Category Archives: Müzik Aletleri

Zil

Kolaj ve artık malzemelerle  yapılan zil örnekleri :

zilyapimi Zil

108894a4b7d29afc59 Zil

Zilin diğer adı da kastanyettir.
Kastanyet (zil), Türk müziğinde ve diğer bir çok Orta Doğu ülkesinin müzik kültüründe var olan bir usul vurma çalgısıdır. Yuvarlak biçimlidir ve genellikle pirinçten yapılır, ama imalatında başka alaşımlar da kullanılabilmektedir. Ortasında deriden ya da ipten yapılmış tutamaklar bulunur. Bu tutamaklarla iki zil birbirine çarpılarak çalınmaktadır. Oryantal müzik icrasında kullanılan küçük zillerin çapı 5 cm civarındadır. Ayrıca mehter müziğinde kullanılan çeşitli boylarda ziller de vardır.

Zil, vurmalı bir çalgıdır. Çok eskiçağlardan beri kullanıldığı bilinen bu çalgı önceleri tunçtan yapılıyordu. Daire biçiminde olan ve tencere kapağını andıran bu müzik aleti daha sonra pirinçten yapılmaya başlandı. Zil ya ikisi birbirine vurularak ya da tek bir zile baget denen sopayla vurularak ses çıkartır. Birbirine vurularak çalınan zillerin ortaları deliktir. Buradan geçirilen deri bir şerit, zilleri elde tutmaya yarar. Vurma sırasında titreşimin kaybolmasını ve buna bağlı olarak sesin boğulmasını önlemek için ziller birbirine vurulurken hafifçe kaydırılır. Buna göre vuruş biçimi ayarlanarak sesin sürekli ya da süreksiz olması sağlanabilir. Bando ve klasik müzik orkestralarında kullanılan ziller genellikle bu türdendir. Klasik orkestrada tokmakla çalınan tekli ziller de kullanılır. Dans ya da caz orkestralarındaki ziller ise çoğunlukla davul ile birlikte kullanılan ritim araçlarıdır. Davul ile birlikte kullanılan ziller genel olarak iki çeşittir. Bunlardan biri tek bir zildir ve dikey bir çubuğun üzerine oturtulmuştur; bagetle vurularak ses elde edilir. Öteki ise tam üst üste gelecek biçimde duran ve ayakla yönetilen bir pedal aracılığıyla çalınan bir çift zilden oluşur. Kontrzil (kontrazi) denen bu zilin sesi ötekine göre daha boğuktur. Bateriye bağlı olarak birçok zil kullanılabilir.
Zil orkestraya 18. yüzyılda girdi. Zilin batıda bu tür kullanımında Osmanlı askeri bandosu olan Mehterhane’nin etkisi vardır.
Zil, Mehterhane’nin en önemli çalgıların-dandı. “Halile” adıyla da anılan zilin çeşitli büyüklükte olanları vardı. Halile, Mevlevi müziğinde kudümden sonra en önemli ritim çalgısıdır. İstanbullu Zilciyan ailesinin ürettiği ziller, özel ve formülü gizli tutulan alaşımı sayesinde çok iyi tınladığından dünyaca tanınmıştır.
Küçük boyutlu ziller ise iki parmağa takılarak çalınır. İki elde birden bulunan bu ziller çalgılara eşlik etmek için kullanıldığı gibi halk oyunları oynanırken de oyuncular tarafından kullanılır. Ülkemizde ve özellikle de Arap ülkelerinde çok kullanılan bir müzik aletidir.

Kaynak: http://www.msxlabs.org/forum/soru-cevap/287423-zil-calgisinin-ozellikleri-nelerdir.html#ixzz1jC4DVGwa

Davul

Değişik artık ve kolaj materyalleri kullanılarak yapılan davul örnekleri :

