle yaya \u00f6l\u00fcmlerinin ba\u015fl\u0131ca nedeni olan kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7erken ya\u015fanan kazalara kar\u015f\u0131 dikkatli olun. Yaya ge\u00e7itlerini dikkatli ve gerekti\u011fi gibi kullan\u0131n, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ya da yaya ge\u00e7idi olmayan yerden ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131n. Yasalara uyun, her ne kadar adalete olan g\u00fcvenimiz sars\u0131lm\u0131\u015f olsa da \u00e7o\u011fu yasa bizim g\u00fcvenli\u011fimizi sa\u011flamak i\u00e7in bulunmaktad\u0131r. Kazalar\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedenlerinden biri de h\u0131zl\u0131 ara\u00e7 kullanmakt\u0131r, bu sebeple h\u0131zla ilgili s\u0131n\u0131rlamalara katiyen uyun. Hatal\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131 ve ihlalleri yapanlar\u0131 uyar\u0131n, bu ki\u015fileri yetkililere derhal bildirin. Bir di\u011fer \u00f6nemli husus ise emniyet kemeri kullan\u0131m\u0131d\u0131r. Emniyet kemerinin hayat kurtar\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011fi herkes taraf\u0131ndan bilinmektedir, ancak halen kullanmakta teredd\u00fct edenler vard\u0131r \u00e7evrenizde. Belki siz de bir bahane \u00f6ne s\u00fcr\u00fcp kullanm\u0131yorsunuzdur. Kullan\u0131n! Hi\u00e7bir \u015fey sizin ya da \u00e7evrenizdekilerin can\u0131ndan daha \u00f6nemli de\u011fil, o y\u00fczden ara\u00e7 i\u00e7erisinde yolcu bile olsan\u0131z muhakkak emniyet kemeri tak\u0131n.<\/p>\n

      Gelecek pek parlak g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor olabilir evet, k\u00fcresel iklim krizi, azalan kaynaklar, y\u00fcksek n\u00fcfus, \u00e7\u00f6z\u00fcmlenemeyen \u00fclkeler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar ve nice ba\u015fka sorunlar. Ama hi\u00e7bir \u015fey de bitmi\u015f de\u011fil. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji kavram\u0131n\u0131n hayatlar\u0131m\u0131za girmesiyle ba\u015fka bir gelecek m\u00fcmk\u00fcn gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik g\u00fcvenli\u011fi de bu yeni d\u00fcnya d\u00fczeninde ayr\u0131 bir \u00f6neme sahip. Artan n\u00fcfus, artan ara\u00e7 sahipli\u011fini ve yo\u011fun \u00e7evre kirlili\u011fini de beraberimde getirdi. Ancak ilerleyen bilim ve teknoloji sayesinde bunu kar\u015f\u0131 baz\u0131 yenilikler de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Her ne kadar yak\u0131n zamanda olas\u0131 gibi durmasa da elektrikli ve kendi kendini s\u00fcren ara\u00e7lar yo\u011fun hava kirlili\u011fini azaltabilir duruyor. Ayr\u0131ca yap\u0131labilecek \u00e7evreci \u015fehir planlamas\u0131 sayesinde ve altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile bireysel ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131na olan ihtiya\u00e7 azalabilir ve toplu ta\u015f\u0131ma kullan\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131rabilir. Bir ba\u015fka konu ise bisiklet kullan\u0131m\u0131. Olabilecek en pratik, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve \u00e7evreye duyarl\u0131 ula\u015f\u0131m bi\u00e7imi y\u00fcr\u00fcmekten sonra bisiklet yolcu\u011fudur. \u015eehirlerimizde bisiklet yollar\u0131 artmal\u0131 ve bisikletli yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n haklar\u0131 da g\u00f6zetilmeli. Devlet kaynaklar\u0131n\u0131n iyi de\u011ferlendirilip s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir enerji kaynaklar\u0131na yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131 ve mevcut yollar\u0131n iyile\u015ftirilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. D\u00fcnya genelinde ya\u015fanan de\u011fi\u015fime kulak asmamal\u0131y\u0131z. Trafik g\u00fcvenli\u011fi alan\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan yeniliklere ayak uydurmal\u0131y\u0131z. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, Uluslararas\u0131 Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k Forumu, Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi ve Kalk\u0131nma \u00d6rg\u00fct\u00fc gibi \u00fclkeler \u00fcst\u00fc olu\u015fumlar\u0131n ba\u015far\u0131mlar\u0131ndan ders almal\u0131, devlet olarak trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in gereken ne varsa yapmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

