{"id":259,"date":"2017-05-26T15:03:02","date_gmt":"2017-05-26T12:03:02","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/?p=259"},"modified":"2017-05-26T15:03:02","modified_gmt":"2017-05-26T12:03:02","slug":"neden-gozumuzu-kirparken-gorme-algisi-kesintiye-ugramaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/neden-gozumuzu-kirparken-gorme-algisi-kesintiye-ugramaz\/","title":{"rendered":"Neden g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc k\u0131rparken g\u00f6rme alg\u0131s\u0131 kesintiye u\u011framaz?"},"content":{"rendered":"<p>Views: 3462<\/p><p>Her birka\u00e7 saniyede bilin\u00e7sizce g\u00f6zlerimizi k\u0131rpar\u0131z. G\u00f6z kapaklar\u0131m\u0131z kapan\u0131rken g\u00f6z k\u00fcresi g\u00f6z \u00e7ukurunun i\u00e7inde geriye do\u011fru \u00e7ekilir. Birka\u00e7 y\u00fcz milisaniye sonra g\u00f6z kapaklar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131rken g\u00f6z k\u00fcresi de yeniden ileri do\u011fru hareket eder.<\/p>\n<p>G\u00f6z k\u0131rpan\u0131n, g\u00f6z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli iki i\u015flevi vard\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130lk olarak, g\u00f6z kapa\u011f\u0131n\u0131n kapanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00f6zya\u015f\u0131 bezlerinden emilen su, g\u00f6z k\u00fcresinin tamam\u0131n\u0131n nemlenmesini sa\u011flar ve b\u00f6ylece g\u00f6z\u00fcn kurumas\u0131n\u0131 engeller.<\/li>\n<li>\u0130kinci olarak, g\u00f6z k\u0131rpmas\u0131 g\u00f6z\u00fc tahri\u015f edici maddelerden de korur. Ayr\u0131ca g\u00f6z k\u0131rpas\u0131n\u0131n hareket s\u0131ras\u0131nda g\u00f6z\u00fcn bir noktaya odaklanmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu\u011fu da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/li>\n<\/ul>\n<p>G\u00f6z k\u0131rpma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fa, cinsiyete g\u00f6re de\u011fi\u015fir. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar dakikada 1-2 kez g\u00f6zlerini k\u0131rparken; yeti\u015fkinler dakikada ortalama 10 kez g\u00f6zlerini k\u0131rpar. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozuk insanlar\u0131n g\u00f6z k\u0131rpma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlar\u0131nkinden farkl\u0131 olabilir. \u00d6rne\u011fin, sinir sistemindeki sorunlar, tak\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde s\u00fcrekli g\u00f6z k\u0131rpmaya sebep olabilir. Parkinson hastalar\u0131n\u0131n g\u00f6z k\u0131rpma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131ysa sa\u011fl\u0131kl\u0131 insanlar\u0131nkinden d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Uzun s\u00fcre bir \u015feye odaklanarak bakmak g\u00f6zlerin normalden daha az k\u0131rp\u0131lmas\u0131na sebep olabilir. \u00d6rne\u011fin kitap okurken g\u00f6z k\u0131rpma s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dakikada 3-4\u2019e kadar d\u00fc\u015fmesi g\u00f6zlerin kurumas\u0131na ve yorulmas\u0131na neden olur. G\u00f6zlerimizi k\u0131rparken k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in g\u00f6ze \u0131\u015f\u0131k giremez. Ancak hepimizin gayet iyi bildi\u011fi gibi bu durum g\u00f6rme alg\u0131m\u0131z\u0131n kesintiye u\u011framas\u0131na neden olmaz. Beyin \u00e7e\u015fitli karma\u015f\u0131k s\u00fcre\u00e7ler sonucunda k\u0131rpma \u00f6ncesi ve sonras\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri birbirine uydurur. Yak\u0131n zamanda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, bu s\u00fcre\u00e7lerin tahmin edilenden de \u00e7ok daha karma\u015f\u0131k oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>G\u00f6z kapaklar\u0131 kapan\u0131rken geriye do\u011fru giden g\u00f6z k\u00fcresi, g\u00f6z kapaklar\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra her zaman ayn\u0131 noktaya geri d\u00f6nmez. Dr. Gerrit W. Maus ve arkada\u015flar\u0131n\u0131n yak\u0131n zamanda <em>Current Biology<\/em>\u2019de yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 