{"id":45,"date":"2015-03-15T15:23:23","date_gmt":"2015-03-15T15:23:23","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/?p=45"},"modified":"2024-08-20T13:41:22","modified_gmt":"2024-08-20T13:41:22","slug":"turkiyede-internet-dunu-bugunu-yarini-1996-bolum-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/2015\/03\/15\/turkiyede-internet-dunu-bugunu-yarini-1996-bolum-6\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye\u2019de Internet: D\u00fcn\u00fc, Bug\u00fcn\u00fc, Yar\u0131n\u0131 \u2013 1996 (B\u00f6l\u00fcm-6)"},"content":{"rendered":"<p>Kas\u0131m 1996 tarihinde T\u00fcrkiye Internet projesi ile \u0130\u015f Bankas\u0131,\u00a0Bili\u015fim Teknolojileri B\u00fcy\u00fck \u00d6d\u00fcl\u00fc i\u00e7in Attila \u00d6zgit ile beraber ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftuk. A\u015fa\u011f\u0131da o raporun alt\u0131nc\u0131 ve son\u00a0\u00a0b\u00f6l\u00fcm\u00fc\u00a0sunulmaktad\u0131r. 1996 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin \u00e7o\u011funun ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rmek g\u00fczel ama hala ger\u00e7ekle\u015fmeyen pek \u00e7ok madde de var.\u00a0\u00a0\u00d6zg\u00fcr \u0130nternet\u2019den her g\u00fcn bir ad\u0131m daha uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130nternet\u2019in T\u00fcrkiye\u2019de nereden nereye geldi\u011fi konusunda o tarihi g\u00fcnleri birinci elden ya\u015fam\u0131\u015f ki\u015filerin yazd\u0131\u011f\u0131 bu rapor tarihe bir not d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n<p>K\u00fcr\u015fat \u00c7a\u011f\u0131ltay, 15 Mart 2015<\/p>\n<h1>Internet\u2019in T\u00fcrkiye\u2019ye Getirdikleri ve T\u00fcrkiye\u2019de Internet\u2019in Gelece\u011fi<\/h1>\n<p>Internet\u2019in T\u00fcrkiye\u2019ye geli\u015finin \u00fczerinden 3 y\u0131l gibi k\u0131sa bir s\u00fcre ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen h\u0131zla g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta sadece elit bir grubun kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7 olan bu a\u011f son y\u0131llardaki geli\u015fmelerle sokaktaki insan\u0131n dahi hayat\u0131na girmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Izleyen paragraflarda da g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi gibi T\u00fcrkiye\u2018de y\u00fczlerce firma, devlet kurulu\u015fu, \u00fcniversite, orta \u00f6\u011frenim kurumu, sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc Internet \u00fczerinde yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Herg\u00fcn pek \u00e7ok yeni kurum da Internet\u2019e ba\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Mart-1995 ile Eyl\u00fcl-1996 tarihleri aras\u0131ndaki 18 ay i\u00e7inde .tr alt\u0131nda kay\u0131t edilen \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc seviye Alt Alan Adlar\u0131n\u0131n (Domain Name) art\u0131\u015f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki grafikte g\u00f6sterilmektedir. Buradan \u00e7\u0131kar\u0131lacak en \u00f6nemli sonu\u00e7 ticari kesimin ilgisinin gittik\u00e7e daha fazla yo\u011funla\u015fmakta oldu\u011fudur. 1996 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde \u00f6ncelikli olarak ticari hizmet vermek \u00fczere kurulan TURNET ile birlikte bu e\u011filimin daha da artaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/alanadlari.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft  wp-image-46\" src=\"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/alanadlari-300x209.jpg\" alt=\"alanadlari\" width=\"598\" height=\"417\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/alanadlari-300x209.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/alanadlari-1024x713.jpg 1024w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/alanadlari-215x150.jpg 215w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/alanadlari-150x104.jpg 150w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/alanadlari.jpg 1027w\" sizes=\"auto, (max-width: 598px) 100vw, 598px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u00c7izim 9. T\u00fcrkiye&#8217;de Alan Adlar\u0131 Geli\u015fimi<\/p>\n<p>Internet kullan\u0131m\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n topluma sa\u011flayaca\u011f\u0131 yararlar \u00e7e\u015fitli ba\u015fl\u0131klar alt\u0131nda incelenebilir. Bunlar; Akademik Kurumlar ve Ara\u015ft\u0131rma Geli\u015ftirme, Orta \u00f6\u011fretim, \u00dcretim ve Ticaret, Kamu, Sa\u011fl\u0131k, Evlere Hizmet, Yasama ve Yarg\u0131, Topluma Y\u00f6nelik Di\u011fer Ileti\u015fim ve Bilgi Hizmetleri olarak say\u0131labilir.