Benden ilk dal\u0131\u015f\u0131m hakk\u0131nda bir blog yazmam istendi\u011finden beri, bu deneyimi nas\u0131l tarif edece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bilimsel ve operasyonel ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 yazmak nispeten kolay, ama a\u015fa\u011f\u0131dayken hissettiklerimi ifade etmek o kadar kolay olmayacak. \u0130kisini de yapmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m.<\/p>\n
Dal\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki esas ama\u00e7, daha \u00f6nce \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir hidrotermal baca alan\u0131 olan P-Vent<\/strong>\u2019e giderek, bu bacalardan \u00e7\u0131kan y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131kl\u0131 (en az 350 \u00b0C) ve metal bak\u0131m\u0131ndan zengin s\u0131v\u0131lar\u0131ndan \u00f6rnek toplamakt\u0131. Bu \u00f6rneklerde yapaca\u011f\u0131m\u0131z kimyasal analizler, bacalar\u0131n fizikokimyasal yap\u0131s\u0131, \u00e7evre habitatlara etkileri ve karbon gibi \u00e7\u00f6z\u00fcnm\u00fc\u015f gazlar\u0131n ta\u015f\u0131n\u0131m\u0131na dair \u00f6nemli bilgiler sa\u011flayacak.<\/p>\n Bu bacalar\u0131n oldu\u011fu derinliklere inmek i\u00e7in me\u015fhur Alvin denizalt\u0131n\u0131 kullan\u0131yoruz. Yaz\u0131y\u0131 \u00e7ok uzatmamak ad\u0131na, Alvin\u2019e girmeden \u00f6nceki haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecini atlayaca\u011f\u0131m\u2014belki o, ba\u015fka bir yaz\u0131n\u0131n konusu olur.<\/p>\n T\u00fcm kontroller tamamlan\u0131nca, Alvin balast tanklar\u0131n\u0131 suyla dolduruyor ve ini\u015fe ge\u00e7iyoruz. \u0130ni\u015fin ilk dakikalar\u0131nda, \u0131\u015f\u0131ks\u0131z tabakaya girmeden \u00f6nce etraf\u0131m\u0131zda \u00e7e\u015fitli canl\u0131lar beliriyor: knidliler (ctenophora<\/em>), s\u00fcbyeler, k\u00fc\u00e7\u00fck bal\u0131klar\u2026\u00a0 Ard\u0131ndan su s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n h\u0131zla d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir ge\u00e7i\u015f b\u00f6lgesi olan termoklin tabakas\u0131na<\/strong> giriyorsunuz. Bu tabakada, s\u0131cak ve so\u011fuk suyun kar\u0131\u015fmas\u0131yla etraf flula\u015f\u0131yor, g\u00f6r\u00fcnt\u00fc hafif\u00e7e dalgalan\u0131yor. Bu katman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 alana ilgi duyan teorik olarak bilir, ancak i\u00e7inden ge\u00e7mek ve yo\u011funluk de\u011fi\u015fimlerini g\u00f6zlemlemek bamba\u015fka bir deneyim.<\/p>\n Termoklini ge\u00e7tikten sonra, \u0131\u015f\u0131k h\u0131zla azalmaya ba\u015fl\u0131yor. Yakla\u015f\u0131k 500 metreden sonra ise zifiri karanl\u0131k ba\u015fl\u0131yor. Do\u011fal \u0131\u015f\u0131k tamamen yok oluyor, ama canl\u0131l\u0131k hi\u00e7 bitmiyor. Karanl\u0131kta, biyol\u00fcminesans yayan bir\u00e7ok farkl\u0131 organizma g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7iyor; baz\u0131lar\u0131 parlayan bir \u00e7izgi, baz\u0131lar\u0131 nokta gibi. I\u015f\u0131k ya\u011fmuruna yakalanm\u0131\u015f gibiyiz. Yine \u00f6yle bir durum ki, teorik olarak biliyoruz, ara s\u0131ra \u015fahit de oluyoruz ama bu kadar yo\u011fun ve derinlerde s\u00fcr\u00fcyor olmas\u0131 insan\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131yor ve sevindiriyor. Dal\u0131\u015f boyunca bu sevin\u00e7 dalgas\u0131 s\u0131k s\u0131k geldi; hatta surat\u0131mdaki o \u015fap\u015fal s\u0131r\u0131t\u0131\u015f hi\u00e7 gitmedi desem yeridir.