KKTC genelinde, farkl\u0131\u00a0b\u00f6lgeler i\u00e7in haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan Zemin De\u011ferlendirme Dosyalar\u0131 verileri incelendi\u011finde, baz\u0131 b\u00f6lgelerde rastlanan zeminlerin uygulanan projelere i\u00e7in elveri\u015fsiz oldu\u011fu saptanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu problemlerin ba\u015f\u0131nda, d\u00fc\u015f\u00fck ta\u015f\u0131ma g\u00fcc\u00fc, y\u00fcksek oturmalar ve zemin s\u0131v\u0131la\u015fmas\u0131 gelmektedir. Bu b\u00f6lgelerin en belirgin olanlar\u0131; Tuzla, \u0130skele Long Beach ve Kalecik B\u00f6lgeleridir. S\u00f6z konusu b\u00f6lgelerde KTMMOB \u0130n\u015faat M\u00fchendisleri Odas\u0131 taraf\u0131ndan Geoteknik De\u011ferlendirme dosyalar\u0131 haz\u0131rlanmaktad\u0131r. Ocak 2019 tarihinden buyana \u0130n\u015faat M\u00fchendisleri Odas\u0131 Geoteknik komitesi taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen zemin katman sistemine girilen veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki de\u011ferlendirmeler yap\u0131labilmektedir.<\/p>\n
Bahse konu veriler incelendi\u011fi zaman \u0130skelenin Long Beach b\u00f6lgesinde bulunan Harun Dere ve Karakum dereleri aras\u0131nda bulunan b\u00f6lgede al\u00fcvyon zeminler nedeni ile d\u00fc\u015f\u00fck mukavemete sahip zemin katmanlar\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. S\u00f6z konusu zemin katmanlar\u0131 \u00fczerine in\u015fa edilecek binalar g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011fu zaman yakla\u015f\u0131k Zemin emniyet gerilmelerinin 3 t\/m2 <\/sup>mertebelerinde oldu\u011fu hesaplanmaktad\u0131r. Her bir kat yap\u0131n\u0131n ortalama zemine aktaraca\u011f\u0131 net temel bas\u0131nc\u0131 y\u00fczeyde 1.5 t\/m2<\/sup> olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman radye temel kullan\u0131m\u0131 ile bu b\u00f6lgede azami iki kat bina yap\u0131labilece\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. B\u00f6yle durumlarda kullan\u0131lan kaz\u0131k temeller ise zeminin kesme parametrelerinin d\u00fc\u015f\u00fck olu\u015fu nedeni ile u\u00e7 kaz\u0131\u011f\u0131 olarak tasarlanmas\u0131 gerekmektedir. Ancak bahse konu u\u00e7 kaz\u0131klar\u0131n\u0131n sert zemine yerle\u015ftirilmeleri gerekmektedir. B\u00f6ylesi bir durumda ise Zemin Katman sistemimizdeki veriler incelendi\u011fi zaman, sert zeminin yakla\u015f\u0131k 45 m derinlikte bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu derinlikte hem kaz\u0131k imalat\u0131n\u0131n zorluklar\u0131, zay\u0131f al\u00fcvyon zemindeki y\u0131k\u0131lmalar ve su seviyesinin y\u00fcksekli\u011fi nedeni ile imalat esnas\u0131nda kaz\u0131k b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131nda s\u0131k\u0131nt\u0131lar yaratmaktad\u0131r. Yine askeri 45 m imal edilecek olan kaz\u0131klar\u0131n maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc zaman projelerin ekonomik olarak in\u015fa edilebilir olmamas\u0131na neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n KTMMOB IMO ya gelen \u015fikayetler ve kendi saha g\u00f6zlemlerimize dayanarak yap\u0131lan tasar\u0131mlar\u0131n kaz\u0131k boyutlar\u0131n\u0131n tasar\u0131mda uygun oldu\u011fu ancak uygulamada \u00e7ok daha k\u0131sa boylarda g\u00f6stermelik kaz\u0131klar imal edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu sorunlar yan\u0131nda bahse konu b\u00f6lgede siltli zemin tabakalar\u0131na rastlan\u0131yor olu\u015fu ve su seviyesinin zemin y\u00fczeyine 10 m mesafeden az derinlikte bulunuyor olmas\u0131 nedeni ile s\u0131v\u0131la\u015fma riskide mevcuttur.<\/p>\n Bahse konu alanda yap\u0131la\u015fman\u0131n yeni olmas\u0131 ve zeminin ince taneli zeminlerden olu\u015fuyor olmas\u0131 nedeni ile konsolidasyonun, bir di\u011fer deyi\u015fler in\u015fa edilecek yap\u0131lar nedeni ile zeminde olu\u015facak bo\u015fluk suyu bas\u0131nc\u0131n\u0131n zaman i\u00e7erisinde zeminden uzakla\u015faca\u011f\u0131 bu da zeminde hacim de\u011fi\u015fimlerine dolay\u0131s\u0131 ile de binalarda oturmalara neden olaca\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r.<\/p>\n M\u00fchendislik bilimi d\u00fcnyan\u0131n neresinde olursa olsun, hangi \u015fartlarda olursa olsun, bizlere her t\u00fcrl\u00fc yap\u0131y\u0131 imal etme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flamaktad\u0131r. Ancak bahse konu b\u00f6lgede gerek zemin ko\u015fullar\u0131 gerekse de zemin i\u015fleri maliyetleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011fu zaman kaz\u0131k temeller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yukar\u0131da bahsedilen sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmek pekte ak\u0131lc\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n Elbette yukar\u0131da belirtti\u011fimiz \u00fczere m\u00fchendislik bilimi kullan\u0131larak \u00fclke ko\u015fullar\u0131 da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011fu zaman bahse konu b\u00f6lgede arzu edilen in\u015faatlar\u0131n in\u015fas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu noktada verebilece\u011fimiz \u00f6neri yak\u0131n co\u011frafyadaki M\u0131s\u0131r\u0131n Nil deltas\u0131 \u00fczerinde bulunan, Port Said, b\u00f6lgesinde imara a\u00e7\u0131lmadan benzer al\u00fcvyon zeminin dikey direnler ve \u00f6n y\u00fckleme arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile belli bir s\u00fcre (zeminin ge\u00e7irgenli\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak 2-5 y\u0131l) iyile\u015ftirilerek ard\u0131ndan gerekli temel sistemlerinin imalat\u0131n yap\u0131lmas\u0131 olacakt\u0131r. Bahse konu s\u00fcre\u00e7lerin ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmak istenmedi\u011fi durumda ise hafif yap\u0131lar\u0131n ki \u015fuanki durumda sadece iki kata elveri\u015fli yap\u0131lar\u0131n in\u015fa edilmesi izninin verilmesi gerekmektedir.<\/p>\n Yine bunun yan\u0131nda hale haz\u0131rda imal edilmi\u015f olan yap\u0131lar\u0131n en erken zamanda projelere paralel in\u015fa edilip edilmedikleri tahkik edilip, temel sistemlerinde iyile\u015ftirmelere gidilmesi gerekmektedir. Aksi taktirde ileriki zamanlarda ya\u015fanacak (deprem veya oturmalar nedeni ile) deformasyonlar sebebi ile maddi ve manevi kay\u0131plar ya\u015fanacakt\u0131r.<\/p>\n