![\"\"](\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/Group.jpg\")
<\/a><\/p>\nBu sefer, gezegenimizi \u015fekillendiren s\u00fcre\u00e7leri anlama yolunda sadece bir damla g\u00f6revi g\u00f6recek, daha ke\u015ffedecek \u00e7ok \u015fey var. Derin okyanus taban\u0131n\u0131 ke\u015ffedip anlamak belki daha y\u00fczy\u0131llar alacak, zira Yery\u00fcz\u00fc’n\u00fcn \u00fc\u00e7te ikisini kaplayan \u00e7ok geni\u015f bir habitat ve sadece t\u00fcm d\u00fcnyada bile bir avu\u00e7 say\u0131labilecek bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 grubu taraf\u0131ndan \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
<\/p>\n
Son yaz\u0131m\u0131zda Batuhan sizlerle bilim g\u00fcndemine biz seferdeyken d\u00fc\u015fen bir haberi payla\u015facak. Okyanus taban\u0131 hidrotermal kaynaklar\u0131n\u0131n, D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 ya\u015fam\u0131 anlamada da daha da \u00f6nem kazanaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir geli\u015fme bu:<\/p>\n
Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde NASA\u2019n\u0131n d\u00fczenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131ndaki haberler Atlantis\u2019teki insanlar taraf\u0131ndan da heyecanla kar\u015f\u0131land\u0131. Haberlerden biri Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn kal\u0131n bir buz tabakas\u0131 alt\u0131nda s\u0131v\u0131 sudan olu\u015fan bir okyanus ile kapl\u0131 uydusu Enceladus\u2019ta molek\u00fcler hidrojen (H2) bulundu\u011funu bildiriyordu. Cassini Uzay arac\u0131 uydudan p\u00fcsk\u00fcren buhar\u0131n i\u00e7inden ge\u00e7erken yap\u0131lan bir k\u00fctle spektrometrisi deneyi molek\u00fcler hidrojenin y\u00fcksek miktarda oldu\u011funu g\u00f6sterdi, bu kadar y\u00fcksek molek\u00fcler hidrojen konsantrasyonun sebebi \u00e7ok y\u00fcksek ihtimalle okyanus taban\u0131ndaki hidrotermal aktivite. Evet, yanl\u0131\u015f okumad\u0131n\u0131z, g\u00fcnlerdir \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z, dal\u0131\u015flar ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fimiz okyanus taban\u0131 hidrotermal aktivitesi.<\/p>\n
Bu blogta daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz \u00fczere, yerkabu\u011fu \u00e7atlaklar\u0131 i\u00e7ine s\u0131z\u0131p magmaya yakla\u015fan su, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k ve bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda deniz suyundan \u00e7ok farkl\u0131 kimyasal \u00f6zelliklere sahip olur ve i\u00e7eri\u011fi olduk\u00e7a de\u011fi\u015fir. Bu de\u011fi\u015fimlerden biri de y\u00fcksek indirgenmi\u015f metal i\u00e7eri\u011fidir, metaller okyanusa geri d\u00f6nd\u00fcklerinde oksitlenirler, bu oksitlenme s\u0131ras\u0131nda olu\u015fan bile\u015fiklerden biri de molek\u00fcler hidrojendir. Cassini ekibinden bilim insanlar\u0131 da d\u00fcnyan\u0131n sayg\u0131n bilim dergilerinden biri olan Science<\/em>\u2019ta yay\u0131nlad\u0131klar\u0131 makalelerinde Enceladus\u2019ta rastlad\u0131klar\u0131 molek\u00fcler hidrojen\u2019in \u00e7ok y\u00fcksek ihtimalle hidrotermal aktiviteden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorlar.<\/p>\n Peki molek\u00fcler hidrojenin ve hidrotermal aktivitenin bir arada olmas\u0131 g\u00f6\u011fe bakmaktan \u00e7ok denizlerin derinliklerini ara\u015ft\u0131ran Atlantis\u2019te neden heyecan yaratt\u0131? Bu heyecan\u0131n sebebi metanogenesis ad\u0131 verilen solunum bi\u00e7imi. Metanojenler karbondioksit ve hidrojeni kullanarak ya\u015famlar\u0131n\u0131 devam ettirebilecek enerjiyi \u00fcretebiliyorlar, \u015fimdilik bir ka\u00e7 arke t\u00fcr\u00fcn\u00fcn bu \u015fekilde ya\u015fay\u0131p \u00fcredi\u011fini biliyoruz. Bunun yan\u0131nda bir de metan ve s\u00fclfat\u0131 kullanarak organik madde \u00fcretebilen bakteriler tan\u0131yoruz ve ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda bu bakteri ve arkelerin simbiyotik olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ke\u015ffedildi. T\u00fcm bunlar\u0131 birle\u015ftirince Sat\u00fcrn\u2019\u00fcn uydusu Enceladus D\u00fcnya d\u0131\u015f\u0131 ya\u015fam i\u00e7in \u00e7ok \u00e7ok uygun bir ortam sa\u011fl\u0131yor gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Bu da konuyla ilgilenen t\u00fcm bilim insanlar\u0131nda heyecan ve merak yarat\u0131yor. Kim bilir? Belki bir ka\u00e7 on y\u0131l sonra bu tarz bir blogta birileri okyanus d\u00fcnyalarda olup bitenlerden bahsediyor olacak.<\/p>\n<\/a><\/p>\n<\/a><\/p>\n