{"id":473,"date":"2025-04-26T17:05:20","date_gmt":"2025-04-26T14:05:20","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/?p=473"},"modified":"2025-05-09T14:36:32","modified_gmt":"2025-05-09T11:36:32","slug":"okyanusun-2563-metre-derinliginden-dunyaya-dondum-yagiz-demir-27-nisan-2025","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/2025\/04\/26\/okyanusun-2563-metre-derinliginden-dunyaya-dondum-yagiz-demir-27-nisan-2025\/","title":{"rendered":"Okyanusun 2563 metre derinli\u011finden D\u00fcnya\u2019ya d\u00f6nd\u00fcm! &#8211; Ya\u011f\u0131z Demir (26 Nisan 2025)"},"content":{"rendered":"<p>Okyanusun 2563 metre derinli\u011finden D\u00fcnya\u2019ya d\u00f6nd\u00fcm.<\/p>\n<p>Herkese selam. Ben, Ya\u011f\u0131z. Size Alvin ile okyanus taban\u0131na kadar yapt\u0131\u011f\u0131m dal\u0131\u015ftan bahsedece\u011fim. Duygular\u0131m\u0131 kelimelere d\u00f6kmek kolay de\u011fil ama bilim insan\u0131 refleksiyle, ba\u015f\u0131mdan ge\u00e7enleri olabildi\u011fince a\u00e7\u0131k ve ger\u00e7ek\u00e7i bi\u00e7imde anlataca\u011f\u0131m. Endi\u015felenmeyin, anlat\u0131m\u0131 teknik terimlere bo\u011farak \u00e7ekilmez hale getirmeyece\u011fim.<\/p>\n<p>Dal\u0131\u015ftan bir g\u00fcn \u00f6nce, bilim ekibi olarak Alvin pilotlar\u0131 ve sefer lideriyle toplant\u0131ya girdik. O ana kadar bast\u0131rd\u0131\u011f\u0131m heyecan, toplant\u0131 ile somutla\u015ft\u0131. G\u00f6revimiz, East Pacific Rise (Do\u011fu Pasifik Y\u00fckseltisi) 9\u00b0N hatt\u0131nda, YBW ad\u0131 verilen off-axis (eksen d\u0131\u015f\u0131) bir hidrotermal b\u00f6lgeye inmeyi ve \u00f6rnek toplamay\u0131 kaps\u0131yordu.<\/p>\n<p>Tektonik levhalar\u0131n kesi\u015fim noktas\u0131n\u0131n do\u011fusunda uzanan bir fay hatt\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k 500 metre do\u011fusuna inmeyi planlad\u0131k. Do\u011frudan hidrotermal bacalar\u0131n bulundu\u011fu b\u00f6lgeye inmedik, \u00e7\u00fcnk\u00fc amac\u0131m\u0131z bu aktif alanlardan d\u0131\u015far\u0131 sa\u00e7\u0131lan ve zamanla \u00e7\u00f6kelmi\u015f tortular\u0131 \u00f6rneklemekti. Bunun i\u00e7in de \u201cpush core (itmeli karot t\u00fcp\u00fc)\u201d ad\u0131 verilen basit ama etkili \u00f6rnekleyicileri kulland\u0131k. \u201cPartik\u00fcl\u201d dedi\u011fime bakmay\u0131n\u2014k\u0131saca dipten kum \u00e7\u0131kard\u0131k.<\/p>\n<p>Karot \u00f6rneklerimizi toplarken fay y\u00fczeyine do\u011fru yakla\u015ft\u0131k\u00e7a, ince taneli kumlar yava\u015f yava\u015f yerini y\u00fczeyi parlak ve yast\u0131k \u015feklinde g\u00f6r\u00fcnen kayalara b\u0131rakt\u0131\u2014bunlar cam g\u00f6r\u00fcn\u00fcml\u00fc pillow basalt&#8217;lard\u0131 (yast\u0131k bazalt). \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k \u00e7ok gen\u00e7, yaln\u0131zca birka\u00e7 milyon y\u0131ll\u0131k bir okyanus taban\u0131na ula\u015f\u0131yorduk. Bu kayalar\u0131n ince kumlarla tamamen \u00f6rt\u00fclmesi i\u00e7inse \u00e7ok daha uzun bir zaman ge\u00e7mesi gerekiyor. Bu bazalttan k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7a kopar\u0131p hat\u0131ra olarak saklama iste\u011fimi Alvin&#8217;in pilotu Rick geri \u00e7evirmedi. Foto\u011frafta da g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n<p>Fay y\u00fczeyine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bir u\u00e7urumla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyordum, ama ard\u0131ndan gelen White Cracks (Beyaz \u00c7atlaklar) s\u00fcrprizi \u00e7ok ani oldu. U\u00e7urumdan indikten sonra kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, beyaz \u00e7atlaklarla kapl\u0131 bu zemin ger\u00e7ekten dikkat \u00e7ekiciydi\u2014ve bu ismin bir nedeni vard\u0131. Bazalt kayalar\u0131n aras\u0131ndan ve \u00e7atlaklar\u0131ndan s\u0131zan, s\u0131cak ve mineraller a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin suyun varl\u0131\u011f\u0131 burada ya\u015fam\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu ortamda \u00e7o\u011falan bakteriler, \u00e7atlaklar\u0131 beyaza boyam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Dal\u0131\u015ftaki g\u00f6revlerimizden biri de bu \u00e7atlaklar aras\u0131ndan s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131 daha yo\u011fun olan\u0131n\u0131 bulmak ve Alvin m\u00fchendislerinden Scott\u2019\u0131n deyimiyle \u201cscientificly dirty water (kirli bilimsel su)\u201d \u00f6rneklemekti. Bunun i\u00e7in, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k ve bas\u0131nca dayan\u0131kl\u0131 olacak \u015fekilde titanyumdan \u00fcretilmi\u015f \u201cmajor sampler\u201d (biz k\u0131saca \u2018major\u2019 diyoruz) adl\u0131 \u00f6rnekleyiciler kullan\u0131l\u0131yor. Yeri gelmi\u015fken, bu seferde major\u2019lar\u0131n her dal\u0131\u015f sonras\u0131 haz\u0131rlan\u0131p bir sonraki g\u00fcne haz\u0131rlanmas\u0131ndan ben sorumluydum. Ba\u015fka bir yaz\u0131da bu \u00f6rnekleyicileri ve i\u015fin mutfa\u011f\u0131n\u0131 daha detayl\u0131 anlat\u0131r\u0131m.