N\u00fckleer enerjinin benimsenmesini h\u0131zland\u0131rmak isteyen Isabel Naranjo De Candido, k\u00fc\u00e7\u00fck, mod\u00fcler reakt\u00f6rleri ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcleri boyunca verimli hale getirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/h4>\n<\/div>\nPoornima Apte<\/span><\/span>\u00a0|<\/span><\/span>\u00a0N\u00fckleer Bilim ve M\u00fchendislik B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/span><\/span><\/h4>\nABD’nin net s\u0131f\u0131r hedefine ula\u015fabilmesi i\u00e7in n\u00fckleer enerjinin se\u00e7enekler aras\u0131nda yer almas\u0131 gerekiyor. Sorun: \u00dcretiminde h\u00e2l\u00e2 \u00f6l\u00e7ek eksikli\u011fi ya\u015fan\u0131yor. Profes\u00f6r Koroush Shirvan’\u0131n dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f doktora \u00f6\u011frencisi Isabel Naranjo De Candido, eri\u015fimi h\u0131zla art\u0131rmak i\u00e7in reakt\u00f6rleri h\u0131zla aya\u011fa kald\u0131rmam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\nBir se\u00e7enek, temiz elektri\u011fe ihtiya\u00e7 duyan alanlara ta\u015f\u0131nabilen mikroreakt\u00f6rler, ta\u015f\u0131nabilir \u00fcniteler ile \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Naranjo De Candido’nun MIT’de Profes\u00f6r Jacopo Buongiorno taraf\u0131ndan y\u00f6netilen y\u00fcksek lisans tezi bu t\u00fcr reakt\u00f6rlere odakland\u0131.<\/span><\/p>\nN\u00fckleer enerjiye eri\u015fimi iyile\u015ftirmenin bir ba\u015fka yolu da mod\u00fcler reakt\u00f6rler geli\u015ftirmek, b\u00f6ylece bile\u015fen birimleri kaliteyi korurken h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00fcretilebilmektedir. “Buradaki fikir, \u00fcretimin sanayile\u015fme tekniklerini uygulayarak \u015firketlerin daha \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir tedarik zinciriyle daha fazla [n\u00fckleer] gemi \u00fcretmesidir” diyor. Varsay\u0131m, sadece birka\u00e7 tasarlanm\u0131\u015f bile\u015feni tekrar tekrar \u00fcretmek i\u00e7in standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tariflerle \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n h\u0131z\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6n\u00fcndedir.<\/span><\/p>\nDoktora \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak Naranjo De Candido, bu k\u00fc\u00e7\u00fck, mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin operasyonlar\u0131n\u0131 ve y\u00f6netimini optimize ederek ya\u015fam d\u00f6ng\u00fclerinin t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda verimli olabilmeleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor: in\u015faat; I\u015fletme ve bak\u0131m; ve kullan\u0131mdan kald\u0131r\u0131lmas\u0131. Ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n motivasyonu basit: “\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in n\u00fckleere ihtiyac\u0131m\u0131z var \u00e7\u00fcnk\u00fc iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele etmek i\u00e7in g\u00fcvenilir ve istikrarl\u0131 bir enerji kayna\u011f\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var” diyor.<\/p>\n
