{"id":510,"date":"2025-01-30T12:19:42","date_gmt":"2025-01-30T09:19:42","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/?p=510"},"modified":"2025-01-30T13:06:31","modified_gmt":"2025-01-30T10:06:31","slug":"tarih-4-film-fizik-veterinerlik-ve-tarih","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/2025\/01\/30\/tarih-4-film-fizik-veterinerlik-ve-tarih\/","title":{"rendered":"TAR\u0130H (4) Film, Fizik, Veterinerlik ve Tarih"},"content":{"rendered":"<p>\u0130\u00e7erik: Mevlana Celaleddin-i R\u00fbm\u00ee\u2019ye atfen denir ki, \u201cSen ne s\u00f6ylersen s\u00f6yle, s\u00f6yledi\u011fin, kar\u015f\u0131ndakinin anlad\u0131\u011f\u0131 kadard\u0131r.\u201d (*)<\/p>\n<p>Anlat\u0131lar\u0131n \u015fablonuna uygun olarak (**) \u015f\u00f6yle ba\u015flayal\u0131m: Olay Tucumcari\u2019de ge\u00e7er. (***)<\/p>\n<p>Filmin ilk dakikalar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz trenden indikten sonra L. V. Cleef, aranan bir cinayet su\u00e7lusunun (\u2018wanted\u2019) karakalem portresinin (****) oldu\u011fu k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 \u00e7ivilenmi\u015f oldu\u011fu yerden \u00e7eker al\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc L. V. Cleef bir kelle avc\u0131s\u0131 da denen \u00f6d\u00fcl avc\u0131s\u0131d\u0131r. Az sonra perdeyi\/ekran\u0131 silme dolduracak olan o resimden anlar\u0131z ki, Guy Callaway adl\u0131 katil sark\u0131k b\u0131y\u0131kl\u0131d\u0131r. (#)<\/p>\n<p>Gel zaman git zaman, (film zaman\u0131yla) 10. dakika dolay\u0131nda L. V. Cleef o k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 bir kap\u0131 alt\u0131ndan i\u00e7eri s\u00fcr\u00fcp duvar\u0131 siper alarak kap\u0131y\u0131 t\u0131klat\u0131r ve i\u00e7eriden s\u0131k\u0131lan 4 el mermi 4 delik oyar ah\u015fapta. Garip! \u0130\u00e7erideki ni\u00e7in tabancan\u0131n topundaki (o zamanlar \u015farj\u00f6rl\u00fcs\u00fc hen\u00fcz yoktu zira) mermilerin hepsini bo\u015faltmam\u0131\u015ft\u0131r acaba? O ara, tabii ki dikkatli seyirci, \u2018Vard\u0131r elbet Sergio Leone ustan\u0131n bir hikmeti.\u2019 beklentisini yazm\u0131\u015f olabilir akl\u0131n\u0131n bir kenar\u0131na. Zira, Leone ustan\u0131n ustal\u0131\u011f\u0131ndan sual olunmaz ki! \u0130\u00e7eridekinin aranan katil yani Guy Callaway oldu\u011fu, \u015f\u0131p\u0131n i\u015fi ve de kesin kes kan\u0131tlan\u0131vermedi mi o 4 delik sayesinde? Ona ne \u015f\u00fcphe, elbet \u00f6yledir?!<\/p>\n<p>L. V. Cleef\u2019in kap\u0131y\u0131 tekmeleyerek i\u00e7eri giri\u015fiyle e\u015f zamanl\u0131 olarak Guy\u2019\u0131n sil\u00fcetini balkondan ka\u00e7arken g\u00f6r\u00fcveririz de, tabancas\u0131nda mermi kalmam\u0131\u015f oldu\u011funa h\u00fckmederiz! \u00d6yle ya, mermisi olsa s\u0131k\u0131verirdi i\u00e7eri dalan yabanc\u0131ya, L. V. Cleef\u2019e! Kimbilir, belki de Guy\u2019\u0131n pani\u011fe kap\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131ndand\u0131r bu eksiklik.<\/p>\n<p>L. V. Cleef odadan sakince \u00e7\u0131karken \u015funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz; kap\u0131daki mermi izleri, d\u0131\u015far\u0131dan yani kap\u0131dan \u00e7\u0131karkenki gibi yani param par\u00e7a de\u011fil gayet dairemsi \u015fekildedirler oda taraf\u0131nda. Bu incelik nedeniyle de, Aslan y\u00f6netmeni tebrik etmek isteyebiliriz.