{"id":55,"date":"2017-04-01T05:56:35","date_gmt":"2017-04-01T02:56:35","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/?p=55"},"modified":"2022-01-14T14:44:55","modified_gmt":"2022-01-14T11:44:55","slug":"hidrotermal-bacalar-etrafinda-yasam-2-gorece-kisa-bir-besin-zincirinin-tuketicileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/2017\/04\/01\/hidrotermal-bacalar-etrafinda-yasam-2-gorece-kisa-bir-besin-zincirinin-tuketicileri\/","title":{"rendered":"Hidrotermal bacalar etraf\u0131nda ya\u015fam 2: G\u00f6rece k\u0131sa bir besin zincirinin t\u00fcketicileri"},"content":{"rendered":"

-Batuhan<\/p>\n

RV Atlantis hedefine do\u011fru tam gaz ilerliyor; deniz sakin, hava g\u00fczel. Sabahlar\u0131 geminin burnundan yunuslara sesleniyorum, sa\u011folsunlar k\u0131rmay\u0131p selam veriyorlar (foto\u011fraf \u00e7ektirmeyi de seviyorlar). S\u00fcms\u00fck ku\u015flar\u0131 d\u00fcn pek u\u011framam\u0131\u015ft\u0131 ama bug\u00fcn geri geldiler, yanlar\u0131nda daha beyaz bir t\u00fcrden arkada\u015flar\u0131 da vard\u0131. T\u00fcm bu g\u00fcverte g\u00f6zlemleri bo\u015f bir iki saatimde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Gemideki yo\u011fun haz\u0131rl\u0131k temposuna ben de kap\u0131lm\u0131\u015f durumday\u0131m, bug\u00fcn be\u015f ki\u015filik bir ekip olarak \u00f6rnekleyicileri s\u00f6k\u00fcp nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcp temizleyip tekrar bir araya getirdik; \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131lar. Bir ka\u00e7 farkl\u0131 \u015fekilde denedik ve do\u011fru \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015fard\u0131k. G\u00fcnde bir kez yap\u0131lan bilimsel toplant\u0131lar\u0131n ard\u0131ndan Alvin ekibinden insanlar bizlere denizalt\u0131 ve g\u00fcvenlik ile ilgili bilgi veriyor.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Bilgi vermek demi\u015fken, hidrotermal bacalar etraf\u0131ndaki ekosisteme genel bak\u0131\u015f\u0131m\u0131za devam edelim. Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcn kimyasal reaksiyonlardan \u00e7\u0131kan enerji ve karbondioksiti kullanarak organik madde \u00fcreten bakterilerve onlarla simbiyotik ya\u015fam kurmu\u015f t\u00fcp solucanlar\u0131 ve midyelerden bahsetmi\u015ftik, \u015fimdi de ba\u015fl\u0131ca besini t\u00fcp solucanlar\u0131 olan eklembacakl\u0131lardan biraz bahsedelim.<\/p>\n

Derin denizde ya\u015fayan eklembacakl\u0131larda g\u00f6z\u00fcm\u00fcze \u00e7arpan ilk \u015fey genellikle beyaz olmalar\u0131d\u0131r. Derin denizlere \u0131\u015f\u0131k ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in renklerin pek bir \u00f6nemi yoktur ve evrim de bu y\u00f6nde ilerlemi\u015ftir. Derin denizde, hayvanlarda deride renklenmeyi ve g\u00fcne\u015fin zararl\u0131 \u0131\u015f\u0131nlar\u0131ndan korunmay\u0131 sa\u011flayan melanin isimli pigmenti \u00fcretmeye harcanacak enerjiyi ba\u015fka i\u015flere harcamaya y\u00f6nelik adaptasyonlar se\u00e7ilmi\u015ftir. Bu yaz\u0131da g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n hakim oldu\u011fu denizlerden tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z yenge\u00e7 ve karideslerin uzak kuzenlerinden bahsedece\u011fim.<\/p>\n

