{"id":529,"date":"2025-04-27T00:38:46","date_gmt":"2025-04-26T21:38:46","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/?p=529"},"modified":"2025-05-06T09:53:53","modified_gmt":"2025-05-06T06:53:53","slug":"2500mye-daldiktan-sonra-kendisi-artik-hilallella-curis-hilal-cura-27-04-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/2025\/04\/27\/2500mye-daldiktan-sonra-kendisi-artik-hilallella-curis-hilal-cura-27-04-2025\/","title":{"rendered":"2500m\u2019ye dald\u0131ktan sonra kendisi art\u0131k Hilallella Curis! – Hilal Cura (27.04.2025)"},"content":{"rendered":"

G\u00fcnlerden 27 Nisan 2025. G\u00fcne\u015fli hava yerini ya\u011fmura b\u0131rakm\u0131\u015f. Ya\u011fmur sonras\u0131 gelen g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 ve de alk\u0131\u015flar e\u015fli\u011finde Alvin\u2019e do\u011fru y\u00fcr\u00fcyorum. Bug\u00fcn b\u00fcy\u00fck g\u00fcn! Alvin denizalt\u0131 ile ilk dal\u0131\u015f\u0131m\u0131 yapaca\u011f\u0131m. Hem de 2500m\u2019ye, vay! Alvin\u2019e ilk ad\u0131m at\u0131\u015f\u0131mla birlikte y\u00fcz\u00fcmde salak bir s\u0131r\u0131t\u0131\u015f beliriyor. Benimle birlikte dalacak olan di\u011fer bilim insan\u0131 Julia\u2019ya ve de pilotumuz Benen\u2019e bak\u0131yorum. Onlar da benim gibi heyecanl\u0131 g\u00f6z\u00fck\u00fcyorlar. Son kontrollerden sonra kendimizi suya b\u0131rak\u0131yoruz. \u0130lk fark etti\u011fim \u015fey, mavinin en g\u00fczel tonlar\u0131 oluyor. U\u00e7suz bucaks\u0131z bir mavilik kapl\u0131yor her yan\u0131m\u0131z\u0131. Daha da iyi g\u00f6rebilmek i\u00e7in penceremden d\u0131\u015far\u0131 bak\u0131yorum ve o s\u0131rada bir k\u00f6pekbal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tam da penceremin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7mekte oldu\u011funu fark ediyorum. Hemen Benen\u2019e s\u00f6yl\u00fcyorum. O da o s\u0131rada ba\u015fka bir k\u00f6pekbal\u0131\u011f\u0131 daha g\u00f6r\u00fcyor ve hen\u00fcz sudan \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f olan y\u00fcz\u00fcc\u00fclerimizi uyar\u0131yor.<\/p>\n

Bu heyecanl\u0131 ilk anlar\u0131 sorunsuz bir \u015fekilde atlatt\u0131ktan sonra yava\u015f yava\u015f daha derinlere do\u011fru dal\u0131yoruz. Mavinin t\u00fcm tonlar\u0131 yava\u015f yava\u015f kaybolmaya ba\u015fl\u0131yor. \u00d6nce her yan\u0131m\u0131z\u0131 lacivert bir su kapl\u0131yor sonra ise alabildi\u011fine karanl\u0131k.<\/p>\n

G\u00f6z\u00fcm karanl\u0131\u011fa al\u0131\u015f\u0131nca ilk fark etti\u011fim \u015fey biyol\u00fcminesans yani bir\u00e7ok \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7an bal\u0131k ve de mikroorganizma oluyor. Birka\u00e7 y\u00fcz metrede daha bu \u0131\u015f\u0131k sa\u00e7an canl\u0131lar\u0131 g\u00f6rd\u00fckten sonra bu sefer her yan\u0131m\u0131z\u0131 komple bir karanl\u0131k kapl\u0131yor. Ekran\u0131m\u0131zdaki derinlik 2524m\u2019ye geldi\u011finde rotam\u0131z\u0131 Q-vent\u2019e \u00e7eviriyoruz. Bizi nas\u0131l bir hidrotermal bacan\u0131n bekledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken karanl\u0131k i\u00e7inde bir siluet g\u00f6r\u00fcyoruz. Yakla\u015ft\u0131k\u00e7a daha da b\u00fcy\u00fcyor ve en sonunda t\u00fcm ihti\u015fam\u0131yla Q-vent\u2019i g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