<\/p>\n<p>Muhtemelen, av\u0131n\u0131 elden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131na \u00fczg\u00fcn \u00fczg\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131 inen Cleef, Guy\u2019un ka\u00e7makta oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce, at\u0131n eyeri alt\u0131ndaki silahl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7arak bir t\u00fcfek \u00e7\u0131kar\u0131p al\u0131r. \u0130lk at\u0131\u015fta, Guy\u2019\u0131n at\u0131n\u0131 vurur. Arka taraftan ate\u015f edip tek mermide hayvanca\u011f\u0131z\u0131 yere k\u0131m\u0131lt\u0131s\u0131z yap\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u2018Merminin kalibresi hayli b\u00fcy\u00fck olmal\u0131.\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olabilir belki az \u00f6nce and\u0131\u011f\u0131m\u0131z dikkatli seyirci, belki de bir ba\u015fkas\u0131. Belki de bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye bile vakit kalmadan, Guy y\u00fcz\u00fcn\u00fc bize d\u00f6ner. Epey bir s\u00fcre de bakar bu yana! Sar\u0131\u015f\u0131nd\u0131r, b\u0131y\u0131ks\u0131zd\u0131r! \u2018H\u0131mm! B\u0131y\u0131ks\u0131z! Demek ki tan\u0131nmamak i\u00e7in kesmi\u015f.\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcnecek s\u00fcreye de kavu\u015fmu\u015f oluruz o ara! Hani, o az \u00f6nceki kap\u0131 alt\u0131ndan resim s\u00fcrme olay\u0131 olmam\u0131\u015f olsayd\u0131, insan ku\u015fkulan\u0131rd\u0131 yani, \u2018Bu avc\u0131lar da avlar\u0131n\u0131n kimli\u011finden nas\u0131l emin olabiliyorlar acaba?\u2019 gibilerden. \u00d6yle ya; Dimyat\u2019a pirince, pardon ava giderken bir masumun katili olmak da var!<\/p>\n<p>Gelgelelim, o koskoca at\u0131 tek mermide k\u0131m\u0131lt\u0131s\u0131z k\u0131lan L. V. Cleef, uzun uzad\u0131ya ni\u015fan alm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen Guy\u2019\u0131, sol omzundan vurmu\u015ftur. Guy\u2019un sol eliyle tuttu\u011fu yaras\u0131na bakarak bu kez de, t\u00fcfek mermilerinin sinek s\u0131klet kalibrede olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Dahas\u0131, Guy aya\u011fa kalkar ve ne gariptir ki tam 5 mermi daha ate\u015fler L. V. Cleef\u2019e!<\/p>\n<p>Guy, namlusunu yere paralel veya az yukar\u0131 tutmas\u0131na kar\u015f\u0131n 5 mermi de, adeta heykel gibi durup duran L. V. Cleef\u2019in ayaklar\u0131 dibine d\u00fc\u015fer. Demek ki, Guy\u2019un tabancas\u0131ndaki mermilerin menzilini bilmektedir L. V. Cleef. Kendi tabancas\u0131ndaki mermilerin menzilinin daha uzun oldu\u011funu da. Ama, az \u00f6nce kulland\u0131\u011f\u0131 t\u00fcfe\u011finine yeni mermiler s\u00fcrmek yerine, ceketay\u0131n\u0131n yeninden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir tak_\u00e7\u0131kar kabzay\u0131, g\u00f6bek hizas\u0131nda ta\u015f\u0131yadurdu\u011fu silah\u015forl\u00fck tabancas\u0131na monte etmeyi ye\u011fler. Omzuna dayar, ni\u015fan al\u0131r, ate\u015f eder. Tek at\u0131\u015fta tam da al\u0131n \u00e7at\u0131ndan vurur Guy\u2019\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc kameran\u0131n hemen \u00f6n\u00fcne s\u0131rt \u00fcst\u00fc d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr Guy, tam da film zaman\u0131n\u0131n da 13. dakikas\u0131na girilmi\u015fken.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte hemen alttaki vidyoyu ger\u00e7ek olaylar silsilesi saysak, yukar\u0131daki anlat\u0131 Tarih say\u0131l\u0131r m\u0131 say\u0131lmaz m\u0131? Temel sorumuz budur.<br \/>\nDileyen okuyucu, alttaki vidyoya g\u00f6re kendi tarihini de yazabilir elbette! (##)<\/p>\n<p>Tali sorumuz da var, \u015fudur: Ne kadar s\u00fcren olay\u0131n tarihi, toplamda ne kadarl\u0131k minik zaman dilimlerini kapsad\u0131?