{"id":26,"date":"2017-03-22T12:58:45","date_gmt":"2017-03-22T09:58:45","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/?p=26"},"modified":"2022-01-14T14:42:16","modified_gmt":"2022-01-14T11:42:16","slug":"batuhan-anlatiyor-neden-denizleri-arastirmaliyiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/2017\/03\/22\/batuhan-anlatiyor-neden-denizleri-arastirmaliyiz\/","title":{"rendered":"Batuhan anlat\u0131yor: Neden denizleri ara\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131z?"},"content":{"rendered":"<p>S\u00f6z\u00fc \u015fimdi Batuhan&#8217;a b\u0131rakal\u0131m:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/03\/Captureforblog.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-27\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/03\/Captureforblog-300x212.jpg\" alt=\"\" width=\"328\" height=\"232\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/03\/Captureforblog-300x212.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/03\/Captureforblog.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 328px) 100vw, 328px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u0130nsanl\u0131k olarak D\u00fcnya\u2019y\u0131 ke\u015ffetmeye, ke\u015fiflerimiz \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve yeni fikirler geli\u015ftirmeye, hatalar yapmaya, d\u00fczeltmeye ay\u0131racak olduk\u00e7a uzun vaktimiz oldu. Bu s\u00fcre\u00e7te bir \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frendik, \u00f6rne\u011fin ufak bir hata ile Yerk\u00fcre ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz gezegenin asl\u0131nda neredeyse d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn okyanuslarla kapl\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frendik; neyse ki okyanuslar\u0131n taban\u0131 da kayalar ve \u00e7\u00f6kelmi\u015f kayalarla kapl\u0131yd\u0131 da ismi de\u011fi\u015ftirmek zorunda kalmayacakt\u0131k. A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 1 milyon y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz (t\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn tarihi de hevesle ayd\u0131nlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, bilmediklerimizden biri) yolculu\u011fumuzda, okyanuslar\u0131n ekosistemin denge durumunda olmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck katk\u0131s\u0131 oldu\u011funu da ke\u015ffettik, soludu\u011fumuz oksijenin yar\u0131s\u0131 okyanuslarda fotosentez yapan canl\u0131lardan geliyordu.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>G\u00fcne\u015f varsa fotosentez ve ya\u015fam var, ve g\u00fcne\u015f yoksa ya\u015fam yok; uzun bir s\u00fcre b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 derin denizler ya\u015fam bar\u0131nd\u0131rmayan birer \u00e7\u00f6l olmal\u0131yd\u0131. Bu fikrin kemosentezin ke\u015ffi ile hatalar\u0131m\u0131z hanesine do\u011fru yolculu\u011fu h\u0131zla s\u00fcrerken, 1970lerin sonunda \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fey ke\u015ffettik insanl\u0131k olarak: Okyanusun binlerce metre alt\u0131nda, etraf\u0131nda ya\u015fam kaynayan hidrotermal bacalar. Buradaki bacalardan t\u00fcten, magmaya yakla\u015farak \u0131s\u0131nm\u0131\u015f, mineral i\u00e7eri\u011fi, oksitlenme derecesi, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131, asitli\u011fi de\u011fi\u015fmi\u015f olan deniz suyu kemosentez ile besin ve enerjisini \u00fcreten mikroorganizmalara gerekli enerjiyi sa\u011flayarak bir besin zinciri ba\u015flat\u0131yor; bu besin zinciri de t\u00fcp solucanlar\u0131ndan bizim k\u0131y\u0131larda ya\u015fayan uzak kuzenlerini tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z yenge\u00e7lere kadar omurgas\u0131zlara ya\u015fam sa\u011fl\u0131yordu. \u0130nsanl\u0131k yepyeni bir \u015fey ke\u015ffetmi\u015fti, bildiklerimiz hanesine yepyeni bir \u015fey yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. En ba\u015fta bu bacalar ve \u00e7evrelerindeki ya\u015fam\u0131n \u00e7\u00f6ldeki vahalar gibi kendi kendilerine yeten ve k\u00fcresel