{"id":271,"date":"2024-11-11T01:11:40","date_gmt":"2024-11-10T22:11:40","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/?p=271"},"modified":"2024-11-11T01:27:31","modified_gmt":"2024-11-10T22:27:31","slug":"az-once-ogrendim-1-denizanasi-beyni-yoksa-dusunebilir-mi-dusun_e_mezse-var-olabilir-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/2024\/11\/11\/az-once-ogrendim-1-denizanasi-beyni-yoksa-dusunebilir-mi-dusun_e_mezse-var-olabilir-mi\/","title":{"rendered":"Az \u00f6nce \u00f6\u011frendim -1- Denizanas\u0131: Beyni yoksa d\u00fc\u015f\u00fcnebilir mi? D\u00fc\u015f\u00fcn_E_mezse var olabilir mi?"},"content":{"rendered":"<p>\u0130\u00e7erik: Az\u0131 \u015faka, \u00e7o\u011fu ciddi<\/p>\n<p>Suda izlemesi b\u00fcy\u00fcleyici, zarif ve gizemlidir. Bir denizanas\u0131n\u0131 sudan \u00e7\u0131kar\u0131n ve \u00e7ok daha az b\u00fcy\u00fcleyici bir damla haline gelir. Bunun nedeni denizanalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 95&#8217;i su olmas\u0131d\u0131r. Beyinleri, kan\u0131 ve hatta kalpleri olmayan denizanas\u0131 olduk\u00e7a basit yarat\u0131klard\u0131r. \u00dc\u00e7 katmandan olu\u015furlar: epidermis ad\u0131 verilen bir d\u0131\u015f katman; mezoglea ad\u0131 verilen kal\u0131n, elastik, j\u00f6le benzeri bir maddeden yap\u0131lm\u0131\u015f bir orta katman; ve gastrodermis ad\u0131 verilen bir i\u00e7 katman. Temel bir sinir sistemi veya sinir a\u011f\u0131, denizanas\u0131n\u0131n koklamas\u0131na, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lamas\u0131na ve di\u011fer uyaranlara yan\u0131t vermesine izin verir. Bir denizanas\u0131n\u0131n basit sindirim bo\u015flu\u011fu, hem a\u011f\u0131z hem de an\u00fcs i\u00e7in bir a\u00e7\u0131kl\u0131k ile hem midesi hem de ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131 g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcr. Bu basit omurgas\u0131zlar, deniz anemonlar\u0131, deniz kam\u00e7\u0131lar\u0131 ve mercanlar gibi canl\u0131lar\u0131 i\u00e7eren Cnidaria filumunun \u00fcyeleridir. Filumun t\u00fcm \u00fcyeleri gibi, bir denizanas\u0131n\u0131n v\u00fccut k\u0131s\u0131mlar\u0131 da merkezi bir eksenden yay\u0131l\u0131r. Bu &#8220;radyal simetri&#8221;, denizanas\u0131n\u0131n herhangi bir y\u00f6nden yiyecek veya tehlikeyi tespit etmesini ve bunlara tepki vermesini sa\u011flar. Denizanas\u0131 dokuna\u00e7lar\u0131yla sokma yetene\u011fine sahiptir. Sokmalar\u0131n \u015fiddeti de\u011fi\u015fmekle birlikte, insanlarda \u00e7o\u011fu denizanas\u0131 sokmas\u0131 yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck rahats\u0131zl\u0131klarla sonu\u00e7lan\u0131r.<\/p>\n<p>https:\/\/oceanservice.noaa.gov\/facts\/jellyfish.html<\/p>\n<p>Mini not, daha do\u011frusu Aristovari bir yorum: Her y\u00f6n\u00fc ayn\u0131 olan denizde, hem av hem de avc\u0131 olan bal\u0131k, su y\u0131lan\u0131 ve benzeri h\u0131zl\u0131 y\u00fczmek zorunda olan canl\u0131lar gemi benzeri hidrodinamik g\u00f6vde bi\u00e7imlerine sahiptir. Denizanalar\u0131 ise, av de\u011fildirler; zira zaten %95 oran\u0131nda sudan olu\u015fur imi\u015fler. Demek ki, h\u0131zl\u0131 y\u00fczmeleri i\u00e7in \u00f6nemli bir neden yok. Ayn\u0131 nedenle de bir eksene g\u00f6re &#8216;radial&#8217; yani silindirik simetriye sahipler.<\/p>\n<p>Bu son kel\u00e2m\u0131n sebeb-i hikmeti \u015fudur ki, na\u00e7iz bir fizik\u00e7i de bir denizanas\u0131n\u0131 i\u015fte b\u00f6yle res&#8217;meder.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u00e7erik: Az\u0131 \u015faka, \u00e7o\u011fu ciddi Suda izlemesi b\u00fcy\u00fcleyici, zarif ve gizemlidir. Bir denizanas\u0131n\u0131 sudan \u00e7\u0131kar\u0131n ve \u00e7ok daha az b\u00fcy\u00fcleyici bir damla haline gelir. Bunun nedeni denizanalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 95&#8217;i su olmas\u0131d\u0131r. Beyinleri, kan\u0131 ve hatta kalpleri olmayan denizanas\u0131 olduk\u00e7a basit yarat\u0131klard\u0131r. \u00dc\u00e7 katmandan olu\u015furlar: epidermis ad\u0131 verilen bir d\u0131\u015f katman; mezoglea ad\u0131 verilen kal\u0131n, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1425,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-271","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/271","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=271"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/271\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=271"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=271"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=271"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}