\u0130talya’da bir \u00e7ocukluk<\/span><\/strong><\/p>\nG\u00fcn\u00fcm\u00fczde n\u00fckleer enerji ve m\u00fchendisli\u011fe olan tutkusuna ra\u011fmen Naranjo De Candido, \u0130talya’n\u0131n Padua kentinde liseden sonra ne yapmak istedi\u011finden emin de\u011fildi. \u0130talyan bir hekim annenin ve \u0130spanyol bir mimar baban\u0131n k\u0131z\u0131 olarak, ortaokuldan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra bilime dayal\u0131 bir liseye kaydoldu \u00e7\u00fcnk\u00fc en \u00e7ok keyif ald\u0131\u011f\u0131 yolun bu oldu\u011funu biliyordu.<\/span><\/p>\nOkulda \u00e7ok y\u00fcksek notlar alarak Pisa’daki \u00f6zel Sant’Anna \u0130leri Ara\u015ft\u0131rmalar Okulu’nda okumak i\u00e7in tam burs kazand\u0131. As\u0131rl\u0131k bir manast\u0131r\u0131n i\u00e7inde yer alan okulda yaln\u0131zca y\u00fcksek lisans ve doktora dereceleri veriliyordu. \u201cNe okuyaca\u011f\u0131m\u0131 se\u00e7mem gerekiyordu ama emin de\u011fildim. M\u00fchendisli\u011fe ilgi duydu\u011fumu biliyordum,” diye an\u0131ms\u0131yor, “bu y\u00fczden daha genel bir konu oldu\u011fu i\u00e7in makine m\u00fchendisli\u011fini se\u00e7tim.”<\/span><\/span><\/p>\nSant’Anna’n\u0131n Naranjo De Candido’nun tutkular\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesi i\u00e7in m\u00fckemmel bir se\u00e7im oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6\u011frenimi s\u0131ras\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 ilham verici bir n\u00fckleer m\u00fchendislik dersi, onu Pisa’daki y\u00fcksek lisans e\u011fitiminin bir par\u00e7as\u0131 olarak bu alanda \u00e7al\u0131\u015fma yoluna soktu. Orada bulundu\u011fu s\u00fcre boyunca, \u00f6\u011frenci de\u011fi\u015fim program\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak \u00c7in’e ve staj i\u00e7in \u0130svi\u00e7re ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ne olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 dola\u015ft\u0131. “\u0130yi bir altyap\u0131 ve m\u00fcfredat olu\u015fturdum ve bu da MIT’e [kabul edilmemi] sa\u011flad\u0131” diyor.<\/span><\/span><\/p>\nNASA’n\u0131n Jet Propulsion Laboratuvar\u0131’ndaki staj s\u0131ras\u0131nda, onu doktora \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in okula ba\u015fvurmaya te\u015fvik eden bir MIT makine m\u00fchendisli\u011fi \u00f6\u011frencisiyle tan\u0131\u015ft\u0131. \u0130talyan n\u00fckleer sekt\u00f6r\u00fcndeki bir ba\u015fka ak\u0131l hocas\u0131 da n\u00fckleer m\u00fchendislik e\u011fitimi almak i\u00e7in MIT’e ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi ve o da bu ad\u0131m\u0131 atmaya karar verdi.\u00a0<\/span>Ve bunu yapt\u0131\u011f\u0131na sevindi.<\/span><\/p>\nN\u00fckleer enerjiye eri\u015fimin iyile\u015ftirilmesi<\/span><\/strong><\/p>\nMIT’de Naranjo De Candido, reakt\u00f6r boyutunu k\u00fc\u00e7\u00fclterek ve mikroreakt\u00f6rleri ihtiya\u00e7 duyulan yerlere seyahat edebilecek kadar hareketli hale getirerek n\u00fckleer enerjiye eri\u015fimi iyile\u015ftirme \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. “Mikroreakt\u00f6r\u00fcn fikri, yak\u0131t bitti\u011finde, sahadaki t\u00fcm mikroreakt\u00f6r\u00fc yeni yak\u0131t doldurulmu\u015f bir \u00fcniteyle de\u011fi\u015ftirmeniz ve eskisini, yak\u0131t ikmali yap\u0131laca\u011f\u0131 merkezi bir tesise geri g\u00f6t\u00fcrmenizdir” diyor. Bu t\u00fcr mikroreakt\u00f6rlerin ilk kullan\u0131m durumlar\u0131ndan biri, 7\/24 g\u00fcvenilir g\u00fcce ihtiya\u00e7 duyan uzak madencilik sahalar\u0131 olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\nMikroreakt\u00f6rlerin yakla\u015f\u0131k 10 kat\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki mod\u00fcler reakt\u00f6rler, eri\u015fimi farkl\u0131 \u015fekilde sa\u011flar: Bile\u015fenler uygun \u00f6l\u00e7ekte \u00fcretilebilir ve monte edilebilir. Bu reakt\u00f6rlerin sadece elektrik sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda end\u00fcstriyel \u0131s\u0131 pazar\u0131na da hitap etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. “Bunlar\u0131 end\u00fcstriyel tesislerin yak\u0131n\u0131na yerle\u015ftirebilir ve \u0131s\u0131y\u0131 do\u011frudan amonyak veya hidrojen \u00fcretimi veya suyun tuzdan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullanabilirsiniz” diye ekliyor.