<\/p>\n<p>Noktasal sorular\u0131m\u0131zdan baz\u0131lar\u0131 ise \u015funlard\u0131r:<br \/>\n1- Lee Van Cleef, Tucumcari istasyon memuruyla konu\u015furken \u00f6\u011freniriz ki, aran\u0131yor afi\u015fi \u00fczerindeki \u00f6d\u00fcl miktar\u0131na ($1,000) iki s\u0131f\u0131r ekleyen Guy\u2019\u0131n bizzat kendisidir. \u2018Gayet ince bir \u015faka, gayet ince bir espri.\u2019 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken ihmal edilmi\u015f olmas\u0131 hayli muhtemel olan soru \u015fudur: Guy, yan\u0131nda kalem k\u00f6m\u00fcr \u00e7ubuk gibi yaz\u0131 ara\u00e7lar\u0131 m\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r?<br \/>\n\u0130pucu: Gi\u015fe memurundan da edinmi\u015f olabilir.<br \/>\n2- Lee Van Cleef, afi\u015fi duvardan \u00e7ekip al\u0131rken g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ki, d\u00f6rt k\u00f6\u015fedeki d\u00f6rt \u00e7ivi e\u011friltilmemi\u015f, b\u00fck\u00fclmemi\u015ftir bile. Yani, hafif bir yel bile, onu oradan s\u00f6kebilecekken ni\u00e7in u\u00e7uverip gitmemi\u015ftir de afi\u015f orada dura kalm\u0131\u015ft\u0131r onca zaman?<br \/>\n\u0130pucu yok! Do\u011frudan cevap: Ya\u011fmur ya\u011far ama demek ki, r\u00fczgar f\u0131rt\u0131na falan \u00e7\u0131kmaz Tucumcari\u2019de. Zaten, pek \u00e7ok benze\u015f filmde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7al\u0131 \u00e7\u0131rp\u0131 yumaklar\u0131 da u\u00e7u\u015faraktan hi\u00e7 d\u00f6n\u00fcp durmaz etraflarda.<br \/>\n3- Guy\u2019\u0131n tabancas\u0131 ka\u00e7 mermilikti?<br \/>\n\u0130pucu: Toplam dokuz at\u0131\u015f yapt\u0131 ve otel odas\u0131nda ba\u015fka tabanca veya t\u00fcfek yoktu.<br \/>\n4- Guy\u2019un at\u0131 sa\u011fr\u0131s\u0131ndan m\u0131, bacaklar\u0131ndan m\u0131 tek mermi ile vuruldu da hayvanca\u011f\u0131z an\u0131nda yere k\u0131m\u0131lt\u0131s\u0131z yap\u0131\u015ft\u0131 kald\u0131?<br \/>\n\u0130pucu: Ak\u0131l ve bilgi dan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m Veterinerlerin hi\u00e7birinden doyurucu yan\u0131t alamad\u0131m, ne yaz\u0131k ki!<br \/>\n5- Sorusu olmayan ipucu: Guy\u2019\u0131 omuzdan yaralayan \u2018mermi g\u00f6vde i\u00e7indeyken, tabancayla hem de ayak \u00fcst\u00fcne kalk\u0131p durarak 5 el ate\u015f edecek g\u00fc\u00e7 b\u0131rakmaz\u2019 diyen epeyi ahbap \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130htimalen, mermi omuz kemi\u011fini k\u0131rarak d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Aslan y\u00f6netmen zorda kalm\u0131\u015f galiba; mermi g\u00f6vdede kalsa b\u0131y\u0131k, \u00e7\u0131ksa sakal!<br \/>\nBunca ayr\u0131nt\u0131 filmde var ama yan\u0131t ya yok ya da \u00e7eli\u015fkili ise, y\u00f6netmen (kimdir biliyoruz da) ve hatta y\u00f6neticiler (kimdir bilmiyoruz) ni\u00e7in b\u00f6yle yapm\u0131\u015flard\u0131r acaba?<br \/>\n\u201c\u2014Aman, can\u0131m! Alt\u0131 \u00fcst\u00fc spagetti western i\u015fte! Daha ne olsun?\u201d diyebilecek itirazc\u0131larla birlikte, hemen alttaki (filmin yakla\u015f\u0131k 63.\u00fcnc\u00fc dakikas\u0131nda ba\u015flayan) vidyoya ge\u00e7elim l\u00fctfen. (###)<\/p>\n<p>Hadi bakal\u0131m sorunun kallavisi geliyor!<\/p>\n<p>6- Filmin y\u00f6netmeni ve y\u00f6neticileri mi salakt\u0131r, yoksa seyirciyi mi salak sanmaktad\u0131r ki, yak\u0131n mesafeden 3 mermiyle vurulan adamdan zerre g\u0131d\u0131m kan \u00e7\u0131kmaz?