<\/p>\n<p><strong>Akademik Kurumlar ve Ara\u015ft\u0131rma, Geli\u015ftirme<\/strong><\/p>\n<p>\u00dclkemizde Internet kullan\u0131m\u0131 ilk olarak akademik kurumlarda ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131 ile bug\u00fcn i\u00e7in en fazla ve en etkin kullan\u0131m yine bu kurumlarda olmaktad\u0131r. \u00dcniversitelerin yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131 kurumlarla ili\u015fki, yaz\u0131\u015fma, kaynak taramas\u0131 ve proje \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda kullan\u0131lan en etkin ara\u00e7 Internet\u2019tir. Internet\u2019in mevcut ve ileriye d\u00f6n\u00fck uygulamalar\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Elektronik \u00dcniversite<\/em>: Son y\u0131llarda bat\u0131 \u00fclkelerinde \u00f6rnekleri ortaya \u00e7\u0131kan Internet \u00fczerinden e\u011fitim veren \u00fcniversite uygulamalar\u0131 \u00e7ok yak\u0131nda \u00fclkemizde de g\u00fcndeme gelecektir. Tek y\u00f6nl\u00fc bir uygulama olan televizyon ile a\u00e7\u0131k \u00f6\u011fretimin bu eksik yan\u0131 Internet teknolojileri kullan\u0131larak etkile\u015fimli e\u011fitim ortam\u0131na rahatl\u0131kla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. B\u00f6ylece bu altyap\u0131 yaln\u0131zca ulusal de\u011fil uluslararas\u0131\u00a0 dersliklerin olu\u015fmas\u0131na da yol a\u00e7abilir.<\/li>\n<li>\u00c7evrimi\u00e7i (On-line) <em>K\u00fct\u00fcphane Eri\u015fimi<\/em>: Internet ile yerel ya da herhangi bir uzak k\u00fct\u00fcphaneye eri\u015fim, rahatl\u0131kla sa\u011flanabilmektedir. \u00dclkemizde \u00f6nemli baz\u0131 \u00fcniversitelerimiz (ODT\u00dc, Bilkent, Anadolu \u00dcniv.) ve Milli K\u00fct\u00fcphane taraf\u0131ndan istenen bilginin taranmas\u0131 ve elde edilmesinde h\u0131z ve ucuzluk sa\u011flayan bu hizmet uzun s\u00fcredir sunulmaktad\u0131r.<\/li>\n<li><em>S\u0131nav Sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n Duyurulmas\u0131, \u00dcniversite Kay\u0131tlar\u0131: <\/em>\u00d6SYM taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u0131navlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bildirimi ve baz\u0131 \u00fcnivesitelerin (\u00f6rnegin, ODT\u00dc) \u00f6\u011frenci kay\u0131tlar\u0131 art\u0131k Internet yolu ile yap\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><em>Teknoloji ve bilimde uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi :<\/em> Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ileti\u015fimi ve bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 saniyeler mertebesine indiren olanaklar\u0131 ile Internet pek \u00e7ok \u00fcniversitemizin uluslararas\u0131 projelere daha etkin olarak kat\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h4><strong>\u00a0Orta \u00d6\u011fretim Kurumlar\u0131<\/strong><\/h4>\n<p>\u00d6zellikle orta \u00f6\u011fretim alan\u0131 enformasyon teknolojileri kullan\u0131lmas\u0131yla \u00e7ok h\u0131zl\u0131 de\u011fi\u015fimler ge\u00e7irecek alanlardand\u0131r. \u00dclkemiz gibi gen\u00e7 n\u00fcfusa sahip \u00fclke i\u00e7in e\u011fitim ve ara\u015ft\u0131rma alan\u0131ndaki de\u011fi\u015fikliklerin \u00f6nemi a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><em>Teknolojiye yak\u0131n bir nesil yeti\u015fmesi : <\/em>Yeni teknolojiye sahip \u00fcr\u00fcnleri erken ya\u015fta kullanarak bilgi \u00e7a\u011f\u0131na uyum sa\u011flayabilmek i\u00e7in gerekli toplumsal formasyon olu\u015fturulabilir.<\/li>\n<li><em>\u0130\u00e7erik Yenilenmesi ve zenginle\u015ftirilmesi<\/em>: Ders i\u00e7eriklerinin bug\u00fcne kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen klasik yap\u0131dan \u00e7\u0131kar\u0131larak bilgisayar ba\u015f\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 ile daha yap\u0131c\u0131 bir sistem kurulu\u015fu sa\u011flanabilir. Farkl\u0131 \u015fehir ve \u00fclkelerdeki okullar\u0131n birbirleri ile ileti\u015fim kurmalar\u0131 ile baz\u0131 derslerin ortak yap\u0131labilmesi sa\u011flanabilir.