<\/span><\/p>\nBu mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a, sekt\u00f6r\u00fcn basit\u00e7e bunlar\u0131 in\u015fa etmeyi ve operasyonlar\u0131n\u0131 di\u011fer \u015firketlere devretmeyi se\u00e7en i\u015fletmeleri de kapsayacak \u015fekilde geni\u015flemesi bekleniyor. Geleneksel n\u00fckleer enerji reakt\u00f6rlerinde tam bir personel grubu bulunabilirken, mod\u00fcler olanlar gibi daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli reakt\u00f6rler \u00e7ok say\u0131da personel istihdam etmeye g\u00fcc\u00fc yetmiyor, bu nedenle yeteneklerin optimize edilmesi ve personelin bir\u00e7ok birim aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. “Bu \u015firketlerin bir\u00e7o\u011fu, tam olarak ka\u00e7 ki\u015fiye ve ne kadar para tahsis edilece\u011fini ve kaynaklar\u0131n ayn\u0131 anda birden fazla reakt\u00f6re hizmet edecek \u015fekilde nas\u0131l organize edilece\u011fini bilmekle \u00e7ok ilgileniyor” diyor.<\/span><\/p>\nNaranjo De Candido, hammadde maliyetinden i\u015f\u00e7i e\u011fitimine, reakt\u00f6r boyutundan, megavat \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ve daha fazlas\u0131na kadar \u00e7ok \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fkenleri hesaba katan ve yeni tesislerin hangi kaynaklara ihtiya\u00e7 duyabilece\u011fini tahmin etmek i\u00e7in ge\u00e7mi\u015f verilere dayanan karma\u015f\u0131k bir yaz\u0131l\u0131m program\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Program ayn\u0131 zamanda operat\u00f6rlere kabul etmeleri gereken \u00f6d\u00fcnle\u015fimler hakk\u0131nda da bilgi veriyor. \u00d6rne\u011fin \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: “\u0130nsanlar\u0131 belirlenen tipik seviyenin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrseniz, bu, tesisin g\u00fcvenilirli\u011fini, yani ar\u0131za ve ar\u0131za olmadan \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi saat say\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiler?”<\/span><\/span><\/p>\nBir n\u00fckleer reakt\u00f6r\u00fcn y\u00f6netimi ve i\u015fletilmesi \u00f6zellikle karma\u015f\u0131kt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvenlik standartlar\u0131, i\u015f\u00e7ilerin belirli alanlarda \u00e7al\u0131\u015fabilecekleri s\u00fcreyi ve g\u00fcvenli b\u00f6lgelerin nas\u0131l ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u0131n\u0131rlamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\nNaranjo De Candido, “Sekt\u00f6rde [nitelikli yetenek] s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 var, dolay\u0131s\u0131yla bu sadece maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmekle ilgili de\u011fil, ayn\u0131 zamanda fabrikalar\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmakla da ilgili” diyor. Mekanik bile\u015fenlerde uzmanla\u015fm\u0131\u015f profesyonellerden elektronik kontrollere kadar farkl\u0131 t\u00fcrde yeteneklere ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u00dczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 model, bu t\u00fcr uzmanla\u015fm\u0131\u015f becerilere olan ihtiyac\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda birden fazla alanda \u00e7apraz e\u011fitim yeteneklerine yer a\u00e7may\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruyor.<\/span><\/p>\nN\u00fckleer enerjiyi daha eri\u015filebilir hale getirme hedefine uygun olarak optimizasyon yaz\u0131l\u0131m\u0131 herkesin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k olacak. Naranjo De Candido, “Bunun kamu hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131, sat\u0131c\u0131lar ve di\u011fer akt\u00f6rler i\u00e7in daha iyi ileti\u015fim kurabilmeleri i\u00e7in ortak bir zemin olmas\u0131n\u0131 istiyoruz” diyor ve \u015f\u00f6yle devam ediyor: “Bunu yapman\u0131n n\u00fckleer enerji santrallerinin i\u015fleyi\u015fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 umuyor; bu da gelecekte ger\u00e7ekle\u015fecek bir ba\u015far\u0131” bir an bile erken de\u011fil.<\/span><\/p>\nYaz\u0131n\u0131n \u0130ngilizcesi<\/a><\/h5>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mikro veri merkezleri gibi \u015fimdide ta\u015f\u0131nabilir mikro ve makro n\u00fckleer reakt\u00f6rler g\u00fcndemde. Bu konuda ara\u015ft\u0131rmalar yapan MIT N\u00fckleer Bilimler ve M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Isabel Naranjo De Candido’nun doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ilgimi \u00e7ekti. Mikro\/Makro reakt\u00f6rlerin yaz\u0131l\u0131msal y\u00f6netimleri konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n T\u00fcrk\u00e7e’sini a\u015fa\u011f\u0131da sunuyorum. N\u00fckleer enerji tesislerinin in\u015fas\u0131n\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak N\u00fckleer enerjinin benimsenmesini… Continue reading → <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1077,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nukleer-enerji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1077"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
ABD’nin net s\u0131f\u0131r hedefine ula\u015fabilmesi i\u00e7in n\u00fckleer enerjinin se\u00e7enekler aras\u0131nda yer almas\u0131 gerekiyor. Sorun: \u00dcretiminde h\u00e2l\u00e2 \u00f6l\u00e7ek eksikli\u011fi ya\u015fan\u0131yor. Profes\u00f6r Koroush Shirvan’\u0131n dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f doktora \u00f6\u011frencisi Isabel Naranjo De Candido, eri\u015fimi h\u0131zla art\u0131rmak i\u00e7in reakt\u00f6rleri h\u0131zla aya\u011fa kald\u0131rmam\u0131z gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor.<\/span><\/p>\n Bir se\u00e7enek, temiz elektri\u011fe ihtiya\u00e7 duyan alanlara ta\u015f\u0131nabilen mikroreakt\u00f6rler, ta\u015f\u0131nabilir \u00fcniteler ile \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Naranjo De Candido’nun MIT’de Profes\u00f6r Jacopo Buongiorno taraf\u0131ndan y\u00f6netilen y\u00fcksek lisans tezi bu t\u00fcr reakt\u00f6rlere odakland\u0131.<\/span><\/p>\n N\u00fckleer enerjiye eri\u015fimi iyile\u015ftirmenin bir ba\u015fka yolu da mod\u00fcler reakt\u00f6rler geli\u015ftirmek, b\u00f6ylece bile\u015fen birimleri kaliteyi korurken h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u00fcretilebilmektedir. “Buradaki fikir, \u00fcretimin sanayile\u015fme tekniklerini uygulayarak \u015firketlerin daha \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir tedarik zinciriyle daha fazla [n\u00fckleer] gemi \u00fcretmesidir” diyor. Varsay\u0131m, sadece birka\u00e7 tasarlanm\u0131\u015f bile\u015feni tekrar tekrar \u00fcretmek i\u00e7in standartla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tariflerle \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n h\u0131z\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve maliyeti d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc y\u00f6n\u00fcndedir.