{"id":909,"date":"2025-07-25T23:35:56","date_gmt":"2025-07-25T20:35:56","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/?p=909"},"modified":"2025-07-28T00:04:31","modified_gmt":"2025-07-27T21:04:31","slug":"not-48-ecce-homo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/2025\/07\/25\/not-48-ecce-homo\/","title":{"rendered":"NOT 48 Ecce homo!"},"content":{"rendered":"<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"World\u2019s Most Amazing Skills And Talent EVER #3\" width=\"625\" height=\"352\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/PLlGtyaNAko?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n\n\n<p>2) Asker oldum piyade<br><a href=\"https:\/\/www.google.com\/search?q=asker+oldum+piyade&amp;rlz=1C1YTUH_trTR1162TR1162&amp;oq=asker+oldum+piyade&amp;gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAY7wXSAQc5OTBqMGo3qAIIsAIB8QWpjsdmSg1bj_EFqY7HZkoNW48&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8\">https:\/\/www.google.com\/search?q=asker+oldum+piyade&amp;rlz=1C1YTUH_trTR1162TR1162&amp;oq=asker+oldum+piyade&amp;gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAY7wXSAQc5OTBqMGo3qAIIsAIB8QWpjsdmSg1bj_EFqY7HZkoNW48&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Fil.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"236\" height=\"300\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Fil-236x300.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-915\" style=\"width:240px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Fil-236x300.png 236w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Fil.png 349w\" sizes=\"auto, (max-width: 236px) 100vw, 236px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.sondakika.com\/video\/f684afc8fc\">https:\/\/www.sondakika.com\/video\/f684afc8fc<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><br><a href=\"https:\/\/www.haberler.com\/dunya\/tayland-kambocya-savasindan-ilginc-goruntuler-18887650-haberi\/\">https:\/\/www.haberler.com\/dunya\/tayland-kambocya-savasindan-ilginc-goruntuler-18887650-haberi\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>3) Yedi yanl\u0131\u015f\u0131 bulun!<br><br><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0O4Cc6icQag\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0O4Cc6icQag<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Devenin boynu yahut ipin ucu: Foton (elektron, vd.) davran\u0131\u015f de\u011fi\u015ftirmez!<\/p>\n\n\n\n<p>3) b) SORU: Fotonun (elektron, vd.) t\u00fcm \u00f6zelliklerini biliyor muyuz?<br> YANIT: Fotonun (elektron, vd.) t\u00fcm \u00f6zelliklerini bilip bilmedi\u011fimizi bilemeyiz.<br>Ama, g\u00fcncel bilgimiz kapsam\u0131mda k\u00fctlesi olan her nesnenin (do\u011frusal) momentuma da, bu k\u00fctle ve momentum de\u011ferlerine ba\u011f\u0131l olarak dalga boyu hesaplanabilen (bkz., Planck, Einstein ve De Broglie ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131) dalga \u00f6zelli\u011fine sahip oldu\u011funu biliyoruz. Yani foton ya tanecik ya da dalga gibi veya \u015fu kadar dalga gibi bu kadar tanecik gibi davranmaz. Dolay\u0131s\u0131 ile, bunlar\u0131n olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n karelerinin toplam\u0131 1 falan da yapmaz.<br><br>Blogumuzun arama motoru kullan\u0131larak bulunabilece\u011fi gibi, dalga_par\u00e7ac\u0131k ikili\u011fi (&#8216;wave particle duality&#8217;) konusuna ge\u00e7mi\u015fte pek \u00e7ok kez de\u011finmi\u015f idik. \u00d6rne\u011fin, bkz., <strong>DALGA MEKAN\u0130\u011e\u0130 \u2013 c \u2013<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131. (<a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/2024\/11\/15\/dalga-mekanigi-c\/\">https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/2024\/11\/15\/dalga-mekanigi-c\/<\/a>)<br>Herhangi bir nesnenin par\u00e7ac\u0131k \u00f6zelli\u011fini mi yoksa tanecik \u00f6zelli\u011fini mi g\u00f6zleyece\u011finiz, \u00f6l\u00e7ece\u011finiz size kalm\u0131\u015ft\u0131r. Kilonuzu \u00f6\u011frenmek isterseniz tart\u0131 arac\u0131 (terazi, bask\u00fcl, kantar) kullanabilirsiniz, boyunuz i\u00e7in de uzunluk \u00f6l\u00e7\u00fcm arac\u0131 (mezura, cetvel, lazerli \u00f6l\u00e7er) kullanabilirsiniz.<br>Ah, tabii! \u0130nsan boyu ile kilosu aras\u0131nda hafif tertip bir ili\u015fki (&#8216;correlation&#8217;) de vard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, boyu bir metreden k\u0131sa olanlar\u0131n kilosu altm\u0131\u015f kilogram\u0131n alt\u0131ndad\u0131r (, genellikle).