<\/li>\n<li><em>Hizmet i\u00e7i E\u011fitim:<\/em> Internet altyap\u0131s\u0131 \u00fczerinden hizmet i\u00e7i ve mesleki yenileme e\u011fitim lokasyondan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak rahatl\u0131kla verilebilir.<\/li>\n<li><em>Etkile\u015fimli Uzaktan E\u011fitim<\/em>: Orta ve y\u00fcksek e\u011fitim kurumlar\u0131nda etkile\u015fimli uzaktan e\u011fitim vermesi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla\u00a0 giderlerin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde azalmas\u0131, verilen hizmetin, kaliteden \u00f6d\u00fcn vermeksizin, k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fim alanlar\u0131na dek yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanabilir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Ticaret<\/strong><\/p>\n<p>Internet\u2019e ba\u011flanan kurum say\u0131s\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda en b\u00fcy\u00fck talebin \u00f6zel \u015firketlerden geldi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u00dcretti\u011fi \u00fcr\u00fcn\u00fcn pazarlamas\u0131, m\u00fc\u015fterilerine lokasyondan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak destek sunmak, ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bilgiye an\u0131nda ula\u015fabilmek gibi ama\u00e7larla firmalar Internet \u00fczerinde de bir vitrin a\u00e7maktad\u0131rlar. Internet\u2019in i\u015fletme i\u00e7inde do\u011fru, etkili ve b\u00fct\u00fcnle\u015fik olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00fcretim ve ticaretin verimini art\u0131rma (i\u015fletme, pazarlama, tasar\u0131m ve \u00fcretim giderlerinin azaltmadaki) etkilerinin fark\u0131na daha fazla var\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><em>Elektronik Toplant\u0131<\/em>: Gerekti\u011fi an, ki\u015filerin bulunduklar\u0131 yerden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ve ula\u015f\u0131m gideri \u00f6demeksizin i\u015f toplant\u0131lar\u0131 ger\u00e7ekle\u015febilmesi.<\/li>\n<li><em>Elektronik Ticaret<\/em>: Internet \u00fczerinden firmalar\u0131n satt\u0131\u011f\u0131 mallar\u0131 pazarlamak \u00e7ok normal hale gelmi\u015ftir. Bir di\u011fer ilgin\u00e7 \u00f6rnek de baz\u0131 bankalar\u0131n servise sundu\u011fu yeni bir hizmettir. M\u00fc\u015fteriler Internet yolu ile bankada hesap a\u00e7abilmektedirler. Gerek pazar bilgileri, gerekse bu pazara sunulacak \u00fcr\u00fcne ili\u015fkin t\u00fcm para transferleri elektronik olarak an\u0131nda yap\u0131labilmektedir; \u00f6rne\u011fin, pazarlamadan gelen bir bilginin, an\u0131nda ne t\u00fcr bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fcretilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yleyerek, bu \u00fcretim i\u00e7in neyin nereden ve ka\u00e7a al\u0131naca\u011f\u0131 bilgilerinin elde bulundurulmas\u0131, gerekli sat\u0131c\u0131lar\u0131n stok durumunun an\u0131nda bilinmesi, sipari\u015f verilirken ilgili firmalar\u0131n \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bankalar aras\u0131 para transferlerinin an\u0131nda yap\u0131lmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda Internet \u00fczerinde yap\u0131lacak olan ticaretin olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck rakamlara ula\u015faca\u011f\u0131 s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/eticaret.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft  wp-image-49\" src=\"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/eticaret-300x209.jpg\" alt=\"eticaret\" width=\"507\" height=\"353\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/eticaret-300x209.jpg 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/eticaret-215x150.jpg 215w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/eticaret-150x105.jpg 150w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/files\/2015\/03\/eticaret.jpg 979w\" sizes=\"auto, (max-width: 507px) 100vw, 507px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\u00c7izim 