{"id":18,"date":"2015-01-16T19:52:08","date_gmt":"2015-01-16T19:52:08","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/?p=18"},"modified":"2015-01-16T20:24:30","modified_gmt":"2015-01-16T20:24:30","slug":"kitlesel-acik-cevrimici-dersler-kacd-mooc-massive-open-online-courses","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/2015\/01\/16\/kitlesel-acik-cevrimici-dersler-kacd-mooc-massive-open-online-courses\/","title":{"rendered":"Kitlesel A\u00e7\u0131k \u00c7evrimi\u00e7i Dersler (KA\u00c7D) – MOOC: Massive Open Online Courses"},"content":{"rendered":"

Bu yaz\u0131 OD\u00dcL\u00dc Dergisinin 54. say\u0131s\u0131nda<\/a> yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

G\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde \u00d6\u011frenme?<\/strong><\/p>\n

Kitlesel A\u00e7\u0131k \u00c7evrimi\u00e7i Dersler (KA\u00c7D) MOOC \u2013 Massive Open Online Courses<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/em>Prof. Dr. K\u00fcr\u015fat \u00c7a\u011f\u0131ltay<\/em><\/p>\n

ODT\u00dc, \u00d6\u011fretim Teknolojileri Destek Ofisi Koordinat\u00f6r\u00fc<\/em><\/p>\n

Bilgisayar ve \u00d6\u011fretim Teknolojileri E\u011fitimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/strong>\u201cBir bilgisayar ba\u015f\u0131nday\u0131m. Masamda oturuyorum. Yaln\u0131z\u0131m. \u00d6\u011freniyorum. Hem de \u00e7ok keyif alarak. Ayn\u0131 dersi benimle beraber alan on binlerce \u00f6\u011frenci daha var, bunlar\u0131n alt\u0131 tanesi de grup arkada\u015f\u0131m. Yaln\u0131z da de\u011filim hani.\u201d Bu tan\u0131mlama bug\u00fcn \u0130nternet\u2019ten eri\u015filebilen Kitlesel A\u00e7\u0131k \u00c7evrimi\u00e7i Dersler (KA\u00c7D) (MOOC \u2013 Massive Open Online Courses) hakk\u0131nda konu\u015fulurken hayal edilen senaryolardan birisi. \u0130nternet teknolojileri ile e\u011fitimde de\u011fi\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yeni bir d\u00fcnyaya ge\u00e7i\u015fin oldu\u011fu iddia ediliyor. MOOC acaba uzun d\u00f6nemde e\u011fitimi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek ve hatta okulun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sorgulatan bir d\u00fcnya olacak m\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n sonunda ortaya \u00e7\u0131kan ve Massachusetts Institute of Technology-MIT taraf\u0131ndan \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yap\u0131lan ders malzemelerinin, videolar\u0131n\u0131n, e\u011fitsel kaynaklar\u0131n \u00f6\u011frenmeye hevesli ve bu kaynaklara ihtiya\u00e7 duyan herkes ile \u0130nternet \u00fczerinden payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 A\u00e7\u0131k Ders Kaynaklar\u0131 giri\u015fimi d\u00fcnyadaki pek \u00e7ok akademik \"ODT\u00dckurum taraf\u0131ndan sahiplenilmi\u015ftir. ODT\u00dc olarak bizim de aktif olarak, ocw.metu.edu.tr adresi \u00fczerinde sunulan 118 adet a\u00e7\u0131k ders kaynaklar\u0131yla i\u00e7inde oldu\u011fumuz bu giri\u015fim, herhangi bir uzaktan e\u011fitim uygulamas\u0131ndan farkl\u0131 olarak kaynaklardan faydalanan ki\u015filere akademik bir derece ya da sertifika sa\u011flamamaktad\u0131r. Telif hakk\u0131 sorunu olmayan e\u011fitim ara\u00e7 gere\u00e7lerine eri\u015fim sa\u011flayarak e\u011fitimde f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi g\u00f6zetilmektedir. Dersini zenginle\u015ftirmek isteyen veya kendi \u00fcniversitesinde benzer ders a\u00e7may\u0131 planlayan \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri, ilgilendi\u011fi alandaki geli\u015fmeleri takip etmek isteyen ya da bilgilerini tazeleme ihtiyac\u0131 duyan mezunlar, bir \u00fcniversitede \u00f6\u011frenim g\u00f6ren \u00f6\u011frenciler ve herhangi bir konuda bilgi edinmek isteyen insanlar bu sistemin do\u011fal kullan\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Ancak, ders malzemelerine ula\u015fmak ve kullanman\u0131n \u00f6tesinde bir \u00f6\u011fretim etkinli\u011finin olmamas\u0131 A\u00e7\u0131k Ders Kaynaklar\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nemli ele\u015ftirilerden birisiydi. Ge\u00e7ti\u011fimiz birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan MOOC giri\u015fimi ise \u00e7ok say\u0131da (hatta binlerce) ki\u015finin \u00e7evrimi\u00e7i ve herkese a\u00e7\u0131k dersleri y\u00fcz y\u00fcze s\u00fcre\u00e7teki gibi takip edebilmesi \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Bu sisteme \u0130nternet \u00fczerinden kat\u0131lan t\u00fcm kat\u0131l\u0131mc\u0131lara, \u00fcniversitenin normal \u00f6\u011frencilerine verildi\u011fi gibi ders verilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Dersler s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frencilerin t\u00fcm\u00fc, sorulacak sorular\u0131 cevaplamak, \u00f6dev yapmak, ara s\u0131nav ve y\u0131lsonu s\u0131navlar\u0131na girmek ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenme hakk\u0131na sahip olabilmektedir. Sonu\u00e7ta \u00f6\u011frenciler takip ettikleri dersin sertifikas\u0131n\u0131 da alabilmektedir.<\/p>\n