<\/span><\/p>\n Doktora \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak Naranjo De Candido, bu k\u00fc\u00e7\u00fck, mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin operasyonlar\u0131n\u0131 ve y\u00f6netimini optimize ederek ya\u015fam d\u00f6ng\u00fclerinin t\u00fcm a\u015famalar\u0131nda verimli olabilmeleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor: in\u015faat; I\u015fletme ve bak\u0131m; ve kullan\u0131mdan kald\u0131r\u0131lmas\u0131. Ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n motivasyonu basit: “\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in n\u00fckleere ihtiyac\u0131m\u0131z var \u00e7\u00fcnk\u00fc iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle m\u00fccadele etmek i\u00e7in g\u00fcvenilir ve istikrarl\u0131 bir enerji kayna\u011f\u0131na ihtiyac\u0131m\u0131z var” diyor.<\/p>\n \u0130talya’da bir \u00e7ocukluk<\/span><\/strong><\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fczde n\u00fckleer enerji ve m\u00fchendisli\u011fe olan tutkusuna ra\u011fmen Naranjo De Candido, \u0130talya’n\u0131n Padua kentinde liseden sonra ne yapmak istedi\u011finden emin de\u011fildi. \u0130talyan bir hekim annenin ve \u0130spanyol bir mimar baban\u0131n k\u0131z\u0131 olarak, ortaokuldan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra bilime dayal\u0131 bir liseye kaydoldu \u00e7\u00fcnk\u00fc en \u00e7ok keyif ald\u0131\u011f\u0131 yolun bu oldu\u011funu biliyordu.<\/span><\/p>\n Okulda \u00e7ok y\u00fcksek notlar alarak Pisa’daki \u00f6zel Sant’Anna \u0130leri Ara\u015ft\u0131rmalar Okulu’nda okumak i\u00e7in tam burs kazand\u0131. As\u0131rl\u0131k bir manast\u0131r\u0131n i\u00e7inde yer alan okulda yaln\u0131zca y\u00fcksek lisans ve doktora dereceleri veriliyordu. \u201cNe okuyaca\u011f\u0131m\u0131 se\u00e7mem gerekiyordu ama emin de\u011fildim. M\u00fchendisli\u011fe ilgi duydu\u011fumu biliyordum,” diye an\u0131ms\u0131yor, “bu y\u00fczden daha genel bir konu oldu\u011fu i\u00e7in makine m\u00fchendisli\u011fini se\u00e7tim.”<\/span><\/span><\/p>\n Sant’Anna’n\u0131n Naranjo De Candido’nun tutkular\u0131n\u0131 ke\u015ffetmesi i\u00e7in m\u00fckemmel bir se\u00e7im oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6\u011frenimi s\u0131ras\u0131nda ald\u0131\u011f\u0131 ilham verici bir n\u00fckleer m\u00fchendislik dersi, onu Pisa’daki y\u00fcksek lisans e\u011fitiminin bir par\u00e7as\u0131 olarak bu alanda \u00e7al\u0131\u015fma yoluna soktu. Orada bulundu\u011fu s\u00fcre boyunca, \u00f6\u011frenci de\u011fi\u015fim program\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak \u00c7in’e ve staj i\u00e7in \u0130svi\u00e7re ve Amerika Birle\u015fik Devletleri’ne olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 dola\u015ft\u0131. “\u0130yi bir altyap\u0131 ve m\u00fcfredat olu\u015fturdum ve bu da MIT’e [kabul edilmemi] sa\u011flad\u0131” diyor.<\/span><\/span><\/p>\n NASA’n\u0131n Jet Propulsion Laboratuvar\u0131’ndaki staj s\u0131ras\u0131nda, onu doktora \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in okula ba\u015fvurmaya te\u015fvik eden bir MIT makine m\u00fchendisli\u011fi \u00f6\u011frencisiyle tan\u0131\u015ft\u0131. \u0130talyan n\u00fckleer sekt\u00f6r\u00fcndeki bir ba\u015fka ak\u0131l hocas\u0131 da n\u00fckleer m\u00fchendislik e\u011fitimi almak i\u00e7in MIT’e ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi ve o da bu ad\u0131m\u0131 atmaya karar verdi.