ekosistemi etkilemeyen sistemler oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc; o b\u00f6lgelerde yap\u0131lan disiplinleraras\u0131, uzun d\u00f6nemli izleme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve seferler sayesinde bug\u00fcn biliyoruz ki hidrotermal baca ekosistemleri k\u00fcresel ekosistemle ba\u011flant\u0131l\u0131, d\u0131\u015far\u0131ya enerji ve madde ak\u0131\u015f\u0131 mevcut, bacalar aras\u0131 gen ak\u0131\u015flar\u0131 mevcut. Bu heyecan verici ke\u015fifler yan\u0131nda merak edilen daha bir \u00e7ok \u015fey var: D\u00fcnya \u00fczerinde ya\u015fam\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yer ve ko\u015fullar hidrotermal bacalar\u0131n olup olamayaca\u011f\u0131, ya\u015fam burada ba\u015flad\u0131ysa bunun nas\u0131l bir\u00a0 ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011fu belki de en dikkat \u00e7ekeni.<\/p>\n<p>RV Atlantis 2\u2019nin East Pacific Rise 9 N\u2019a seferi insanl\u0131\u011f\u0131n ke\u015fif yolculu\u011funda kesinlikle k\u00fc\u00e7\u00fck olmayan bir ad\u0131m; benim i\u00e7inse dev bir ad\u0131m! Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131l ba\u015flayan deniz bilim yolculu\u011fumda en \u00e7ok ilgimi \u00e7eken konulardan biri derin denizlerde ya\u015fam ve bu ya\u015fam\u0131n evrimi olmu\u015ftu. \u00d6\u011frendi\u011fim her yeni \u015fey bende b\u00fcy\u00fck bir heyecan ve kafamda bir \u00e7ok soru yaratm\u0131\u015ft\u0131. Yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra Kosta Rika Punto Arenas\u2019tan\u00a0 ba\u015flayacak sefer benzer sorular\u0131n ve\u00a0 bu sorular sonucu olu\u015fturulan hipotezlerin sorgulanaca\u011f\u0131, bir \u00e7ok yeni bilginin bildiklerimiz hanesine yaz\u0131laca\u011f\u0131 ve daha bir \u00e7ok sorunun sorulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir sefer olacak. Bunun yan\u0131nda, D\u00fcnya\u2019n\u0131n en donan\u0131ml\u0131 ara\u015ft\u0131rma gemilerinden birinde, Pasifik\u2019te karadan y\u00fczlerce kilometre uzakta bir ka\u00e7 hafta boyunca bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunaca\u011f\u0131m. Bu s\u00fcre\u00e7 yeni bir \u015feyler \u00f6\u011frenmek i\u00e7in bulunmaz bir f\u0131rsat.\u00a0 Ve e\u011fer yeterince \u015fansl\u0131ysam DSV Alvin isimli, hemen her \u00e7ocu\u011fun hayallerinin bir k\u00f6\u015fesinde bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck denizalt\u0131 ile hidrotermal bacalar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na bir yolculuk yapaca\u011f\u0131m, oraya birinci elden tan\u0131k olup \u00f6rnekler alma f\u0131rsat\u0131 yakalayaca\u011f\u0131m. Bu yolculuk sayesinde Mustafa Hocam\u2019\u0131n demirin hidrotermal bacalardan k\u00fcresel ekosisteme ta\u015f\u0131nmas\u0131 sorusunun cevab\u0131na, bacalar\u0131n etraf\u0131nda yer alan canl\u0131 topluluklar\u0131n\u0131n genetik yap\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye biraz daha yakla\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6z\u00fc \u015fimdi Batuhan&#8217;a b\u0131rakal\u0131m: \u0130nsanl\u0131k olarak D\u00fcnya\u2019y\u0131 ke\u015ffetmeye, ke\u015fiflerimiz \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve yeni fikirler geli\u015ftirmeye, hatalar yapmaya, d\u00fczeltmeye ay\u0131racak olduk\u00e7a uzun vaktimiz oldu. Bu s\u00fcre\u00e7te bir \u00e7ok \u015fey \u00f6\u011frendik, \u00f6rne\u011fin ufak bir hata ile Yerk\u00fcre ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz gezegenin asl\u0131nda neredeyse d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn okyanuslarla kapl\u0131 oldu\u011funu \u00f6\u011frendik; neyse ki okyanuslar\u0131n taban\u0131 da kayalar ve \u00e7\u00f6kelmi\u015f kayalarla [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3466,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-26","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2017-alvin-pasifik-seferi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3466"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}