Bu postta okuyaca\u011f\u0131n\u0131z k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131, 2021-2022 Bahar d\u00f6nemi kapsam\u0131nda Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnce verilen PSY 354 Introduction to Traffic Psychology dersinin final \u00f6devi olarak dersi alan \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Introduction to Traffic Psychology dersinin amac\u0131, trafik psikolojisi alan\u0131ndaki temel yakla\u015f\u0131mlar, metotlar ve uygulamalar hakk\u0131nda \u00f6\u011frencilere bilgi sunmak ve onlara g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda \u00f6nemli bir yer kaplayan trafik ve ula\u015f\u0131m kavramlar\u0131 hakk\u0131nda fark\u0131ndal\u0131k kazand\u0131rmakt\u0131r.<\/p>\n
Introduction to Traffic Psychology dersi, Prof. Dr. T\u00fcrker \u00d6zkan taraf\u0131ndan ara\u015ft\u0131rma g\u00f6revlileri Derya Az\u0131k, Gizem F\u0131nd\u0131k, Burcu Arslan, \u015eerife Y\u0131lmaz, Nesrin Budak, Ulu\u011fhan Ergin ve G\u00f6zde Atalan asistanl\u0131\u011f\u0131yla verilmektedir. Ekibimiz 2005 y\u0131l\u0131nda kurulan Safety Research Unit (SRU) – G\u00fcvenlik Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Birimi (GAB) ad\u0131 alt\u0131nda, genel g\u00fcvenlik ve trafik g\u00fcvenli\u011fi konular\u0131nda uygulamal\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar y\u00fcr\u00fctmektedir.<\/p>\n
Ekibimiz hakk\u0131nda detayl\u0131 bilgi i\u00e7in:<\/p>\n
Ahmet \u0130\u015e\u00c7\u0130MEN – Trafik G\u00fcvenli\u011fi<\/em><\/strong><\/p>\n Trafikte ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z karalar\u0131n kimi zaman hayat\u0131m\u0131zda ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z di\u011fer pek \u00e7ok karardan daha \u00f6nemli oldu\u011funu biliyor muydunuz? Bug\u00fcn i\u015ften eve gelirken kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yollar, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z se\u00e7imler, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z yollar\u0131n dizayn\u0131 ve hatta trafikteki ki\u015fili\u011fimiz b\u00fct\u00fcn hayat\u0131m\u0131z\u0131 etkiliyor. Bunu \u015fu \u015fekilde a\u00e7\u0131klayay\u0131m T\u00dc\u0130K\u2019in verilerine g\u00f6re \u00fclkemizde 2020 y\u0131l\u0131nda trafik kazalar\u0131nda \u00f6len ki\u015filerin say\u0131s\u0131 4 bin 866\u2019dIr, trafik kazalar\u0131nda yaralanan ki\u015fi say\u0131s\u0131 ise 226 bin 266\u2019d\u0131r. Bu veriler T\u00fcrkiye\u2019deki her 100 bin insandan 6-7\u2019sinin trafikte hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi anlam\u0131na geliyor. \u0130nsan hayat\u0131 de\u011ferlidir ve bunlar b\u00fcy\u00fck rakamlard\u0131r. Ne kadar bu bizim ba\u015f\u0131m\u0131za gelmez bunlar farazi rakamlar hissiyat\u0131 do\u011fam\u0131z gere\u011fi i\u00e7imizden y\u00fckselse de bu do\u011fru de\u011fildir. Her g\u00fcn evimizden d\u0131\u015far\u0131 ad\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 atarak ve trafi\u011fe i\u015ftirak ederek bu risk grubuna d\u00e2hil oluyoruz ve kendi ba\u015f\u0131m\u0131za gelmese bile bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n bir yak\u0131n\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na b\u00f6yle \u015feyler gelmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Peki, \u00fclkemizdeki rakamlar bu \u015fekilde, bir de d\u00fcnyadaki trafik g\u00fcvenli\u011fine ve baz\u0131 verilere bakal\u0131m. Nedir bu trafik g\u00fcvenli\u011fi, t\u00fcm \u00fclkelerdeki veriler benzer de\u011fil mi? Daha g\u00fcvenli bir trafi\u011fe sahip olmak bizim elimizde mi? \u015eimdi bunlar\u0131 daha iyi anlayaca\u011f\u0131z ve trafik g\u00fcvenli\u011fini etkileyen fakt\u00f6rleri yak\u0131ndan inceleyece\u011fiz. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn (WHO) verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019nin kom\u015fular\u0131ndan birisi olan \u0130ran\u2019da 2019\u2019da trafik kazalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6len insan say\u0131s\u0131 17 bin 845\u2019dir ve bu da \u0130ran\u2019da her 100 bin insandan 21\u2019inin trafik kazalar\u0131 sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Ve k\u0131yas olmas\u0131 i\u00e7in son olarak Norve\u00e7\u2019i de inceleyelim. WHO\u2019nun verilerine g\u00f6re Norve\u00e7\u2019te 2019 y\u0131l\u0131nda trafik kazalar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc toplam 112 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir ve bu da Norve\u00e7\u2019te ya\u015fayan her 100 bin ki\u015fiden 2\u2019sinin hayat\u0131n\u0131 trafik kazalar\u0131nda kaybetti\u011fi anlam\u0131na gelmektedir. Sonu\u00e7lar ger\u00e7ekten de \u00e7arp\u0131c\u0131. \u0130ran\u2019da her 100 bin ki\u015fiden 21\u2019i hayat\u0131n\u0131 kaybederken T\u00fcrkiye\u2019de bu oran 6,5\u2019tur ve Norve\u00e7\u2019te ise sadece 2\u2019dir. Bu sonu\u00e7lar\u0131n trafik g\u00fcvenli\u011fi ile kesinlikle yak\u0131ndan bir ilgisi vard\u0131r ve bu nedenle trafik g\u00fcvenli\u011fi her g\u00fcn ula\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 daha g\u00fcvende sa\u011flayabilmemiz i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir kavramd\u0131r. Trafik g\u00fcvenli\u011fini k\u00fclt\u00fcr, \u00e7evre, yasalar, ki\u015filik ve yollar\u0131n dizayn\u0131 gibi pek \u00e7ok fakt\u00f6r etkilemektedir. Bu fakt\u00f6rlerden baz\u0131lar\u0131na tekrardan de\u011finece\u011fiz.<\/p>\n Trafik g\u00fcvenli\u011fi trafi\u011fe i\u015ftirak eden b\u00fct\u00fcn yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00f6nemlidir fakat baz\u0131 yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 di\u011ferlerine g\u00f6re daha \u00e7ok tehlikededir. Trafik \u00e7ok karma\u015f\u0131k etkile\u015fimleri olan a\u00e7\u0131k bir sistemdir ve bu sistemin i\u00e7erisinde daha savunmas\u0131z olan yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 yayalar, ya\u015fl\u0131lar, motosikletliler ve \u00e7ocuklar \u00f6zellikle daha b\u00fcy\u00fck bir tehlikededirler. Bir otomobil kadar korunakl\u0131 de\u011fildirler ve bu nedenle bir kazaya kar\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda daha a\u011f\u0131r yaralanma ve hayatlar\u0131n\u0131 kaybetme riskleri daha y\u00fcksektir. Bu nedenle trafikte yayalar ve ara\u00e7lar\u0131n etkile\u015fiminde her iki taraf\u0131nda dikkatli olmas\u0131 gerekir. Trafikte kurallara uyman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka bir yol kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n perspektifini anlayabilmek ve buna g\u00f6re davranmak \u00e7ok \u00f6nemlidir ve kimi zaman hayat kurtar\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir yaya yolu keserken kar\u015f\u0131dan gelen arac\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcyle g\u00f6z g\u00f6ze geldi\u011finden emin olmal\u0131 ve ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fcn\u00fcn perspektifini anlayabilmelidir ve ayn\u0131 \u015fekilde ara\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fc de yayan\u0131n perspektifini kavray\u0131p buna uygun davranmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde daha empatisi y\u00fcksek bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ve tabii ki kurallara uyarak pek \u00e7ok kazan\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek ve trafik g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131da bulunmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Trafik g\u00fcvenli\u011finde yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131, ara\u00e7lar\u0131n g\u00fcvenlik kapasitesi, yasalar\u0131n i\u015fleyi\u015fi, trafi\u011fin ak\u0131\u015f\u0131 ve \u00e7evre a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6neme sahiptir. Trafik g\u00fcvenli\u011fini riske atan \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden birisi de yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131ndan birisi olan trafik ihlalleri ve h\u0131z a\u015f\u0131mlar\u0131d\u0131r. H\u0131z a\u015f\u0131mlar\u0131 sonucunda ger\u00e7ekle\u015fen kazalarda a\u011f\u0131r yaralanmalar ve \u00f6l\u00fcm \u00e7ok olas\u0131d\u0131r ve s\u00fcr\u00fcc\u00fc kendisiyle birlikte di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 da riske atmaktad\u0131r. Bu nedenle trafikteki bencilce ve dikkatsiz davran\u0131\u015flar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r olabilmektedir.<\/p>\n \u0130nsanl\u0131k i\u00e7in h\u0131z ve zaman \u00e7ok \u00f6nemli olmu\u015ftur keza g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de \u00e7ok \u00f6nemlidir fakat trafikteki en \u00f6ncelikli amac\u0131m\u0131z trafikteki bu karma\u015f\u0131k etkile\u015fimleri en optimize ve g\u00fcvenli hale getirerek daha g\u00fcvenli, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir ula\u015f\u0131m sunmak olmal\u0131d\u0131r. Bu sayede y\u0131llar i\u00e7erisinde daha y\u00fcksek bir trafik g\u00fcvenli\u011fine sahip olabilir ve yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda bahsetti\u011fimiz trafik kazalar\u0131 kaynakl\u0131 yaralanma ve \u00f6l\u00fcmleri \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyelere \u00e7ekebiliriz. Trafik g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131 sa\u011flamak ve artt\u0131rmak i\u00e7in genel ve kapsaml\u0131 al\u0131nabilecek pek \u00e7ok \u00f6nlemlerin yan\u0131 s\u0131ra ki\u015fisel olarak her birimize b\u00fcy\u00fck g\u00f6revler d\u00fc\u015fmektedir. \u00d6ncelikle de\u011fi\u015fime ve fark\u0131ndal\u0131\u011fa kendimizden ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Trafi\u011fe i\u015ftirak etti\u011fimiz s\u0131rada yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z kural ihlallerinin fark\u0131na varmal\u0131y\u0131z. Trafik g\u00fcvenli\u011fini riske eden davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 ve tutumlar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeliyiz. Trafikte ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z kararlar\u0131n \u00f6neminin fark\u0131na varmal\u0131y\u0131z ve trafikte empatisi y\u00fcksek ve dikkatli bir tutuma sahip olmal\u0131y\u0131z. Kendimizde yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu de\u011fi\u015fimlerin ard\u0131ndan \u00e7evremizi de trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda bilin\u00e7lendirmeli ve bu kavram \u00fczerinde bir fark\u0131ndal\u0131k yaratmal\u0131y\u0131z. Bunlara ek olarak trafik g\u00fcvenli\u011fine daha kapsaml\u0131 ve genel katk\u0131lar da m\u00fcmk\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Trafikteki yasalar\u0131n i\u015fleyi\u015fi iyile\u015ftirilerek ve daha cayd\u0131r\u0131c\u0131 cezalar kullanarak trafikteki kural ihlalleri daha d\u00fc\u015f\u00fck seviyelere \u00e7ekilebilir. Yollar\u0131n dizayn\u0131ndaki m\u00fchendislik hatalar\u0131 d\u00fczeltilerek kaza oranlar\u0131n\u0131n artmas\u0131na sebebiyet veren \u00e7evresel fakt\u00f6rler minimize edilebilir. Ayr\u0131ca trafik g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemine daha b\u00fcy\u00fck bir dikkat \u00e7ekilebilir ve yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 bu konuda daha \u00e7ok bilin\u00e7lendirilebilir. B\u00f6ylelikle trafik g\u00fcvenli\u011fine katk\u0131da bulunulabilir. Hepimiz i\u00e7in daha g\u00fcvenli yolculuklar temenni ederim.<\/p>\n Berfu K\u0130RENL\u0130 – ATE\u015e D\u00dc\u015eT\u00dc\u011e\u00dc YER\u0130 YAKMADAN…<\/strong><\/em><\/p>\n \u2018Bug\u00fcn birine \u00e7arp\u0131p ailesine bir travma ya\u015fataca\u011f\u0131m.\u2019 ya da \u2018Bug\u00fcn bana bir araba \u00e7arpabilir!\u2019 diyerek \u00e7\u0131km\u0131yoruz evden. \u2018Bug\u00fcn Ahmet ile yeme\u011fe gidece\u011fim, saat 19.00\u2019a yeti\u015fmem laz\u0131m!\u2019 diyerek evden \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak biraz bu konulara kafa yorman\u0131n tam vakti! Kazada ailemizden birini kaybetmeden bunun ne kadar ac\u0131 bir deneyim oldu\u011funu asla bilemeyece\u011fiz ama \u015fu an hayal edebilir ve bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebiliriz. Kendi sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131p g\u00fcvenli bir ula\u015f\u0131m\u0131 ama\u00e7layabilir, sevdiklerimizi ve ba\u015fka birinin sevdiklerini kaybetmelerine neden olmay\u0131z.\u2019<\/strong><\/p>\n Evden i\u015fe, i\u015ften eve, bir arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ziyarete, bir hastaneye veya bir markete nas\u0131l gideriz? Muhtemelen bu konuda pek d\u00fc\u015f\u00fcnmeyiz de! \u00d6zel arac\u0131m\u0131z, toplu ta\u015f\u0131ma, bisiklet veya motosiklet bize yol arkada\u015f\u0131 olabilirken \u00e7o\u011fu zaman yaya olarak ula\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 sa\u011flamaktay\u0131z. \u00d6zel arac\u0131m\u0131zla yolculuk yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her an \u00f6l\u00fcm riskimizin ve ciddi yaralanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n olduk\u00e7a y\u00fcksek oldu\u011funu biliyor muydunuz?