<\/p>\n<p>Son olarak, bakteri matlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde ve s\u0131z\u0131nt\u0131lara yak\u0131n, pasl\u0131 ta\u015flar \u00fczerinde birka\u00e7 elektrokimyasal tarama ger\u00e7ekle\u015ftirdik. B\u00f6ylece g\u00f6revlerimizi tamamlam\u0131\u015f olduk. H\u00e2l\u00e2 zaman\u0131m\u0131z vard\u0131. Rick, istersek bir kurtarma g\u00f6revine ba\u015flayabilece\u011fimizi s\u00f6yledi ve daha \u00f6nce bu b\u00f6lgede kaybolmu\u015f major \u00f6rnekleyicilerinden birini aramaya koyulduk. Ne yaz\u0131k ki \u015fans\u0131m\u0131z yaver gitmedi, bulamad\u0131k. Belki de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit minik organizmaya bakmaktan aramaya odaklanamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7indir.<\/p>\n<p>Kay\u0131p major\u2019\u0131 bulamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kabullendikten sonra, a\u011f\u0131rl\u0131k b\u0131rak\u0131p y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131k. Yukar\u0131ya \u00e7\u0131karken, kahvelerimizi yudumlay\u0131p dinlenmeye ba\u015flad\u0131k. Nihayet g\u00fcverteye vard\u0131k ve kapa\u011f\u0131m\u0131z a\u00e7\u0131ld\u0131. Akl\u0131mda tek bir d\u00fc\u015f\u00fcnce vard\u0131: Beni k\u00f6t\u00fc bir s\u00fcrpriz bekliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc ilk kez dal\u0131\u015f yapanlara geleneksel olarak buz dolu kovalarla du\u015f yapt\u0131r\u0131l\u0131r. Bazen bu rit\u00fcele yarat\u0131c\u0131l\u0131k kat\u0131labilir, muziplikler yap\u0131labilir. Ama beni bekleyen, bir r\u00fctbe y\u00fckseltme t\u00f6reniydi. Hen\u00fcz onba\u015f\u0131 hatta er bile olmam\u0131\u015fken, do\u011frudan binba\u015f\u0131 oldum. Bahsetti\u011fim major\u2019lar\u0131n temizlenmesi ve haz\u0131rlanmas\u0131nda g\u00f6sterdi\u011fim \u00fcst\u00fcn hizmetten dolay\u0131 bana \u0130ngilizcesi \u201cMajor\u201d olan binba\u015f\u0131 r\u00fctbesini verdiler. Ad\u0131m da \u201cMajor Yaz\u201d oldu (\u0131 ve \u011f harfleri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u015fekilde yaz\u0131l\u0131yor). \u015eimdi, el yap\u0131m\u0131 apoletlerim ceketime yap\u0131\u015fm\u0131\u015f \u015fekilde, geminin delisi gibi dola\u015f\u0131yorum.<\/p>\n<p>\u201c<strong>This is Major Yaz to Ground Control. I floated with a tin can in the most peculiar way.<\/strong>\u201d<\/p>\n<figure id=\"attachment_480\" aria-describedby=\"caption-attachment-480\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Dalis\u0327-2.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-480\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Dalis\u0327-2-1024x767.png\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"479\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Dalis\u0327-2-1024x767.png 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Dalis\u0327-2-300x225.png 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Dalis\u0327-2-768x575.png 768w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Dalis\u0327-2.png 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-480\" class=\"wp-caption-text\">Pasifik derinliklerine inmeden \u00f6nce son pozlar<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_477\" aria-describedby=\"caption-attachment-477\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Pushcore-scaled.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-477\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Pushcore-1024x576.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"360\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Pushcore-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Pushcore-300x169.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Pushcore-768x432.jpg 768w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Pushcore-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Pushcore-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-477\" class=\"wp-caption-text\">Dal\u0131\u015f\u0131m\u0131zdan bir an. \u0130tmeli karot t\u00fcp\u00fc ile \u00f6rnek al\u0131yoruz.