      B\u00fct\u00fcn bunlar bir g\u00fcnde olabilecek \u015feyler de\u011fil elbette. S\u00f6ylemekle de olmuyor, sizi duyabiliyorum. \u0130nan\u0131yorum ki de\u011fi\u015fim m\u00fcmk\u00fcn! Her g\u00fcn yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda can\u0131m\u0131z\u0131 ortaya koymak zorunda de\u011filiz. Son olarak de\u011finmek istedi\u011fim husus ise i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z topluma hizmet etme gere\u011fi. Her ne kadar bireysel olarak var olsak da sosyal varl\u0131klar\u0131z. Sadece bizim iyili\u011fimiz de\u011fil bulundu\u011fumuz \u00e7evredeki herkesin iyi olmas\u0131 da \u00f6nemlidir. Gelin daha g\u00fczel bir gelecek i\u00e7in, bizim i\u00e7in, ailemiz ve \u00fclkemizin gelece\u011fi i\u00e7in daha g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m ve sorunlar\u0131 teker teker a\u015fal\u0131m.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Herkesin trafikte g\u00fcvenli olmaya ihtiyac\u0131 vard\u0131r. Trafik g\u00fcvenli\u011fi yoldaki kazalar\u0131, yaralanmalar\u0131 ve \u00f6l\u00fcmleri \u00f6nlemeye yard\u0131mc\u0131 olur. S\u00fcr\u00fcc\u00fc, yaya, bisikletli veya \u201cE-Scooter\u201d olsun, yolu kullanan t\u00fcm bireylerin iyili\u011fi ve korunmas\u0131 i\u00e7in trafik g\u00fcvenli\u011fi gereklidir. H\u0131z limitleri, trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131 gibi trafik g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nlemlerini uygulayarak trafik ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirebilir ve bir kaza riskini azaltabiliriz. Ayn\u0131 zamanda alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanmama veya emniyet kemeri kullan\u0131m\u0131 ilgili gereken yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 da trafi\u011fi her kullanan bireyin g\u00fcvenli kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Her ne kadar trafik g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemi \u015fu anl\u0131k belirli \u00e7er\u00e7eveler etraf\u0131nda \u015fekillenebiliyor olsa da gelecek ile alakal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar trafi\u011fin insanlar taraf\u0131ndan olu\u015fan \u00f6nemine daha farkl\u0131 bir boyut katacak gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. \u00d6zellikle yapay zeka destekli ak\u0131ll\u0131 ara\u00e7lar her ne kadar \u015fu an tam otonom s\u00fcr\u00fc\u015f yapam\u0131yor olsalar da \u015fimdiden toplum taraf\u0131ndan bir tart\u0131\u015fma konusu haline gelmi\u015f durumda. Yak\u0131n gelecekte bizleri bekleyen olu\u015fabilecek kazalar ve bu kazalara sebep a\u00e7an kararlar \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekilde olabilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde elektrikli ara\u00e7lar ve toplu ta\u015f\u0131ma sistemlerinin iyile\u015ftirilmesi gibi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ula\u015f\u0131m se\u00e7eneklerinin geli\u015ftirilmesinde \u00f6nemli ilerlemeler kaydedildi. Bu se\u00e7enekler fosil yak\u0131tlara olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltmakla kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda insanlar i\u00e7in bisiklet ve y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f gibi \u00f6rneklerle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam tarz\u0131n\u0131 da destekliyor. \u00d6te yandan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve g\u00fcvenli trafi\u011fe ula\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcnde hala zorluklar mevcut. \u00d6rnek olarak \u00e7o\u011fu \u00fclkede bisiklet yollar\u0131 ve yaya y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yollar\u0131 i\u00e7in altyap\u0131n\u0131n yetersiz olmas\u0131 insanlar\u0131n motorsuz ula\u015f\u0131m se\u00e7eneklerini se\u00e7mesini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlikten bahsetmi\u015fken en do\u011fa dostu ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00f6ntemlerden biri olan ancak yine de trafikte en savunmas\u0131z olan gruplardan birinden bahsedelim \u201cYayalar\u201d. Yayalar\u0131n di\u011fer yol gruplar\u0131na g\u00f6re \u00e7ok fazla riske a\u00e7\u0131k oldu\u011fu bir ger\u00e7ek. Bir arac\u0131n \u00e7arpmas\u0131na kar\u015f\u0131 korumalar\u0131 olmamas\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck h\u0131zl\u0131 bir \u00e7arp\u0131\u015fmada bile ciddi yaralanma veya \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra yayalar i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck risklerden biri de kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mektir. \u00c7o\u011fu yaya kazas\u0131, s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin dikkat etmeyebilece\u011fi veya yayalar\u0131 zaman\u0131nda g\u00f6remedikleri kav\u015faklarda meydana gelir. Yayalar g\u00fcvende kalmak i\u00e7in her zaman yaya ge\u00e7itlerini kullanmal\u0131 ve trafik sinyallerine uymal\u0131lard\u0131r. Ayr\u0131ca s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin, \u00f6zellikle geceleri veya k\u00f6t\u00fc havalarda yayalara kar\u015f\u0131 daha dikkatli olmalar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n

