{"id":101,"date":"2017-04-07T09:27:17","date_gmt":"2017-04-07T06:27:17","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/?p=101"},"modified":"2022-01-14T14:47:30","modified_gmt":"2022-01-14T11:47:30","slug":"3-hidrotermal-baca-12-riftia-ve-2500-metre-alvinin-4880inci-benim-birinci-dalisimdan-gozlem-notlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/2017\/04\/07\/3-hidrotermal-baca-12-riftia-ve-2500-metre-alvinin-4880inci-benim-birinci-dalisimdan-gozlem-notlari\/","title":{"rendered":"3 hidrotermal baca, 12 Riftia ve 2500 metre: Alvin\u2019in 4880\u2019inci, benim birinci dal\u0131\u015f\u0131mdan g\u00f6zlem notlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>-Batuhan<\/p>\n<p>4 Nisan 2017 g\u00fcn\u00fc Mustafa Hoca, ben ve pilotumuz Phil Forte Alvin\u2019in 4880 numaral\u0131 dal\u0131\u015f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Dal\u0131\u015f \u00f6ncesi, s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda hissetti\u011fim heyecan, merak ve tabii ki hafif gerginli\u011fi biraz daha sindirdikten sonra yazmak istiyorum. Bu yaz\u0131da 2500 metre derinlikte g\u00f6zlemlediklerimiz ve yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015flerden bahsedece\u011fim, e\u011fer internet ba\u011flant\u0131m\u0131z y\u00fcklememize izin vermi\u015f olursa Alvin\u2019in kameras\u0131ndan baz\u0131 foto\u011fraflar da g\u00f6receksiniz.<br \/>\nAlvin, 3 ki\u015filik bir denizalt\u0131; bir pilot iki g\u00f6zlemciye temel hareket imkan\u0131n\u0131 sa\u011flayan hacme sahip titanyum bir k\u00fcre. Bu k\u00fcrede \u00fc\u00e7 adet b\u00fcy\u00fck iki adet k\u00fc\u00e7\u00fck pencere mevcut. Bu pencerelerden biri hemen pilotun \u00f6n\u00fcnde, pilota olduk\u00e7a geni\u015f bir g\u00f6r\u00fc\u015f alan\u0131 sa\u011fl\u0131yor, pilot penceresinin hemen yan\u0131nda ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fckte bir iskele bir de sancak penceresi mevcut. Bir de g\u00f6zlemcilerin yan taraflar\u0131nda birer k\u00fc\u00e7\u00fck pencere yer al\u0131yor, bunlarla a\u015fa\u011f\u0131 ve yan taraflar\u0131 g\u00f6rebiliyorsunuz. Alvin\u2019in yerle\u015fim plan\u0131 pilot ortada, tecr\u00fcbeli g\u00f6zlemci iskele taraf\u0131nda daha az tecr\u00fcbeli g\u00f6zlemci sancak taraf\u0131nda oturacak \u015fekilde. Do\u011fal olarak (Mustafa Hoca\u2019n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc dal\u0131\u015f\u0131) bu dal\u0131\u015fta ben sancak g\u00f6zlemcisiyim. Sancak g\u00f6zlemcisinin g\u00f6revi not tutmak ve sancak kameras\u0131n\u0131 y\u00f6netip kay\u0131t almak, bu arada hemen belirteyim, Alvin\u2019de t\u00fcm kay\u0131tlar ba\u015flang\u0131\u00e7 meridyeni saati (GMT) baz al\u0131narak tutuluyor Atlantis\u2019in bulundu\u011fu b\u00f6lge bu saatten 6 saat geri, T\u00fcrkiye 3 saat ileri.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Dal\u0131\u015fa ge\u00e7ecek olursak, GMT ile saat 14:03\u2019te Alvin ile beraber denize indirildik, kapak kapat\u0131ld\u0131, son kontroller yap\u0131ld\u0131 ve 14:07\u2019de dal\u0131\u015fa ge\u00e7tik. Etraf\u0131m\u0131z\u0131 g\u00fczel bir mavilik kaplad\u0131, 218 metre derinlikte etraf\u0131m\u0131z zifiri karanl\u0131k oldu. Bu arada, Mustafa Hoca elektrokimya \u00f6l\u00e7\u00fcmlerini yapacak elektrotlar\u0131 (bu konu hakk\u0131nda mutlaka bir yaz\u0131 yazmal\u0131, \u00e7ok ilgi \u00e7ekici bir konu) denemeye koyuldu fakat bir ba\u011flant\u0131 problemi oldu\u011funu farketti. Bu arada sancak kameras\u0131n\u0131n ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 da kaybettik ama baz\u0131 g\u00fc\u00e7 kaynaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131p kapayarak (ve \u015fans\u0131n da yard\u0131m\u0131yla) kamera geri geldi. Saat 15:26\u2019da bazalt kapl\u0131 zemini g\u00f6rd\u00fck, derinlik 2502 metre, Biovent isimli bacaya olduk\u00e7a yak\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>Lav ak\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n izlerini ta\u015f\u0131yan bazalt zeminde t\u00fcr\u00fcn\u00fc bilmedi\u011fim hidralar g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor, bu canl\u0131lar yere sabit, sudaki par\u00e7ac\u0131klar\u0131 filtre ederek besleniyorlar, s\u0131cak su kaynaklar\u0131 onlar i\u00e7in de \u00f6nemli tabii ama hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131m\u0131yor, \u00fcst su