<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_479\" aria-describedby=\"caption-attachment-479\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Bazalt-Edit.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-479\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Bazalt-Edit-1024x970.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"606\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Bazalt-Edit-1024x970.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Bazalt-Edit-300x284.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Bazalt-Edit-768x728.jpg 768w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Bazalt-Edit.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-479\" class=\"wp-caption-text\">Yast\u0131k bazalt\u0131n cams\u0131 y\u00fczeyini g\u00f6steriyorum.<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_485\" aria-describedby=\"caption-attachment-485\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Beyaz-C\u0327atlaklar.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-485\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Beyaz-C\u0327atlaklar.png\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Beyaz-C\u0327atlaklar.png 429w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Beyaz-C\u0327atlaklar-300x225.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-485\" class=\"wp-caption-text\">Beyaz \u00e7atlaklar<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_486\" aria-describedby=\"caption-attachment-486\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Untitled-design.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-486\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Untitled-design-1024x684.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"428\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Untitled-design-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Untitled-design-300x200.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Untitled-design-768x513.jpg 768w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Untitled-design-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Untitled-design-272x182.jpg 272w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Untitled-design.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-486\" class=\"wp-caption-text\">Alvin pilotumuz Rick, Alvin&#8217;i kullanmama (kullan\u0131yormu\u015f gibi yapmama:) izin veriyor.<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_482\" aria-describedby=\"caption-attachment-482\" style=\"width: 640px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Major-Yaz.jpeg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-large wp-image-482\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Major-Yaz-1024x768.jpeg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Major-Yaz-1024x768.jpeg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Major-Yaz-300x225.jpeg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Major-Yaz-768x576.jpeg 768w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Major-Yaz-1536x1152.jpeg 1536w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/05\/Yag\u0306iz-Major-Yaz.jpeg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-482\" class=\"wp-caption-text\">&#8220;Major Yaz&#8221; r\u00fctbem ve apoletim takdim edilirken (:<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Okyanusun 2563 metre derinli\u011finden D\u00fcnya\u2019ya d\u00f6nd\u00fcm. Herkese selam. Ben, Ya\u011f\u0131z. Size Alvin ile okyanus taban\u0131na kadar yapt\u0131\u011f\u0131m dal\u0131\u015ftan bahsedece\u011fim. Duygular\u0131m\u0131 kelimelere d\u00f6kmek kolay de\u011fil ama bilim insan\u0131 refleksiyle, ba\u015f\u0131mdan ge\u00e7enleri olabildi\u011fince a\u00e7\u0131k ve ger\u00e7ek\u00e7i bi\u00e7imde anlataca\u011f\u0131m. Endi\u015felenmeyin, anlat\u0131m\u0131 teknik terimlere bo\u011farak \u00e7ekilmez hale getirmeyece\u011fim. Dal\u0131\u015ftan bir g\u00fcn \u00f6nce, bilim ekibi olarak Alvin pilotlar\u0131 ve sefer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3466,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-473","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2025-deeptrace-pasifik-seferi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3466"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=473"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/473\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}