10. Internet&#8217;te Ticaret<\/p>\n<ul>\n<li><em>Elektronik Para<\/em>: Elektronik para bug\u00fcn bildi\u011fimiz kredi kart\u0131n\u0131n Internet \u00fczerine uyarlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan halidir. Nas\u0131l bug\u00fcn kredi kart\u0131 hesab\u0131m\u0131z varsa bir s\u00fcre sonra elektronik para hesab\u0131m\u0131zda bulunabilecektir. Bu yolla Internet \u00fczerinden yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015f sonucu gerekli tutar elektronik para hesab\u0131m\u0131zdan otomatik olarak d\u00fc\u015f\u00fclecektir. Bir s\u00fcreden beri VISA ve MasterCard gibi firmalar yo\u011fun olarak bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmakta ve Internet kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 \u00fcreten firmalar ile ortakla\u015fa bu y\u00f6nde \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretme yolundad\u0131rlar.<\/li>\n<li><em>Uzaktan Destek ve E\u011fitim<\/em>: Profesyonel \u00fcr\u00fcn satan firmalar\u0131n satt\u0131klar\u0131 \u00fcr\u00fcne ili\u015fkin e\u011fitimi m\u00fc\u015fterilere enformasyon teknolojilerini kullanarak vermesi olanakl\u0131 olacakt\u0131r.<\/li>\n<li><em>Elektronik Haberle\u015fme<\/em>: En temel Internet servisi olan elektronik mektup adresleri bug\u00fcn Business kartlar \u00fczerindeki yerini h\u0131zla almaktad\u0131r. Ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda nas\u0131l telex adresleri yerini fax adresine b\u0131rakt\u0131 ise ayn\u0131 durum k\u0131sa bir s\u00fcre sonra fax i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015fecektir. H\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir bir haberle\u015fme yolu olan elektronik mektup \u00f6zellikle farkl\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan firmalar\u0131n telefon masraflar\u0131n\u0131 olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcrmektedir.<\/li>\n<li><em>Elektronik Reklam<\/em>: Internet \u00fczerinden reklam sekt\u00f6r\u00fc h\u0131zla geli\u015fmektedir. Bu yolla sadece ulusal de\u011fil uluslararas\u0131 boyutta tan\u0131t\u0131m m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca bu t\u00fcr bir tan\u0131t\u0131m bir gazeteye veya televizyona verilen reklama g\u00f6re \u00e7ok daha ucuz maliyetlerle sa\u011flanabilmektedir. \u00d6rne\u011fin ABD\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma sonucu 1 Milyon tirajl\u0131 bir gazeteye verilen tam sayfa bir ilan 60,000 USD\/g\u00fcn maliyete sahiptir. Ancak benzer etkiye sahip Internet \u00fczerindeki bir ilan\u0131n maliyeti g\u00fcnl\u00fck 2.5 USD olmaktad\u0131r.<\/li>\n<li><em>Elektronik Bilgi<\/em>: Firmalar\u0131n bulmakta zorluk \u00e7ektikleri baz\u0131 bilgiler Internet\u2019te herkese a\u00e7\u0131k olarak bulunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin ABD ticaret bakanl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fka \u00fclkelerle ticaret yapacak firmalar\u0131 i\u00e7in dikkat edilmesi gereken hususlar, \u00fclkelerin politik ve ekonomik durumlar\u0131 gibi \u00e7ok say\u0131da de\u011fi\u015fik bilgiyi \u00fccretsiz sunmaktad\u0131r. \u00dclkemizde de baz\u0131 devlet kurumlar\u0131 Internet \u00fczrinde yerlerini almakta ve halka a\u00e7\u0131k bilgilerini bu yolla kolayca herkese sunabilmektedirler.<\/li>\n<li><em>Elektronik Rehber<\/em>: Internet rehberi (yellow pages) servisi yolu ile kategorilerine g\u00f6re firmalar\u0131 aramak, ya da onlar hakk\u0131nda bilgi almak, ya da bu rehbere istenen bilgilerin eklenmesi m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Kamu<\/strong><\/p>\n<p>Internet uzmanlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerine g\u00f6re daha demokratik bir topluma giden yolda \u00f6nemli bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131lacakt\u0131r. Toplumda devlet ve birey aras\u0131ndaki kopuklu\u011fu ortadan kald\u0131racak ve bireyin vergileri ile ayakta duran devlet Internet yolu ile sa\u011flanan bilgi ak\u0131\u015f\u0131 sayesinde daha \u015feffaf bir yap\u0131ya b\u00fcr\u00fcnecektir. Bu yolla sunulan ve sunulabilecek baz\u0131 hizmetler \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Elekronik