{"id":47,"date":"2024-08-31T11:59:50","date_gmt":"2024-08-31T11:59:50","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/?p=47"},"modified":"2024-08-31T12:00:52","modified_gmt":"2024-08-31T12:00:52","slug":"bir-kayip-korkunun-konforu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/2024\/08\/31\/bir-kayip-korkunun-konforu\/","title":{"rendered":"Bir Kay\u0131p: Korkunun Konforu"},"content":{"rendered":"<p>Ger\u00e7ekli\u011fin g\u00f6vdesinden budaklanmayan duygulan\u0131mlar, insanl\u0131k i\u00e7in e\u015fsiz bir oyun ve deney sahas\u0131. Duygular spektrumunun olumsuz ucuna yerle\u015ftirmekte teredd\u00fct etmedi\u011fimiz, ya\u015fam deneyimi i\u00e7erisinde y\u0131k\u0131m\u0131n \u00f6nc\u00fcl yahut ard\u0131l\u0131 olan duygular dahi soyut yahut somut bir sim\u00fclasyon taraf\u0131ndan ger\u00e7ek ya\u015fam deneyiminden soyutland\u0131\u011f\u0131nda birer keyif unsuruna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00dcz\u00fclmek istemeyiz, ancak \u00fczg\u00fcn \u015fark\u0131lar dinlemekten zevk al\u0131r\u0131z; y\u00fcz metre y\u00fckseklikten yere \u00e7ak\u0131lmak istemeyiz, ancak \u00f6yleymi\u015f gibi hissettiren bir lunapark makinesine binmek i\u00e7in cebimizden veririz. Ger\u00e7ek sebeplerin yahut sonu\u00e7lar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, duygulan\u0131m\u0131n yaln\u0131zca ait olmas\u0131n\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131 zaman aral\u0131\u011f\u0131nda ya\u015fat\u0131laca\u011f\u0131ndan emin oldu\u011fumuz ko\u015fullar alt\u0131nda keder ve korkuya yak\u0131n konumlanan t\u00fcm duygular birer e\u011flence arac\u0131.<\/p>\n<p>Birka\u00e7 dakikal\u0131\u011f\u0131na olsun kendimizi kand\u0131rarak \u00fcz\u00fcnt\u00fc yahut korkuya ge\u00e7ici bir zemin haz\u0131rlamak onlar\u0131n kal\u0131c\u0131 ger\u00e7ekli\u011fimiz olmad\u0131\u011f\u0131 bir ya\u015fam\u0131n tad\u0131n\u0131 daha iyi \u00e7\u0131karmam\u0131z\u0131 sa\u011flayan bir \u00e7e\u015fit ruh egzersizi. Ger\u00e7ek mutluluk ne kadar zevkli, insan ruhuna ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmakta ne kadar ba\u015far\u0131l\u0131 ise yalan bir \u00fcz\u00fcnt\u00fc yahut korku da o kadar \u00f6yle. Bundand\u0131r ki bizim ba\u015f\u0131m\u0131za gelmemi\u015f deh\u015fet dolu olaylar\u0131n anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ak\u015fam b\u00fcltenini zevkten d\u00f6rt k\u00f6\u015fe izliyor, iki ki\u015finin birbirine silah \u00e7ekti\u011fi bir mahalle kavgas\u0131n\u0131 izlemek i\u00e7in pencere arkalar\u0131ndan yer kap\u0131\u015f\u0131yor, kendimizi okudu\u011fumuz kitaplardaki ayr\u0131l\u0131k hikayelerinin i\u00e7erisinde hayal ederek g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6k\u00fcyoruz. \u00c7ok severek yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her \u015feye oldu\u011fu gibi, bunlar\u0131 yapmaya da kendi r\u0131zam\u0131zla ve mama po\u015fetinin h\u0131\u015f\u0131rt\u0131s\u0131na ko\u015fan bir kedinin heyecan\u0131yla giri\u015fiyoruz.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle korku \u00fczerinde durmak istiyorum. Merak\u0131m\u0131n olumsuz duygularla oyun oynaman\u0131n korkuya temas etti\u011fi noktada derinle\u015fmesinin ki\u015fisel bir sebebi var. Pek yak\u0131n bir zamanda arkada\u015flar\u0131ma art\u0131k kendimi korku, \u00f6zellikle do\u011fa\u00fcst\u00fc korku ile oynamak arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla e\u011flendiremedi\u011fimden yak\u0131nm\u0131\u015ft\u0131m. \u0130nsan\u0131n s\u00f6zde olumsuz duygular\u0131 sim\u00fcle edip onlara ge\u00e7ici bir canl\u0131l\u0131k bah\u015federek kendini e\u011flendirme yetkinli\u011fi, daima hayran oldu\u011fum bu efektif kand\u0131rmacan\u0131n vaat etti\u011fi ne\u015fenin bir k\u0131sm\u0131 bunun ger\u00e7ekle\u015fmesi ile ellerimden kaym\u0131\u015f oldu. \u00c7ocukken birbirimize anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z cinli hikayelerde, izledi\u011fim hayaletli filmlerde, ba\u015fka hi\u00e7bir aktiviteden alamad\u0131\u011f\u0131m bir haz vard\u0131; do\u011fan\u0131n koydu\u011fu s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde anlat\u0131lmam\u0131\u015f korku hikayelerinde bulamad\u0131\u011f\u0131m bir haz. \u0130nsanlar\u0131 yok eden, evleri