      Yap\u0131lmas\u0131 gereken davran\u0131\u015flardan bahsetmi\u015fken trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kritik olan di\u011fer birka\u00e7 davran\u0131\u015ftan bahsedebiliriz. \u00d6rne\u011fin ilk olarak trafik yasalar\u0131na uymak her ne kadar \u00e7ok bariz g\u00f6z\u00fckse de trafi\u011fe kat\u0131lan \u00e7o\u011fu ki\u015fi bu kurallar\u0131 ihlal etmekte. \u00d6zellikle h\u0131z limitleri ve trafik i\u015faretlerine mutlaka uyulmal\u0131d\u0131r. H\u0131z limitini korumak ve ayn\u0131 zamanda k\u00f6t\u00fc havalarda ko\u015fullara uygun bir h\u0131zda ara\u00e7 kullanmak kazalar\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 olabilir. Sonu\u00e7ta bu \u00f6nlemlerin amac\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011finin ilk amac\u0131 olan trafikte ger\u00e7ekle\u015fen kaza say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmakt\u0131r. Trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in al\u0131nan \u00f6nlemleri de e\u011fitim, yasal uygulamalar, m\u00fchendislik, maruz kalma, yeterlilik ve uygunlu\u011fun denetlenmesi ve acil durum m\u00fcdahalesi kategorileri ile inceleyebiliriz (Groger,2011) Bu kategorilerden \u00f6rnek verecek olursak e\u011fitim, yoldaki riskler ve tehlikeler konusunda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaya ve insanlara g\u00fcvenli ve sorumlu bir \u015fekilde ara\u00e7 kullanmay\u0131 \u00f6\u011fretmeye yard\u0131mc\u0131 olur. Bu e\u011fitimler tamamen otonom ara\u00e7lar gibi devrimsel uygulamalar geldi\u011finde toplumu de\u011fi\u015fikliklerden haberdar etme konusunda da \u00f6nemlidir. Bir di\u011fer kategori \u00f6rne\u011fi olarak t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in daha g\u00fcvenli yollar ve altyap\u0131 tasarlamaya yard\u0131mc\u0131 olan m\u00fchendislik y\u00f6n\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyebiliriz. M\u00fchendislik kazalar\u0131 azaltma amac\u0131yla kullan\u0131lan \u00f6nlemlerin yan\u0131 s\u0131ra yayalar\u0131n ve bisikletlilerin seyahat etmesini daha g\u00fcvenli hale getirmek i\u00e7in kald\u0131r\u0131mlar, bisiklet yollar\u0131 ve di\u011fer tesislerin in\u015fa edilmesini kapsar. Genel olarak ise trafik g\u00fcvenli\u011fini daha artt\u0131rabilmemiz i\u00e7in farkl\u0131 seviyelerde \u00f6nlemler de al\u0131nabilir. \u0130lk olarak mikro d\u00fczey ile ba\u015flayal\u0131m. Bir di\u011fer ad\u0131 bireysel d\u00fczey olan mikro d\u00fczeyde insanlar kendi g\u00fcvenliklerini ve di\u011ferlerinin g\u00fcvenli\u011fini iyile\u015ftirmek i\u00e7in ad\u0131mlar\u0131 kendileri atabilirler. \u00d6rnek olarak h\u0131z limitini a\u015fmamak, d\u00fczenli ara\u00e7 bak\u0131m\u0131 ve s\u00fcr\u00fc\u015f esnas\u0131nda dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 etmenlerden uzakla\u015fmak olabilir. Bu d\u00fczeyde al\u0131nan \u00f6nlemler her ne kadar di\u011fer seviyelere g\u00f6re k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 g\u00f6z\u00fckse de trafik g\u00fcvenli\u011fini bireysel davran\u0131\u015flar ile artt\u0131rarak \u00e7ok kritik bir etkiye sahip olur. \u00d6te yandan mezo seviyesinde \u015firketler, \u00f6rg\u00fctler ve hatta \u015fehirleri kapsayacak \u015fekilde trafik g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in ad\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Dikkati da\u011f\u0131lm\u0131\u015f ve bozulmu\u015f s\u00fcr\u00fcc\u00fcy\u00fc cayd\u0131rmak i\u00e7in politikalar uygulamak, \u00f6nce g\u00fcvenlik mottosuyla \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 \u00e7ok s\u0131k\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fma program\u0131na sokmayarak \u00f6nlemler al\u0131nabilir. Farkl\u0131 \u015fehirlerdeki trafik kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n tutumu genel olarak kullan\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerine g\u00f6re ele al\u0131n\u0131rsa al\u0131nacak tedbirler daha da iyi uygulanabilir. Makro d\u00fczeyi ise \u00fclkeleri kapsar ve ulusal trafik yasalar\u0131n\u0131n belirlenmesi, uygulanmas\u0131 ve altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 gibi \u00f6rnekler verilebilir. Bireysel seviyeye g\u00f6re karar almak ve uygulamak \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k bir s\u00fcre\u00e7 olsa da al\u0131nan \u00f6nlemler ve kararlar trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda kritik \u00f6neme sahiptir. Son olarak en y\u00fcksek seviye olan magna d\u00fczeyi veya uluslararas\u0131 d\u00fczeyde, uluslararas\u0131 yap\u0131lar veya \u00fclkeler kendi aralar\u0131nda trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in uluslararas\u0131 standartlar ve y\u00f6nergeler geli\u015ftirirler. \u00dclke aralar\u0131nda i\u015f birli\u011fi ve bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rarak trafik g\u00fcvenli\u011fi konusu ele alabilir ve trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in belirli standartlar ve uygulamalar belirleyebilirler.<\/p>\n