Q-vent<\/strong>\u2019te ilk olarak s\u0131cakl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcmleri ile ba\u015fl\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc alaca\u011f\u0131m\u0131z hidrotermal baca su \u00f6rneklerinin belli bir s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcnde, minimum 200o<\/sup>C, olmas\u0131 gerekiyor ki deniz suyu yerine ger\u00e7ekten bu bacalardan \u00f6rnek alm\u0131\u015f olal\u0131m. Pilotumuz Benen s\u0131cakl\u0131k sens\u00f6r\u00fcn\u00fc bacan\u0131n farkl\u0131 noktalar\u0131nda test ederken ben de bir yandan ekranda beliren s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek sesle okuyorum ki nerden \u00f6rnek alaca\u011f\u0131m\u0131za karar verebilelim. 310o<\/sup>C\u2019yi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde herkesin y\u00fcz\u00fc g\u00fcl\u00fcyor ve bu noktadan \u201cmajor\u201d ad\u0131 verdi\u011fimiz titanyum \u00f6rnekleme \u015fi\u015felerine sular\u0131m\u0131z\u0131 almaya ba\u015fl\u0131yoruz.<\/p>\n

Su \u00f6rneklerimizi ald\u0131ktan sonra ayn\u0131 noktadan kaya\u00e7 \u00f6rnekleri almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz; ancak yap\u0131s\u0131 o kadar k\u0131r\u0131lgan ki sepetimize atamadan par\u00e7alan\u0131yor. Sens\u00f6rle biraz \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapt\u0131ktan sonra M-vent<\/strong>\u2019e do\u011fru yola \u00e7\u0131k\u0131yoruz. Bu arada sandvi\u00e7lerimizle g\u00fczel bir yemek molas\u0131 veriyoruz. Yolda asl\u0131nda plan\u0131m\u0131zda olmayan ve de bakteri mat\u0131 ile dolu olan ba\u015fka bir kaya\u00e7 g\u00f6r\u00fcp burada da sens\u00f6r ile baz\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmler yapman\u0131n iyi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp duruyoruz. \u0130\u015fimiz bittikten sonra M-vent\u2019e do\u011fru devam ediyoruz. Buras\u0131 biyolojik \u00f6rnekleme de yapaca\u011f\u0131m\u0131z bir yer. Hedefimiz ise \u00f6ncelikli olarak Alvinella pompejana<\/strong>,<\/em> yani derin deniz solucan\u0131. Ad\u0131 ise \u015fu anda i\u00e7inde oldu\u011fumuz Alvin\u2019den geliyor. 1979 y\u0131l\u0131nda Alvin denizalt\u0131s\u0131 ile yap\u0131lan dal\u0131\u015fta ke\u015ffedilen A. pompejana<\/em> o g\u00fcnden beri Pasifik Okyanusu’ndaki pop\u00fclerli\u011fini korumakta. Her ne kadar kaya\u00e7 \u00fczerinde \u00e7i\u00e7ek gibi bir yap\u0131da g\u00f6z\u00fckse de t\u00fcp \u015feklindeki kaya\u00e7lar\u0131n i\u00e7inde \u00e7ok daha fazla yumu\u015fak dokusu bulunmakta. 6 Alvinella\u2019y\u0131 biyokutumuza at\u0131p bu sefer de kaya\u00e7 \u00f6rneklemesine ba\u015fl\u0131yoruz. \u015eansl\u0131y\u0131z ki M-vent\u2019tin kaya\u00e7 yap\u0131s\u0131 manip\u00fclat\u00f6r kol ile \u00f6rneklememize uygun. Bu sayede sepetimize biraz da olsa hidrotermal baca kaya\u00e7lar\u0131 toplayabiliyoruz.<\/p>\n