ate\u015fe veren, masumlar\u0131 delili\u011fin i\u00e7ine iten ecinnilerin d\u00fc\u015f\u00fcncesi benim i\u00e7in, belki de bir \u00e7ocuk kadar d\u00fc\u015f\u00fcnebilen herkes i\u00e7in, rahatlat\u0131c\u0131 idi. Do\u011fan\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndan gelen varl\u0131klar\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, sonu\u00e7lar\u0131 itibariyle ne kadar korkutucu olursa olsun, insan do\u011fas\u0131ndan do\u011facak k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncesinden daha konforluydu. En basit anlat\u0131m\u0131yla, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim hikayelerde okudu\u011fum \u2018\u2019Bu kadar k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fc ancak insan olmaktan bu denli uzak olanlar yapabilir\u2019\u2019 alt metni i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m insanl\u0131k durumuna dair umut verici bir ifadeydi. Korkuyu oyunla\u015ft\u0131rmak, onu ehlile\u015ftirmek i\u00e7in sergilenen inceli\u011fin \u00e7o\u011funlukla, Ligotti\u2019nin deyi\u015fiyle, \u2018\u2019do\u011fal \u00e7ileleri do\u011fa\u00fcst\u00fc \u00e7ilelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek\u2019\u2019ten ge\u00e7mesi belki de bu umudun pe\u015finde olmaktand\u0131.<\/p>\n<p>Yine Ligotti, \u2018\u2019Do\u011fa\u00fcst\u00fc korku vas\u0131tas\u0131yla, \u00e7\u00f6kmeden kendimize ait kader iplerini elimizde tutabilir, dudaklar\u0131 bizim kan\u0131m\u0131zla boyal\u0131 kuklalar oynatabiliriz.\u2019\u2019 derken ayn\u0131 \u015feyden s\u00f6z ediyordu. Korkun\u00e7 olan\u0131 do\u011fa\u00fcst\u00fc simgelere; vampirlere, zombilere, \u015feytanlara atfederek insan t\u00fcr\u00fc olarak onun sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmekten soyutlanabilir, y\u0131k\u0131m\u0131n ve y\u0131k\u0131ma kar\u015f\u0131 duran olman\u0131n sorumlulu\u011funun kendisini unutturdu\u011fu ko\u015fullar alt\u0131nda korkuyu sindirip onu oyun malzemesi haline getirebiliriz. Bu oyunun ve konfor hissinin yitirilmesindeki d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 ise ku\u015fkusuz insanlar\u0131 yok eden, evleri ate\u015fe veren, masumlar\u0131 delili\u011fin i\u00e7ine itenin bizzat insan oldu\u011funa dair fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n geri d\u00f6n\u00fclmez sa\u011flaml\u0131kta i\u00e7selle\u015ftirilmesi. Korkunun, y\u0131k\u0131m\u0131n, deh\u015fetin insan taraf\u0131ndan var edilip tan\u0131mlanm\u0131\u015f, ustaca bir giri\u015fimle ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 simgelerin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u2018\u2019ger\u00e7ek\u2019\u2019likler oldu\u011fu tam anlam\u0131yla sindirildi\u011finde ise korkunun i\u00e7ine korunmadan, y\u0131k\u0131m\u0131n ger\u00e7ek olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 sezmeden dalmak imkans\u0131z hale geliyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Arad\u0131m \u015feytan\u0131 buldum.<\/em><\/p>\n<p><em>Me\u011ferse yalanm\u0131\u015f \u015feytan.<\/em><\/p>\n<p><em>Hayret ettim, orada kald\u0131m.<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6rd\u00fcm ki adamm\u0131\u015f \u015feytan.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em>Ne\u015fet Erta\u015f<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ger\u00e7ekli\u011fin g\u00f6vdesinden budaklanmayan duygulan\u0131mlar, insanl\u0131k i\u00e7in e\u015fsiz bir oyun ve deney sahas\u0131. Duygular spektrumunun olumsuz ucuna yerle\u015ftirmekte teredd\u00fct etmedi\u011fimiz, ya\u015fam deneyimi i\u00e7erisinde y\u0131k\u0131m\u0131n \u00f6nc\u00fcl yahut ard\u0131l\u0131 olan duygular dahi soyut yahut somut bir sim\u00fclasyon taraf\u0131ndan ger\u00e7ek ya\u015fam deneyiminden soyutland\u0131\u011f\u0131nda birer keyif unsuruna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00dcz\u00fclmek istemeyiz, ancak \u00fczg\u00fcn \u015fark\u0131lar dinlemekten zevk al\u0131r\u0131z; y\u00fcz metre y\u00fckseklikten yere [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":9100,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-47","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-denemeyazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9100"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}