<\/p>\n Bu blogta daha \u00f6nce de bahsetti\u011fim gibi, insanl\u0131k uzun bir s\u00fcre boyunca g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 yerlerde ya\u015fam\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ya\u015fam i\u00e7in gerekli molek\u00fclleri karbon dioksit kullanarak \u00fcretmek \u00e7ok y\u00fcksek miktarda enerji gerektiren bir i\u015f ve bu enerji ancak \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 kullanan fotosentez yoluyla sa\u011flanabilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmekteydi. Ancak, kemosentez ad\u0131 verilen, atomlar aras\u0131ndaki indirgenme-y\u00fckseltgenme olaylar\u0131ndan ortaya \u00e7\u0131kan enerjiyi kullanarak organik madde \u00fcreten metabolizma yolu ke\u015ffedilince i\u015fler de\u011fi\u015fti, bilim insanlar\u0131 g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131 ancak b\u00fcy\u00fck elektrokimyasal farklar bar\u0131nd\u0131ran alanlarda ya\u015fam aramaya ba\u015flad\u0131lar, hidrotermal bacalar bu alanlardan biriydi ve 70lerin sonunda beklenen manzara ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131: etrafa indirgenmi\u015f molek\u00fcller y\u00f6n\u00fcnden zengin siyah bir s\u0131v\u0131 p\u00fcsk\u00fcrten bacalar\u0131n \u00e7evresinde zengin bir \u00e7e\u015fitlili\u011fe sahip bir ya\u015fam.<\/p>\n Bu manzarada ilk g\u00f6ze \u00e7arpan canl\u0131, beyaz bir t\u00fcp\u00fcn ucunda ilgin\u00e7 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc k\u0131rm\u0131z\u0131 dokuna\u00e7lar\u0131 ile suyu s\u00fczen ve bu k\u0131rm\u0131z\u0131 dokuna\u00e7lar\u0131 h\u0131zl\u0131ca i\u00e7eri \u00e7eken t\u00fcp solucanlar\u0131. Do\u011fu Pasifik S\u0131rt\u0131 9N\u2019da iki t\u00fcr t\u00fcp solucan\u0131 g\u00f6rmeyi beklemekteyiz: Riftia<\/em> pachyptila<\/em> ve Tevnia jerichonana<\/em>. Bize \u00e7ok yabanc\u0131 olduklar\u0131ndan bu canl\u0131lar\u0131n T\u00fcrk\u00e7e\u2019deki isimleri ayn\u0131: dev t\u00fcp solucan\u0131. Ayn\u0131 aileye mensup bu omurgas\u0131z canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imleri ve anatomileri birbirine olduk\u00e7a benzer. Polisakkarid ad\u0131 verilen kompleks \u015fekerden olu\u015fan beyaz d\u0131\u015f kabuklar\u0131 ile hidrotermal bacan\u0131n g\u00f6vdesine tutunup b\u00fcy\u00fcmeye ba\u015flarlar. Bizim kan\u0131m\u0131zda da bulunan ve k\u0131rm\u0131z\u0131 rengin sebebi olan hemoglobine sahip dokuna\u00e7lar\u0131 ile hidrotermal bacan\u0131n a\u011fz\u0131ndan \u00e7\u0131kan hidrojen s\u00fclf\u00fcr\u00fc yakalay\u0131p \u201ck\u00f6k\u201d k\u0131s\u0131mlar\u0131na yak\u0131n v\u00fccut bo\u015fluklar\u0131nda ya\u015fayan sulfur bakterilerine yollarlar. S\u00fclf\u00fcr bakterileri bu s\u00fclf\u00fcr\u00fc kemosentezde kullanarak enerji ve organik madde \u00fcretirler ve \u00fcreyebilirler, bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da bu organik maddenin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 t\u00fcp solucanlar\u0131na arma\u011fan ederler. S\u00fclf\u00fcr bakterileri ve t\u00fcp solucanlar\u0131 simbiyotik ya\u015fam birli\u011fine iyi bir \u00f6rnektir, bu iki canl\u0131 grubu ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp \u00fcreyebilmek i\u00e7in birbirlerine ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131rlar ve bu birliktelikten fayda sa\u011flar. Riftia <\/em>ve Tevnia<\/em>lar benzer ya\u015fam bi\u00e7imlerine sahip olsa da, ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar Tevnia<\/em> cinsi solucanlar\u0131n daha s\u0131cak, daha az oksijen ve daha \u00e7ok sulfur konsantrasyonuna sahip ortamlara adapte oldu\u011funu, ve yeni olu\u015fmu\u015f bacalar\u0131 daha \u00f6nce kolonize ettiklerini g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/03\/Kus1.jpg\")
<\/a><\/p>\n