Kendini ke\u015ffetmek, kendini \u00f6\u011frenmek, kendinin fark\u0131na varmak. T\u00fcm bu ifadeler benli\u011fe dair ger\u00e7ekli\u011fi ger\u00e7ek g\u00f6rmeye kar\u015f\u0131 sergilenen etken bir i\u00e7sel g\u00fcc\u00fc imliyor. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyumsamaktan bir saniye olsun s\u0131yr\u0131lamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, mutlak anlamda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018\u2019ben\u2019\u2019i bize ke\u015ffedilecek, \u00f6\u011frenilecek kadar yabanc\u0131 yahut uzak k\u0131lan\u0131n ne oldu\u011funu merak etmeden edemiyorum. \u00d6zfark\u0131ndal\u0131k ku\u015fkusuz birey ve toplum refah\u0131 ad\u0131na \u00f6nemi reddedilemez bir de\u011fer. Ancak bu de\u011ferin geli\u015ftirilmesi ad\u0131na ortaya koydu\u011fumuz \u00e7aban\u0131n kudretli g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fcn sat\u0131r aralar\u0131nda bu \u00e7abay\u0131 meyvesizle\u015ftiren, onu sonsuz bir sarmala d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren bir g\u00f6z ard\u0131 edi\u015f okuyorum.<\/p>\n
Kim oldu\u011fumuzu bilmemeyi bir \u00f6nko\u015ful de\u011fil tercih olarak ele almay\u0131 deneyece\u011fim. Bu \u00e7abaya giri\u015fmemi tetikleyen, yak\u0131n zamanda bir ders kitab\u0131ndan okudu\u011fum psikoloji vakas\u0131ndan bir kesit: \u2018\u2019 35 ya\u015f\u0131ndaki Elizabeth, seanslar sonucunda annesine benzedi\u011fini fark etti \u2018\u2019. Bu al\u0131nt\u0131y\u0131 ilk okudu\u011fumda kendi kendime \u2018\u2019Kime benzemeyi bekliyordun ki, bana m\u0131?\u2019\u2019 oldu. Al\u0131nt\u0131y\u0131 benim i\u00e7in ilgin\u00e7 k\u0131lan, ki\u015finin yeti\u015ftiricisi olan ebeveynin ki\u015fili\u011finden bir \u015feyler kapm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131na dair temel fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n basitli\u011fini tamamen reddediyor; bu bilginin edinildi\u011fi an\u0131 bir \u00e7e\u015fit epifani olarak yans\u0131t\u0131yor olu\u015fu.\u00a0 Bu ayd\u0131nlanman\u0131n otuzlar\u0131n ortalar\u0131nda ya\u015fan\u0131yor olu\u015fu da \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131 besleyen bir di\u011fer unsur. Bu ayd\u0131nlanmay\u0131 deneyimleyen ki\u015finin yeti\u015fkinli\u011fi boyunca s\u00f6z konusu fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimini engellemek ad\u0131na \u00f6zel bir \u00e7aba sergilemi\u015f oldu\u011funu var saymadan edemiyorum. Y\u0131llarca s\u00fcren ili\u015fkisi boyunca suistimal edildi\u011fini ili\u015fki sonland\u0131ktan y\u0131llar sonra \u2018\u2019ke\u015ffedenler\u2019\u2019, ony\u0131llar s\u00fcren hayat ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenini gece tek ba\u015flar\u0131na otururken bir anda anlay\u0131verenler de ayn\u0131 \u00e7abay\u0131 sergilemi\u015f olmal\u0131.<\/p>\n
Bu t\u00fcr ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klardaki hakikat\u0131 bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n hayat\u0131n\u0131 incelerken okumak olduk\u00e7a kolay. \u00d6rneklendirdi\u011fim var say\u0131msal ki\u015filer s\u00f6z konusu ayd\u0131nlanma yahut ke\u015fif ger\u00e7ekle\u015fmeden \u00f6nce hayatlar\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyen di\u011ferleri taraf\u0131ndan defalarca kez uyar\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131. \u0130nsan zihni, deneyimi oldu\u011fu \u015fekliyle tan\u0131mlamakta yaln\u0131zca deneyimleyen kendisi oldu\u011funda, bilgi \u2018\u2019kendi\u2019\u2019nin anlat\u0131s\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funda teredd\u00fct ediyor. Bu kendini kand\u0131rma potansiyelinin, kimlik ve an\u0131lara dair basit fark\u0131ndal\u0131klar\u0131 bizlere birer \u2018\u2019ke\u015fif\u2019\u2019 olarak and\u0131ran\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 reddetmenin olana\u011f\u0131n\u0131 ar\u0131yorum. Bu i\u015fe giri\u015fti\u011fimde ise akl\u0131ma gelen ilk olgu d\u00fc\u015f\u00fcnme eyleminin bilin\u00e7li reddi. Elizabeth yahut di\u011ferleri, tek ba\u015f\u0131na kald\u0131klar\u0131 anlarda, ayd\u0131nlan\u0131\u015f anlar\u0131nda \u00f6\u011frendikleri ger\u00e7ekler taraf\u0131ndan ku\u015fkusuz rahats\u0131z ediliyordu. Bu anlarda zihni i\u015fgal eden, ona deneyimin olumsuzlu\u011funu, iradenin yetersizli\u011fini, mevcut durumu de\u011fi\u015ftirmenin zorunlulu\u011funu hat\u0131rlatan bilincin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 durdurmak ad\u0131na sergilenen \u00e7aba, s\u00f6z konusu ger\u00e7ekli\u011fin \u201cger\u00e7ek\u201d alg\u0131lanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesiyor olmal\u0131. Bu, ki\u015finin oda\u011f\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tmak yahut inzivay\u0131 sonland\u0131rmak ad\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi herhangi bir giri\u015fimle m\u00fcmk\u00fcn olabilir.<\/p>\n