\u00a0<\/span>Ve bunu yapt\u0131\u011f\u0131na sevindi.<\/span><\/p>\n N\u00fckleer enerjiye eri\u015fimin iyile\u015ftirilmesi<\/span><\/strong><\/p>\n MIT’de Naranjo De Candido, reakt\u00f6r boyutunu k\u00fc\u00e7\u00fclterek ve mikroreakt\u00f6rleri ihtiya\u00e7 duyulan yerlere seyahat edebilecek kadar hareketli hale getirerek n\u00fckleer enerjiye eri\u015fimi iyile\u015ftirme \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. “Mikroreakt\u00f6r\u00fcn fikri, yak\u0131t bitti\u011finde, sahadaki t\u00fcm mikroreakt\u00f6r\u00fc yeni yak\u0131t doldurulmu\u015f bir \u00fcniteyle de\u011fi\u015ftirmeniz ve eskisini, yak\u0131t ikmali yap\u0131laca\u011f\u0131 merkezi bir tesise geri g\u00f6t\u00fcrmenizdir” diyor. Bu t\u00fcr mikroreakt\u00f6rlerin ilk kullan\u0131m durumlar\u0131ndan biri, 7\/24 g\u00fcvenilir g\u00fcce ihtiya\u00e7 duyan uzak madencilik sahalar\u0131 olmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n Mikroreakt\u00f6rlerin yakla\u015f\u0131k 10 kat\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki mod\u00fcler reakt\u00f6rler, eri\u015fimi farkl\u0131 \u015fekilde sa\u011flar: Bile\u015fenler uygun \u00f6l\u00e7ekte \u00fcretilebilir ve monte edilebilir. Bu reakt\u00f6rlerin sadece elektrik sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda end\u00fcstriyel \u0131s\u0131 pazar\u0131na da hitap etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. “Bunlar\u0131 end\u00fcstriyel tesislerin yak\u0131n\u0131na yerle\u015ftirebilir ve \u0131s\u0131y\u0131 do\u011frudan amonyak veya hidrojen \u00fcretimi veya suyun tuzdan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kullanabilirsiniz” diye ekliyor.<\/span><\/p>\n Bu mod\u00fcler reakt\u00f6rlerin say\u0131s\u0131 artt\u0131k\u00e7a, sekt\u00f6r\u00fcn basit\u00e7e bunlar\u0131 in\u015fa etmeyi ve operasyonlar\u0131n\u0131 di\u011fer \u015firketlere devretmeyi se\u00e7en i\u015fletmeleri de kapsayacak \u015fekilde geni\u015flemesi bekleniyor. Geleneksel n\u00fckleer enerji reakt\u00f6rlerinde tam bir personel grubu bulunabilirken, mod\u00fcler olanlar gibi daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli reakt\u00f6rler \u00e7ok say\u0131da personel istihdam etmeye g\u00fcc\u00fc yetmiyor, bu nedenle yeteneklerin optimize edilmesi ve personelin bir\u00e7ok birim aras\u0131nda payla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. “Bu \u015firketlerin bir\u00e7o\u011fu, tam olarak ka\u00e7 ki\u015fiye ve ne kadar para tahsis edilece\u011fini ve kaynaklar\u0131n ayn\u0131 anda birden fazla reakt\u00f6re hizmet edecek \u015fekilde nas\u0131l organize edilece\u011fini bilmekle \u00e7ok ilgileniyor” diyor.<\/span><\/p>\n Naranjo De Candido, hammadde maliyetinden i\u015f\u00e7i e\u011fitimine, reakt\u00f6r boyutundan, megavat \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na ve daha fazlas\u0131na kadar \u00e7ok \u00e7e\u015fitli de\u011fi\u015fkenleri hesaba katan ve yeni tesislerin hangi kaynaklara ihtiya\u00e7 duyabilece\u011fini tahmin etmek i\u00e7in ge\u00e7mi\u015f verilere dayanan karma\u015f\u0131k bir yaz\u0131l\u0131m program\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Program ayn\u0131 zamanda operat\u00f6rlere kabul etmeleri gereken \u00f6d\u00fcnle\u015fimler hakk\u0131nda da bilgi veriyor. \u00d6rne\u011fin \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: “\u0130nsanlar\u0131 belirlenen tipik seviyenin alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcrseniz, bu, tesisin g\u00fcvenilirli\u011fini, yani ar\u0131za ve ar\u0131za olmadan \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi saat say\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiler?”