kolonundan d\u00fc\u015fen ve ak\u0131nt\u0131yla getirilen par\u00e7ac\u0131klar da onlar\u0131n ya\u015famas\u0131 i\u00e7in yeterli. Biovent\u2019e yakla\u015ft\u0131k\u00e7a zemini Bathymodiolus thermophilus t\u00fcr\u00fc midye gruplar\u0131 kaplamaya ba\u015fl\u0131yor, onlar\u0131n \u00fczerinde de tahminen bakteriler taraf\u0131ndan olu\u015fturulmu\u015f matlar var; ve bu gruplar aras\u0131nda \u00f6l\u00fc Dev T\u00fcp Solucanlar\u0131na (Riftia pachyptila) ait t\u00fcpler g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Mustafa Hoca\u2019n\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re 8 y\u0131l \u00f6nce bu b\u00f6lge dev t\u00fcp solucanlar\u0131 ile ve kapl\u0131ym\u0131\u015f. Bacalar\u0131n \u00e7evresindeki kom\u00fcniteler bir \u00e7e\u015fit s\u00fcksesyon ile zaman i\u00e7inde de\u011fi\u015fmekte. Bir baca olu\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman baca \u00fczerinde ilk Tevnia jerichonana cinsi t\u00fcp solucanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ard\u0131ndan s\u0131cakl\u0131k ve s\u00fclfid konsantrasyonu biraz d\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Riftia pachyptila yani dev t\u00fcp solucanlar\u0131 bask\u0131n t\u00fcr haline geliyor, s\u00fclfid ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n azalmas\u0131 ve s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 zamanla d\u00fc\u015fmesi Riftialar i\u00e7in k\u00f6t\u00fc haber, sa\u011fl\u0131ks\u0131zla\u015f\u0131p \u00f6l\u00fcyorlar ve onlar\u0131n yerini midyeler al\u0131yor. Tabii t\u00fcm bu canl\u0131lar etraf\u0131nda bakteri matlar\u0131, yenge\u00e7leri ve di\u011fer eklembacakl\u0131lar\u0131 hemen her zaman g\u00f6zlemlemek m\u00fcmk\u00fcn. Benim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kadar\u0131yla bal\u0131klar Riftia \u00e7al\u0131lar\u0131n\u0131 tercih ediyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_61.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-102 size-full\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_61.jpg\" alt=\"\" width=\"1389\" height=\"760\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_61.jpg 1389w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_61-300x164.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_61-768x420.jpg 768w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_61-1024x560.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1389px) 100vw, 1389px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Biovent\u2019in taban k\u0131sm\u0131nda g\u00f6zleme devam ediyoruz, her yer \u00f6l\u00fc riftialarla ve onlar\u0131n yerini alm\u0131\u015f olan midyelerle kapl\u0131. \u00dczerinde demir oksitleyen bakterilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u201cpasl\u0131\u201d dev t\u00fcp solucan\u0131 ar\u0131yoruz, bu b\u00f6lgede g\u00f6rece bol miktarda karides g\u00f6z\u00fcm\u00fcze \u00e7arp\u0131yor (yar\u0131m saatte 6 tane), \u00f6l\u00fc riftialar aras\u0131ndan bakteri \u00f6rnekleri i\u00e7in vakumla su \u00e7ekip (slurping deniliyor) \u00f6l\u00fc riftia \u00f6rneklerini sepetimize yerle\u015ftirdikten sonra karides tuza\u011f\u0131m\u0131z\u0131 buraya yerle\u015ftirmeye karar veriyoruz.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_62.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-103\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_62.jpg\" alt=\"\" width=\"1971\" height=\"1074\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_62.jpg 1971w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_62-300x163.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_62-768x418.jpg 768w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_62-1024x558.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 1971px) 100vw, 1971px\" \/><\/a><br \/>\nSaat 16:34\u2019te tuzak yerine konuluyor, bu arada t\u00fcm bu i\u015flemler olduk\u00e7a vakit al\u0131yor, robot kollar\u0131n kontrol\u00fc b\u00fcy\u00fck bir ustal\u0131k gerektiriyor pilotumuz Phil bu konuda ba\u015far\u0131l\u0131. Biovent\u2019in zirvesine do\u011fru y\u00fckselmeye ba\u015fl\u0131yoruz, zirveye do\u011fru t\u0131rman\u0131rken beyaz bakteri matlar\u0131yla kapl\u0131 alanlar g\u00f6r\u00fcyoruz. 