<\/p>\n Belli bir derinlikten sonra, altimetre g\u00f6stergesi sayesinde tabana ne kadar kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyoruz. Yakla\u015f\u0131k 20 m kala pilot tabana var\u0131p varmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6zlemlememizi istiyor (Alvin kullan\u0131c\u0131lar\u0131na pilot<\/em> deniyor – nitekim u\u00e7maktan \u00e7ok da farkl\u0131 de\u011fil). Tabana var\u0131yoruz, etraf\u0131ma bak\u0131n\u0131yorum. Gezegen de\u011fi\u015ftirmi\u015f gibiyim. Y\u00fczey, donmu\u015f magmadan meydana gelen bazalt kaya\u00e7larla kapl\u0131.\u00a0 Biraz ilerledikten sonra P-vent\u2019in me\u015fhur hidrotermal bacalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Bacalardan \u00e7\u0131kan metal zengini kar\u0131\u015f\u0131mlar suya duman gibi yay\u0131l\u0131yor. B\u00fcy\u00fclenmi\u015f gibi bakarken bir yandan not almam ve elimdeki tablet ile kamera a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 kontrol etmem gerekti\u011fini hat\u0131rl\u0131yorum. S\u0131cakl\u0131k sens\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fc bacan\u0131n i\u00e7ine soktu\u011fumuzda 370 dereceleri g\u00f6r\u00fcyoruz. Buradan \u00f6rneklemelerimizi yap\u0131yoruz.<\/p>\n \u0130\u015fimiz bitince Tica vent alan\u0131na ge\u00e7iyoruz. Burada, art\u0131k eskisi gibi aktif olmayan neredeyse \u00fc\u00e7 katl\u0131 bir bina y\u00fcksekli\u011finde dev bir bacayla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. P-vent gibi t\u00fctmese de yo\u011funluk fark\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 flu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden bir\u00e7ok yerden s\u0131cak su \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rebiliyoruz. Bacan\u0131n her yan\u0131 Riftia<\/em> t\u00fcr\u00fc t\u00fcpl\u00fc kurtlarla kapl\u0131 (yine afallam\u0131\u015f bir \u015fekilde bakakald\u0131\u011f\u0131m\u0131 art\u0131k belirtme ihtiyac\u0131 duymuyorum). Bu habitatla ili\u015fkili ya\u015fam s\u00fcren hemen t\u00fcm g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr canl\u0131lar\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz; Alvinella<\/em> solucanlar\u0131, Bathymodiolus<\/em> t\u00fcr\u00fc baca\/vent midyeleri, yenge\u00e7ler, y\u0131lan bal\u0131klar\u0131\u2026 Kendimi yap\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m camdan -bence- \u00fcst\u00fcn bir iradeyle geri \u00e7ekiyorum, toparlan\u0131p kamera a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 d\u00fczeltiyorum, \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan foto\u011fraflar \u00e7ekiyorum, g\u00f6rd\u00fcklerimi not ediyorum.<\/p>\n Dal\u0131\u015f s\u00fcremiz tamamland\u0131\u011f\u0131nda, y\u00fczeye \u00e7\u0131kabilmek i\u00e7in Alvin \u00fczerindeki a\u011fr\u0131l\u0131klar\u0131 b\u0131rak\u0131yor ve yava\u015f yava\u015f y\u00fckselmeye ba\u015fl\u0131yoruz. D\u00f6n\u00fc\u015f yolunda, gemidekilere bildirmek k\u0131sa bir rapor haz\u0131rl\u0131yoruz. \u201cDeneyimli g\u00f6zlemci\u201d olarak bu i\u015fi, dal\u0131\u015f partnerim Prof. Mustafa Y\u00fccel yap\u0131yor. Al\u0131nan \u00f6rnekler, ses dalgalar\u0131yla sinyal ileten akustik ileti\u015fim sistemi \u00fczerinden ara\u015ft\u0131rma gemimiz Atlantis<\/strong>\u2019teki bilim ekibine okunuyor. Bu s\u0131n\u0131rl\u0131 ileti\u015fimin bile bana b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcven verdi\u011fini eklemeliyim.