<\/p>\n Kimler trafikte en \u00e7ok tehlikede?<\/strong> \u00d6l\u00fcm ve ciddi yaralanmalara a\u00e7\u0131k olan yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 denilmektedir. Savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak biraz bu konulara kafa yorman\u0131n tam vakti!<\/p>\n Mesela trafikte s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 neler etkiliyor? Trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in \u00f6nemli etmenler nelerdir?<\/strong><\/p>\n Kaza yapmam\u0131z\u0131 bizim \u00f6zelliklerimiz mi, yol ortam\u0131 ve ko\u015fullar\u0131 m\u0131 yoksa arac\u0131n \u00f6zellik ve durumu mu etkiliyor? Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar ara\u00e7 ve yol ortam\u0131 iyile\u015ftirmelerinin olumlu sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn kaza durumlar\u0131nda her zaman \u00f6nemli bir pay\u0131n\u0131n oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Yani bizim ki\u015filik \u00f6zelliklerimiz, risk almaya yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z, dikkat ve haf\u0131za becerilerimiz, kurallara kar\u015f\u0131 olan tutumumuz gibi bir s\u00fcr\u00fc etken bizim s\u00fcr\u00fc\u015f \u015feklimizi etkilemektedir.<\/p>\n Ki\u015filik \u00f6zelliklerimiz, karakter, e\u011filim ve mizac\u0131m\u0131z s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 etkilerken s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z da kaza riskini etkilemektedir. Ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6steriyor ki sorumluluk bilincinde ve uyumlu olan bireyler topluma kar\u015f\u0131 daha sorumlu ve dolay\u0131s\u0131yla daha dikkatli s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00f6sterirken yenilik aray\u0131\u015f\u0131nda olan bireyler dikkatsizlik ve de ihmallere daha yatk\u0131n oluyorlar. D\u0131\u015fad\u00f6n\u00fck bireyler d\u00fcrt\u00fcsellik ve heyecan aray\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kaza riskini art\u0131r\u0131rken duygusal olarak dengesiz bireyler ise stresle olan ba\u011flant\u0131s\u0131yla bu riski art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n Tutum, inan\u00e7 ve motivasyonlar\u0131m\u0131z da s\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 etkileyen di\u011fer etmenlerdir. Bir davran\u0131\u015f\u0131 yaparken arkas\u0131nda olan d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygular bizim trafikteki davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 belirler. Kimi zaman \u2018Ba\u015fkalar\u0131 ne der?\u2019, \u2018Di\u011ferleri neler yap\u0131yor? Onlar yap\u0131yorsa ben de yapabilirim.\u2019 ve \u2018Bunu ger\u00e7ekten yapabilir miyim?\u2019 gibi d\u00fc\u015f\u00fcnceler niyet ve isteklerimizi, niyet ve isteklerimiz de davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 etkiler. Davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z da trafik g\u00fcvenli\u011fini etkiler.<\/p>\n Peki teknolojinin trafik g\u00fcvenli\u011findeki \u00f6nemi nedir? Ara\u00e7 \u00f6zellikleri ve yol ortam\u0131n\u0131n olduk\u00e7a \u00f6nemli oldu\u011funu biliyoruz. Arac\u0131n bize sunduklar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli ki ileride otomasyon i\u00e7eren ara\u00e7lar\u0131n daha s\u0131k kullan\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Belki arabam\u0131z kendi kendini bir yere ula\u015ft\u0131r\u0131rken elimizde kahvemizle kitap okudu\u011fumuz g\u00fcnler gelebilir. Ancak bu noktada, her zaman bu tasar\u0131mlar\u0131n insan eliyle yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hata pay\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekmektedir.<\/p>\n Nereye gidiyoruz? <\/strong><\/p>\n Biz s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ya da yayalar sadece bir yerden bir yere gitmeyi ama\u00e7larken asl\u0131nda yol a\u00e7abilece\u011fimiz olas\u0131l\u0131klar\u0131 ve riskleri hesaplam\u0131yoruz. \u2018Nereye gidiyoruz?\u2019 bunun derdinde oluyoruz.<\/strong> \u2018Bug\u00fcn birine \u00e7arp\u0131p ailesine bir travma ya\u015fataca\u011f\u0131m!\u2019 ya da \u2018Bug\u00fcn bir araba \u00e7arpabilir bana!\u2019 diyerek \u00e7\u0131km\u0131yoruz evden. \u2018Bug\u00fcn Ahmet ile yeme\u011fe gidece\u011fim, saat 19.00\u2019a yeti\u015fmem laz\u0131m!\u2019 diyerek evden \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Bu da t\u00fcm amac\u0131m\u0131z\u0131 sadece \u2018ula\u015fmak\u2019 yaparken nas\u0131l ve neye ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz. Sadece \u2018yeti\u015fmek ve ula\u015fmak\u2019 gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir ama\u00e7tan \u2018kaza ve \u00f6l\u00fcmleri azaltmak\u2019 gibi b\u00fcy\u00fck resimde daha anlaml\u0131 bir amaca \u00e7evirebiliriz.<\/p>\n Toplumsal olarak ve bireysel olarak neler yapabiliriz?<\/strong><\/p>\n Bireysel e\u011fitimlerden ziyade s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve halka a\u00e7\u0131k e\u011fitimler, seminerler ve fark\u0131ndal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yaparak toplumun trafik bilgisi muhakkak art\u0131r\u0131lmal\u0131. S\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn ihlali ve riskli davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n tespiti ve cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131nda yasal uygulamalar ve denetim art\u0131r\u0131lmal\u0131. M\u00fchendislik kapsam\u0131nda ara\u00e7 g\u00fcvenli\u011fi ve kalitesinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7evre ve altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na verilen \u00f6nem art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylelikle ara\u00e7 i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 trafik i\u00e7in g\u00fcvenli olacakt\u0131r. Kazalarla ilgili ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131p olas\u0131l\u0131klar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 ve bunlara g\u00f6re \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin belirli zaman aral\u0131klar\u0131nda s\u00fcr\u00fcc\u00fc olmaya olan uygunluklar\u0131 denetlenmelidir.<\/p>\n Bireysel olarak ise ula\u015f\u0131m\u0131n nereye oldu\u011fundan daha \u00e7ok nas\u0131l oldu\u011fuyla da ilgilenmeye ba\u015flamal\u0131, bunun ciddiyetinin fark\u0131nda olmal\u0131y\u0131z. Kimse kaza yapmak ve kazada yaralanmak i\u00e7in yola \u00e7\u0131kmaz. Dikkatli, bilgili ve de sorumlu s\u00fcr\u00fcc\u00fcler olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n \u00dclkemizde hatta d\u00fcnyada g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik sistemi yaratmak i\u00e7in <\/strong>t\u00fcm bu ko\u015ful ve senaryolar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutarak bireysel ve toplumsal olarak fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z ve gerekirse bu konuda medyay\u0131 da etkin bir \u015fekilde kullanmal\u0131y\u0131z. \u00d6l\u00fcmler hep trajiktir ancak ger\u00e7ekten bo\u015fu bo\u015funa \u00f6len insanlar i\u00e7in \u2018kader\u2019 diyerek ge\u00e7mekten ba\u015fka \u00e7ok \u015fey yapabiliriz.<\/p>\n Kazada ailemizden birini kaybetmeden bunun ne kadar ac\u0131 bir deneyim oldu\u011funu asla bilemeyece\u011fiz ama \u015fu an hayal edebilir ve bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebiliriz. Kendi sorumluluklar\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131p g\u00fcvenli bir ula\u015f\u0131m\u0131 ama\u00e7layabilir ve sevdiklerimizi, ba\u015fka birinin sevdiklerini kaybetmelerine neden olmay\u0131z. Ate\u015f d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yeri yakmadan daha ate\u015f bile yanmadan hatta belki de ate\u015f d\u00fc\u015fmeden hayatlar kurtarabiliriz. Her \u015fey bizim elimizde!<\/strong><\/p>\n Bet\u00fcl TEK\u0130N – <\/strong>DAHA G\u00dcVENL\u0130 B\u0130R TRAF\u0130K ORTAMI \u0130\u00c7\u0130N EL ELE<\/strong><\/em><\/p>\n G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z trafik kurallar, i\u015faretleri ve \u0131\u015f\u0131klar\u0131 yaylar ve s\u00fcr\u00fcc\u00fcler olarak \u00e7ok fazla ciddiye alm\u0131yoruz. Halbuki yaya ve s\u00fcr\u00fcc\u00fcler olarak hepimiz birer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131y\u0131z. G\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131zda s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z trafik kurallar\u0131n\u0131n ve i\u015faretlerin \u00f6nemi basit gibi g\u00f6r\u00fcnse de asl\u0131nda sadece s\u00fcr\u00fcc\u00fcler i\u00e7in de\u011fil t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in kurallar\u0131n ve i\u015faretlerin \u00f6nemli ve g\u00fcvenli olmas\u0131n\u0131n bir\u00e7ok nedeni vard\u0131r. Herkes s\u00fcr\u00fcc\u00fc olmasa da en nihayetinde birer yayad\u0131r. Trafik kurallar\u0131n\u0131n ve i\u015faretlerinin kilit \u00f6nemi, g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Yolda zarar verebilecek ve s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri ve yayalar\u0131 riske atabilecek bir\u00e7ok engel ve tehlike var. Trafik kurallar\u0131 ve g\u00fcvenlik i\u015faretleri bu riski azaltmaya ve kaza olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 azaltmaya yard\u0131mc\u0131 olur. H\u0131z s\u0131n\u0131r\u0131 i\u015faretleri, dur i\u015faretleri ve yol i\u015faretleri gibi \u015feyler, trafi\u011fin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve seyahat etti\u011fi h\u0131z\u0131 kontrol ederek kazalar\u0131n \u00f6nlenmesine yard\u0131mc\u0131 olur. Trafik g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ve yayalar i\u00e7in seyahat etmeyi \u00e7ok daha kolay ve daha az stresli hale getirir. Geli\u015fen teknoloji ile yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in trafi\u011fi daha g\u00fcvenli hale getirmek \u00e7ok daha m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. D\u00fcnya genelinde \u201cS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Ula\u015f\u0131m: Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve G\u00fcvenli Hareketlilik\u201d konusu ile \u00fclkenin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 geni\u015f bir etkinlik d\u00fczenlenmektedir. Avrupa Komisyonu’nun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kentsel hareketlilik konusunda fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturarak aktif hareketlilik, toplu ta\u015f\u0131ma ve di\u011fer temiz ve ak\u0131ll\u0131 ula\u015f\u0131m \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini destekleyen davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fini te\u015fvik etmesi ama\u00e7lan\u0131yor. T\u00fcrkiye de bu etkinli\u011fe kat\u0131l\u0131m g\u00f6stermektedir. Buradaki ama\u00e7 daha g\u00fcvenli ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir trafik ortam\u0131 olu\u015fturmak. Teknolojinin \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fcnyam\u0131zda trafikte de teknolojinin faydalar\u0131 ve kolayl\u0131klar\u0131 kullan\u0131lmaktad\u0131r. Mobil uygulamalar ile trafik yo\u011funlu\u011funu \u00f6\u011frenme, daha kestirme yol haritas\u0131 \u00e7\u0131kartma, bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri i\u00e7in bisiklet yollar\u0131n\u0131 mobil uygulamalardan takip etmek gibi \u00f6rnekler g\u00f6sterilebilir. Ayn\u0131 \u015fekilde trafik polisleri de denetimlerine mobil olarak devam etmektedir.<\/p>\n Yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak bir\u00e7ok grup tehlike i\u00e7erisinde olabilir. Motor s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri, bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131, yayalar bunlara \u00f6rnek olabilir. Yayalar savunmas\u0131z olarak trafikte yer almalar\u0131, motor kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n bir s\u00fcr\u00fcc\u00fc aday\u0131 ve yol kullan\u0131c\u0131 olarak \u00e7ok ciddiye al\u0131nmamas\u0131 ve bisiklet s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri i\u00e7in de yeterli bisiklet yollar\u0131 olmamas\u0131 da bu grupta yer alan savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lard\u0131r. Ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi trafik seyrinde di\u011fer yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na g\u00f6re daha savunmas\u0131z halde bulunan bur gruplar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatta kar\u015f\u0131la\u015fabilecekleri engeller daha fazla olabiliyor. Savunmas\u0131z ve tehlikeli yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na yenilerinin eklenmesi de \u00e7ok muhtemeldir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ok\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z scooterlar kontrols\u00fcz bir \u015fekilde trafikte yer almaya ba\u015flad\u0131. Bu kullan\u0131c\u0131lar kasks\u0131z, koruma ekipman\u0131 olmadan bir anda \u00f6n\u00fcn\u00fcze \u00e7\u0131kabiliyor. Bir anda \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kmas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz kazalara sebep olabilir. Scooter s\u00fcr\u00fcc\u00fclerinin herhangi bir e\u011fitim almadan ve kulland\u0131klar\u0131 ara\u00e7lar\u0131n \u00fczerinde sinyalleri bulunmadan trafi\u011fe kar\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Bu s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin de yak\u0131n bir zamanda \u2018\u2019savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131\u2019\u2019 kategorisine girece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n S\u00fcr\u00fcc\u00fc davran\u0131\u015f\u0131, bir motorlu ta\u015f\u0131t\u0131 kullan\u0131rken bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi kas\u0131tl\u0131 ve kas\u0131ts\u0131z \u00f6zelliklerin ve eylemlerin tan\u0131m\u0131d\u0131r. Ya\u015f, deneyim, cinsiyet, tutum, duygular, yorgunluk, uyu\u015fukluk, s\u00fcr\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131 vb. gibi bir s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn davran\u0131\u015f\u0131na katk\u0131da bulunabilecek veya bunlar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilecek bir\u00e7ok fakt\u00f6r vard\u0131r. Ara\u00e7 kullan\u0131rken pek \u00e7ok fakt\u00f6r\u00fcn \u00f6nemli etkisi oldu\u011fu a\u015fikard\u0131r ama bence birka\u00e7\u0131 var ki onlar trafik an\u0131nda \u00e7ok daha bask\u0131n olmaktad\u0131r. S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin kazand\u0131\u011f\u0131 deneyimler ara\u00e7 s\u00fcrme \u015fekillerini, trafikte olabilecek tehlikeleri erkenden fark etmelerini, ileriye d\u00f6n\u00fck kararlar alabilmelerini ve kar\u0131\u015f\u0131lacaklar\u0131 tehlikelerde daha deneyimli bir tutum sergilemelerini sa\u011flamaktad\u0131r. Acemi olan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler ara\u00e7 s\u00fcrerken sadece \u00f6n\u00fcndeki araca bakarak dar bir g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile ara\u00e7 kullan\u0131rken, deneyimli s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin yola bakarak daha geni\u015f perspektifte ara\u00e7 kulland\u0131klar\u0131 fark edilmi\u015ftir. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler deneyim kazand\u0131k\u00e7a daha g\u00fcvenli bir s\u00fcr\u00fc\u015f tarz\u0131 sergilemektedirler. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler, y\u0131llar ge\u00e7tik\u00e7e direksiyon ba\u015f\u0131nda daha rahat olma e\u011filimindedir. Ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kontrol ederken \u00e7oklu g\u00f6rev yetenekleri konusunda daha emin hale gelirler. Buna ek olarak ya\u015f da \u00f6nemli bir etkendir. Gen\u00e7 ya\u015fta olan s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin risk alma seviyesi daha fazlad\u0131r. Bu da trafikte kontrols\u00fcz sollamalara ve h\u0131zlara sebep vermektedir. Bu davran\u0131\u015flar trafikte geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan kazalara ve \u00f6l\u00fcmlere sebep olabilir.<\/p>\n Trafikte daha refah bir s\u00fcr\u00fc\u015f olu\u015fturmak ve yol kullanmak elimizde. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmekte hem bireysel olarak hem de genel yap\u0131las\u0131 gerek ad\u0131mlar vard\u0131r. Genel olarak devlet y\u00f6neticilerin denetleme yapmas\u0131, daha kat\u0131 kurallar koymas\u0131, bisiklet yollar\u0131n\u0131 ve yaya yollar\u0131n\u0131 geni\u015fletip artt\u0131rmas\u0131, hasar g\u00f6ren ve y\u0131pranan yollar\u0131n tadilat edilmesi, bariyerlerin daha da g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve h\u0131z limitleri koyulmas\u0131 devlet y\u00f6neticilerinin alaca\u011f\u0131 birka\u00e7 \u00f6nlemlerdir. Birey olarak da ister yaya olal\u0131m ister s\u00fcr\u00fcc\u00fc olal\u0131m her zaman kurallara s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya uymal\u0131y\u0131z. Kontrols\u00fcz ve yersiz h\u0131zlar yapmamal\u0131y\u0131z. Ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak d\u00fczenli motor kontrollerin yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bak\u0131mlar\u0131n\u0131n aksat\u0131lmamas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir. Kazalar sadece insan fakt\u00f6rl\u00fc de\u011fil ara\u00e7 fakt\u00f6rl\u00fcde olabilmektedir. Y\u0131ll\u0131k bak\u0131m\u0131n\u0131n kontrol\u00fc de bireylerin sorumlulu\u011fundad\u0131r. T\u00fcm bunlar bir yol kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n bireysel olarak yapmas\u0131 gereken sorumluluklar ve \u00f6nlemlerdir. Her birey ilk olarak kendisinden ba\u015flayarak kurallara riayet etmeli. Amac\u0131m\u0131z her bir yol kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n trafikte daha g\u00fcvenli ve daha s\u00fcrd\u00fcrebilir seyahat etmesini sa\u011flamakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma, denetim ve y\u0131llara g\u00f6re planlar yer almaktad\u0131r. Trafikteki \u00f6l\u00fcm ve kaza say\u0131s\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Bunu ama\u00e7layan y\u0131ll\u0131k planlara g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fmalar da y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Ancak bu kurallara ek olarak bireylerin bilin\u00e7lenmesi ve bunun fark\u0131nda olarak seyahat etmesi ama\u00e7lanmakt\u0131r. Bizim gayemiz \u00f6\u011frendiklerimizi biraz da olsa sizler ile payla\u015fmakt\u0131r. Ve buna ek olarak da yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 olan t\u00fcm insanlar\u0131n biraz daha bilin\u00e7lenebilmesinde katk\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Her birimiz birer yol kullan\u0131c\u0131s\u0131y\u0131z ve yollar\u0131m\u0131z\u0131 daha g\u00fcvenli hale getirebilmek bizlerin elinde. Var m\u0131s\u0131n\u0131z daha g\u00fcvenli bir trafik ortam\u0131 olu\u015fturmaya?<\/p>\n Ceren MISIR – KALDIRIMSAL PROBLEMLER<\/strong><\/em><\/p>\n Bug\u00fcnk\u00fc yaz\u0131mda trafik g\u00fcvenli\u011fi hakk\u0131nda konu\u015faca\u011f\u0131z. Trafik g\u00fcvenli\u011fi nedir, neden \u00f6nemlidir, bizler neler yapabiliriz gibi sorulara cevap verebilmeyi umuyorum. \u015eimdiden keyifli okumalar diliyorum siz sevgili okurlar\u0131ma.<\/p>\n Sa\u011f koltuk m\u00fcdavimi ve kald\u0131r\u0131mlar krali\u00e7esi olarak yayalar\u0131n k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine konu\u015farak ba\u015flayal\u0131m istedim. Evden d\u0131\u015far\u0131 ad\u0131m atar atmaz arabalar i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Mesela bizim binadan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz otoparka giri\u015f yapm\u0131\u015f oluyorum. Arabalar\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7erek siteden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kabiliyorum sadece. Siteden \u00e7\u0131k\u0131nca direkt kald\u0131r\u0131ma ayak bas\u0131yorum. Sonras\u0131nda da trafik lambalar\u0131, dur i\u015faretleri, yaya ge\u00e7itleri vs\u2026 Her \u015fey sizin de deneyimledi\u011finiz gibi anlayaca\u011f\u0131n\u0131z. Yani arabalar i\u00e7in yarat\u0131lm\u0131\u015f bir d\u00fcnya\u2026 Bisiklet kullan\u0131c\u0131s\u0131 olsam gidebilece\u011fim bana \u00f6zel ve g\u00fcvenlikli bir yol yok. Ki benim oturdu\u011fum b\u00f6lge yo\u011funlu\u011fu olan eski bir b\u00f6lge de\u011fil. E\u011fer \u00f6yle bir b\u00f6lgede ya\u015f\u0131yorsan\u0131z muhtemelen kald\u0131r\u0131m\u0131n\u0131z tek baca\u011f\u0131n\u0131z\u0131n s\u0131\u011faca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir. \u0130stanbul\u2019un kadim il\u00e7esi Fatih\u2019te bunu deneyimleme f\u0131rsat\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131m ne yaz\u0131k ki.<\/p>\n Herhangi bir koruma giysimiz olmadan arabalar\u0131n aras\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Ufak temaslarda bile v\u00fccudumuzda zedelenmelere, \u00e7atlaklara, hatta belki k\u0131r\u0131klara sebebiyet verecek g\u00fc\u00e7te olan arabalar\u2026 Hatta duran arabalar bile zarar verebilmekte. \u00d6rne\u011fin \u00e7ok taze ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bir olaydan bahsedeyim size. \u0130kinci s\u0131raya park eden arabay\u0131 son saniye fark eden bir motorsiklet kullan\u0131c\u0131s\u0131, h\u0131zl\u0131 yol almas\u0131n\u0131n da etkisiyle, manevra yaparken yere d\u00fc\u015ft\u00fc ve metrelerce s\u00fcr\u00fcklendi. Bu \u00f6rnekte kask\u0131 tak\u0131l\u0131, koruma giysileri olan bir motorsiklet kullan\u0131c\u0131s\u0131ndan bahsediyorum ancak ilerleyen dakikalarda ambulans\u0131n geldi\u011fine de \u015fahit oldum. Tabii amac\u0131m sizi korkutmak de\u011fil. Korunakl\u0131 b\u00f6lgemizden \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyayla ilgili fark\u0131ndal\u0131k yaratmak istiyorum sadece.<\/p>\n Peki neler yapabiliriz? \u00d6ncelikle kald\u0131r\u0131m kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak ilk yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u015fey di\u011ferlerinin fark\u0131nda olmakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n, scooterlar\u0131n ya da yan\u0131m\u0131zdan h\u0131zla ge\u00e7en arabalar\u0131n\u2026 Hatta ayn\u0131 kald\u0131r\u0131m\u0131 payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yayalar\u0131n bile\u2026 Tabii ki sadece biz yayalarda fark\u0131ndal\u0131k yaratmak yetmez. Aran\u0131zda ehliyet sahibi olanlar oldu\u011funa eminim. Sizlerin de biz k\u0131r\u0131lganlar tayfas\u0131n\u0131n fark\u0131nda olman\u0131z ve gerekli noktalarda pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapman\u0131z gerekir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Sizin be\u015f dakikada gidece\u011finiz yerlere bizler yar\u0131m saat kadar y\u00fcr\u00fcmek durumunda kal\u0131yoruz genelde. Bu sebeple yaya ge\u00e7itlerinde yol verirken bunlar\u0131 da akl\u0131n\u0131zda bulundurmal\u0131s\u0131n\u0131z. Aram\u0131zda yava\u015f y\u00fcr\u00fcyenler elbette ki olacakt\u0131r.<\/p>\n Sadece bize mi d\u00fc\u015f\u00fcyor g\u00f6rev peki? Elbette ki hay\u0131r. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 benim g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm insan kaynakl\u0131 hatalar\u0131 s\u0131f\u0131ra indirmek y\u00f6n\u00fcndedir. Bu sebeple yayalar ile ara\u00e7lar\u0131n etkile\u015fimini azaltmak gerekti\u011fi inanc\u0131nday\u0131m. Bu sebeple de arabalar\u0131n gidece\u011fi yollar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yeralt\u0131na g\u00f6nderme ve biz yayalar i\u00e7in yemye\u015fil ve korunakl\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f g\u00fczergahlar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmekteyim. Aran\u0131zda yetkili kimseler varsa bu fikrime gerekli de\u011feri verece\u011fine eminim. Bahsetti\u011fim bu proje 2180 y\u0131l\u0131ndan kopup gelmi\u015f gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor olabilir ancak k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6lgelerde (\u00f6rn. \u00fcniversite kamp\u00fcsleri) uygulanabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Hadi bakal\u0131m, bundan sonras\u0131 sizde.<\/p>\n Son bir konuya de\u011finip bana ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z vakit i\u00e7in te\u015fekk\u00fcrlerimi sunaca\u011f\u0131m. Biz burada yayalar\u0131 konu\u015furken herkesin e\u015fit \u015fartlarda oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. Yani engelli bireylerden, tekerlikli sandalye kullan\u0131c\u0131lar\u0131ndan ya da bebek arabas\u0131 sahiplerinden bahsetmedik. Ne kadar zorluk ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 tahmin etmek, empati yapmak neredeyse imkans\u0131z bizim i\u00e7in. Tekerlikli sandalyeye oturup Ankara turuna \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsak belki bir nebze anlam\u0131\u015f oluruz. Burada bence yine i\u015f yetkililere d\u00fc\u015f\u00fcyor. Aynen dedi\u011fim gibi atlay\u0131n bir tekerlekli sandalyeye ya da ba\u011flay\u0131n g\u00f6zlerinizi veya al\u0131n elinize bir bebek arabas\u0131n\u0131 ve turlamaya ba\u015flay\u0131n. Eksikliklerin tespitini ancak bu \u015fekilde fark etmi\u015f oluruz. Daha iyi bir yol kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in aram\u0131zdaki uyumu sa\u011flamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Buralara kadar okumaya devam eden sevgili okurlar\u0131m\u2026 Bir sonraki konuda g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere\u2026 Yolunuz a\u00e7\u0131k, kask\u0131n\u0131z\/emniyet kemeriniz tak\u0131l\u0131 olsun.