Bilgilendirme ve Belgeler<\/em>: Devletin gizli olmayan belgelerine ula\u015fmak amac\u0131 ile Internet bug\u00fcn yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu uygulaman\u0131n en a\u00e7\u0131k \u00f6rne\u011fi \u00fclkemizdeki se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131 ile verilmi\u015ftir. Yurt i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131ndaki Internet kullan\u0131c\u0131lar\u0131 di\u011fer medya ara\u00e7lar\u0131na alternatif olarak bu sonu\u00e7lar\u0131 en h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde alm\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<li><em>Elektronik \u00d6deme<\/em>: Mevcut sistem \u00fczerinde takibi ve toplanmas\u0131 ciddi problem olan vergi, har\u00e7 vs. t\u00fcr\u00fcndeki \u00f6demeler ve bununla ilgili bilgilendirmeler Internet \u00fczerinden ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir.<\/li>\n<li><em>Veri Aktar\u0131m\u0131<\/em>: Devlet i\u00e7i yaz\u0131\u015fmalar\u0131n, belge ve veri aktar\u0131mlar\u0131n\u0131n, enformasyon altyap\u0131s\u0131 \u00fczerinden sa\u011flanmas\u0131.<\/li>\n<li><em>Elektronik Se\u00e7im<\/em>: Internet \u00fczerinden elektronik oylama ya da referandum ile bireylerin y\u00f6netime kat\u0131l\u0131m\u0131 etkinle\u015ftirilebilir.<\/li>\n<li><em>B\u00fcrokrasiyi Azaltma: <\/em>Birtak\u0131m b\u00fcrokratik i\u015flemlerin y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmesi i\u00e7in gerekli olan belge ya da prosed\u00fcrlerin ilgili kuruma gidilmeden \u00f6\u011frenilmesi ve bunlara uygun haz\u0131rl\u0131klar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanabilir. \u00d6rne\u011fin, bu konuda Di\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131nca yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki baz\u0131 el\u00e7iliklerde pilot uygulamalar ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f olup vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u00a0 el\u00e7ili\u011fe gelmeden \u00f6nce gerekli bilgilere ula\u015fabilmektedirler.<\/li>\n<li><em>Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri: <\/em>Sosyal devlet olman\u0131n temel \u015fartlar\u0131ndan birisi olan temel sa\u011fl\u0131k hizmetleri kapsam\u0131nda Internet, sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin kalitesi, kalitenin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, temel sa\u011fl\u0131k bilgilerinin sunumu ve toplanmas\u0131nda efektif olarak kullan\u0131labilir. \u00d6rne\u011fin, bug\u00fcn Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca haz\u0131rlanan her t\u00fcrl\u00fc genel sa\u011fl\u0131k politikas\u0131 vs. y\u00f6nelik bilgiler Internet \u00fczerinden halka a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><em>Sivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri<\/em>: Demokratik bir sistem i\u00e7inde sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nemi vard\u0131r. Bu \u00f6rg\u00fctlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ileti\u015fim kurabilmesi, seslerini ve mesajlar\u0131n\u0131 topluma kolay iletebilmesi i\u00e7in Internet en uygun yollardan biridir. 1996 y\u0131l\u0131nda Istanbulda yap\u0131lan HABITAT II toplant\u0131s\u0131nda bu y\u00f6nde ciddi \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015f ve hatta TURNET omurgas\u0131 ilk defa bu kurumlar\u0131n konferans esnas\u0131ndaki ileti\u015fimi i\u00e7in servise verilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Yasama ve Yarg\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Yasama ve yarg\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenilir \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, demokrasinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131\u00a0 y\u00f6n\u00fcnde Internet\u2019in ciddi katk\u0131lar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li><em>A\u00e7\u0131k Devlet (Open Government)<\/em>: Bireylerin parlementodaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yak\u0131ndan izleyebilmesi, \u00e7\u0131kart\u0131lmakta olan yasalar hakk\u0131nda daha geni\u015f bilgi sahibi olabilmesi i\u00e7in d\u00fcnyada Internet bug\u00fcn yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Bu kapsamda TBMM\u2019de Internet ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flayarak halka a\u00e7\u0131lma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li><em>Do\u011frudan Demokrasi <\/em>: Demokrasi ile y\u00f6netilen toplumlarda uzun y\u0131llard\u0131r tart\u0131\u015f\u0131lan bireyin se\u00e7imler d\u0131\u015f\u0131nda y\u00f6netime kat\u0131lamamas\u0131 problemi Internet \u00fczerinden sunulan imkanlarla ortadan kald\u0131r\u0131labilir. Yasamaya y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalarda kanun tasar\u0131lar\u0131n\u0131n belli s\u00fcreler ile halka a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve elektronik referandum yap\u0131lmas\u0131 kolayl\u0131kla sa\u011flanabilir.<\/li>\n<li><em>Hukuk ile ilgili Bilgi Bankalar\u0131:\u00a0<\/em>T\u00fcrkiye de de\u011fi\u015fik yerlerde yap\u0131lan mahkemeler ve bunlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n t\u00fcm hukuk\u00e7ular taraf\u0131ndan an\u0131nda ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yarg\u0131 sistemine giden en \u00f6nemli ad\u0131mlardan birisi olacakt\u0131r. Bunun en \u00f6nemli \u00f6rne\u011fi ABD de uzun s\u00fcredir uygulanmaktad\u0131r. ABD y\u00fcksek mahkemesi kararlar\u0131 t\u00fcm detaylar\u0131 ile yay\u0131nland\u0131ktan hemen sonra Internet \u00fczerinden halka a\u00e7\u0131lmaktad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>Evlere Hizmet<\/strong><\/p>\n<p>Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde Internet ve sundu\u011fu imkanlar ile ki\u015filer evlerinden \u00e7\u0131kmadan hemen hemen t\u00fcm gereksinimlerini kar\u015f\u0131layabilecek durumdad\u0131rlar. Insanl\u0131\u011f\u0131n sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 son derece derinden etkileyecek baz\u0131 uygulamalar ile yak\u0131n gelecekte \u00e7ok ciddi toplumsal de\u011fi\u015fiklikler beklenmektedir. En temel uygulamalar:<\/p>\n<ul>\n<li><em>Uzaktan \u00c7al\u0131\u015fma (Evde-i\u015f)<\/em>: Klasik ofis ortam\u0131na gidilmesini gerektirmeden \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n ev olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ve insanlar\u0131n i\u015fe gidip gelmek i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131 zaman\u0131 azaltacak uygulamalar ile verimlilikleri artmaktad\u0131r. Yak\u0131n gelecekte bu t\u00fcr uygulamalar\u0131n daha da \u00e7o\u011falmas\u0131 beklenmektedir.<\/li>\n<li><em>Uzaktan Al\u0131\u015fveri\u015f ve Banka Hizmetleri<\/em>: \u00dclkemizde son y\u0131llarda yayg\u0131nla\u015fan telefon ile Interaktif bankac\u0131l\u0131k sistemi ileri bat\u0131 \u00fclkelerinde art\u0131k Internet ortam\u0131na da ta\u015f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 T\u00fcrk bankalar\u0131 da Internet yolu ile hesap a\u00e7ma ve baz\u0131 deneysel bankac\u0131l\u0131k hizmetlerini sunmaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. Internet kullan\u0131larak yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015f ise olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir pazar olu\u015fturmu\u015ftur. VRML ve Java tabanl\u0131 uygulamalarla k\u0131sa bir s\u00fcre sonra ma\u011fazaya gitmeksizin g\u00f6rsel al\u0131\u015fveri\u015f yapmak da m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/li>\n<li><em>Bilgi Servisleri<\/em>: S\u0131radan vatanda\u015f\u0131n gereksinim duyaca\u011f\u0131 t\u00fcrden bilgiler \u00fclkemizde de yayg\u0131n olarak Internet ortam\u0131nda bulunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin sinemalar, n\u00f6bet\u00e7i eczaneler, sergiler, ula\u015f\u0131m, hava durumu vs. t\u00fcr\u00fc bilgileri g\u00fcncel olarak almak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/li>\n<li><em>E\u011flence ve Oyunlar<\/em>: Internet \u00fczerinde ilgi g\u00f6ren en \u00f6nemli uygulamalardan biri de e\u011flence ve oyun servisleridir. Ki\u015fisel ya da farkl\u0131 \u00fclkelerdeki insanlar\u0131n hepsinin ayn\u0131 anda kat\u0131l\u0131p oynayabilece\u011fi oyunlar \u00e7ok ra\u011fbet g\u00f6rmektedir. Yine Internet \u00fczerinden kat\u0131l\u0131nabilen talih oyunlar\u0131 ile s\u0131n\u0131rlar ortadan kalkarak sadece bilgisayar ba\u015f\u0131nda oynanabilmektedir.