      \u00d6zetlemek gerekirse hepimizin i\u00e7erisinde bulundu\u011fu trafik her geli\u015fen teknoloji ile birlikte daha da geni\u015f kapsaml\u0131 bir hale gelmekte ve al\u0131nacak olan g\u00fcvenlik etmenleri farkl\u0131 kategoriler ve farkl\u0131 seviyelerde uygulanabilir. \u00d6zellikle de trafikte di\u011fer kullan\u0131c\u0131lara g\u00f6re daha savunmas\u0131z olan gruplar i\u00e7in \u00f6nlemler ve g\u00fcvenli\u011fi artt\u0131racak eylemler kazalar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve hepimizin iyili\u011fi i\u00e7in uygulanmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      \u015eehirlerimizin kalabal\u0131k caddelerinde gezinirken, arabalar\u0131n korna sesleri ve yayalar\u0131n gevezelikleri havay\u0131 doldurur. Ancak g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n tela\u015f\u0131 ve heyecan\u0131 aras\u0131nda, hemen k\u00f6\u015fede gizlenen \u00e7ok ger\u00e7ek tehlikeleri genellikle unutuyoruz. Her g\u00fcn, \u00f6nlenebilir trafik kazalar\u0131nda masum hayatlar kaybediliyor. \u00c7ocuklar, anneler, babalar, karde\u015fler, arkada\u015flar ve sevdiklerimiz g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapay\u0131ncaya kadar hayat\u0131m\u0131zdan kopup gidiyor.<\/p>\n