Son olarak kimyasal \u00f6l\u00e7\u00fcmler i\u00e7in sens\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fc, voltametriyi, Alvinella \u00f6rnekledi\u011fimiz baca k\u0131sm\u0131na getirip \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcm yap\u0131yoruz. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcmler i\u00e7in en y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 40o<\/sup>C olmas\u0131 gerekiyor. Bunun i\u00e7in tekrardan s\u0131cakl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yap\u0131p, sens\u00f6r\u00fcm\u00fcz i\u00e7in en uygun alanlar\u0131 tespit ediyor ve de son \u00f6l\u00e7\u00fcmlerimizi de ba\u015flat\u0131yoruz. Her \u00f6l\u00e7\u00fcm i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 2.5 dakika bekleyip M-vent\u2019ten ayr\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n

Normalde plan\u0131m\u0131zda olan Biovent-9<\/strong>\u2019a baterimiz azald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ne yaz\u0131k ki gidemiyoruz. Geri d\u00f6n\u00fc\u015f i\u00e7in izinlerimizi ald\u0131ktan sonra y\u00fczeye \u00e7\u0131kmaya ba\u015fl\u0131yoruz. Bu arada da bazalt kapl\u0131 y\u00fczeylerin \u00fczerinden ge\u00e7iyor ve de farkl\u0131 farkl\u0131 kaya\u00e7 yap\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n

\u00c7\u0131kmadan \u00f6nce pilotumuz Benen bize s\u00fcrpriz yap\u0131yor ve de denizalt\u0131n\u0131 kullanmak ister misiniz diyor. Kim istemez ki! Heyecan dorukta. Araba kullanamayan ben denizalt\u0131 m\u0131 kullanaca\u011f\u0131m diyorum i\u00e7imden; ama tabi bu f\u0131rsat\u0131 da tepmiyorum. Pilotumuzun koltu\u011funa g\u00fczelce kurulduktan sonra ba\u015fl\u0131yorum s\u00fcrmeye. Biraz ileri, biraz sa\u011fa, dur biraz da sola. Oh, debriyajm\u0131\u015f frenmi\u015f bir \u015fey yok. Haz\u0131r trafik de yok ben al\u0131r ba\u015f\u0131m\u0131 giderim. Haydi bana eyvallah!<\/p>\n

Benim de sevdiklerime bir s\u00fcrprizim var. Yan\u0131mda onlar\u0131n foto\u011fraflar\u0131 ile geldim. Bir nevi onlar da benimle birlikte dald\u0131lar. Bu da \u00e7ok ayr\u0131 bir heyecan.<\/p>\n

Art\u0131k bir kahveyi hakkettik. Pilotumuz Benen, bana ve de Julia\u2019ya kahve koyuyor. Tatl\u0131 bir sohbet e\u015fli\u011finde kahvelerimizi i\u00e7erken \u015fark\u0131 da a\u00e7al\u0131m m\u0131 diyor. A\u00e7aca\u011f\u0131 \u015fark\u0131y\u0131 beklerken bir anda kula\u011f\u0131ma tan\u0131d\u0131k bir melodi geliyor. Yoksa diyorum ve \u015fark\u0131n\u0131n s\u00f6zleri d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor: \u201cBana kaderimin bir oyunu mu buuu ald\u0131 sevdi\u011fimi verdi zul\u00fcm\u00fc\u00fc\u00fc\u2026\u201d Orhan baba? Hem de Alvin\u2019de! Yok art\u0131k! \u015ea\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n Benen\u2019e bak\u0131yorum. Bu \u015fark\u0131y\u0131 da bilemezsin diyorum. S\u0131r\u0131t\u0131yor. Me\u011ferse bir gece \u00f6ncesinde 2. kaptan\u0131m\u0131z Yunus, hi\u00e7bir \u015fey deme ve direk bu \u015fark\u0131y\u0131 \u00e7al diyerek asl\u0131nda unutulmayacak bu anlar\u0131n ilk tohumunu atm\u0131\u015f. Denizalt\u0131nda olmak yeterince fantastik geliyorken \u015fu an elimde kahvemle 2500 metrede Orhan Gencebay dinlemek bu anlar\u0131 daha da fantastik bir hale getiriyor. Buradan da selamlar olsun!<\/p>\n