<\/p>\n Y\u00fckselirken yine \u0131\u015f\u0131k ya\u011fmurundan, termoklin tabakas\u0131ndan ve sonunda fotik (\u0131\u015f\u0131kl\u0131) b\u00f6lgeden ge\u00e7iyoruz. Ben yine cama yap\u0131\u015f\u0131yorum. Daha \u00f6nce bir\u00e7ok kez Alvin\u2019le dalm\u0131\u015f olan M. Y\u00fccel ise sakin sakin notlar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7iriyor, b\u00fcy\u00fck ihtimalle heyecan\u0131ma ve mutlulu\u011fuma g\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Dal\u0131\u015f bitiyor, Alvin gemiye al\u0131n\u0131yor, bas\u0131n\u00e7 kapa\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131yor ve d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorum. Ekip arkada\u015flar\u0131m beni kar\u015f\u0131l\u0131yor, o kadar mutlu ve heyecanl\u0131y\u0131m ki herkese sar\u0131lmak istiyorum. Herhalde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m duygunun do\u011fru ifadesi \u201c\u00f6fori\u201d olurdu. Gelenek olarak, beni bir sandalyeye oturtuyorlar ve ilk dal\u0131\u015f\u0131m\u0131n \u015ferefine kafamdan a\u015fa\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 kova su d\u00f6k\u00fcyorlar. Normalde buz gibi olmas\u0131 gereken su ilk ba\u015fta s\u0131cak geliyor. Me\u011fer beni iyice \u015fa\u015f\u0131rtmak i\u00e7in en so\u011fuk olan\u0131 sona saklam\u0131\u015flar. \u201c\u0130lk dal\u0131\u015f\u0131 \u0131slatma\u201d gelene\u011fine bu tip \u00e7e\u015fitlilikler getirilebildi\u011fini ilk elden \u00f6\u011frenmi\u015f oluyorum.<\/p>\n Dal\u0131\u015ftan sonra da t\u00fcm g\u00fcn (ve hatta ertesi g\u00fcn de) \u201cben ne ya\u015fad\u0131m?!\u201d hali y\u00fcz\u00fcmden eksik olmuyor. Daha \u00f6nce Alvin\u2019le dal\u0131\u015f yapm\u0131\u015f olanlar bu halimi \u00e7ok iyi anl\u0131yor; yapmam\u0131\u015f olanlarsa b\u00fcy\u00fck ihtimalle tuhaf buluyordur.<\/p>\n Kesin olan \u015fu: Bu dal\u0131\u015f, her an\u0131yla, hayat\u0131m\u0131n en \u00f6zel deneyimiydi.<\/strong><\/p>\n Di\u011fer ekip arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n dal\u0131\u015flar\u0131 da takip eden g\u00fcnlerde gelecek. Bizi takipte kal\u0131n!<\/p>\n <\/p>\n Merhaba, Ben Suna. 16 Nisan 2025\u2019te, Pasifik Okyanusu\u2019nun yakla\u015f\u0131k 2500 metre derinli\u011fine ilk Alvin dal\u0131\u015f\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdim. Benden ilk dal\u0131\u015f\u0131m hakk\u0131nda bir blog yazmam istendi\u011finden beri, bu deneyimi nas\u0131l tarif edece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bilimsel ve operasyonel ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 yazmak nispeten kolay, ama a\u015fa\u011f\u0131dayken hissettiklerimi ifade etmek o kadar kolay olmayacak. \u0130kisini de yapmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m. Dal\u0131\u015f\u0131m\u0131zdaki esas ama\u00e7, daha […]<\/p>\n","protected":false},"author":3466,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-472","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2025-deeptrace-pasifik-seferi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/472","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3466"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=472"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/472\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=472"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=472"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=472"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2025\/04\/Suna-1.jpeg\")
<\/a><\/p>\n
<\/a><\/dt>\n<\/a><\/a><\/a><\/a>