      \u0130statistikler sars\u0131c\u0131. Sadece T\u00fcrkiye'de her y\u0131l 5.000'den fazla insan trafik kazalar\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybediyor. \u00d6len her bir ki\u015fi i\u00e7in, say\u0131s\u0131z ki\u015fi zay\u0131flat\u0131c\u0131 yaralanmalar, psikolojik travma ve \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcrecek ac\u0131 ve \u0131st\u0131rapla ba\u015f ba\u015fa kal\u0131yor. Masum kurbanlar\u0131, asla b\u00fcy\u00fcme \u015fans\u0131 bulamayacak \u00e7ocuklar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n mezuniyetini ya da evlendi\u011fini asla g\u00f6remeyecek ebeveynleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Geride kalan sevdiklerini, e\u015flerinin kucaklamas\u0131n\u0131n s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir daha asla hissedemeyecek olan kad\u0131nlar\u0131, ebeveynlerinin kahkahalar\u0131n\u0131 bir daha asla duyamayacak olan \u00e7ocuklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Trafik kazalar\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ac\u0131 ve \u0131st\u0131rap \u00f6l\u00e7\u00fclemez.<\/p>\n

      Ancak bu \u015fekilde olmak zorunda de\u011fil.<\/p>\n

      S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u00fcvenli trafik m\u00fcmk\u00fcn. Bu, yollar\u0131m\u0131zda herkesin - ister ara\u00e7 kullans\u0131n, ister bisiklete binsin, ister y\u00fcr\u00fcs\u00fcn - korundu\u011funu ve de\u011ferli oldu\u011funu hissetti\u011fi bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc in\u015fa etmek demektir. Bu, devletlerin t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fine \u00f6ncelik veren altyap\u0131 ve teknolojiye yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131 demektir. Bu, kendimizi, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 ve toplumlar\u0131m\u0131z\u0131 yolda olman\u0131n riskleri ve sorumluluklar\u0131 konusunda e\u011fitmek demektir.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011finin en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan birisi yaya g\u00fcvenli\u011fidir. Son d\u00f6nemde yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yaya g\u00fcvenli\u011finin ne kadar \u00f6nemli oldu\u011funu ortaya koymakta ve bu konuda veriler sunmaktad\u0131r. Ancak istatistiklerin ve verilerin ard\u0131nda, soka\u011fa her ad\u0131m att\u0131klar\u0131nda risk alt\u0131nda olan ger\u00e7ek insanlar, sizin ve benim gibi insanlar var. Yolu yayalarla payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve direksiyon ba\u015f\u0131na her ge\u00e7ti\u011fimizde onlar\u0131 koruma ya da onlara zarar verme g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011fumuzu unutmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n

      Trafik g\u00fcvenli\u011finin gelecekteki en \u00f6nemli konular\u0131ndan birisi elektrikli ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131m\u0131 olacakt\u0131r. Son bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar elektrikli ara\u00e7lar\u0131n bir\u00e7ok faydas\u0131 oldu\u011funu ve ula\u015f\u0131m\u0131n gelece\u011finde kilit bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Ancak elektrikli ara\u00e7lar sadece \u00e7evreyi de\u011fil, hayatlar\u0131 da kurtar\u0131yor. Elektrikli otomobil kullanmay\u0131 her se\u00e7ti\u011fimizde, hava kirlili\u011finin neden oldu\u011fu \u00f6l\u00fcmleri ve solunum yolu hastal\u0131klar\u0131ndan muzdarip insanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmay\u0131 se\u00e7mi\u015f oluyoruz.<\/p>\n

      Ancak bu sadece kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z teknolojiyle ilgili de\u011fil, ayn\u0131 zamanda nas\u0131l ara\u00e7 kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve trafikte nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131m\u0131zla da ilgili. Her h\u0131z yapmay\u0131, alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanmay\u0131 ya da mesaj yaz\u0131p ara\u00e7 kullanmay\u0131 se\u00e7ti\u011fimizde, kendimizi ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 riske at\u0131yoruz. Trafik yasalar\u0131na ve d\u00fczenlemelerine uymamay\u0131 her se\u00e7ti\u011fimizde, masum hayatlar\u0131 tehlikeye atmay\u0131 se\u00e7mi\u015f oluyoruz.<\/p>\n