makaleye g\u00f6re, beyin g\u00f6zlerin k\u0131rpma sonras\u0131 odakland\u0131\u011f\u0131 noktay\u0131 k\u0131rpma \u00f6ncesiyle ayn\u0131 yapmak i\u00e7in g\u00f6z kaslar\u0131n\u0131 harekete ge\u00e7iriyor. Ara\u015ft\u0131rma ekibinin lideri Prof. Patrick Cavanagh, g\u00f6zlerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 modern film kameralar\u0131n\u0131nkine benzetiyor. Kameralar\u0131n film \u00e7ekimleri s\u0131ras\u0131nda \u00e7o\u011fu zaman hareket etmeleri gerekir. Bu s\u0131rada ya\u015fanan ufak sars\u0131nt\u0131lar kameran\u0131n odakland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fmesine neden olur. Ancak kaydedilen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerde bu sars\u0131nt\u0131lar\u0131 g\u00f6remezsiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kameralar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 karma\u015f\u0131k yaz\u0131l\u0131mlar kaymalar\u0131 yok ederek net g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flar. G\u00f6z k\u0131rpma s\u0131ras\u0131nda odaklanan noktan\u0131n de\u011fi\u015fmesi de kameralar\u0131n sallanmas\u0131na benzetilebilir. \u0130nsan beyni de t\u0131pk\u0131 karma\u015f\u0131k kamera yaz\u0131l\u0131mlar\u0131 gibi birbirleriyle tam olarak e\u015fle\u015fmeyen g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri bir araya getirmeyi ba\u015far\u0131yor.<\/p>\n<p>Deneyler s\u0131ras\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n uzun s\u00fcre karanl\u0131k bir odadaki ekran\u0131n \u00fczerindeki noktaya odaklanmalar\u0131 istenmi\u015f. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar g\u00f6zlerini her k\u0131rpt\u0131\u011f\u0131nda nokta bir santimetre sa\u011fa kayd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Her ne kadar kaymalar kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n fark\u0131na varamayaca\u011f\u0131 kadar k\u00fc\u00e7\u00fckse de beyinleri her seferinde g\u00f6zlerini noktan\u0131n yeni konumuna odaklam\u0131\u015f. \u00dcstelik yakla\u015f\u0131k 30 k\u0131rpmadan sonra beyin otomatik olarak noktan\u0131n yeni konumunu tahmin etmeye ve g\u00f6zleri bu b\u00f6lgeye odaklamaya ba\u015flam\u0131\u015f. Dr. Maus, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n noktan\u0131n konumundaki kaymalar\u0131n bilincinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak buna ra\u011fmen beynin bu kaymalar\u0131 fark ederek kaydetti\u011fini ve daha sonra haf\u0131zas\u0131ndaki bilgileri kullanarak tahminler yapmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<hr \/>\n<p>Yazar: Dr. Mahir E. Ocak, T\u00dcB\u0130TAK Bilim ve Teknik Dergisi, Mart 2017, s.136.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Views: 3462Her birka\u00e7 saniyede bilin\u00e7sizce g\u00f6zlerimizi k\u0131rpar\u0131z. G\u00f6z kapaklar\u0131m\u0131z kapan\u0131rken g\u00f6z k\u00fcresi g\u00f6z \u00e7ukurunun i\u00e7inde geriye do\u011fru \u00e7ekilir. Birka\u00e7 y\u00fcz milisaniye sonra g\u00f6z kapaklar\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131rken g\u00f6z k\u00fcresi de yeniden ileri do\u011fru hareket eder. G\u00f6z k\u0131rpan\u0131n, g\u00f6z sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli iki i\u015flevi vard\u0131r. \u0130lk olarak, g\u00f6z kapa\u011f\u0131n\u0131n kapanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda g\u00f6zya\u015f\u0131 bezlerinden emilen su, g\u00f6z k\u00fcresinin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1394,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[21],"tags":[154,153],"class_list":["post-259","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-biliyor-muydunuz","tag-goz-kirpma-gorme-algisi-iliskisi","tag-goz-kirpma-goz-sagligi-iliskisi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1394"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=259"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/esenturk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}