A\u011f\u0131r ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131n reddinin insanlar\u0131 ger\u00e7eklik alg\u0131s\u0131ndan tamamen kopard\u0131\u011f\u0131 psikoz vakalar\u0131n\u0131, bir\u00e7ok zihinsel bozuklu\u011fun alt\u0131nda ki\u015fisel ger\u00e7ekli\u011fin reddinde \u0131srarc\u0131 olman\u0131n yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Dolay\u0131s\u0131 ile kendini kand\u0131rma potansiyelini, bu potansiyeli ortadan kald\u0131rman\u0131n olanakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek birey refah\u0131 ad\u0131na da \u00f6nem ihtiva ediyor. Ki\u015fiyi sonradan ger\u00e7ekle\u015fen bir kabullenme yahut kavray\u0131\u015f yetene\u011fi ile de\u011fil, i\u00e7inde ya\u015fanan ger\u00e7ekli\u011fe dair fark\u0131ndal\u0131ktan bir saniye dahi kopmayarak kabulleni\u015fi ertelemeyen bir niteliklikle donan\u0131mland\u0131rmak s\u00f6z konusu potansiyeli ortadan kald\u0131rman\u0131n tek yolu olsa gerek. Bunun m\u00fcmk\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sorgulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda ise zihnim mutlak bir inziva fikrini ziyaret ediyor.<\/p>\n
Elimizde d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in kendimizden, kendi deneyimimizden ba\u015fka bir \u015feyin kalmad\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131zl\u0131k anlar\u0131n\u0131 yaratmaktan ka\u00e7\u0131nmak yahut bu anlar\u0131 her seferinde bilin\u00e7li olarak b\u00f6lmek s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim niteli\u011fi geli\u015ftirmenin \u00f6n\u00fcndeki engel olmal\u0131. \u0130nzivaya \u00f6zel sergilenen, mevcut bireysel ger\u00e7ekli\u011fin t\u00fcm a\u011f\u0131r taraflar\u0131n\u0131 an\u0131msamak ad\u0131na sergilenen cesareti ortaya koyduktan sonra, bu ger\u00e7eklikle tam temas kurman\u0131n do\u011fal bir sonu\u00e7 oldu\u011fu kanaatindeyim.Ya\u015fanan bir g\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan kendini bilin\u00e7li olarak, d\u0131\u015f uyaranlardan soyutlayarak yaln\u0131z b\u0131rakma eylemi bana yemek yemek ve sindirim yapmak aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi hat\u0131rlat\u0131yor. Zihin, kendisiyle ba\u015fba\u015fa kalmas\u0131 i\u00e7in gerekli ko\u015fullar sa\u011fland\u0131\u011f\u0131nda ve ger\u00e7ekli\u011fin an\u0131msanmas\u0131ndan duyulan rahats\u0131zl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 konularak bu ko\u015fullar korundu\u011funda ta\u015flar\u0131 yerine yerle\u015ftirmek, ya\u015fananlar\u0131 sindirerek onlardan sorumluluklar, al\u0131nabilecek \u00f6nlemlere dair \u00e7\u0131kar\u0131mlar yapmaya vak\u0131f.<\/p>\n
Bu noktada, “ben”e dair ayan a\u00e7\u0131k bilgilerin kriptik bir nitelik kazanarak ayd\u0131nlanmalar sonucunda elde edilebilen bilgilere d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin alt\u0131nda yatan \u00e7abay\u0131, inzivadan bilin\u00e7li olarak ka\u00e7\u0131nmak yoluyla sergilenen etken bir \u00e7aba olarak tan\u0131mlayabilirim. Bunun ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi ile inzivan\u0131n do\u011furdu\u011fu anl\u0131k bulant\u0131, ya\u015fam s\u00fcresinin tamam\u0131n\u0131 olumsuz etkileyen hal\u0131n\u0131n alt\u0131na s\u00fcp\u00fcrmeler ile takas edilmi\u015f oluyor. Yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n en \u00e7\u0131plak haline zaman zaman, bilin\u00e7li olarak dalman\u0131n bir rutin haline getirilmesi ile benli\u011fin bilgisi fark etmek, ke\u015ffetmek, \u00f6\u011frenmekten uzak; zaman ile e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc ilerleyen basit bir i\u00e7g\u00f6r\u00fc sayesinde elde edilebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kendini ke\u015ffetmek, kendini \u00f6\u011frenmek, kendinin fark\u0131na varmak. T\u00fcm bu ifadeler benli\u011fe dair ger\u00e7ekli\u011fi ger\u00e7ek g\u00f6rmeye kar\u015f\u0131 sergilenen etken bir i\u00e7sel g\u00fcc\u00fc imliyor. Varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyumsamaktan bir saniye olsun s\u0131yr\u0131lamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, mutlak anlamda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018\u2019ben\u2019\u2019i bize ke\u015ffedilecek, \u00f6\u011frenilecek kadar yabanc\u0131 yahut uzak k\u0131lan\u0131n ne oldu\u011funu merak etmeden edemiyorum. \u00d6zfark\u0131ndal\u0131k ku\u015fkusuz birey ve toplum refah\u0131 ad\u0131na \u00f6nemi reddedilemez […]<\/p>\n","protected":false},"author":9100,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-34","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-denemeyazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9100"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=34"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/34\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=34"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=34"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/e242484\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=34"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}