Dal\u0131\u015flar\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 b\u00f6lge Kosta Rika\u2019n\u0131n 1200 deniz mili kadar bat\u0131s\u0131nda. Bu da yakla\u015f\u0131k 100 saat, yani Atlantis gemisi i\u00e7in bile 4 g\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde yol demek. Denizalt\u0131 Alvin burada, bizimle. Yol boyunca ilk saatlerden itibaren s\u00fcrekli \u00e7evresindeyiz asl\u0131nda sa\u011f\u0131na soluna alet, sens\u00f6r, \u00f6rnekleyici kurup denemeye ba\u015flad\u0131k bile. Hikayemizin ba\u015frol oyuncusu Alvin\u2019i sizlere tan\u0131tmay\u0131 biraz daha bekletmek, \u00f6nce bu seferdeki bilimsel ama\u00e7lar\u0131m\u0131z ve bize karadan destek veren bilimsel ekip ile ilgili birka\u00e7 kelam etmek istiyoruz.<\/p>\n
Yery\u00fcz\u00fc\u2019n\u00fcn \u00fc\u00e7te ikisinin okyanuslarla kapl\u0131 oldu\u011fu genel ge\u00e7er bir bilgi olarak yer al\u0131r. Peki okyanuslar\u0131n ortalama derinli\u011fi nedir? I\u015f\u0131k ne kadar derine ula\u015f\u0131r? I\u015f\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde hayat olabilir mi, hem de bas\u0131n\u00e7lar \u00e7ok y\u00fcksek, s\u0131cakl\u0131k \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fckse?<\/p>\n
Cevab\u0131 hemen verelim. Okyanuslar\u0131n ortalama derinli\u011fi epey fazla, 4000 m. I\u015f\u0131k ise sadece en fazla 200-300 metre derinlikte etkin olabiliyor okyanuslarda. Bu durumda, okyanuslar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde \u2018fotosentez\u2019 pek m\u00fcmk\u00fcn olam\u0131yor. Ancak bu hayat\u0131n sonu de\u011fil: Derin denizlerde, \u00f6zellikle volkanik aktivitenin fazla oldu\u011fu yerlerde jeokimyasal ve \u0131s\u0131 enerjisi ile \u2018kemosentez\u2019 yapan bakterilerin \u00fczerine Yery\u00fcz\u00fc y\u00fczeyinden (yani \u0131\u015f\u0131ktan) tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z, kimyasal enerjiye ba\u011fl\u0131 biyolojik kom\u00fcnitelerin olu\u015ftu\u011fu daha \u00e7ok yeni, 1979 y\u0131l\u0131ndan beri biliniyor. \u00dcstelik, bu kemosentetik bakterileri besleyen, \u0131s\u0131 ve kimyasal enerjice zengin \u2018hidrotermal bacalar\u0131n\u2019 okyanus biyojeokimyasal d\u00f6ng\u00fcleri i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu daha yeni farkediyoruz.<\/p>\n
Bu seferde ilk olarak bu hidrotermal kaynaklar\u0131n okyanuslar\u0131n kimyasal d\u00f6ng\u00fclerine ve iklimi belirlemede nas\u0131l bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. \u0130\u015fin bu k\u0131sm\u0131nda ben (Mustafa) daha fazla sorumluluk alaca\u011f\u0131m. \u00d6zellikle \u2018nanopar\u00e7ac\u0131klar\u2019 dedi\u011fimiz mikroskopik bile\u015fenlerin \u2013 ki cep telefonlar\u0131m\u0131zdan biyomedikal teknolojilere kadar hayat\u0131m\u0131z\u0131n her alan\u0131nda yer almaya ba\u015flad\u0131lar bile- do\u011fal olarak derin denizde nas\u0131l olu\u015ftu\u011funu inceleyece\u011fiz, bunun k\u00fcresel biyojeokimyasal d\u00f6ng\u00fcler i\u00e7in ne anlama geldi\u011fini anlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu i\u015fte bana bir ba\u015fka lisans\u00fcst\u00fc \u00f6\u011frencimiz Esra Ermi\u015f ve ODT\u00dc-DBE\u2019nin emektar kimyagerleri destek veriyor. Bir ba\u015fka amac\u0131m\u0131z da entegre biyojeokimyasal-genetik metodlarda kemosenteze dayal\u0131 ekosistemlerin dinami\u011fini anlamaya gayret etmek olacak. Batuhan\u2019\u0131n s\u00fcr\u00fckledi\u011fi bu i\u015f paketinde ona ODT\u00dc-DBE\u2019deki tez dan\u0131\u015fman\u0131 Korhan \u00d6zkan ve Ankara \u00dcniversitesi\u2019nden Emre Keskin yo\u011fun destek veriyorlar. Batuhan ve ben kendi yapacaklar\u0131m\u0131za dair detayl\u0131 payla\u015f\u0131mlar yapaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Bu yo\u011fun program\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in dal\u0131\u015flar s\u0131ras\u0131nda su ve organizma \u00f6rnekleri toplayaca\u011f\u0131z, sens\u00f6rlerle \u00f6l\u00e7\u00fcmler yap\u0131p kameralarla derin denizde video \u00e7ekimleri yapaca\u011f\u0131z. Beraberimizde getirece\u011fimiz veri, \u00f6rnek ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri karada bizi bekleyen i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ve denizler ile ilgili her kesimden insanla payla\u015fmak, ozellikle T\u00fcrkiye\u2019de yerle\u015fik ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n d\u00fcnyan\u0131n en ekstrem, en u\u00e7 noktalara da ula\u015fabildi\u011fini ve evrensel bilimsel sorulara cevap arad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir \u00f6rne\u011fini vermek istiyoruz.<\/p>\n
Sizler takibe devam ederken, bizler de dal\u0131\u015flar i\u00e7in haz\u0131rl\u0131klar\u0131m\u0131za d\u00f6nelim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dal\u0131\u015flar\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 b\u00f6lge Kosta Rika\u2019n\u0131n 1200 deniz mili kadar bat\u0131s\u0131nda. Bu da yakla\u015f\u0131k 100 saat, yani Atlantis gemisi i\u00e7in bile 4 g\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde yol demek. Denizalt\u0131 Alvin burada, bizimle. Yol boyunca ilk saatlerden itibaren s\u00fcrekli \u00e7evresindeyiz asl\u0131nda sa\u011f\u0131na soluna alet, sens\u00f6r, \u00f6rnekleyici kurup denemeye ba\u015flad\u0131k bile. Hikayemizin ba\u015frol oyuncusu Alvin\u2019i sizlere tan\u0131tmay\u0131 biraz daha bekletmek, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3466,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-40","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2017-alvin-pasifik-seferi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3466"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}