\u00d6zellikle d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen \u00fcniversitelerinden MIT ve Harvard, t\u00fcm d\u00fcnyaya \u00fccretsiz elektronik ders \"edx\"<\/a>verme projesine milyonlarca dolar kaynak ay\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. EdX ismi verilen projedeki hedef, MOOC ile 1 milyar ki\u015fiye \u00fccretsiz e\u011fitim vermektir. ABD\u2019de Stanford, Princeton, Pennsylvania ve Michigan \u00fcniversiteleri de benzer \u015fekilde \u00fccretsiz elektronik dersler vermektedir, ayr\u0131ca \u00f6zel \u015firketler de MOOC yakla\u015f\u0131m\u0131 ile dersler vermek \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fmaktalar. Stanford \u00dcniversitesinde a\u00e7\u0131lan MOOC \u00f6zellikli bir bilgisayar dersine 100 bin \u00f6\u011frenci kay\u0131t olmu\u015ftu ve dersin hocas\u0131 \u201cNormalde benim y\u0131lda 400 \u00f6\u011frencim oluyor. Bu say\u0131ya ancak 250 y\u0131lda ula\u015f\u0131rd\u0131m\u201d \u015feklinde a\u00e7\u0131klama yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u00d6zellikle geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerin y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcksek ilgi g\u00f6sterilen MOOC\u2019lar ile kitlesel e\u011fitimin ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fi ve kaliteli derslere d\u00fcnyan\u0131n her yerinden herkesin ula\u015f\u0131labilece\u011fi iddia edilmektedir. Yaz\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda verilen senaryodaki gibi keyifle takip edilen dersler ve etkili \u00f6\u011frenmenin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi beklentilerin en \u00f6nde gelenidir. Hatta bu yolla klasik e\u011fitim kurumlar\u0131na ihtiyac\u0131n azalabilece\u011fi, isteyen ki\u015finin istedi\u011fi e\u011fitimi alabilece\u011fi bile iddia edilmektedir. Ancak, e\u011fitim alan\u0131n\u0131n tarih\u00e7esine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sistemi k\u00f6kten de\u011fi\u015ftiren yenilik beklentilerinin hep oldu\u011fu ama b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 de\u011fi\u015fimlerin ger\u00e7ekle\u015fmedi\u011fi de g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

MOOC ile ilgili olarak \u00e7ok y\u00fcksek seviyede iyimser beklenti mevcuttur. Ama bu konuda b\u00fcy\u00fck ad\u0131mlar atmadan \u00f6nce dikkatli olunmas\u0131 da gereklidir. MOOC sistemine getirilen en temel ele\u015ftiriler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n