Bu t\u00fcrlerden biri Bythogerea microps.<\/em> Tahmin edebilece\u011finiz \u00fczere bu yengecin de T\u00fcrk\u00e7e ismi yok. Bu beyaz yenge\u00e7ler en fazla 4 santimetreye kadar b\u00fcy\u00fcyebiliyorlar. Ana besin kaynaklar\u0131n\u0131 t\u00fcp solucanlar\u0131n\u0131n k\u0131rm\u0131z\u0131 k\u0131s\u0131mlar\u0131 olu\u015fturuyor, bu sebeple t\u00fcp solucanlar\u0131 etraf\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015fma ihtimali \u00e7ok y\u00fcksek. S\u00fclf\u00fcr ve oksijeni yakalamak i\u00e7in \u00e7\u0131kan t\u00fcp solucanlar\u0131ndan bir par\u00e7a kopart\u0131p a\u011f\u0131zlar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcveriyorlar, alvinellidler de bir ba\u015fka besin kaynaklar\u0131. Bu arada, bu yenge\u00e7lerin ilgin\u00e7 bir \u00f6zelli\u011fi var, o da s\u00fclf\u00fcr\u00fc takip etmeleri. E\u011fer ortamda sulfur konsantrasyonu artarsa orada toplan\u0131veriyorlar, konsantrasyon d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde yine da\u011f\u0131l\u0131yorlar. Bu, \u00e7ok y\u00fcksek bir olas\u0131l\u0131kla sulfur toplamaya \u00e7\u0131kan riftialar\u0131 yakalayabilmek i\u00e7in geli\u015fmi\u015f bir adaptasyon.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bythogerea microps<\/em> (Foto\u011fraf: The Field Museum) Sa\u011fda yengecimizi beslenirken g\u00f6rmektesiniz.<\/p>\n

East Pacific Rise\u2019a dal\u0131\u015f\u0131m\u0131zda t\u00fcp solucanlar\u0131 aras\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z bir ba\u015fka eklem bacakl\u0131 yakla\u015f\u0131k 2 cm uzunlu\u011funda bir karides t\u00fcr\u00fc. Asl\u0131nda bir t\u00fcr de\u011fil, her dal\u0131\u015fta yeni bir t\u00fcr\u00fc bulunan bir cins: Chorocaris<\/em>. Temel besinleri t\u00fcp solucanlar\u0131 olan bu karidesler \u015feffaf denebilecek bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahip.<\/p>\n

Planlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z genetik \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in bu karides t\u00fcr\u00fcn\u00fc de \u00f6rneklemeyi hedeflemekteyiz, \u00f6rnekleme i\u00e7in \u00e7ok basit ama iyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f bir tuza\u011f\u0131m\u0131z var. Tuzak, iki taraf\u0131nda birer kapak bulunan bir boru. Tuza\u011f\u0131n kapaklar\u0131 birer lasti\u011fe ba\u011fl\u0131, i\u00e7ine yem olarak midye ve bal\u0131k par\u00e7alar\u0131 yerle\u015ftirdikten sonra lastikleri \u00e7ekerek gerece\u011fiz ve iki lastik aras\u0131na magnezyumdan bir tetik yerle\u015ftirece\u011fiz. Su ile reaksiyona giren magnezyum tetik eriyecek ve lastikleri serbest b\u0131rakacak, bu da i\u00e7eride beslenmekte olan karideslerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak. \u00c7al\u0131\u015f\u0131yor olamayacak kadar basit bir system ama denenmi\u015f ve ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

31 Martta buran\u0131n saatiyle 4 sular\u0131nda dal\u0131\u015flar\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 b\u00f6lgeye varm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131z, o zamana kadar sefer ve Alvin ile ilgili bilgilendirilmeye ve haz\u0131rl\u0131klara devam edece\u011fiz. Bo\u015f vakitlerimde hidrotermal bacalar etraf\u0131ndaki ekosistemle ilgili bir \u015feyler yazmaya devam edece\u011fim. Gelecek yaz\u0131n\u0131n konu\u011fu hidrotermal bacalar etraf\u0131nda ya\u015fayan omurgal\u0131lar olacak .<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

-Batuhan RV Atlantis hedefine do\u011fru tam gaz ilerliyor; deniz sakin, hava g\u00fczel. Sabahlar\u0131 geminin burnundan yunuslara sesleniyorum, sa\u011folsunlar k\u0131rmay\u0131p selam veriyorlar (foto\u011fraf \u00e7ektirmeyi de seviyorlar). S\u00fcms\u00fck ku\u015flar\u0131 d\u00fcn pek u\u011framam\u0131\u015ft\u0131 ama bug\u00fcn geri geldiler, yanlar\u0131nda daha beyaz bir t\u00fcrden arkada\u015flar\u0131 da vard\u0131. T\u00fcm bu g\u00fcverte g\u00f6zlemleri bo\u015f bir iki saatimde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Gemideki yo\u011fun haz\u0131rl\u0131k temposuna […]<\/p>\n","protected":false},"author":3466,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-55","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2017-alvin-pasifik-seferi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3466"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}