16:50 civar\u0131 bacan\u0131n zirvesine ula\u015f\u0131yoruz. Buradan \u201cmajor sampler\u201d ad\u0131 verilen, haznesi ve haznesine giden yollar titanyumdan yap\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rnekleyici ile s\u0131cak su kayna\u011f\u0131ndan \u00f6rnek alaca\u011f\u0131z. Hidrotermal kaynaklardan \u00e7\u0131kan su deniz suyundan olduk\u00e7a farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip. Magmaya yak\u0131n \u00e7atlaklarda a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nan deniz suyunda bol bol sulfid bulunuyor ayr\u0131ca asitli\u011fi olduk\u00e7a y\u00fckseliyor ve metalller \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcyor, suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek bas\u0131n\u00e7 alt\u0131nda 300 santigrad dereceden y\u00fcksek olabiliyor. Ve bas\u0131n\u00e7 sebebiyle kendine \u00e7atlaklardan bir yol bularak denize do\u011fru f\u0131\u015fk\u0131r\u0131yor. Bu f\u0131\u015fk\u0131rma devam ettik\u00e7e su kayna\u011f\u0131 etraf\u0131nda metaller ve sulfid bile\u015fikleri \u00e7\u00f6kelmeye ba\u015fl\u0131yor ve baca olu\u015fuyor. 16:55\u2019te s\u0131cak su kayna\u011f\u0131ndan k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00f6rnekleyici ile \u00f6rnek almaya ba\u015fl\u0131yoruz. \u00d6rnekleyici \u00fczerindeki s\u0131cakl\u0131k sens\u00f6r\u00fc 315 \u00b0C\u2019yi g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_63.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-104\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_63.jpg\" alt=\"\" width=\"2844\" height=\"1546\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_63.jpg 2844w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_63-300x163.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_63-768x417.jpg 768w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_63-1024x557.jpg 1024w\" sizes=\"auto, (max-width: 2844px) 100vw, 2844px\" \/><\/a><br \/>\n\u00d6rneklemeyi tamamlad\u0131ktan sonra biovent etraf\u0131nda ke\u015ffe devam ediyoruz. Baca \u00fczerindeki s\u0131cak su \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131ndan birinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir dev t\u00fcp solucan\u0131 grubu ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. S\u00fclfid kayna\u011f\u0131na olduk\u00e7a yak\u0131n olan bu dev t\u00fcp solucanlar\u0131 simbiyotik bakterilerine yeterince sulfid ve oksijen g\u00f6nderip sa\u011fl\u0131k bir \u015fekilde ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebiliyorlar. Bu \u00e7al\u0131 etraf\u0131nda bal\u0131k ve yenge\u00e7lere de rastl\u0131yoruz. Buradan pirit ad\u0131 verilen (aptal alt\u0131n\u0131 da deniyor), FeS2 kimyasal form\u00fcl\u00fcne sahip parlak sar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc bir kaya par\u00e7as\u0131 \u00f6rnekliyoruz, ard\u0131ndan dev t\u00fcp solucan\u0131 \u00f6rneklerini de sepete yerle\u015ftirip Tica isimli bacaya do\u011fru yola koyuluyoruz saat 17:10, derinlik 2502 metre. Burada pembe-beyaz renkli bal\u0131klardan bol miktarda mevcut. Bal\u0131klar\u0131n t\u00fcr\u00fc \u00e7ok y\u00fcksek olas\u0131l\u0131kla Thermarces cerberus.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_64.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-105\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_64-1024x535.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"334\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_64-1024x535.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_64-300x157.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_64-768x401.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><br \/>\nG\u00fcneydeki Tica\u2019ya do\u011fru yol al\u0131rken pilotlar\u0131n Flea Vent dedi\u011fi, literat\u00fcrdeki ad\u0131 Q vent olan (bu konuda tart\u0131\u015fma s\u00fcr\u00fcyor, eski bir bacan\u0131n \u201cs\u00f6nmesi\u201d ile yak\u0131n bir zamanda bu hale gelmi\u015f bir alan da olabilir, bu b\u00f6lgenin co\u011frafyas\u0131 on y\u0131llar i\u00e7inde bamba\u015fka bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme b\u00fcr\u00fcnebiliyor) b\u00f6lgeye yakla\u015f\u0131yoruz, 17:36\u2019da kaydedilmi\u015f g\u00f6zlem notlar\u0131mda b\u00f6lgede hayvanlar\u0131n g\u00f6ze \u00e7arpmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, muhtemelen demir pas\u0131 olabilecek turuncu bir tabaka ile kapl\u0131 oldu\u011funu yazm\u0131\u015f\u0131m. 17:40 ile 17:50 aras\u0131nda etraf\u0131m\u0131zdaki manzara \u00e7ok ilgin\u00e7, etrafa turuncu hakim, baz\u0131 s\u0131cak su \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 fark ediyoruz (bunlar siyah de\u011fil, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak da de\u011filler yakla\u015f\u0131k 70-80\u00b0C). Bu s\u0131cak su kaynaklar\u0131 etraf\u0131nda olduk\u00e7a kal\u0131n beyaz bakteri matlar\u0131 dikkatimizi \u00e7ekiyor ve bu matlar \u00fczerinde k\u00fc\u00e7\u00fck t\u00fcneller. Biraz daha dikkatli bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Alvinella cinsi, T\u00fcrk\u00e7e ad\u0131 Pompei solucan\u0131 olan poliketleri g\u00f6rebiliyoruz. Bu hayvanlar \u00e7ok y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda ya\u015fayabiliyor, ya\u015fad\u0131klar\u0131 t\u00fcpler i\u00e7inde yap\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde rekor 80 \u00b0C. Bu canl\u0131lar k\u0131rm\u0131z\u0131 dokuna\u00e7lar\u0131yla etraftaki bakteri s\u00fczerek besleniyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_65.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-106\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_65-1024x554.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"346\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_65-1024x554.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_65-300x162.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_65-768x416.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><br \/>\nBu b\u00f6lgede elektro kimya \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc \u00e7ok istesek de sinyal problemi nedeniyle ger\u00e7ekle\u015ftiremiyoruz. Ama koordinatlar\u0131n\u0131 not ediyoruz ki di\u011fer dal\u0131\u015flarda buraya u\u011fran\u0131ls\u0131n (ki u\u011fran\u0131l\u0131yor da, Alvin\u2019in 4881 numaral\u0131 dal\u0131\u015f\u0131nda b\u00f6lgeden kaya \u00f6rnekleri getiriliyor. \u00fczerini kaplayan \u015feyin demir pas\u0131 oldu\u011fundan emin gibiyiz, yer yer demir oksitleyen bakterilerin varl\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden matlar da var; buraya yo\u011funla\u015fmaya devam edilecek). Ye\u015fil \u201cmajor sampler\u201d ile buradaki s\u0131cak su kayna\u011f\u0131ndan \u00f6rnek almaya karar veriyoruz, demir i\u00e7eri\u011fi olduk\u00e7a y\u00fcksek olabilir. Saat 18:00\u2019da ye\u015fil \u00f6rnekleyici \u00f6rnek almaya ba\u015fl\u0131yor, s\u0131cakl\u0131k sens\u00f6r\u00fc 77\u00b0C\u2019yi g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_66.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-107\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_66-1024x557.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_66-1024x557.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_66-300x163.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_66-768x418.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><br \/>\nBu arada, Alvinella\u2019lar yuvalar\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p s\u00fczmeye devam ediyor, baz\u0131lar\u0131 \u00f6rnekleyicinin borusuna sar\u0131l\u0131yor. 18:05\u2019te \u00f6rnekleyiciyi yerine koyup bu b\u00f6lge etraf\u0131nda ke\u015ffe devam ediyoruz. 18:36\u2019da Flea vent b\u00f6lgesinden ayr\u0131l\u0131p Tica\u2019ya do\u011fru yolumuza devam ediyoruz. Sancak taraf\u0131 penceresinden a\u015fa\u011f\u0131daki lav ak\u0131nt\u0131s\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 izlemek \u00e7ok g\u00fczel, yer yer cam gibi parl\u0131yor. Y\u00fczeye \u00e7\u0131kan magma \u00e7ok h\u0131zl\u0131 so\u011fudu\u011funda Kristal olu\u015fturmaya f\u0131rsat bulam\u0131yor ve obsidyen ad\u0131 verilen cama d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Deniz dibi de bu tarz olu\u015fumu g\u00f6zlemek i\u00e7in en iyi yerlerden biri, tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yorum. Derken, g\u00f6z\u00fcm\u00fcn k\u00f6\u015fesine suda s\u00fcz\u00fclen beyaz bir leke tak\u0131l\u0131yor, sanki bir hayalet s\u00fcz\u00fcl\u00fcyor gibi. Bir ahtapot oldu\u011funu ay\u0131rt edebildikten hemen sonra kafas\u0131n\u0131n \u00e7evresindeki kanat benzeri yap\u0131y\u0131 kelebek gibi (daha \u00e7ok Disney\u2019in sevimli fili Dumbo gibi) \u00e7\u0131rpt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorum! Bu, \u00e7o\u011fu pilotun bile tan\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc yakalamak i\u00e7in \u00e7ok \u00e7abal\u0131yorum ama Yeti g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinden hallice bir ka\u00e7 saniyelik bir video elde edebiliyorum. A\u015fa\u011f\u0131da o videodan bir kare mevcut. Saat 18:46. Ahtapotun cinsi de \u00e7ok y\u00fcksek ihtimalle Grimpoteuthis, Amerikal\u0131lar ona Dumbo Ahtapotu diyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_67.