<\/p>\n Ceyda YAVA\u015e -Trafikteyim Fakat G\u00fcvende Miyim?<\/strong><\/em><\/p>\n Hi\u00e7 s\u00fcr\u00fcc\u00fc koltu\u011funa oturdu\u011funuzda ya da yolda kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7erken ne kadar risk alt\u0131nda oldu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc? Trafikte yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her hareket, att\u0131\u011f\u0131m\u0131z her ad\u0131m asl\u0131nda bizim \u00f6l\u00fcmle ya\u015fam aras\u0131ndaki o \u00e7izgideki yolumuzu belirliyor. Bir \u015fey olmaz diyerek o \u0131\u015f\u0131k tam k\u0131rm\u0131z\u0131ya d\u00f6nerken gaza basmak, bir yere yeti\u015fmek ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n hayattan daha de\u011ferliymi\u015f gibi trafi\u011fin i\u00e7ine atlamak\u2026 Her g\u00fcn bu durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan ve bu u\u011furda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren y\u00fczlerce insan var. D\u00fcnyada her 24 saniyede 1 insan trafik kazas\u0131 nedeniyle hayat\u0131n\u0131 yitiriyor. \u00c7ok korkun\u00e7 de\u011fil mi? \u00d6zellikle yayalar, bisiklet ve motor s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri en riskli gruplar olarak g\u00f6r\u00fclmekte. Hepimiz hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir\u00e7ok an\u0131nda yaya olarak yer al\u0131yoruz, fakat bunun riskleri ve savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda pek de d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz. \u0130nsan fakt\u00f6r\u00fc yani asl\u0131nda ta kendimiz, trafik kazalar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli etmenlerinden birisi. \u00d6zellikle ne kadar sorumluluk sahibi ve yumu\u015fak ba\u015fl\u0131 oldu\u011fumuz trafik g\u00fcveli\u011fini etkileyen ba\u015fl\u0131ca ki\u015filik \u00f6zellikleri. Ara\u00e7 kullanmakta ne kadar kabiliyetliyiz, reflekslerimiz ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc? Dikkatimiz ne kadar h\u0131zl\u0131 da\u011f\u0131l\u0131yor, uykusuzken ara\u00e7 kullan\u0131yor muyuz? \u00d6rne\u011fin e\u011fer 6 saatten az uyuduysak yollara \u00e7\u0131kmayal\u0131m ki verdi\u011fimiz ve ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z hasar artmas\u0131n. Bu gibi fakt\u00f6rler belki uzaktan k\u00fc\u00e7\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcnebilse de trafik riskini, yani asl\u0131nda hayat\u0131m\u0131z\u0131 etkileyen \u00f6nemli fakt\u00f6rler.<\/p>\n Sadece biz de\u011fil \u00e7evremiz ve yollar da g\u00fcvenli\u011fimizi b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiliyor. T\u00fcrkiye\u2019deki h\u0131zl\u0131 \u015fehirle\u015fme de ne yaz\u0131k ki ula\u015f\u0131m a\u011flar\u0131yla istenilen \u00f6l\u00e7\u00fcde uyu\u015fmuyor. Yetersiz y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ve bisiklet yollar\u0131, bozuk yollar veya eksik trafik levhalar\u0131 kaza riskini art\u0131r\u0131yor. Peki nedir bu trafik g\u00fcvenli\u011fi neden bu kadar \u00f6nemli? \u00d6l\u00fcm ve a\u011f\u0131r yaralanmalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kullan\u0131lan y\u00f6ntem ve \u00f6nlemler trafik g\u00fcvenli\u011fini olu\u015fturuyor. Trafik \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 ya da alkoll\u00fcyken araba kullanman\u0131n yasak olmas\u0131 akla ilk gelebilecek \u00f6rnekler. \u00d6nemi de asl\u0131nda kendi i\u00e7inde sakl\u0131, \u2018\u2018g\u00fcvenlik\u2019\u2019 bizim ve \u00e7evremizdekilerin hayatta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Evimizi korumak i\u00e7in nas\u0131l kap\u0131m\u0131z\u0131 kilitliyorsak, kendimizi trafikte korumak i\u00e7in de g\u00fcvenilir bir ortama zemin haz\u0131rlamam\u0131z \u015fart. Ne kendimizin ne \u00e7evremizin can\u0131na risk olu\u015fturmayal\u0131m, olu\u015fturtmayal\u0131m. \u00dclkedeki ve d\u00fcnyadaki ko\u015fullar da buna g\u00f6re \u015fekillensin ki riski olabildi\u011fince d\u00fc\u015f\u00fcrelim. Hepimizin akl\u0131na geli\u015fmi\u015f \u00fclke denildi\u011finde ilk gelen \u00fclkelerden birisi olan Hollanda\u2019da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar mevcut. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir trafik g\u00fcvenli\u011fi ise kaza olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 en az indirmek i\u00e7in gerekli \u00e7evre ko\u015fullar\u0131n\u0131 ve sistemi olu\u015fturmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Anl\u0131yoruz ki kazalar trafik g\u00fcvenli\u011finin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131. \u00c7ok g\u00fcvenlik az kaza\u2026 T\u00fcrkiye de bu amac\u0131n sa\u011flanmas\u0131 do\u011frultusunda bakanl\u0131klar, \u00fcniversiteler, belediyeler gibi bir\u00e7ok kurulla birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fcyor. Geli\u015fmekte olan \u00fclkemiz i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6neme sahip bu konu \u00fcst\u00fcne t\u00fcm yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n da gereken \u00e7abay\u0131 g\u00f6stermesi kritik. Geli\u015fen teknolojiyle de birlikte asl\u0131nda \u00e7abalar\u0131m\u0131z daha kolay kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilir, \u015fartlar kolayla\u015fabilir. \u00d6rne\u011fin yayay\u0131 fark etti\u011finde frene basan ara\u00e7lar var, ne b\u00fcy\u00fck geli\u015fme de\u011fil mi? Fakat bu demek de\u011fil ki otomatik sisteme g\u00fcvenip bireysel katk\u0131m\u0131z\u0131 yok sayal\u0131m. Aksine, otomatikle\u015fmenin kolayl\u0131klar\u0131yla tembelle\u015fmeden, gerekli d\u00fczeyde teknolojinin imkanlar\u0131ndan faydalanarak g\u00fcvenli\u011fi art\u0131rabiliriz. Yani asl\u0131nda as\u0131l ama\u00e7, minimum risk ve minimum kaza. Yollar, ara\u00e7lar ve sistemlerin tasar\u0131m\u0131n\u0131 en etkili bi\u00e7imde sa\u011flay\u0131p bu ama\u00e7 yolunda ilerlemek m\u00fcmk\u00fcn. Herkes bireysel olarak gereken \u00f6nlemleri alsa mesela\u2026 Alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanmasa, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131kta ge\u00e7mese ya da trafikte telefonla konu\u015fmasa… Bu gibi fark\u0131ndal\u0131klarla \u00fcniversitelerde verilen e\u011fitimlerle, sosyal medyada yay\u0131nlanan kaza g\u00f6nderileriyle, s\u00fcr\u00fcc\u00fc kurslar\u0131 faaliyetlerle yarat\u0131labilir. Yani k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6nlemlerle b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar hayal de\u011fil. Bu fakt\u00f6rlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmamakla birlikte, devletin de gerekli yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 uygulamas\u0131 gerekiyor. Trafik cezalar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir senaryoda daha az riskle kar\u015f\u0131la\u015fabiliriz. Ayn\u0131 zamanda ehliyet sahiplerinin ve ehliyet hakk\u0131 kazanma sisteminin daha ak\u0131lc\u0131 ve verimli bir hale gelmesi \u015fart. Bili\u015fsel de\u011ferlendirmeler de yap\u0131l\u0131p, ehliyet sahiplerinin belirli aral\u0131klara denetlenmesi \u00f6rnek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olabilir. Birey ve devletin ortakla\u015fa hareket etti\u011fi bir senaryoyu hayal edelim. Bilin\u00e7li bireyler bilin\u00e7li politikalarla yeti\u015fir. Hem \u00fclkemizi hem d\u00fcnyam\u0131z\u0131 daha g\u00fcvenli bir yer haline getirebiliriz. Ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n k\u0131ymetinin fark\u0131nda olup, g\u00fcvenle kalal\u0131m!<\/p>\n \u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR – <\/strong>Bir \u00c7ift G\u00f6z Yeterli<\/strong><\/em><\/p>\n 2 Temmuz 2022. Saat 00.15.<\/p>\n Kocaeli\u2019de devrilen otomobil, 4 yaral\u0131.<\/p>\n Saat 08.00.<\/p>\n Mersin\u2019de nakliye kamyonu \u015farampole savruldu, 4 \u00f6l\u00fc.<\/p>\n Ayn\u0131 g\u00fcn, iki kaza. Bir yanda hayati tehlikesi olan 4 can, di\u011fer yanda hayat\u0131n\u0131 kaybeden 4 evlat, anne, baba, karde\u015f.<\/p>\n Peki, sorumlular kim? Yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan s\u00fcr\u00fcc\u00fcler mi, yoksa yetersiz verildi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen trafik e\u011fitimleri mi? Yol d\u00fczenleyicileri mi yoksa olacaklar\u0131 \u00f6n g\u00f6remeyen m\u00fchendisler mi?<\/p>\n Tehlikedeyiz. Yaya olarak, s\u00fcr\u00fcc\u00fc olarak, bisikletli ve motorsikletli olarak tehlikedeyiz.<\/p>\n Tehlikedeyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc yaya olarak savunmas\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor, \u201cne de olsa kar\u015f\u0131dan kar\u015f\u0131ya ge\u00e7mek i\u00e7in ad\u0131m atmaz, h\u0131zl\u0131 geldi\u011fimi g\u00f6r\u00fcyor\u201d veya \u201cyaya gecidinden biraz sonra da ge\u00e7se de olur\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n \u201cMotorsikletliler de aman ne \u00e7o\u011fald\u0131!\u201d<\/p>\n \u201cAralardan ge\u00e7meseler ne olacak sanki!\u201d<\/p>\n \u201c\u00c7ok h\u0131zl\u0131 ve dikkatsizler, her yerden \u00e7\u0131k\u0131yorlar.\u201d<\/p>\n \u201cH\u0131z yapaca\u011f\u0131m tabii ben bu arabaya o kadar para verdim.\u201d<\/p>\n \u201c D\u00f6rt saatlik yolu iki saate gidiyorum benim zaman\u0131m k\u0131ymetli.\u201d<\/p>\n Zaman\u0131m\u0131z k\u0131ymetli, can\u0131m\u0131z de\u011fil! Zaman\u0131m\u0131z az, i\u015fimiz \u00e7ok ama yorgunlu\u011fumuzu g\u00f6z ard\u0131 ediyoruz.<\/p>\n I\u015fte! Yorgunluk. Neye neden oldu\u011fu a\u015fikar. As\u0131l trafikte g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in nelerin yorgunlu\u011fa neden oldu\u011funu anlamal\u0131y\u0131z. Laurance Hartley 2004 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan bir makalesinde yorgunluk nedenleri olarak ula\u015f\u0131m end\u00fcstrisinde uzun \u00e7al\u0131\u015fma saatlerini, uzun yolculuklar\u0131, uluslararas\u0131 artan ekonomik faaliyetleri, globalle\u015fmeyi, tam zaman\u0131nda teslimat \u015fartlar\u0131n\u0131, yak\u0131t fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f y\u00fcz\u00fcnden s\u00fcr\u00fcc\u00fclerin yak\u0131t\u0131 \u00f6demek i\u00e7in daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalmas\u0131n\u0131 ve ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcndeki rekabetleri ele al\u0131yor. Bu nedenler s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri uykusuz kalmaya s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor ve bu durum da ne yaz\u0131k ki kazalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n Trafik g\u00fcvenli\u011fi \u00f6nemli \u00e7\u00fcnk\u00fc yoldayken bir\u00e7ok hayat tehlikede. Yorgunluktan kapanan bir \u00e7ift g\u00f6z kaza i\u00e7in yeterli. Daha g\u00fcvenilir ula\u015f\u0131m sa\u011flamak i\u00e7in, g\u00f6rmek ve g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmak i\u00e7in, kazalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, herkes i\u00e7in trafik g\u00fcvenli\u011fi gerekli.<\/p>\n Otobanlarda farketmi\u015fizdir. S\u0131k s\u0131k \u201cUykusuz ara\u00e7 kullanmay\u0131n!\u201d uyar\u0131c\u0131 levhalar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Bir\u00e7ok mola istasyonlari bizi mola vermeye, kahve i\u00e7meye, gerekirse k\u0131sa uykulara te\u015fvik eder. Yol d\u00fczenlemeleri bu kapsamda bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda dinlenmeye te\u015fvik edici olsa da nedir bizi yorgun ara\u00e7 kullanmaya s\u00fcr\u00fckleyen? Uykusuzlu\u011fa direnirken \u00f6ne d\u00fc\u015fen ba\u015f\u0131n, yas tutan bir annenin, baban\u0131n ya da evlad\u0131n g\u00f6z ya\u015f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine neden olabilece\u011fini \u00f6n g\u00f6remiyor muyuz yoksa?<\/p>\n Ajzen\u2019in Planl\u0131 Davran\u0131\u015f Teorisine g\u00f6re bir davran\u0131\u015f\u0131 niyet belirler. Bireyin tutumlar\u0131, \u00f6znel kurallar ve davran\u0131\u015f \u00fczerinde alg\u0131lanan kontrol bu niyeti etkileyen fakt\u00f6rlerdendir. E\u011fer biz bireylerin yorgunluklar\u0131n\u0131n trafik g\u00fcvenli\u011fine etkisi hakk\u0131ndaki tutumlar\u0131n\u0131 trafik g\u00fcvenli\u011fi lehine \u00e7evirebilirsek bu i\u015fi ba\u015farabiliriz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bunu James Prochaska ve Carlo Diclemente\u2019nin Transteoretik Modeli ile de ba\u015farabiliriz. Bu model bireyin yorgunken araba kullanma davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 be\u015f a\u015famayla de\u011fi\u015ftirmeyi hedefliyor. Bu a\u015famalar: d\u00fc\u015f\u00fcnmeme, d\u00fc\u015f\u00fcnme\/niyet, haz\u0131rl\u0131k, hareket\/eylem, ve devam ettirme. Neyi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131nda olmal\u0131, ona g\u00f6re bir eylem plan\u0131na ba\u015flay\u0131p bunu devam ettirmek i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermeliyiz.<\/p>\n \u201c\u00c7ok uykum var ama zaten iki saate oraday\u0131m, biraz daha dayanmal\u0131y\u0131m.\u201d dan \u00e7\u0131k\u0131p \u201cUykum geldi, baya yoruldum. \u00d6nce k\u0131sa bir uyuyup enerjimi toplayay\u0131m ondan sonra yola devam etmeliyim.\u201d diyebilmeliyiz.<\/p>\n Bir \u00e7ift g\u00f6z yeterli! G\u00f6rmek i\u00e7in, g\u00fcvenli\u011fimiz i\u00e7in. Bayramda sevdiklerimizle beraber olabilmek i\u00e7in, onlara kucak dolusu sar\u0131labilmek i\u00e7in\u2026<\/p>\n Yirmi dakikal\u0131k k\u0131sa bir uyku bizi sevdiklerimize kavu\u015ftursun. Yolumuz g\u00fcvenli, g\u00f6zlerimiz a\u00e7\u0131k olsun!<\/p>\n \u0130S\u0130MS\u0130Z YAZAR – TRAF\u0130K: Ya\u015famla \u00d6l\u00fcm Aras\u0131ndaki \u0130nce \u00c7izgi <\/strong><\/em><\/p>\n Geli\u015fen teknolojiler, daha bireysel bir d\u00fcnya ve artan n\u00fcfus ile beraber trafik git gide hayat\u0131m\u0131zda daha fazla \u00f6nem kazanmaya ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc artan bir n\u00fcfus demek daha yo\u011fun bir trafik, daha yo\u011fun bir trafik ise daha y\u00fcksek kaza riski demektir. Her y\u0131l binlerce insan trafik kazas\u0131nda yaralan\u0131yor, sakatlan\u0131yor veya \u00f6l\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin \u00fclkemizde sadece 2022 Mart ay\u0131nda 37.327 adet trafik kazas\u0131 ya\u015fand\u0131 (Trafik \u0130statistik B\u00fclteni, 2022). \u0130\u015fte bu y\u00fczden trafik hakk\u0131nda daha fazla \u015fey \u00f6\u011frenmeli, bilin\u00e7lenmeli ve harekete ge\u00e7meliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc ufac\u0131k bir hata bile ciddi can ve mal kay\u0131plar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda trafik kazalar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm sebebi oranlar\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla y\u00fckselece\u011fini \u00f6n g\u00f6r\u00fcyor. Bu sebeple yayalara, s\u00fcr\u00fcc\u00fclere ve kurumlara olduk\u00e7a i\u015f d\u00fc\u015f\u00fcyor. Bazen ne kadar kural konulursa konsun, insanlar ona uymad\u0131k\u00e7a ve cezalardan ka\u00e7man\u0131n yolunu bulduk\u00e7a kurallar etkisini kaybediyor. Trafik kazalar\u0131n\u0131n sebepleri bazen yol, hava gibi \u00e7evre fakt\u00f6rleri olurken bazen de tamamen insan hatas\u0131ndan kaynakl\u0131 oluyor. \u0130nsan hatalar\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebepleri ise alkoll\u00fc ara\u00e7 kullanmak, yorgunluk, uykusuzluk, h\u0131z ve \u00f6fke kontrols\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc, ara\u00e7 kontrol\u00fcn\u00fc kaybetmek olabiliyor. Bu sebeplerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek i\u00e7in de daha fazla harekete ge\u00e7mek ve \u00f6nlem almak gerekiyor. S\u00fcr\u00fcc\u00fcler h\u0131z s\u0131n\u0131rlar\u0131, alkol kullan\u0131m\u0131, \u00e7ocuk koltu\u011funun \u00f6nemi, ara\u00e7 kullan\u0131rken telefonla u\u011fra\u015fman\u0131n riski hakk\u0131nda daha fazla bilin\u00e7lendirilmeli ve yeni uygulamalar d\u00fczenlenmelidir. \u00c7o\u011fu s\u00fcr\u00fcc\u00fc trafik ak\u0131\u015f\u0131ndaki kurallara h\u00e2kim olsa da ara\u00e7 i\u00e7erisindeki emniyet kemeri gibi ara\u00e7 gere\u00e7lerin hayat kurtarmadaki \u00f6nemimi bazen unutabiliyor. Kazalar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek i\u00e7in ise \u00f6ncelikle kazalar\u0131n nedenlerini belirlemek ve sonras\u0131nda var olan bu sorunlara \u00e7\u00f6z\u00fcm aramak gerekir. Bu \u00e7\u00f6z\u00fcmler de bazen var olan yasalar\u0131 ve kurallar\u0131 de\u011fi\u015ftirmekle bazen de yeni sistem ve kurallar getirilerek olur. Bu ba\u011flamda yard\u0131mc\u0131 olacak karayolu g\u00fcvenli\u011fi ve strateji planlamalar\u0131 olduk\u00e7a \u00f6nemlidir (Karayolu Trafik G\u00fcvenli\u011fi Eylem Plan\u0131, 2021).<\/p>\n D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn verilerine g\u00f6re \u00f6zellikle d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde yaya, engelli, bisikletli gibi savunmas\u0131z yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 \u00f6l\u00fcm ve yaralanma riskleri ba\u015fta olan gruptalar (WHO, 2014). \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6zellikle bu \u00fclkelerde yollar trafik g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flayacak geli\u015fmi\u015f bir altyap\u0131ya sahip de\u011fil. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik trafik g\u00fcvenli\u011fi, \u00e7evre ko\u015fullar\u0131nda da d\u00fczenleme yaparak kaza ihtimalini s\u0131n\u0131rland\u0131ran bir trafik sistemi olu\u015fturmakt\u0131r. Tabi ki bu ba\u011flamda ger\u00e7ekten ba\u015far\u0131l\u0131 \u00fclkeler de var. \u00d6rne\u011fin Hollanda bu konuyu art\u0131k ya\u015fam felsefesi haline getirmi\u015f durumda. Karayolu d\u00fczenlemelerini yapmak, tasar\u0131m ve teknolojiler ile ara\u00e7larda insanlar\u0131n kaza yapabilme oranlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmek gibi misyonlar ediniyor. Hali haz\u0131rdaki trafik g\u00fcvenli\u011fi sistemleri prensipler \u00fczerine kurulu. Hollanda\u2019n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u0130sve\u00e7, Fransa, Viyana ve \u0130ngiltere de trafik g\u00fcvenli\u011fi konusunda \u00e7e\u015fitli stratejiler ile \u00f6nemli yollar kat etmi\u015flerdir. Bence en g\u00fczel uygulama \u00f6rneklerinden baz\u0131lar\u0131 da Viyana\u2019dan. \u00d6rne\u011fin, uyar\u0131 i\u015faretlerini ve levhalar\u0131 tahmin edilebilir, birbiriyle uyumlu ve dikkat \u00e7ekecek \u015fekilde haz\u0131rlamak ve yerle\u015ftirmek; yaya, engelli ve ya\u015fl\u0131lar\u0131n yol kenar\u0131 ve kald\u0131r\u0131mlarda ge\u00e7i\u015flerini engelleyecek durumlar\u0131 yasaklamak uygulamalar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131.<\/p>\n Trafik g\u00fcvenli\u011fi dendi\u011finde \u00e7o\u011funlukla arabalar ve araba s\u00fcr\u00fcc\u00fcleri gelir ancak trafik ayn\u0131 zamanda yayalara, motosikletlilere, bisikletlilere de aittir. Bu gruplar trafik ak\u0131\u015f\u0131nda arabalara g\u00f6re daha savunmas\u0131z olduklar\u0131ndan tehlikedeler. \u00d6zellikle bu kesimler i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 da yol g\u00fcvenli\u011fi ve \u00e7evre d\u00fczenlemeleri de sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Yayalar trafik g\u00fcvenli\u011fi, levhalar ve yol kullan\u0131m\u0131 hakk\u0131nda e\u011fitimler ve yay\u0131nlar yap\u0131larak bilin\u00e7lendirilmelidir. Di\u011fer yandan motosiklet ve bisiklet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 da h\u0131z kontrolleri, kask kullan\u0131mlar\u0131 hakk\u0131nda bilin\u00e7lendirilmeliler. Bir di\u011fer konu da bisiklet, motosiklet ve ak\u00fcl\u00fc ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n en b\u00fcy\u00fck problemleri haline gelmi\u015f trafikte fark edilmeme durumudur. Di\u011fer s\u00fcr\u00fcc\u00fcler bu gruplar\u0131 seyir halinde fark etmiyor ve di\u011fer ara\u00e7lar\u0131n aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rabiliyorlar. Bu sebeple ehliyet alacak olan s\u00fcr\u00fcc\u00fc adaylar\u0131na bu konu \u00fczerinde daha fazla e\u011fitim vermek kazalar\u0131 \u00f6nleyici olabilir.<\/p>\n Elbette bu kadar \u00f6nemli bir konuda \u00fclkemizde yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar ve y\u00fcr\u00fct\u00fclen projeler var. Ancak maalesef biz baz\u0131lar\u0131ndan hi\u00e7 haberdar bile de\u011filiz. \u00d6rne\u011fin \u00fclkemizde her y\u0131l 1-7 May\u0131s g\u00fcnleri aras\u0131 Karayolu G\u00fcvenli\u011fi ve Trafik Haftas\u0131 olarak kutlan\u0131yor fakat bir \u00e7o\u011fumuz bilmiyoruz bile. \u00d6zellikle bu haftalarda fark\u0131ndal\u0131k artt\u0131rmak ad\u0131na \u00e7e\u015fitli bilgilendirici programlar veya yay\u0131nlar izleyicilere sunulabilir. \u00d6rne\u011fin Fundacion MAPFRE taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u015eehrin Ak\u0131ll\u0131 \u00c7ocuklar\u0131 projesi olduk\u00e7a etkileyici bir proje. Mill\u00ee E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Ula\u015ft\u0131rma Altyap\u0131 Bakanl\u0131\u011f\u0131 destekli projede 1000\u2019den fazla \u00f6\u011fretmen 10 farkl\u0131 \u015fehirde \u00f6\u011frencilere trafik i\u015faretlerini anlama ve emniyet kemeri kullan\u0131m\u0131 gibi konularda \u00e7e\u015fitli e\u011fitimler veriyor. Proje kapsam\u0131nda trafik alan\u0131nda daha bilin\u00e7li bir nesil yeti\u015ftirmek hedefleniyor.<\/p>\n Peki bir insan olarak neler yapabiliriz? \u00d6zellikle insan diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc bahsetti\u011fimiz t\u00fcm gruplarda temel grup asl\u0131nda insan. Arabay\u0131, bisikleti, motosikleti veya ak\u00fcl\u00fc arac\u0131 bir insan kullan\u0131yor, yaya dedi\u011fimiz \u015fey zaten bir insan. Dolay\u0131s\u0131yla bir insan yeri geliyor yaya ve s\u00fcr\u00fcc\u00fc oluyor, yeri geliyor bisiklet kullan\u0131c\u0131s\u0131. Ayr\u0131ca g\u00fcn\u00fcn birinde bir engelli bir birey olmayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n da hi\u00e7bir garantisi yok. Bu y\u00fczden \u00f6ncelikle bir insan olarak her ko\u015fulda kurallar\u0131n ve di\u011fer gruplar\u0131n \u00f6nemini bilmeliyiz. Trafikteki herhangi bir ara\u00e7, ki\u015fi, yaya kar\u015f\u0131s\u0131ndakinin g\u00fcvenli\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmedik\u00e7e, birey olarak bizim de g\u00fcvende olma garantimiz yok. Mesela her ne kadar teoride yayalar \u00f6ncelikli olsalar bile buna \u00f6zen g\u00f6stermeyen s\u00fcr\u00fcc\u00fcler de mutlaka olacakt\u0131r. Bu y\u00fczden bir yaya olarak daima dikkatli ge\u00e7i\u015flerde bulunmal\u0131y\u0131z, uyar\u0131 ve bilgilendirmelere dikkat etmeliyiz. S\u00fcr\u00fcc\u00fclerin her zaman bizi g\u00f6remeyebilece\u011fini bilmeli ve kendimizi g\u00fcvende hissetti\u011fimizde gereken ad\u0131m\u0131 atmal\u0131y\u0131z. Alt ve \u00fcst ge\u00e7itlerin kullan\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131k hayat\u0131m\u0131zda bir zorunluluk haline getirmeliyiz. \u00d6zellikle g\u00f6r\u00fc\u015f mesafesinin s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 oldu\u011fu durumlarda daha dikkat \u00e7ekici renkler giymeliyiz.<\/p>\n Trafik asl\u0131nda birbirinden farkl\u0131 binlerce insan\u0131n uyum i\u00e7inde hareket etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ortam. \u00d6zellikle ki\u015filik yap\u0131lar\u0131n\u0131n veya ki\u015filik bozukluklar\u0131n\u0131n trafik ak\u0131\u015f\u0131nda etkisini her yerde g\u00f6rebiliyoruz. \u00d6rne\u011fin yolda seyir halindeyken \u00f6n\u00fcn\u00fczde bir ara\u00e7 aniden durdu ve siz de \u00e7arpmamak i\u00e7in durmak zorunda kald\u0131n\u0131z. Sonra arkan\u0131zdaki ara\u00e7 da ani bir fren yaparak durdu ama \u00f6n\u00fcn\u00fczdeki arac\u0131 fark etmedi\u011finden size k\u00fcf\u00fcrler etmeye ba\u015flad\u0131. Sizin sakin bir ki\u015filik yap\u0131s\u0131nda oldu\u011funuzu varsayal\u0131m, durumu a\u00e7\u0131klay\u0131p yolunuza devam edebilirsiniz. Ama sizin da ayn\u0131 \u00f6fkeyle cevap vermeniz durumunda durum hi\u00e7 de iyiye gitmeyebilir, bir kaos ortam\u0131 olu\u015fabilir. Dolay\u0131s\u0131yla ki\u015fili\u011fimiz arac\u0131 kullan\u0131\u015f \u015feklimizi ve trafi\u011fe uyum sa\u011flay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 bile olduk\u00e7a etkiliyor. Sab\u0131rl\u0131 olmak, durumu kabullenmek ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc ile kar\u015f\u0131l\u0131k vermek buradaki en kritik nokta \u00e7\u00fcnk\u00fc ki\u015finin hem s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck performans\u0131n\u0131 hem de s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck tarz\u0131n\u0131 etkiliyor.<\/p>\n Toparlamak gerekirse, trafik hayat\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 ve bu par\u00e7a ya\u015famak veya \u00f6l\u00fcme s\u00fcr\u00fckleyebilecek kadar kritik bir noktada. Bu y\u00fczden bilin\u00e7li olmak, riskin fark\u0131na varmak ve \u00f6nlem olmak olduk\u00e7a \u00f6nemli. Bizler birey olarak \u00fczerimize d\u00fc\u015feni yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcddet\u00e7e, yaln\u0131zca trafikte de\u011fil hayat\u0131n hi\u00e7bir alan\u0131nda ilerleme kat edemeyiz. Bu y\u00fczden insan olarak \u00f6\u011frenmek ve uygulayabilmek elimizdeki en b\u00fcy\u00fck \u015fans. \u00d6\u011frenelim, kurallara uyal\u0131m ve uymayanlar\u0131 uyaral\u0131m, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hayat\u0131 elimizde kaybolmas\u0131n\u2026<\/p>\n Ece SIR – 21. y\u00fczy\u0131l ma\u011faras\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n Art\u0131k hayatta kalmak ve ya\u015famak i\u00e7in \u00e7ok da \u00e7aba sarf etmedi\u011fimizi fark ettiniz mi? 21. Y\u00fczy\u0131l\u0131n b\u00fct\u00fcn teknolojileri bizi ekstra \u00e7aba sarf etmeden hayatta tutmak \u00fczerine kurulu. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ilk zamanlar\u0131nda, ma\u011faradan \u00e7\u0131k\u0131p aslanlara yem olmamak ve besin elde etmek yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tek \u015fey iken \u015fu an bunlara benzer i\u015fler bile yapm\u0131yoruz. Peki bu bize hayatta kalmak d\u0131\u015f\u0131nda ne getirdi? Bu yeni d\u00fczenin en b\u00fcy\u00fck getirisi monotonluk oldu. Art\u0131k yatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fc ge\u00e7irme ve istedi\u011fimiz kadar kilo alma l\u00fcks\u00fcm\u00fcz (!) var mesela. Her g\u00fcn ayn\u0131 yataktan kalk\u0131p, ayn\u0131 ad\u0131mlarla ayn\u0131 evden \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Ayn\u0131 arabam\u0131zla ayn\u0131 yollardan ayn\u0131 i\u015fe gidiyoruz. S\u00dcPER! Ekstra enerji sarf etmeden yapmam\u0131z gerekenleri ne g\u00fczel de yap\u0131yoruz, de\u011fil mi? Ayn\u0131 \u00f6rne\u011fi ma\u011fara hayat\u0131na uyarlay\u0131p \u015f\u00f6yle desem daha \u00e7arp\u0131c\u0131 olacak san\u0131r\u0131m: ma\u011faram\u0131zdan \u00e7\u0131k\u0131yoruz yan\u0131m\u0131zdan bir kaplan s\u00fcr\u00fcs\u00fc ge\u00e7iyor, tepkisiziz\u2026 Biraz ilerliyoruz o s\u00fcr\u00fcden bir kaplan\u0131n bizim grubumuzdan birini yedi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz, tepkisiziz\u2026 Biraz sonra da le\u015f\u00e7i ku\u015flar gelip arkada\u015f\u0131m\u0131zdan kalan\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor, tepkisiziz\u2026 Biz bu tepkisizlik i\u00e7indeyken ayn\u0131 s\u00fcr\u00fc ma\u011faram\u0131za do\u011fru ilerliyor ve yine, tepkisiziz\u2026 Ne kadar trajik olurdu. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz hayat\u0131n\u0131n bundan daha az trajik oldu\u011funu kim s\u00f6yledi? \u015eimdi \u00e7\u0131k\u0131p da \u201cbu kadar da tepkisiz de\u011filiz yahu!\u201d diyecek birileri olacakt\u0131r. Peki size \u015funu s\u00f6ylesem: her g\u00fcn i\u00e7ine girdi\u011finiz, kendi i\u00e7inde farkl\u0131 farkl\u0131 boyutlar\u0131 olan ve toplumdaki herkesin de her g\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sistemi hi\u00e7bir zaman fark etmediniz. Bahsi ge\u00e7en bu b\u00fcy\u00fck sistem trafik<\/em>. Trafik dedi\u011fimizde bile akl\u0131m\u0131za ilk gelen \u015fey yo\u011fun trafik. Bu kelimeyi s\u00fcrekli \u201cbug\u00fcn trafi\u011fe kald\u0131m\u201d, \u201ctrafik olmadan eve gitsek iyi\u201d \u015feklinde kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in bunun asl\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sistemi temsil edebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz. Trafik k\u00f6t\u00fc ya da sadece sizi eve gitmekten al\u0131 koyan bir \u015fey de\u011fil, aksine kendi i\u00e7inde d\u00fczeni olan, karma\u015f\u0131k ve bir o kadar da b\u00fcy\u00fcleyici bir sistemdir. Ancak \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n kaplan s\u00fcr\u00fcs\u00fc olarak adland\u0131rabilece\u011fimiz monotonluktan do\u011fan tepkisizlik sizi bunlar\u0131 fark etmekten bug\u00fcne dek al\u0131koydu. Bug\u00fcn, bu yaz\u0131ya denk gelmenizle birlikte art\u0131k onu eskisi gibi g\u00f6remeyecek ve her g\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funuz bu sisteme farkl\u0131 bir g\u00f6zle bakmaya ba\u015flayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n Trafik sistemi genel bir g\u00f6r\u00fc\u015fle kelebek etkisinin \u00e7ok net g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerlerden biridir. Mesela \u015f\u00f6yle bir \u00f6rnek vereyim. Siz o g\u00fcn i\u015fte k\u00f6t\u00fc bir g\u00fcn ge\u00e7irdiniz ve gergin bir \u015fekilde evinize d\u00f6nmek i\u00e7in trafi\u011fe \u00e7\u0131kt\u0131n\u0131z. I\u015f\u0131ktan kalkarken de \u00f6n\u00fcn\u00fczdeki ara\u00e7 \u00e7ok yava\u015f kalkt\u0131 ve siz de kornaya bas\u0131p o s\u00fcr\u00fcc\u00fcye ba\u011f\u0131rarak i\u00e7inizdeki \u00f6fkeyi ona y\u00f6nlendirdiniz. Ama hi\u00e7 bilmedi\u011finiz bir \u015fey vard\u0131. \u00d6ndeki arac\u0131n s\u00fcr\u00fcc\u00fcs\u00fc yak\u0131n bir zamanda kaza ge\u00e7irmi\u015f ve trafi\u011fe k\u00fcsmemek i\u00e7in o g\u00fcn ilk kez korkarak da olsa trafi\u011fe \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Sizin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z davran\u0131\u015f sadece onun korkusunu ve endi\u015fesini tetiklemi\u015f, bunun d\u0131\u015f\u0131nda ne size ne de trafi\u011fe bir \u015fey katm\u0131\u015ft\u0131. Siz kornayla onu korkuttuktan sonra geri kalan s\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc boyunca \u00e7ok tedirgin ve gergin bir \u015fekilde yoluna devam etmi\u015f ve bu sebepten dolay\u0131 kav\u015fa\u011f\u0131 d\u00f6nerken yola aniden \u00e7\u0131kan yayay\u0131 fark edemeyerek ona \u00e7arpm\u0131\u015ft\u0131. Devam\u0131nda olabilecek senaryolar\u0131 da siz okuyucular\u0131n hayal g\u00fcc\u00fcne b\u0131rak\u0131yorum. Siz sadece k\u00fc\u00e7\u00fck bir tepki verdi\u011finizi zannederken asl\u0131nda t\u00fcm sistemi bu \u015fekilde etkiliyorsunuz. Trafikteki her bir yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 da her g\u00fcn her saniye sistemi bu \u015fekilde etkilemeye devam ediyor. Her g\u00fcn bu sistemin bir par\u00e7as\u0131 olan siz, trafikte ya\u015fanan her t\u00fcrl\u00fc olay\u0131n da bir \u015fekilde sorumlusu oluyorsunuz. Art\u0131k bu mega sistemin aktif bir katk\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011funuzu da \u00f6\u011frendi\u011finize g\u00f6re biraz da bu bilgiyle ne yapabilece\u011fimize bakal\u0131m. Bu sistemin varl\u0131\u011f\u0131 hepimiz i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Her \u015feyden \u00f6nce trafik sisteminin bug\u00fcn oldu\u011fu gibi yar\u0131n da hayatlar\u0131m\u0131zda olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131y\u0131z. Bunun i\u00e7in \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gereken iki ana unsur var: g\u00fcvenlik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik. Tam \u015fu anda d\u0131\u015far\u0131da bir sava\u015f durumu olsa kendi g\u00fcvenli\u011finiz i\u00e7in evinizden \u00e7\u0131kmaz ve kendinizi g\u00fcvende tutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z. Trafik ortam\u0131 i\u00e7in de bu ge\u00e7erlidir ancak onun fark edilmesi zor do\u011fas\u0131ndan dolay\u0131 \u00e7o\u011fu zaman bunu atl\u0131yoruz. Trafik sistemi, i\u00e7inde nas\u0131l davrand\u0131\u011f\u0131n\u0131za ba\u011fl\u0131 olarak siz ve \u00e7evrenizdekiler i\u00e7in adeta bir sava\u015f alan\u0131 kadar tehlikeli olabilir. Tek bir farkla. Bu sava\u015f\u0131 bitirmek sizin elinizde. Biraz \u00f6nce de bahsetti\u011fimiz gibi yapaca\u011f\u0131n\u0131z en ufak hareket b\u00fcy\u00fcyerek bu sistemi etkileyecek. Bunun nas\u0131l bir etki olaca\u011f\u0131na da siz karar vereceksiniz. Trafik sistemini herkes i\u00e7in \u00e7ok daha g\u00fcvenli hale getirmek i\u00e7in yapaca\u011f\u0131n\u0131z \u015fey \u00e7ok basit: sistemde ne g\u00f6rmek istiyorsan\u0131z kendiniz onu yapacaks\u0131n\u0131z. Her g\u00fcn herkesin size ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z sisteme ba\u011f\u0131rmaya devam edin, yok e\u011fer herkesin size sayg\u0131 g\u00f6stererek sizi el \u00fcst\u00fcnde tutmas\u0131n\u0131 istiyorsan\u0131z siz de sayg\u0131 duyun. G\u00fcvenlik davran\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fekilde hareket edin. Kendinizin t\u00fcm g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerini ald\u0131\u011f\u0131ndan ve g\u00fcvenli s\u00fcr\u00fc\u015fe uydu\u011fundan emin olun. Siz b\u00f6yle davrand\u0131k\u00e7a etraf\u0131n\u0131z\u0131n da de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6receksiniz. Gelelim s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fe. Bunu sa\u011flamak i\u00e7in bireyler ve daha b\u00fcy\u00fck yap\u0131lar birlikte \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ana ama\u00e7 edinerek yeni sistemler geli\u015ftirilmeli ve bireyler de buna uymal\u0131. \u00dclkemizde baz\u0131 belediyelerin toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda elektrikli alternatiflere y\u00f6nelmesi bunun g\u00fczel \u00f6rneklerinden biri olabilir. G\u00fcvenlik ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi ayn\u0131 anda kapsayan di\u011fer bir unsur ise trafik kurallar\u0131d\u0131r. Trafik kurallar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bi fakt\u00f6r olarak alg\u0131lamak ve bunlara uymaman\u0131n size bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck verdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na aldat\u0131c\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcncedir. Bu kurallar her \u015feyden \u00f6nce sizi hayatta tutarak size ya\u015fama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verir. Bu kadar karma\u015f\u0131k bir sistemin i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck bir birim olarak, kurallara kar\u015f\u0131 gelmek bir ba\u015fka deyi\u015fe kendinizi t\u00fcm sistemin \u00fcst\u00fcnde g\u00f6rmek, ba\u015fta kendiniz olmak \u00fczere herkesin can\u0131n\u0131 tehlikeye atmakt\u0131r. Birey tek ba\u015f\u0131na bu sorumlulu\u011fu alabilecek bir yap\u0131 de\u011fildir. \u00d6zetle, birilerinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olmak ve ya\u015fama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc hi\u00e7e saymak istiyorsan\u0131z kurallara uymama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc (!) se\u00e7ebilirsiniz.<\/p>\n Biraz \u00f6nce trafi\u011fin tehlikeli bir sistem olabilece\u011finden bahsettik. Peki kimler i\u00e7in? Asl\u0131nda hepimiz i\u00e7in. 100 \u00fczerinden de\u011ferlendirecek olursak, baz\u0131 grup yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in 90 tehlikeliyken, di\u011ferleri i\u00e7in 5 tehlikeli olabilir. Trafik sistemi basit bir denklem olmad\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 kimin ne zaman nas\u0131l bir tehlike alt\u0131nda kalabilece\u011fini saptamak neredeyse imkans\u0131zd\u0131r. Ancak bu tehlikeyi tan\u0131mak ve \u00f6nlemek i\u00e7in elimizden gelen en iyi \u015fekilde davranmak yap\u0131labilecek en mant\u0131kl\u0131 \u015feydir. Asl\u0131nda d\u00fczenli bir yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 iseniz, kimlerin hangi durumlarda daha \u00e7ok tehlike alt\u0131nda oldu\u011funu sezebilirsiniz. \u00d6rne\u011fin, yan\u0131nda yol olan parkta bisiklete binen 8 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fu, ya\u011fmurlu havada sipari\u015f yeti\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan motosikletli kuryeyi ve bo\u015f yolda evinden i\u015fine \u00f6zel arac\u0131yla seyahat eden birini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Bu insanlar\u0131n tehlike durumlar\u0131n\u0131 ay\u0131rt etmek sizin i\u00e7in zor olmamal\u0131. Her hareket \u00f6nce fark\u0131nda olarak ba\u015flar. Bug\u00fcnden sonra d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda etraf\u0131n\u0131za daha dikkatli bak\u0131n. E\u011fer \u00f6zel arac\u0131n\u0131zla seyahat ediyorsan\u0131z, size k\u0131yasla o sistemde \u00e7ok daha riskli gruplar oldu\u011funu g\u00f6receksiniz. Onlar\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, daha y\u00fcksek bir bilin\u00e7le yollara \u00e7\u0131kmak onlar i\u00e7in yapabilece\u011finiz belki de en yararl\u0131 \u015fey olacakt\u0131r. Unutmuyoruz ki her de\u011fi\u015fim bizimle ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n Peki bug\u00fcn birka\u00e7 dakikam\u0131z\u0131 ay\u0131rarak okudu\u011fumuz bu sat\u0131rlar \u00f6zetle ne dedi: Trafik ya\u015fayan ve her g\u00fcn bizi i\u00e7ine al\u0131p bizi etkileyen bir sistemmi\u015f. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her ufak davran\u0131\u015f\u0131n bir yerlerde \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck sonu\u00e7lar\u0131 varm\u0131\u015f. Her g\u00fcn arabam\u0131za atlay\u0131p \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yol sadece bizi bir yerden bir yere g\u00f6t\u00fcren bir zemin de\u011fil, duygular\u0131m\u0131z\u0131 davran\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 hatta ya\u015fama hakk\u0131m\u0131z\u0131 etkileyen \u00e7ok boyutlu bir yap\u0131ym\u0131\u015f. Peki bundan sonra ne yapaca\u011f\u0131z? Tam \u015fu anda bir \u015feyler yapmaya ba\u015flayabiliriz. Ne mi? Fark\u0131ndal\u0131k. Evet, \u00f6nce fark edece\u011fiz, sonra deneyece\u011fiz, olana kadar deneyece\u011fiz ve kendimizi de\u011fi\u015ftirerek sistemi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fiz. Hep birlikte bunu ama\u00e7lamal\u0131y\u0131z. 21. y\u00fczy\u0131l ma\u011faram\u0131zdan kafam\u0131z\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p, her g\u00fcn maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve bizi hi\u00e7 belli etmeden de olsa derinden etkileyen bir unsuru, \u00f6nce kendimiz sonra da hepimiz i\u00e7in daha iyiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek hepimizin bilincinde olmas\u0131 gereken bir sorumluluktur. Hepinize g\u00fcvenli, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve bol fark\u0131ndal\u0131kl\u0131 g\u00fcnler diliyorum.<\/p>\n Eda Selin \u015eENG\u00dcN – Trafik G\u00fcvenli\u011fi \u015eART!<\/strong><\/em><\/p>\n De\u011ferli okurlar\u0131m, hepinizin bildi\u011fi \u00fczere bayram\u0131 doya doya ya\u015famak istedi\u011fimiz Eda TUTU\u015e – EHEMM\u0130YETL\u0130 S\u00dcR\u00dc\u015eLER<\/strong><\/em><\/p>\n K\u00f6rpe bir psikoloji \u00f6\u011frencisi olarak Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesinde okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda akademik m\u00fcfredattaki dersleri g\u00f6rm\u00fc\u015f ve \u201cTrafi\u011fin psikolojisi mi olurmu\u015f?<\/strong>\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm. Bana g\u00f6re psikolojiyi konu\u015fmak i\u00e7in en son yer, her g\u00fcn g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnde olan, u\u011fruna bolca zaman t\u00fcketti\u011fim karayollar\u0131 olsa gerek.<\/p>\n Asl\u0131nda, neden olmas\u0131n? \u0130\u00e7eri\u011finde insan olan her sistemde psikolojiden de bahsetmek elbet m\u00fcmk\u00fcn. Hele insan\u0131n en \u00e7ok yer kaplad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6ylesine bir sistemde\u2026<\/p>\n Neden trafik psikolojisi?<\/strong><\/p>\n G\u00fcvenlik<\/strong>. \u0130ster psikolog, ister m\u00fchendis, ister sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlisi olun; trafi\u011fi ilgilendiren her konuda herkesin \u00f6nceli\u011fi g\u00fcvenlik olmal\u0131. Trafikte yap\u0131lan d\u00fczenlemeler, g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak ilkesiyle ba\u015flar, yine g\u00fcvenlik amac\u0131na odaklanarak ilerler. Bu gaye do\u011frultusunda trafi\u011fin psikoloji alan\u0131nda da ele al\u0131nmas\u0131 olduk\u00e7a m\u00fchim oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc trafi\u011fi olu\u015fturan \u015fey yaln\u0131z arabalar, binek hayvanlar\u0131 ya da yolun kendisi de\u011fil; o yollarda bahsi ge\u00e7en ara\u00e7lar\u0131 kullanan bizler, yani insanlar\u0131z. Sadece araba kullan\u0131rken de\u011fil, daha en ba\u015f\u0131nda o arac\u0131n \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 yolu tasarlayan da insanlar. H\u00e2l b\u00f6yle olunca trafikte psikolojiyi de\u011ferlendirmemek olmaz.<\/p>\n Trafik dedi\u011fimiz zaman \u00fc\u00e7 fakt\u00f6r \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor: insan (yaya, s\u00fcr\u00fcc\u00fc, vb.), ara\u00e7\/ekipman (araba ve ara\u00e7 i\u00e7i sistemler buna \u00f6rnek), yol\/\u00e7evre (yol, levhalar ve hava durumu bu grupta). Bunlar\u0131n aras\u0131nda trafik kazalar\u0131na en \u00e7ok sebebiyet veren insan fakt\u00f6r\u00fc. Trafik kazalar\u0131n\u0131 bir hiyerar\u015fi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, en \u00fcst basamak olan \u201c\u00f6l\u00fcml\u00fc kazalar\u201d\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine insan\u0131n ki\u015fili\u011finden, dikkat seviyesinden ve alg\u0131-motor becerilerinden ba\u015flayan bir olumsuzluklar zinciri sebep oluyor. Do\u011fal olarak, bahsetti\u011fim \u00fc\u00e7 fakt\u00f6r de birbiriyle s\u00fcrekli etkile\u015fim halinde. Mesela, ya\u011fmurlu bir havada yol \u0131slan\u0131nca (yol\/\u00e7evre) takip mesafesini do\u011fru ayarlamak gerek (insan), zira frenler (ara\u00e7\/ekipman) iyi tutmayabilir ve bu durum trafikte tehlikelere yol a\u00e7abilir.<\/p>\n Kimler tehlikede?<\/strong><\/p>\n Eskiden yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 yerine \u201cyol i\u015ftirak\u00e7isi<\/strong>\u201d denirmi\u015f, say\u0131n T\u00fcrker \u00d6zkan<\/strong> hocam\u0131z bahsetmi\u015fti. T\u00fcrk Dil Kurumuna g\u00f6re i\u015ftirak\u00e7inin anlam\u0131 \u201cortakl\u0131k eden, ortak olan<\/strong>\u201d demek. Ne kadar da do\u011fru. Trafi\u011fin bir par\u00e7as\u0131 olmak i\u00e7in herhangi bir \u015fey kullan\u0131yor olmam\u0131za l\u00fczum yok, yaya olarak da o sistemin bir orta\u011f\u0131y\u0131z asl\u0131nda. Hatta yaya olarak bu sistemin en hassas orta\u011f\u0131y\u0131z.<\/p>\n Ara\u00e7larda i\u00e7erisindeki s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve yolcular\u0131 koruyacak hava yast\u0131\u011f\u0131 gibi baz\u0131 sistemler bulunmas\u0131na kar\u015f\u0131n yaya olarak trafi\u011fe ortak oldu\u011fumuzda savunmas\u0131z ve tehlikeye a\u00e7\u0131k oluyoruz. Her ne kadar yayalar\u0131n dikkati \u00e7ok \u00f6nem arz etse de, elinde tonlarca kiloluk metal y\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulunduran s\u00fcr\u00fcc\u00fcler adeta silahlanm\u0131\u015f say\u0131l\u0131yor. Bu a\u011f\u0131r silahlar\u0131 kontrol edebilmek marifet, deneyim, dikkat, do\u011fru ortam ve ko\u015fullar\u0131 gerektiriyor. T\u00fcm \u015fartlar sa\u011flansa bile istemeden yap\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck bir yanl\u0131\u015f, kazaya davetiye \u00e7\u0131karabilir. Elbette, istemsiz hataya gelene kadar istemli yap\u0131lan hareketleri konu\u015fmak gerek\u2026<\/p>\n Siz de fark ettiniz mi bilemiyorum, ben trafik psikolojisi dersi almaya ba\u015flad\u0131ktan sonra daha bir dikkat eder olmu\u015ftum, bizim \u00fclkemizde trafik daha interaktif, daha h\u0131zl\u0131 ve daha tehlikeli. Sen ka\u00e7 \u00fclke g\u00f6rd\u00fcn ki derseniz hakl\u0131s\u0131n\u0131z ger\u00e7i, k\u00fc\u00e7\u00fckken T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda yaln\u0131z Makedonya trafi\u011fi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm hepsi bu. Fakat hakikaten \u015fu geyi\u011fe kat\u0131l\u0131yorum: \u201cAvrupa\u2019da yola ad\u0131m at\u0131nca t\u00fcm arabalar duruyor!<\/strong>\u201d. Ben de deneyimledim, ba\u015fka \u00fclkelere gidenlerden de hep ayn\u0131 hikayeyi dinledim; burada yar\u0131m saat yaya ge\u00e7idinde bekleseniz durmayan arabalar, orada yola do\u011fru y\u00f6neldi\u011finizde duruveriyor.<\/p>\n Yaln\u0131z yayaya yol verme mi? Ak\u015fam haberlerinde her g\u00fcn birbiri ard\u0131na yay\u0131mlanan ge\u00e7i\u015f \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kaynakl\u0131 kaza g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri, sonu gelmez \u201ckazaya ramak kala\u201d anlar\u0131, emniyet \u015feridini i\u015fgal edenler, tak\u0131mlar\u0131n \u015fampiyonluk kutlamalar\u0131, asker u\u011furlama ya da d\u00fc\u011f\u00fcn konvoyu s\u0131ras\u0131nda trafikte yap\u0131lan tehlikeli hareketler\u2026 T\u00fcm bunlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in ne yap\u0131labilir ki?<\/p>\n Ne yapaca\u011f\u0131z?<\/strong><\/p>\n Kazaya kar\u0131\u015fma ihtimalimiz de trafi\u011fe maruz kalmam\u0131z y\u00fckseldik\u00e7e art\u0131yor. Ancak kazaya kar\u0131\u015fmamak i\u00e7in trafi\u011fe kar\u0131\u015fmadan ya\u015famaya \u00e7al\u0131\u015fmak da pek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Bu durumda nihai hedef olan g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nlem almam\u0131z gerekir.<\/p>\n Bu fazlas\u0131yla dinamik sistemde g\u00fcvenlik unsurunu sa\u011flamak olduk\u00e7a zor olsa da yap\u0131labilecek \u00e7ok \u015fey var asl\u0131nda, bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da ki\u015finin kendisinden ba\u015flamas\u0131 geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc bireysel farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z, \u00f6rne\u011fin ki\u015filik \u00f6zelliklerimiz, trafikteki tutumlar\u0131m\u0131z\u0131 etkiliyor; sonras\u0131nda da trafikte tehlikeli davran\u0131\u015flar ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bireysel seviyede g\u00fcvenli hareket etmek i\u00e7in yapabileceklerimizden yaln\u0131zca birka\u00e7\u0131n\u0131 \u015fu \u015fekilde s\u0131ralayabiliriz:<\/p>\n Bireysel seviyesinin \u00fczerinde, organizasyonel olarak da g\u00fcvenli \u00f6nlemler al\u0131nabilir. \u00d6rne\u011fin \u015fiddetli ya\u011f\u0131\u015f gibi olumsuz hava ko\u015fullar\u0131 oldu\u011funda kuryeleri tehlikeli s\u00fcr\u00fc\u015f ko\u015fullar\u0131nda teslimata \u00e7\u0131karmamak olduk\u00e7a do\u011fru bir \u00f6rnek.<\/p>\n Ancak bunlar\u0131n da \u00fczerinde; toplumsal, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczeylerde g\u00fcvenlik odakl\u0131 olmam\u0131z da \u00f6nemli. Bir toplumun k\u00fclt\u00fcr\u00fc, i\u00e7erisindeki her sistemde do\u011frudan ve dolayl\u0131 olarak bir\u00e7ok etkiye neden olur. Dolay\u0131s\u0131yla da k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn i\u00e7ine trafikte g\u00fcvenli\u011fi do\u011fru \u015fekilde ve kal\u0131c\u0131 olarak entegre etmeliyiz.<\/p>\n Gelecekte bizi ne bekliyor?<\/strong><\/p>\n H\u0131zla geli\u015fen teknolojiyi hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda otonom ara\u00e7lar\u0131n y\u00fckseli\u015fi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriliyor. Bu alandaki etik tart\u0131\u015fmalar hararetle devam etse de ben, de\u011fi\u015fen d\u00fcnyaya ayak uydurmak trafikte g\u00fcvenli hareket etmemize yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n \u0130nsan-\u00e7evre\/yol-ara\u00e7\/ekipman etkile\u015fimin i\u00e7inde bir de birbiriyle ileti\u015fim kurabilen ara\u00e7lar, ekipman ve buna uygun yol da eklendi\u011finde insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn mevcut y\u00fckl\u00fc etkisini azaltmak m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Ya da tam tersi, bu sistemler de insanlar taraf\u0131ndan tasarland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in onlar\u0131n sisteme etkisi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, insan fakt\u00f6r\u00fc daha da m\u0131 su\u00e7lu olacak?<\/p>\n Sonu\u00e7\u2026<\/strong><\/p>\n Yani psikoloji de t\u00fcm bunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda; \u00f6l\u00e7me ve de\u011ferlendirme, analiz, istatistik, e\u011fitim ve daha bir\u00e7ok \u00e7e\u015fitli alanda kendini g\u00f6stererek trafikte g\u00fcvenli hareket etmeye dikkate de\u011fer bir katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Konu hakk\u0131nda daha detayl\u0131 bilgi edinmek isterseniz, \u00fclkemiz trafikte g\u00fcvenlik konusunda ne yap\u0131yor dersiniz; benzeri ba\u015fka \u00fclkede bulunmayan, Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve ODT\u00dc Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc G\u00fcvenlik Ara\u015ft\u0131rma Birimi ortakl\u0131\u011f\u0131nda 2015 y\u0131l\u0131nda raporlanan \u201cTrafik Kurul Kararlar\u0131n\u0131n Analizi<\/strong>\u201d belgesini okuman\u0131z\u0131 \u015fiddetle tavsiye ederim.<\/p>\n Anlayaca\u011f\u0131n\u0131z, trafi\u011fin psikolojisi olurmu\u015f say\u0131n okurlar.<\/p>\n Yolunuz g\u00fcvenli ve a\u00e7\u0131k olsun.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bu postta okuyaca\u011f\u0131n\u0131z k\u00f6\u015fe yaz\u0131lar\u0131, 2021-2022 Bahar d\u00f6nemi kapsam\u0131nda Orta Do\u011fu Teknik \u00dcniversitesi Psikoloji b\u00f6l\u00fcm\u00fcnce verilen PSY 354 Introduction to Traffic Psychology dersinin final \u00f6devi olarak dersi alan \u00f6\u011frenciler taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Introduction to Traffic Psychology dersinin amac\u0131, trafik psikolojisi alan\u0131ndaki temel yakla\u015f\u0131mlar, metotlar ve uygulamalar hakk\u0131nda \u00f6\u011frencilere bilgi sunmak ve onlara g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda \u00f6nemli bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":8433,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-1","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-psy-354-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8433"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/wwwsru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\ng\u00fcnlerde \u00fclkemizin g\u00fcndeminde maalesef her sene tatile ya da memleketine gitmek isteyen
\ninsanlar\u0131n ge\u00e7irdi\u011fi kazalar yer buluyor. Bu sebeple Kurban Bayram\u0131na bir hafta kala
\nyaz\u0131mda trafik g\u00fcvenli\u011fi kavram\u0131ndan bahsetmek istiyorum sizlere.