<\/li>\n<li><em>Reklamlar<\/em>: Bireyin gereksinim duydu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc ihtiyac\u0131n\u0131 nerede bulabilece\u011fine y\u00f6nelik reklam hizmetleri yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r. Pek \u00e7ok bilgi sunucu \u00fccretsiz verdi\u011fi hizmetleri reklam yolu ile finanse etmektedirler.<\/li>\n<li><em>Elektronik M\u00fczeler ve K\u00fct\u00fcphaneler<\/em>: Internet \u00fczerinden verilen elektronik m\u00fcze ve k\u00fct\u00fcphane servisleri ile sadece ya\u015fanan \u00e7evre de\u011fil t\u00fcm d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr\u00fc ile yak\u0131nla\u015fman\u0131n sa\u011flanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r.<\/li>\n<li><em>Elektronik Gazeteler<\/em>: Bug\u00fcne kadar ka\u011f\u0131t ortamda bulunan gazeteler da\u011f\u0131t\u0131m engellerinin kalkmas\u0131, taze ve h\u0131zl\u0131 haberi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda sunma imkanlar\u0131 nedeni ile Internet ortam\u0131na ta\u015f\u0131nacakt\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h1>\u00a0 Internet\u2019in Gelece\u011fi<\/h1>\n<p>Internet&#8217;in pop\u00fclerli\u011finin artmas\u0131 ve b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlarla geni\u015flemesi s\u00fcrecektir. Internet Toplulu\u011fu (Internet Society)&#8217;na g\u00f6re, 2000 y\u0131l\u0131nda Internet 100 milyon\u00a0 bilgisayardan, 3 milyon a\u011fdan ve 1 milyara yak\u0131n kullan\u0131c\u0131dan olu\u015facakt\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fcmenin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ticari kullan\u0131c\u0131lar sayesinde olaca\u011f\u0131 beklenmektedir. Internet&#8217;in ticari kullan\u0131m\u0131, \u015firketler aras\u0131 ileti\u015fimde daha fazla kullan\u0131lmas\u0131yla birlikte artacakt\u0131r. Internet&#8217;in tahmin edilen b\u00fcy\u00fcmesine g\u00f6re, her t\u00fcrl\u00fc ticari \u00fcr\u00fcn ve servislerin pazarlanmas\u0131 amac\u0131yla kullan\u0131lmas\u0131 \u00e7ok uzak g\u00f6z\u00fckmemektedir.<\/p>\n<p>Internet\u2019in h\u0131zl\u0131 yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 sonucu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki g\u00fcnlerde bilgisayar \u00fcr\u00fcnlerinde de b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler olu\u015facak ve bug\u00fcn Ki\u015fisel Bilgisayar (Personal Computer-PC) ad\u0131n\u0131 verdi\u011fimiz cihazlar yerini A\u011f Bilgisayarlar\u0131na (Network Computer-NC) b\u0131rakacaklar ve hatta Televizyon sistemleri art\u0131k Internet servislerini kullanmaya olanak verecek eklerle (Web TV) sat\u0131\u015fa sunulacaklard\u0131r.<\/p>\n<p>Internet, sadece on y\u0131l i\u00e7erisinde gev\u015fek yap\u0131daki bir akademik ortamdan, 110 \u00fclkeyi kapsayan d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ileti\u015fim a\u011f\u0131 durumuna gelmi\u015ftir. Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir toplulu\u011fu y\u00f6netmek de g\u00fc\u00e7le\u015fmektedir. Ticari ama\u00e7larla kullan\u0131m\u0131 artt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in eski kullan\u0131m i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f kurallar, ticari ger\u00e7ekler de g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131narak yeniden d\u00fczenlenmektedir.<\/p>\n<p>Internet\u2019in ticari kullan\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra pek dikkate al\u0131nmayan di\u011fer bir y\u00f6n\u00fcde toplumlar \u00fczerindeki sosyal etkileridir. Bu konudaki tart\u0131\u015fmalar Internet\u2019in yayg\u0131n olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bat\u0131 \u00fclkelerinde uzun bir s\u00fcredir yap\u0131lmaktad\u0131r. Internet, ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan bug\u00fcne kadar hemen hemen yaz\u0131l\u0131 hi\u00e7bir kurala ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fcyen ve di\u011fer bir tabir ile anar\u015fist yap\u0131ya sahip bir olgudur. Ayr\u0131ca \u00fclkeler aras\u0131ndaki varolan fiziksel s\u0131n\u0131rlar\u0131 ortadan kald\u0131rmas\u0131 ve de\u011fi\u015fik k\u00fclt\u00fcrlerdeki milyonlarca insan\u0131 ortak bir ortam \u00fczerinde bir araya getirmesi bug\u00fcne kadar hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f bir dizi sorunu da beraberinde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak getirmektedir.