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-108\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_67-1024x536.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"335\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_67-1024x536.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_67-300x157.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_67-768x402.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><br \/>\n18:56\u2019da Tica Bacas\u0131\u2019na var\u0131yoruz. Bir \u00e7ok \u00f6l\u00fc dev t\u00fcp solucan\u0131 grubu g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, eteklerinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 dev t\u00fcp solucanlar\u0131 olan bir hidrotermal bacan\u0131n tepesine oturmu\u015f, beyaz bir ar\u0131 kovan\u0131na \u00e7ok benzeyen bir Alvinella yata\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Su kolonunda bol bol par\u00e7ac\u0131k as\u0131l\u0131, ak\u0131nt\u0131yla savruluyor. 19:13\u2019te Tica b\u00f6lgesinden Bio9 Bacas\u0131\u2019na do\u011fru hareket ediyoruz.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_68.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-109\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_68-1024x554.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"346\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_68-1024x554.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_68-300x162.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_68-768x415.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><br \/>\n19:23\u2019te Bio9\u2019a var\u0131yoruz. 19:29\u2019da Bio9\u2019n\u0131n zirvesine y\u00fckselip siyah hidrotermal s\u0131v\u0131 p\u00fcsk\u00fcrten bacalar\u0131 izliyoruz, denizalt\u0131n\u0131n koluyla dokundu\u011fumuz an bir par\u00e7as\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131yor, \u00e7ok sa\u011flam yap\u0131lar de\u011filler. Y\u0131k\u0131lman\u0131n etkileri ge\u00e7ip par\u00e7ac\u0131klar da\u011f\u0131ld\u0131ktan sonra 19:40\u2019ta \u00f6rnek almak \u00fczere mavi \u201cmajor sampler\u201dI kullan\u0131yoruz. S\u0131cakl\u0131k sens\u00f6r\u00fc 355\u00b0C\u2019yi g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_69.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-110\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_69-1024x557.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"348\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_69-1024x557.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_69-300x163.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_69-768x418.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><br \/>\nPlan\u0131m\u0131zda Beverley\u2019in demir oksitleyen bakteriler \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in \u201cpasl\u0131\u201d dev t\u00fcp solucan\u0131 toplamak oldu\u011fundan bahsetmi\u015ftik ancak buldu\u011fumuzdan hen\u00fcz emin de\u011fildik, dal\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n son dura\u011f\u0131 olan P-Vent isimli bacaya gitmeden \u00f6nce tecr\u00fcbeli pilotumuz Phil bize dev t\u00fcp solucan\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin bir k\u00f6\u015fe oldu\u011fundan bahsetti. Alvin\u2019in bataryalar\u0131nda da yeterince enerji oldu\u011fundan oraya gitmeye karar veriyoruz. Bio9 bacas\u0131 etraf\u0131nda ufak bir turun ard\u0131ndan g\u00fcney eteklerinde bir k\u00f6\u015fenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 dev t\u00fcp solucanlar\u0131yla kapl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. Oralar\u0131 kurcalarken g\u00f6rmeyi pek beklemedi\u011fimiz Tevnialardan bir tane g\u00f6rd\u00fck, o kadar Riftia aras\u0131nda ya\u015famaya devam eden bir erken kolonici. Bu b\u00f6lgenin de elektrokimya \u00f6l\u00e7\u00fcmlerinin yap\u0131lmas\u0131 iyi olur diye koordinatlar\u0131 ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 dal\u0131\u015f raporumuza kaydediyoruz . Tevniay\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki foto\u011frafta Alvin\u2019in parmaklar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_610.