<\/span><\/span><\/p>\n Bir n\u00fckleer reakt\u00f6r\u00fcn y\u00f6netimi ve i\u015fletilmesi \u00f6zellikle karma\u015f\u0131kt\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvenlik standartlar\u0131, i\u015f\u00e7ilerin belirli alanlarda \u00e7al\u0131\u015fabilecekleri s\u00fcreyi ve g\u00fcvenli b\u00f6lgelerin nas\u0131l ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u0131n\u0131rlamaktad\u0131r.<\/span><\/p>\n Naranjo De Candido, “Sekt\u00f6rde [nitelikli yetenek] s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 var, dolay\u0131s\u0131yla bu sadece maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmekle ilgili de\u011fil, ayn\u0131 zamanda fabrikalar\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmakla da ilgili” diyor. Mekanik bile\u015fenlerde uzmanla\u015fm\u0131\u015f profesyonellerden elektronik kontrollere kadar farkl\u0131 t\u00fcrde yeteneklere ihtiya\u00e7 vard\u0131r. \u00dczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 model, bu t\u00fcr uzmanla\u015fm\u0131\u015f becerilere olan ihtiyac\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda birden fazla alanda \u00e7apraz e\u011fitim yeteneklerine yer a\u00e7may\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruyor.<\/span><\/p>\n N\u00fckleer enerjiyi daha eri\u015filebilir hale getirme hedefine uygun olarak optimizasyon yaz\u0131l\u0131m\u0131 herkesin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k olacak. Naranjo De Candido, “Bunun kamu hizmeti sa\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131, sat\u0131c\u0131lar ve di\u011fer akt\u00f6rler i\u00e7in daha iyi ileti\u015fim kurabilmeleri i\u00e7in ortak bir zemin olmas\u0131n\u0131 istiyoruz” diyor ve \u015f\u00f6yle devam ediyor: “Bunu yapman\u0131n n\u00fckleer enerji santrallerinin i\u015fleyi\u015fini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekte h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 umuyor; bu da gelecekte ger\u00e7ekle\u015fecek bir ba\u015far\u0131” bir an bile erken de\u011fil.<\/span><\/p>\n Mikro veri merkezleri gibi \u015fimdide ta\u015f\u0131nabilir mikro ve makro n\u00fckleer reakt\u00f6rler g\u00fcndemde. Bu konuda ara\u015ft\u0131rmalar yapan MIT N\u00fckleer Bilimler ve M\u00fchendisli\u011fi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Isabel Naranjo De Candido’nun doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ilgimi \u00e7ekti. Mikro\/Makro reakt\u00f6rlerin yaz\u0131l\u0131msal y\u00f6netimleri konusunda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n T\u00fcrk\u00e7e’sini a\u015fa\u011f\u0131da sunuyorum. N\u00fckleer enerji tesislerinin in\u015fas\u0131n\u0131 ve ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131rmak N\u00fckleer enerjinin benimsenmesini… Continue reading → <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1077,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-104","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nukleer-enerji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1077"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/tanrikul\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Yaz\u0131n\u0131n \u0130ngilizcesi<\/a><\/h5>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"