<\/p>\n<p>Bu yap\u0131s\u0131ndan dolay\u0131 kullan\u0131m yayg\u0131nla\u015ft\u0131k\u00e7a Internet\u2019in de\u011fi\u015fik sosyolojik ve psikolojik etkileri bask\u0131n olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu de\u011fi\u015fiklere y\u00f6nelik olarak toplumlar politik, ticari, d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azalt\u0131c\u0131 (bilgi emperyalizmi tehlikesine kar\u015f\u0131), ahlaki ve k\u00fclt\u00fcrel konularda k\u0131sa bir s\u00fcre sonra kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 sorunlar\u0131 en aza indirebilmek i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri ve d\u00fczenleyici kurallar\u0131 olu\u015fturmak zorundad\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>Frederick Williams, The new Telecommunications, 1991.<\/li>\n<li>A world bank country study, Turkey: Informatics and economic modernization, 1993.<\/li>\n<li>Haluk Geray, Yeni ileti\u015fim teknolojileri, 1994.<\/li>\n<li>T\u00dcBA &#8211; T\u00dcBITAK &#8211; TTGV Enformatik Alan\u0131na Y\u00f6nelik Bilim, Teknoloji ve Sanayi Politikalar\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Grubu Raporu May\u0131s 1995,<\/li>\n<li>OECD, Communications Outlook, 1995.<\/li>\n<li>Gen\u00e7 P., \u00d6zgit A., and \u00d6nder S., &#8216;European Academic Research Network (EARN) Utilization&#8217;, Proceedings of 5th. Turkish Computing Conference, pp. 85\u201190, AKM\u2011Istanbul, 6\u20118 June 1988.<\/li>\n<li>Atilla \u00d6zdemiro\u011flu, S\u00f6yle\u015fi, BT Haber, Say\u0131 36, 2-8 Ekim 1995.<\/li>\n<li>\u00d6zgit A., and \u00c7a\u011f\u0131ltay K., &#8216;Use of TCP\/IP on METU Campus-Wide Backbone Network&#8217;, METU Computer Center (METUCC) Technical Newsletter, 91\/1, April 1991.<\/li>\n<li>\u00d6zgit A., &#8216;Internet: T\u00fcrkiye de Kurulu\u015fu, Kullan\u0131m\u0131 ve Yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131&#8217;, Bili\u015fim\u201993, pp. 172-179., Istanbul, T\u00fcrkiye, Eyl\u00fcl 1993.<\/li>\n<li>\u00d6zgit A., et.al., &#8216;A Proposal for National Policy on Wide Area Networks in T\u00fcrkiye&#8217;, Proceedings of 11th National Informatics Symposium, Information Processing Society of Turkey (TBD), Bili\u015fim&#8217;94, Istanbul, T\u00fcrkiye, September 1994.<\/li>\n<li>\u00d6zgit A., \u00c7a\u011f\u0131ltay K., Taner, E. &#8216;Turkish Internet (TR-NET) Project: Policies for Organizational Framework and Funding&#8217;, INET\u201995, Proceedings of the Internet Society Conference, pp. 757-765, INET\u201995, Hawaii, USA, June 1995.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kas\u0131m 1996 tarihinde T\u00fcrkiye Internet projesi ile \u0130\u015f Bankas\u0131,\u00a0Bili\u015fim Teknolojileri B\u00fcy\u00fck \u00d6d\u00fcl\u00fc i\u00e7in Attila \u00d6zgit ile beraber ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftuk. A\u015fa\u011f\u0131da o raporun alt\u0131nc\u0131 ve son\u00a0\u00a0b\u00f6l\u00fcm\u00fc\u00a0sunulmaktad\u0131r. 1996 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6ng\u00f6r\u00fclerin \u00e7o\u011funun ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rmek g\u00fczel ama hala ger\u00e7ekle\u015fmeyen pek \u00e7ok madde de var.\u00a0\u00a0\u00d6zg\u00fcr \u0130nternet\u2019den her g\u00fcn bir ad\u0131m daha uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130nternet\u2019in&#8230; <a class=\"continue-reading-link\" href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/2015\/03\/15\/turkiyede-internet-dunu-bugunu-yarini-1996-bolum-6\/\"> Continue reading <span class=\"meta-nav\">&rarr; <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":587,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-45","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/users\/587"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}