894b0ad5c6a5078 Davul

994d078a5b493b0 Davul

Vurmalı çalgılar arasında yer alan davul belki de insanların kullandığı çalgıların en eskisidir. Dünyadaki hemen hemen bütün halkların kültürlerinde yeri vardır. Arkeolog­ların bulduğu eski uygarlıklardan kalma çok güzel biçimli davullar, yazılı tarihten çok önce Mısırlılar’ın, Asurlular’ın ve Uzakdoğulu­ların davulu bildiğini gösteriyor. Amerika Yerlileri dinsel törenlerinde dans ederken, tempo tutmak için davul çalarlardı. Davul, aynı zamanda havanın nasıl olacağım anlama­ya da yarıyordu. Yağmur yağmadan önce havadaki nem oranı artıyor ve davulların deri­si geriliyordu. Afrika’nın Siyah halkı bugün de olduğu gibi, davulu hem şifreli vuruşlarla kabileden kabileye haber yollarken, hem dans ederken kullanırdı.
Davul, en eski çalgılardan biri olmanın yanı sıra, çalgıların en basitlerindendir. İnce dana derisi ya da onun gibi güçlü ama esnek bir malzeme, boru ya da silindire benzer bir kasnak gövdenin bir ya da her iki yüzüne gerilerek takılır. Gerilen bu malzemeye davul derisi denir. Davulun yanları tahta ya da ****ldir. Davul derisi elle ya da sopayla vurulduğunda titrer veçevredeki havanın dalgalar biçiminde yayılmasını sağlar. Dalga­lar kulağa ulaşır ve ses olarak algılanır.
Eskiden insanlar davulu genellikle ritim çalgısı olarak kullanırlardı. Bazı davul çeşitle­ri belirli nota ya da tonlarda sesçıkarabilir. Timbal ya da timpani olarak bilinen modern orkestra davulları bu türdendir. Akordu ayar­lanarak istenildiği gibi yüksek da yumuşak tonlarda çalınabilir. Timballer, parşömen (kurutulmuş dana derisi) ile ya da daha çok plastikle kaplı pirinç ya da bakırdan yapılma yarı küre biçiminde davullardır. Ses ayarı için, davul derisi ya kelebek vidalarla ya da pedallarla gerilip gevşetilir. Bir orkestrada değişik boyutlarda iki, üç ya da daha çok timbal kullanılabilir. Akort edilebilen, ama ses değişimleridaha az belirgin bir başka davul da bongodur. Bongolar, dans orkestralarında çalınan, küçük kovaya benzer davul­lardır. Çoğunlukla çift kullanılır, dizler arasında tutularak elle ya da parmaklarla çalı­nırlar.

Bongonun kökeninin Afrika olduğu sanıl­maktadır. Konga davulu denen büyük, silin­dir biçiminde başka bir davulun yurdu da Afrika’dır Hem Amerika Yerlileri hem de Siyah Afrikalılar’ca haberleşme davulu olarak kullanılan davullara tamtam adı verilir. Tam­tamlar genellikle elle çalınır.

Timbal, çağdaş senfoni orkestralarında kul­lanılanlar içinde akort edilebilen tek davul­dur. En büyük davul olan bas davul perdesi belirsiz, derin, gümbürtülü bir ses çıkarır. Gök gürültüsü ya da top ateşi gibi kimi etkiler yaratmak için kullanılır. Basdavulun çapı çok geniştir. İçi boş silindir biçiminde, tahtadan bir gövdesi vardır. Davul derisi bu gövdenin bir ya da her iki yüzüne birden gerilir. Askeri bandolarda kullanılan bas davul, ağırlığından dolayı özel bir taşıyıcının üzerine oturtulur.
Kirişli davul ve trampet, hem orkestrada hem bandoda kullanılan boru biçiminde kü­çük davullardır. İnce demir ya da kiriş tellerin tuttuğu davul derisi parşömenden yapılmıştır. Bunlar gerildiği zaman davul kes­kin, tiz bir ses çıkarır; gevşetildiği zaman donuk ve daha pes ses verir.
Davulun çıkardığı sesler, kullanılan baget (davulun çalındığı sopa ya da tokmak) çeşitle­rine de bağlıdır. Bunların baş bölümleri tahta, sünger, keçe ya da deri kaplı olabilir. Dans ve rock orkestralarında davulcular yumuşak, tatlı bir etki yaratmak için tel fırça biçiminde bagetler de kullanırlar.
Bu yazı aşağıda belirtilen siteden alınmıştır.

Marakas

Çeşitli artık materyallerle elde edilmiş marakas örnekleri :

128404afc14161345c Marakas

1108494e9ae09ce3a00 Marakas

Marakas, içi oyuk olan gövdesinde bulunan parçalar sayesinde sallayınca ses çıkaran bir tür vurmalı müzik aletidir. Tahta, bambu ve plastikten yapılan türleri vardır. Çoğunlukla Afrika ve Latin Amerika müziklerinde kullanılır.