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-111\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_610-1024x560.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_610-1024x560.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_610-300x164.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture_610-768x420.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><br \/>\nB\u00f6lgede biraz daha dola\u015f\u0131rken bir grup \u00f6l\u00fc t\u00fcp solucan\u0131n\u0131n ard\u0131ndan sonunda arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 buluyoruz! \u00dczerinde ince turuncu bir tabaka olan ger\u00e7ek pasl\u0131 dev t\u00fcp solucanlar\u0131. Pasl\u0131 olmalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda olduk\u00e7a sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar, \u00e7al\u0131n\u0131n i\u00e7erisindeki s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcyoruz 7\u00b0C, Riftia i\u00e7in olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir s\u0131cakl\u0131k. Ve pas\u0131n grubun bir taraf\u0131nda birikti\u011fini g\u00f6zlemliyoruz, bu da olduk\u00e7a ilgin\u00e7. Koordinatlar\u0131 kaydediyoruz, pasl\u0131 t\u00fcp solucan\u0131 \u00f6rne\u011fini sepetimize yerle\u015ftirip o b\u00f6lgeden ayr\u0131l\u0131yoruz; hedef P-vent.<br \/>\n20:47\u2019de P-vent\u2019e var\u0131yoruz. Hem Alvin\u2019\u0130n hem bizlerin enerjisi azalm\u0131\u015f oldu\u011fundan bu baca etraf\u0131nda biraz dola\u015farak y\u00fckseliyoruz ve suyun 2500 metre alt\u0131nda olman\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yoruz. 20:53\u2019te Atlantis ile irtibata ge\u00e7ip (radyo de\u011fil akustik dalgalar yoluyla, bu da \u00e7ok ilgin\u00e7 ve bir ba\u015fka yaz\u0131n\u0131n konusu) y\u00fczeye \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in izin istiyoruz. Dal\u0131\u015f plan\u0131ndaki elektro kimya \u00f6l\u00e7\u00fcmleri hari\u00e7 b\u00fct\u00fcn hedefleri ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f, sepetimizi doldurmu\u015f ve bu seferin di\u011fer dal\u0131\u015flar\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a de\u011ferli \u00f6rnekleme alanlar\u0131 ke\u015ffetmi\u015f olman\u0131n mutlulu\u011fu ve Phil\u2019\u0130n m\u00fczikleri e\u015fli\u011finde y\u00fczeye do\u011fru t\u0131rmanmaya ba\u015fl\u0131yoruz&#8230;<br \/>\n<a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture612.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-112\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture612-1024x554.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"346\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture612-1024x554.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture612-300x162.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/files\/2017\/04\/picture612-768x416.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Alvin&#8217;in \u00e7ekti\u011fi t\u00fcm g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler University of Delaware-George Luther \/ NSF \/ DSV Alvin \/ WHOI izinleriyle blogumuzda payla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.\u00a0 <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>-Batuhan 4 Nisan 2017 g\u00fcn\u00fc Mustafa Hoca, ben ve pilotumuz Phil Forte Alvin\u2019in 4880 numaral\u0131 dal\u0131\u015f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Dal\u0131\u015f \u00f6ncesi, s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda hissetti\u011fim heyecan, merak ve tabii ki hafif gerginli\u011fi biraz daha sindirdikten sonra yazmak istiyorum. Bu yaz\u0131da 2500 metre derinlikte g\u00f6zlemlediklerimiz ve yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u015flerden bahsedece\u011fim, e\u011fer internet ba\u011flant\u0131m\u0131z y\u00fcklememize izin vermi\u015f olursa Alvin\u2019in kameras\u0131ndan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3466,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-101","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2017-alvin-pasifik-seferi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3466"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/muyucel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}