\nG\u00fcnl\u00fck hayatta i\u015fe, okula, eve giderken b\u00f6yle \u00f6zel g\u00fcnlerde ise akraba ziyaretleri
\nger\u00e7ekle\u015ftirirken ya da s\u0131cak yaz g\u00fcnlerinde tatile giderken ister k\u0131sa ister uzun soluklu
\n\u015fekilde yollarday\u0131z hepimiz. Bu yolculuk bazen toplu ta\u015f\u0131malarda bazen \u00f6zel ara\u00e7larda \u015fehir
\ni\u00e7i ya da \u015fehirleraras\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015fiyor. Yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131 olarak hepimizin ortak iste\u011fi ise
\ng\u00fcvenli bir \u015fekilde gidece\u011fimiz yere varmak.
\nBu noktada trafikte \u00f6l\u00fcm ya da ciddi bi\u00e7imde yaralanmalar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kullan\u0131lan
\ny\u00f6ntem ve \u00f6nlemler trafik g\u00fcvenli\u011fi kavram\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131yor. Trafik yap\u0131s\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131,
\neksiklerinin g\u00f6r\u00fclmesi ve buna g\u00f6re planlama yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nemli. \u00d6rne\u011fin \u00fclkemizin Karayolu
\nTrafik G\u00fcvenli\u011fi Eylem Plan\u0131\u2019n\u0131 inceledi\u011fimizde yol ve ara\u00e7 yap\u0131s\u0131na uygun olmayan h\u0131zla
\nm\u00fccadele, incinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, kaza noktalar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi ve etkin
\ndenetimler ile can kay\u0131plar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesinin bu u\u011furda \u00f6ncelikli alanlar oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz.
\nTrafik g\u00fcvenli\u011finin y\u00f6netimi ise bu kavram\u0131n \u00e7ok payda\u015fl\u0131 bir yap\u0131ya sahip
\nolmas\u0131ndan kaynakl\u0131 kritik. Hem g\u00fc\u00e7l\u00fc bir idare temelinin geli\u015ftirilmesi, hem kaynaklar\u0131n
\ntahsisi hem de yol g\u00fcvenli\u011fi stratejilerinin etkili koordinasyonu i\u00e7in bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 payda\u015flar\u0131n
\nseferber olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak gerekiyor. G\u00fcvenlik i\u00e7in yol \u00e7ok \u00f6nemlidir, e\u011fer altyap\u0131 efektif
\nolursa yaralanmalar ve \u00f6l\u00fcmler azal\u0131r, emisyonlar d\u00fc\u015fer, h\u0131z y\u00f6netimi stratejisi ile entegre
\nedildi\u011finde ise y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc, bisiklet kullanmay\u0131 ve \u015fahsi ara\u00e7 kullan\u0131m\u0131ndan toplu ta\u015f\u0131maya
\nge\u00e7i\u015fi yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131r. G\u00fcvenli ara\u00e7lar ise kaza riskini azaltman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kaza an\u0131nda hem
\nara\u00e7 i\u00e7indeki hem de di\u011fer taraftaki insanlar\u0131 daha iyi korur. Geli\u015fen teknoloji sayesinde
\notomatik frenleme, s\u00fcr\u00fcc\u00fc dalg\u0131nl\u0131k ve dikkat uyar\u0131 gibi sistemler ile ta\u015f\u0131t g\u00fcvenli\u011fine
\nodaklan\u0131labilir. Yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik e\u011fitimler, bilgilendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve
\nkampanyalar ise hem \u00f6rg\u00fcn ve yayg\u0131n e\u011fitim kurumlar\u0131nda hem de motorlu ta\u015f\u0131t s\u00fcr\u00fcc\u00fc
\nkurslar\u0131nda hayat buluyor. B\u00fct\u00fcn yol kullan\u0131c\u0131 t\u00fcrlerini kapsayacak \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fecek
\nhem trafikte bilin\u00e7 ve sorumlulu\u011fu hem de yol g\u00fcvenli\u011fini i\u00e7eren \u00e7al\u0131\u015fmalar kaza oran\u0131n\u0131n
\nazalmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yabilir. Son olarak trafik denetimleri, kurallara uyulmas\u0131n\u0131n
\nkontrol mekanizmas\u0131d\u0131r. Yol kullan\u0131c\u0131s\u0131 kural ihlali yapt\u0131\u011f\u0131nda yakalanaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeli ve
\nbir yapt\u0131r\u0131m ile kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bilmelidir. Emniyet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verileri incelendi\u011finde
\n\u00f6l\u00fcm ve kaza oran\u0131n\u0131n denetleme ve ceza oran\u0131 ile ters orant\u0131l\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclecektir.
\n\u00d6rne\u011fin kural ihlaline odaklan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda h\u0131z, alkol, uyu\u015fturucu ve uyar\u0131c\u0131 madde,
\nemniyet kemeri, koruyucu ba\u015fl\u0131k, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u0131\u015f\u0131k, \u00e7ocuk koruma tertibat\u0131, ve cep telefonu gibi
\ns\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn dikkati da\u011f\u0131tan unsurlar\u0131n denetimi sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Araca odaklan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda y\u00fck ve
\nyolcu ta\u015f\u0131yanlar, motosikletler ya da trakt\u00f6rlerin denetimi devreye girer. Yola
\nodaklan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise otoyol, devlet karayolu, il yolu, k\u00f6y yolu ve tabii ki \u015fehir i\u00e7indeki cadde
\nve sokaklar denetlenir. Ayr\u0131ca trafik g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in kritik olan KGYS gibi elektronik
\nsistemler, hava ara\u00e7lar\u0131, ve takograf, kamera, alkol kilitleri ve olay veri kaydedicileri gibi ara\u00e7
\ni\u00e7i sistemler ne kadar geli\u015fir ve kullan\u0131l\u0131rsa bu \u00fcz\u00fcc\u00fc olaylar \u00fclke g\u00fcndeminde o kadar az yer
\nbulacakt\u0131r.
\nG\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u00e7in konu\u015fmak gerekirse s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, g\u00fcvenli ve mobil trafik konusunda
\nelimizde olanlar bunlar. Daha iyi bir gelecek i\u00e7in bu hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131,
\nger\u00e7ekle\u015ftirdik\u00e7e de yerine yenilerini koymal\u0131y\u0131z. Aksi takdirde hepimiz tehlikedeyiz
\ndemektir \u00e7\u00fcnk\u00fc insan v\u00fccudu k\u0131r\u0131lgand\u0131r. Zaten bu y\u00fczden daha hassas ve korunmas\u0131z olan
\nincinebilir yol kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n (yayalar, bisikletliler, motorlu iki tekerlekli ara\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131,
\n\u00e7ocuklar, gen\u00e7ler ve yolcular) korunmas\u0131 \u00f6ncelikli bir aland\u0131r. Bu konuda da yaya ge\u00e7idi
\neri\u015fimi, koruyucu ekipmanlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n mevzuata eklenmesi, yol g\u00fczergahlar\u0131n\u0131n
\nayr\u0131lmas\u0131 ve d\u00fczenlenmesi gibi ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131 gereklidir.
\nD\u00fcnyada durumun nas\u0131l oldu\u011funa gelecek olursak da, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne g\u00f6re
\nkarayollar\u0131nda meydana gelen trafik kazalar\u0131nda her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 1,3 milyon ki\u015fi \u00f6lmekte, 50
\nmilyon ki\u015fi de yaralanmaktad\u0131r. Bu oran d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde fazlal\u0131k
\ng\u00f6stermektedir. \u00d6rne\u011fin \u00fclkemizde bir y\u0131lda meydana gelen 1.182.491 kaza sonucunda 7.300
\nki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmekte, 303.812 ki\u015fi ise yaralanmaktad\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in yol
\ng\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in on y\u0131ll\u0131k eylem plan\u0131, Avrupa Komisyonu gibi olu\u015fumlarla bu oran azalt\u0131lmaya
\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131t\u0131r. \u00dclkemizdeki durum ise pek i\u00e7 a\u00e7\u0131c\u0131 de\u011fil; OECD\u2019nin 53 \u00fclkeye ait verilerine
\nbak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 2007- 2016 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda y\u00fcz bin ki\u015fiye d\u00fc\u015fen trafik kaza say\u0131s\u0131nda %22\u2019lik
\nbir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f varken, T\u00fcrkiye\u2019de %52\u2019lik bir art\u0131\u015f meydana gelmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde y\u00fcz bin ki\u015fiye
\nd\u00fc\u015fen trafik kazalar\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131nda ise %16\u2019l\u0131k bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ger\u00e7ekle\u015firken, T\u00fcrkiye\u2019de
\n%29\u2019luk bir art\u0131\u015f meydana gelmi\u015ftir.
\n\u0130nsan odakl\u0131 karayolu trafik g\u00fcvenli\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131 eksikli\u011fi, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten birimler
\naras\u0131 koordinasyon yetersizli\u011fi, belediyelerinin kendi sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getirmemesi,
\nak\u0131ll\u0131 denetim sistemlerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yaya, s\u00fcr\u00fcc\u00fc ve ilk yard\u0131m
\ne\u011fitimlerindeki eksikler zay\u0131f y\u00f6nlerimizden sadece birka\u00e7\u0131 asl\u0131nda. Bu durumun \u00fcstesinden
\ngelmek i\u00e7in hedeflerimizi yerine getirmek zorunday\u0131z. Yap\u0131lan incelemeler eksik ve hatalar\u0131
\ng\u00f6rmede \u00e7ok de\u011ferli olsa da ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kald\u0131\u011f\u0131nda bir anlam ifade etmez. Hem devlet
\nhem de toplum \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revleri yerine getirmelidir. Bireysel olarak hem kendimizi ve
\nsevdiklerimizi korumak hem de ba\u015fkalar\u0131na zarar vermemek ad\u0131na kurallara uymal\u0131 ve
\ntrafikte do\u011fru davran\u0131\u015flar sergilemeli, bu konuda okumal\u0131, ara\u015ft\u0131rmal\u0131 ve hedeflerin pratikte
\nkar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmas\u0131 i\u00e7in biz de \u00e7abalamal\u0131y\u0131z.
\nHerkese iyi bayramlar!<\/p>\n\n