MOOC yap\u0131s\u0131ndaki derslere \u00e7ok y\u00fcksek ilgi olmakla beraber e\u011fitsel etkileri hakk\u0131nda elimizde hen\u00fcz yeterli bir veri bulunmamaktad\u0131r. Yani, bir MOOC dersi acaba y\u00fcz y\u00fcze bir dersten daha etkili midir? Bu dersi alan ki\u015filer konuyu ger\u00e7ekten \u00f6\u011frenmi\u015fler midir? Dersi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 alana uygulayabilecekler midir? Bu sorular\u0131n cevaplar\u0131 ne yaz\u0131k ki mevcut de\u011fildir.<\/p>\n

Di\u011fer bir konu ise MOOC sayesinde herkesin istedi\u011fi dersi alabilece\u011fi ve b\u00f6ylece e\u011fitimde demokratikle\u015fmenin olup olamayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndedir. 29 Ekim 2014 tarihli New York Times\u2019da \u00e7\u0131kan \u201cDemystifying the MOOC\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131da bu dersleri takip edenlerin zaten e\u011fitimli ki\u015filer olduklar\u0131 ve e\u011fitimlerini daha \u00fcst seviyeye \u00e7ekmek i\u00e7in dersleri ald\u0131klar\u0131 belirtilmektedir. Bunun sonucunda iyi e\u011fitimlilerin bundan bir fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131 ve di\u011fer kesimlerin dezavantajl\u0131 durumuna bir katk\u0131s\u0131 olmayaca\u011f\u0131 iddia edilmektedir.<\/p>\n

Di\u011fer bir potansiyel tehlike de bat\u0131 \u00fclkelerinde geli\u015ftirilen MOOC\u2019lar\u0131n yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131 nedeni ile yeni bir s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimalidir. End\u00fcstri devrimi esnas\u0131nda nas\u0131l yerel dokumac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc bat\u0131 \u00fclkelerinin fabrikasyon dokuma \u00fcr\u00fcnleri nedeni ile yok olduysa ayn\u0131 \u015fekilde MOOC\u2019lar\u0131n geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin akademik geli\u015fimine de olumsuz etki yapma riski bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Son olarak, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kavramlar\u0131n\u0131n ayn\u0131 \u015feyler olmad\u0131\u011f\u0131 konusu tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. MOOC ile ders alman\u0131n \u00f6\u011fretim ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131, ama e\u011fitimin ders alman\u0131n \u00f6tesinde bir k\u00fclt\u00fcrlenme s\u00fcreci oldu\u011fu dile getirilmektedir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak, Kitlesel A\u00e7\u0131k \u00c7evrimi\u00e7i Derslerin g\u00fcn\u00fcm\u00fcz e\u011fitim sistemi i\u00e7in bir potansiyel faydalar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Ancak, bu faydalar\u0131n kal\u0131c\u0131 etkileri ve uzun soluklu olup olamayaca\u011f\u0131 konusunda dikkatli olmakta fayda vard\u0131r. E\u011fitim sistemini k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirece\u011fini iddia eden pek \u00e7ok giri\u015fim ne yaz\u0131k ki bir s\u00fcre sonra tarih olmu\u015ftur. MOOC konusunda da benzer bir son ile kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in e\u011fitim alan\u0131n\u0131n kendi i\u00e7 dinamiklerini dikkate al\u0131p ad\u0131mlar at\u0131lmas\u0131nda yarar bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bu yaz\u0131 OD\u00dcL\u00dc Dergisinin 54. say\u0131s\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde \u00d6\u011frenme? Kitlesel A\u00e7\u0131k \u00c7evrimi\u00e7i Dersler (KA\u00c7D) MOOC \u2013 Massive Open Online Courses \u00a0Prof. Dr. K\u00fcr\u015fat \u00c7a\u011f\u0131ltay ODT\u00dc, \u00d6\u011fretim Teknolojileri Destek Ofisi Koordinat\u00f6r\u00fc Bilgisayar ve \u00d6\u011fretim Teknolojileri E\u011fitimi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi \u00a0\u201cBir bilgisayar ba\u015f\u0131nday\u0131m. Masamda oturuyorum. Yaln\u0131z\u0131m. \u00d6\u011freniyorum. Hem de \u00e7ok keyif alarak…. Continue reading → <\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":587,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/users\/587"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/kursat\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}