      Bireyler olarak, trafik yasalar\u0131na ve y\u00f6netmeliklerine her zaman uyarak ve asla alkoll\u00fc veya dikkati da\u011f\u0131lm\u0131\u015f halde ara\u00e7 kullanmayarak bir fark yaratabiliriz. Kurumsal ve \u015fehir d\u00fczeyinde, \u00f6zel bisiklet yollar\u0131 in\u015fa etmek, ak\u0131ll\u0131 trafik sistemleri uygulamak ve toplu ta\u015f\u0131maya yat\u0131r\u0131m yapmak gibi trafik g\u00fcvenli\u011fini te\u015fvik eden altyap\u0131 ve teknolojiye yat\u0131r\u0131m yaparak fark yaratabiliriz. Ulusal d\u00fczeyde, s\u0131k\u0131 trafik yasalar\u0131 ve d\u00fczenlemeleri, trafik g\u00fcvenli\u011fini te\u015fvik eden e\u011fitim ve fark\u0131ndal\u0131k kampanyalar\u0131na yat\u0131r\u0131m yaparak. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde, trafik g\u00fcvenli\u011fini te\u015fvik ederek ve en iyi uygulamalar\u0131 payla\u015fmak i\u00e7in di\u011fer \u00fclkeler ve kurulu\u015flarla birlikte \u00e7al\u0131\u015farak sa\u011flayabiliriz.<\/p>\n

      Ancak t\u00fcm bu eylemler yeterli de\u011fildir. Trafik g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik zihniyetimizi ve tutumumuzu da de\u011fi\u015ftirmeliyiz. Yolda kendimizin ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00fcvenli\u011fine \u00f6ncelik vermek i\u00e7in bilin\u00e7li bir \u00e7aba g\u00f6stermeliyiz. Trafik g\u00fcvenli\u011fini g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131zda bir \u00f6ncelik haline getirmeli ve trafik kazalar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015fte kald\u0131\u011f\u0131 bir gelecek yaratmak i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t

      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tElif \u015eENG\u00dcL - Trafikteki A\u015f\u0131r\u0131 H\u0131z Sorunu\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\n\t\t\t\t
      \n\t\t\t\t\t

      Hepimizin evimiz d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcnl\u00fck vaktini en \u00e7ok ge\u00e7irdi\u011fi yer \u00e7o\u011fu zaman trafik oluyor. Bu tabii ki sadece aktif olarak ara\u00e7 kullan\u0131p saatlerce trafikte s\u0131k\u0131\u015fmak anlam\u0131na gelmiyor, yaya veya bisikletli olarak da trafi\u011fin i\u00e7inde yer alabiliyoruz. Zaman\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fimiz ortam\u0131n g\u00fcvenli olup olmamas\u0131 hepimiz i\u00e7in \u00f6nem arz eden bir durum. Her ne kadar trafi\u011fe \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kazalar\u0131n bizim ba\u015f\u0131m\u0131za gelmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnsek de asl\u0131nda yaya olarak veya bisiklet kullanarak trafi\u011fe dahil oldu\u011fumuz durumlarda tehlikeye daha a\u00e7\u0131k hale geliyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ara\u00e7 kullanmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zamanlarda v\u00fccudumuzda bizi darbelerden koruyacak ekipmanlar bulunmuyor. Evet, bisikletliler kask ve dizlik kullan\u0131yorlar ama onlar da \u00e7ok \u015fiddetli kazalarda yeterli korumay\u0131 sa\u011flayam\u0131yor.<\/strong> Bu y\u00fczden herkes i\u00e7in \u00f6zellikle de yaya ve bisikletli gibi daha savunmas\u0131z bireylerin trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayabilmek \u00fclkeler hatta \u00fclkeler aras\u0131 kurulu\u015flar i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nem verilmesi gereken bir konu.<\/p>\n