<\/p>\n<p>Sahi kuzum, yukar\u0131dakilerin tarih\u00e7isi mi olmak isterdiniz, y\u00f6netmeni veya y\u00f6neticisi mi, oyuncusu mu, seyircisi mi? Yoksa, o olay\u0131 \u015fu vukuat\u0131 m\u0131nc\u0131klay\u0131p m\u0131nc\u0131klay\u0131p durmak yerine kulak \u00fcst\u00fcne yan gelip yatarak sefa s\u00fcrmeyi mi?<\/p>\n<p>(*) \u0130\u015fte Tarih\u2019in ve y\u00f6neticilerinin bir s\u0131rr\u0131 da orada yatmaktad\u0131r: \u2018Sadece kar\u015f\u0131ndakinin anlayabileceklerini s\u00f6yle!\u2019 \u0130leride, Claude Monet\u2019in \u2018\u0130zlenim: G\u00fcn Do\u011fumu\u2019 adl\u0131 tablosunu konu\u015furken de de\u011finece\u011fiz Mevlana\u2019n\u0131n o s\u00f6z\u00fcne.<\/p>\n<p>(**) Woody Allen\u2019\u0131n kula\u011f\u0131 \u00e7\u0131nlas\u0131n diyedir; Hani, bir s\u00fcredir devam etti\u011fi h\u0131zl\u0131 okuma kursunda 20 dakikada bir kitap bitirmi\u015f de (rivayet muhtelif; kimi \u2018Sava\u015f ve Bar\u0131\u015f\u2019 diye nak\u2019leder kimi \u2018Anna Karenina\u2019) olay Rusya\u2019da ge\u00e7iyormu\u015f.<\/p>\n<p>(***) https:\/\/tr.wikipedia.org\/wiki\/Tucumcari,_New_Mexico<\/p>\n<p>(****) E\u015fkali; bkz., https:\/\/www.haberturk.com\/eskal-ne-demek-eskal-nasil-yazilir-eskal-tdk-imla-2590660 \u015fimdilerde \u2018robot resim\u2019 deniyor.<\/p>\n<p>(#) L. V. Cleef de b\u0131y\u0131kl\u0131d\u0131r. Ama bu yaz\u0131da, filmdeki ad\u0131yla de\u011fil ger\u00e7ek, yani n\u00fcfus kay\u0131t ad\u0131yla an\u0131lacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, filmdeki ad\u0131 (Albay Douglas Mortimer) canland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 karakterin uydurmas\u0131 olabilir. (Yar\u0131 ciddi, yar\u0131 \u015faka!)<\/p>\n<p>(##) \u015eu \u2018you tube\u2019 vidyosunun 9.uncu ile 12.nci dakikalar\u0131 aras\u0131: https:\/\/www.google.com\/search?sca_esv=029406e1c61d5581&amp;sxsrf=AHTn8zpGk0JOIzECGpSZJKs7ARjOoPBl8Q:1738172477973&amp;q=dollars+trilogy&amp;udm=7&amp;fbs=ABzOT_AeWVZgM1ygG9loIv1sab0j2HB687sEni7_6XgT5zHBctPQQWJnv2cP3Dmrkn2lJOgsbfHmVGgQVXlaZGFgFFx9EKRBCQIsb1k0U0ke7X6qJ6r0LjLGUh6HnmhbsC4C-taIFWB3PnGPZ5hJS15eWy5zI2I9BEjYulZRsyHTzsntvtw1wkabN3mCQ7qB3lpLObO9qI_GSpsdLSqmV-CsWVBCK4ecFQ&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwj4pO6IvZuLAxVt-DgGHcIdJvUQtKgLegQIEhAB&amp;biw=1920&amp;bih=955&amp;dpr=1#fpstate=ive&amp;vld=cid:3310a3d9,vid:cIqLodn26CI,st:0<\/p>\n<p>(###) Hemen \u00fcstteki vidyonun 63.\u00fcnc\u00fc dakikas\u0131ndan itibaren.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u00e7erik: Mevlana Celaleddin-i R\u00fbm\u00ee\u2019ye atfen denir ki, \u201cSen ne s\u00f6ylersen s\u00f6yle, s\u00f6yledi\u011fin, kar\u015f\u0131ndakinin anlad\u0131\u011f\u0131 kadard\u0131r.\u201d (*) Anlat\u0131lar\u0131n \u015fablonuna uygun olarak (**) \u015f\u00f6yle ba\u015flayal\u0131m: Olay Tucumcari\u2019de ge\u00e7er. (***) Filmin ilk dakikalar\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz trenden indikten sonra L. V. Cleef, aranan bir cinayet su\u00e7lusunun (\u2018wanted\u2019) karakalem portresinin (****) oldu\u011fu k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 \u00e7ivilenmi\u015f oldu\u011fu yerden \u00e7eker al\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc L. V. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1425,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-510","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=510"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/510\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}