<\/p>\n\n\n\n<p>3) c) Hemen alttaki sat\u0131rlar, hemen \u00fcstteki vidyonun 3dak14sn ile 3dak44sn aras\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcm\u00fcne dairdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7enlerde vefat eden Yi\u011fit Bulut\u2019un y\u0131llar \u00f6nceki bir gazete yaz\u0131s\u0131ndaki \u015fu soruyu \u00e7evremdekilere sorarak hayli e\u011flenceli zamanlar ge\u00e7irir idim. Mealen nakledeyim: Diyelim ki, be\u015f on graml\u0131k bir nesnede Avogadro say\u0131s\u0131 (yakla\u015f\u0131k olarak 6,02214199&#215;10<sup>23<\/sup>) kadar elektron var. Bunlar, nas\u0131l oluyor da birbiriyle \u00e7arp\u0131\u015fmadan m\u00fcthi\u015f h\u0131zlarla hareket ediyorlar, d\u00f6n\u00fcyorlar?<\/p>\n\n\n\n<p>Akla ilk gelen ve dolay\u0131s\u0131 ile hep verilen kar\u015f\u0131l\u0131k \u015fu idi: Elektronlar ayn\u0131 (eksili) elektrik y\u00fcke sahip oldu\u011fu i\u00e7in, yak\u0131nla\u015ft\u0131klar\u0131nda aradaki (Coulomb) itme kuvveti mesafenin karesi ile ters orant\u0131l\u0131 olarak b\u00fcy\u00fcyor. Bu sebeple de \u00e7arp\u0131\u015fma olmuyor, ol_A_m\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hemen \u00fcstteki paragraftaki ifade do\u011fru ama cevap yanl\u0131\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc, elektronlar \u00e7arp\u0131\u015fm\u0131yor de\u011fil, s\u00fcrekli olarak ve her an \u00e7arp\u0131\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelgelelim, elektronlar bilardo toplar\u0131 imi\u015f\u00e7esine hayal edildi\u011fi i\u00e7in ancak bilardo toplar\u0131 gibi \u00e7arp\u0131\u015fabilece\u011fi varsay\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Oysa, fizikte \u00e7arp\u0131\u015fma (\u2018collusion\u2019) ile etkile\u015fim (\u2018interaction\u2019) e\u015fanlaml\u0131d\u0131r. Akla hayale ilk geldi\u011fi bi\u00e7imde yani iki par\u00e7ac\u0131k aras\u0131nda temas olu\u015fan etkile\u015fme yoktur, tan\u0131ml\u0131 de\u011fildir. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, par\u00e7ac\u0131klar temas etmeksizin etkile\u015fir; temas etmeden \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r, her mesafede \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ayr\u0131ca; mahrum kalmay\u0131n : \u201cZaman neden hep ileriye akar? \u015eimdi cevab\u0131 biliyoruz.\u201d Bkz., <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=r7RRxyONNzc&amp;t=5s\">https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=r7RRxyONNzc&amp;t=5s<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><br>4) &#8220;Yang\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131m, \u015fu anda su veriyorum. Galiba yanm\u0131\u015f bu s\u0131caktan dolay\u0131. K\u00f6ye g\u00f6t\u00fcrece\u011fim, yang\u0131n bitene kadar ona bakmak zorunday\u0131z, sonu\u00e7ta bir can. Elimizden geleni yapaca\u011f\u0131z. Kurtarabildi\u011fimiz kadar kurtar\u0131yoruz.&#8221;<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><a href=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Kplm.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"226\" src=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Kplm-300x226.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-938\" style=\"width:303px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Kplm-300x226.png 300w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Kplm-624x470.png 624w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/files\/2025\/07\/Kplm.png 658w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><br><\/p>\n\n\n\n<p><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2) Asker oldum piyadehttps:\/\/www.google.com\/search?q=asker+oldum+piyade&amp;rlz=1C1YTUH_trTR1162TR1162&amp;oq=asker+oldum+piyade&amp;gs_lcrp=EgZjaHJvbWUqCggAEAAY4wIYgAQyCggAEAAY4wIYgAQyBwgBEC4YgAQyBwgCEAAYgAQyBwgDEAAYgAQyBwgEEAAYgAQyBwgFEAAY7wXSAQc5OTBqMGo3qAIIsAIB8QWpjsdmSg1bj_EFqY7HZkoNW48&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8 https:\/\/www.sondakika.com\/video\/f684afc8fc https:\/\/www.haberler.com\/dunya\/tayland-kambocya-savasindan-ilginc-goruntuler-18887650-haberi\/ 3) Yedi yanl\u0131\u015f\u0131 bulun! https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=0O4Cc6icQag Devenin boynu yahut ipin ucu: Foton (elektron, vd.) davran\u0131\u015f de\u011fi\u015ftirmez! 3) b) SORU: Fotonun (elektron, vd.) t\u00fcm \u00f6zelliklerini biliyor muyuz? YANIT: Fotonun (elektron, vd.) t\u00fcm \u00f6zelliklerini bilip bilmedi\u011fimizi bilemeyiz.Ama, g\u00fcncel bilgimiz kapsam\u0131mda k\u00fctlesi olan her nesnenin (do\u011frusal) momentuma da, bu k\u00fctle ve momentum de\u011ferlerine [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1425,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-909","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=909"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/909\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}