      Kaza an\u0131nda daha fazla zarar g\u00f6recek grup olmam\u0131z\u0131n yan\u0131nda bu kazalar\u0131n sebepleri de \u00e7ok \u00f6nemli. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu zaman bu kazalar s\u00fcr\u00fcc\u00fc ihlallerinden dolay\u0131 meydana geliyor. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu\u2019nun (T\u00dc\u0130K) 2021 y\u0131l\u0131 istatistiklerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ya\u015fanan 187 bin 963 adet \u00f6l\u00fcml\u00fc yaralanmal\u0131 kazalara neden olan kusur say\u0131s\u0131 224 bin 418 ve bu kusur say\u0131s\u0131n\u0131n %87,1\u2019i s\u00fcr\u00fcc\u00fclerden kaynaklan\u0131yor. <\/em>Ayr\u0131 ayr\u0131 her kusur i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmam\u0131\u015f ancak a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z yapman\u0131n kaza riskini artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 herkes taraf\u0131ndan bilinen bir ger\u00e7ek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

      D\u00fcnya\u2019n\u0131n her yerinde ne kadar yollara h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131 konulsa da hatta h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 s\u00fcrekli hat\u0131rlatacak tabelalar, ara\u00e7 h\u0131z\u0131n\u0131 tespit etmek i\u00e7in kameralar yerle\u015ftirilse de<\/u> bir\u00e7ok s\u00fcr\u00fcc\u00fc bu kurallara uymamay\u0131 kendine adet edinmi\u015f durumda. Trafikteki herkesin hayat\u0131n\u0131 tehlikeye atan bu duruma getirilen \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ya da art\u0131k daha ger\u00e7ek\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulunmas\u0131 gerekiyor. Bu durumda \u00f6ncelikle s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin bireysel olarak fark\u0131ndal\u0131k kazanmas\u0131 ve h\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015ft\u0131klar\u0131 zamanlarda di\u011fer insanlara verebilece\u011fi zarar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeleri gerekiyor. Hatta empati yaparak kendi sevdiklerini de d\u00fc\u015f\u00fcnebilirler, onlar da trafikte a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z yapan biri y\u00fcz\u00fcnden hayatlar\u0131n\u0131 kaybedebilirler. Bunu d\u00fc\u015f\u00fcnerek trafikteki her insan\u0131n da bir ailesi ve sevenleri oldu\u011funu ak\u0131llar\u0131ndan \u00e7\u0131kartmamalar\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n

      Tabii ki \u00fclkemizdeki bir\u00e7ok insan\u0131n b\u00f6yle bir empati<\/strong> yetene\u011fine sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum bu y\u00fczden trafik g\u00fcvenli\u011finden sorumlu yetkililere b\u00fcy\u00fck i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u015eehirlerdeki kontrollerin ve ara\u00e7 h\u0131zlar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en kameralar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 akl\u0131ma gelen ilk \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biri. Ayr\u0131ca a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131z sonucunda ehliyetine el konan ki\u015filerin bir daha ehliyetini geri alamamas\u0131 ya da bu s\u00fcr\u00fcc\u00fclere ger\u00e7ekten ders olacak kadar s\u00fcreyle geri verilmemesi \u00fclke genelinde \u00e7\u0131kart\u0131lacak yasalarla sa\u011flanabilir. Daha da genele gidersek kendi \u00fclkesinde ehliyeti a\u015f\u0131r\u0131 h\u0131zdan dolay\u0131 al\u0131nan s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin D\u00fcnya\u2019n\u0131n hi\u00e7bir yerinde ehliyet alamamas\u0131 belki bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu olarak uygulanabilir.<\/p>\n

       <\/p>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n<\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Bu postta okuyaca\u011f\u0131n\u0131z k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131, 2022-2023 G\u00fcz d\u00f6nemi kapsam\u0131nda Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnce verilen PSY 3701 Introduction to Traffic Psychology dersinin final \u00f6devi olarak dersi alan \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Introduction to Traffic Psychology dersinin amac\u0131, trafik psikolojisi alan\u0131ndaki temel yakla\u015f\u0131mlar, metotlar ve uygulamalar hakk\u0131nda \u00f6\u011frencilere bilgi sunmak ve onlara g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda \u00f6nemli bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":8433,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-19","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psy-3701-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8433"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}