Art\u0131k y\u00fczeye \u00e7ok yak\u0131n\u0131z. Tekrardan okyanusun o \u015fahane mavili\u011fine kavu\u015fuyoruz. Biraz zaman ge\u00e7tikten sonra bizi gemiye al\u0131yorlar ve Alvin\u2019in kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor. \u0130lk olarak ben \u00e7\u0131k\u0131yorum. Alk\u0131\u015flar e\u015flik ediyor bana. Merdivenlerden usul usul iniyorum. Hocam, grup arkada\u015flar\u0131m ve de di\u011fer sefer arkada\u015flar\u0131m beni bekliyor. Hem de ellerinde kovalarla. \u0130lk dal\u0131\u015f sonras\u0131 adettir. 3 b\u00fcy\u00fck buz dolu kova e\u015fli\u011finde g\u00fczelce bir \u0131slama olur. Bazen de k\u00fc\u00e7\u00fck muziplikler. Nitekim benim i\u00e7in de bir \u015feyler haz\u0131rlam\u0131\u015flar. Mustafa Hocam \u00f6nce argon gaz\u0131 ile \u015fi\u015firilmi\u015f glove bag\u2019i boynuma tak\u0131yor ve ba\u015fl\u0131yor hikayeyi anlatmaya:<\/p>\n

2500m\u2019ye dald\u0131ktan sonra yeni bir t\u00fcr haline gelen canl\u0131m\u0131z Hilallella Curis<\/strong><\/em>. Kendisi derin deniz canl\u0131s\u0131. Argon ve de amin ile muamele edildi (bunlar benim deneylerimde en s\u0131k kulland\u0131\u011f\u0131m i\u015flemler). %10 seyreltmemiz gerekiyor. O y\u00fczden haydi \u0131slatmaya!!!<\/p>\n

G\u00fcn\u00fc yorgun ama mutlu bir \u015fekilde sonland\u0131r\u0131yorum\u2026<\/p>\n

\u0130lk dal\u0131\u015f g\u00fcncelerimiz burada bitiyor ama ilerleyen g\u00fcnlerde bizler Pasifik seferindeyken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok nadir bir olay\u0131 sizlerle payla\u015faca\u011f\u0131z. Bizleri takipte kal\u0131n!<\/p>\n

\"\"<\/a>
Dal\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n ilk dakikalar\u0131nda bize e\u015flik eden k\u00f6pek bal\u0131\u011f\u0131<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Q-vent\u2019te Manipulat\u00f6r kol ile s\u0131cakl\u0131k (sol ve orta) ve Major ile (sa\u011f) \u00f6rneklemeler<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Alvinella\u2019lar (Sol: M-vent \u00fczerinde, Orta ve Sa\u011f: Lab incelemeleri)<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Dal\u0131\u015fta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz farkl\u0131 kaya\u00e7 yap\u0131lar\u0131<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Alvin Dal\u0131\u015f Ekibi (Soldan sa\u011fa: Julia Hubbard, Benen ElShakhs ve Hilal Cura)<\/figcaption><\/figure>\n
\"\"<\/a>
Ve ilk Alvin dal\u0131\u015f\u0131mdan Hilallella Curis olarak \u00e7\u0131km\u0131\u015f\u0131md\u0131r (:<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

G\u00fcnlerden 27 Nisan 2025. G\u00fcne\u015fli hava yerini ya\u011fmura b\u0131rakm\u0131\u015f. Ya\u011fmur sonras\u0131 gelen g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131 ve de alk\u0131\u015flar e\u015fli\u011finde Alvin\u2019e do\u011fru y\u00fcr\u00fcyorum. Bug\u00fcn b\u00fcy\u00fck g\u00fcn! Alvin denizalt\u0131 ile ilk dal\u0131\u015f\u0131m\u0131 yapaca\u011f\u0131m. Hem de 2500m\u2019ye, vay! Alvin\u2019e ilk ad\u0131m at\u0131\u015f\u0131mla birlikte y\u00fcz\u00fcmde salak bir s\u0131r\u0131t\u0131\u015f beliriyor. Benimle birlikte dalacak olan di\u011fer bilim insan\u0131 Julia\u2019ya ve de pilotumuz Benen\u2019e […]<\/p>\n","protected":false},"author":3466,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-529","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2025-deeptrace-pasifik-seferi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3466"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=529"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/529\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=529"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=529"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=529"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}