{"id":1813,"date":"2026-10-21T10:28:06","date_gmt":"2026-10-21T07:28:06","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/?p=1813"},"modified":"2026-10-21T10:28:18","modified_gmt":"2026-10-21T07:28:18","slug":"evrenin-yaraticisi-var-mi-evrenin-zekasi-var-mi-evreni-anlayabilir-miyiz-matematik-insan-uydurugu-da-fizik-degil-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/2026\/10\/21\/evrenin-yaraticisi-var-mi-evrenin-zekasi-var-mi-evreni-anlayabilir-miyiz-matematik-insan-uydurugu-da-fizik-degil-mi\/","title":{"rendered":"Evrenin yarat\u0131c\u0131s\u0131 var m\u0131? Evrenin zek\u00e2s\u0131 var m\u0131? Evreni anlayabilir miyiz? Matematik insan uyduru\u011fu da Fizik de\u011fil mi?"},"content":{"rendered":"<p>Bunlar \u00e7ok ciltli ya da kallavi kal\u0131n bir kitab\u0131n konular\u0131 olmaya l\u00e2y\u0131k olsa da 350 sayfay\u0131 a\u015fmayan\u0131 ye\u011fleriz. Gelgelelim \u015f\u00f6yle soru ve sorunlar da var: \u00d6yle bir kitab\u0131 yazmaya vakit bulabilir miyim? \u00d6yle bir kitab\u0131 \u00e7abucak basacak, akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, uyan\u0131k yay\u0131mc\u0131 bulabilir miyim? Kitab\u0131n havale edilece\u011fi edit\u00f6r\u00fcn ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yerinde olacak m\u0131d\u0131r? Neyin ve hatta Fizik hakk\u0131nda yazd\u0131klar\u0131m\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bu fakirle (cahille) tart\u0131\u015facak m\u0131d\u0131r? D\u00fczeltim metinleri ka\u00e7 kez gelip gidecektir? Benzer daha pek \u00e7ok soru ve sorun eklemek m\u00fcmk\u00fcn.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn bunlara bo\u015f verip, vakit bulduk\u00e7a burada yani bu blogda par\u00e7a par\u00e7a tart\u0131\u015fmak, en iyisi.<br \/>\n\u00d6rnek verelim: Evet, evrenin zek\u00e2s\u0131 var!<br \/>\nEvreni anlayabilir miyiz? Anlay\u0131p anlamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131, anlayabilip anlayamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilemeyiz. Bkz., https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/2024\/09\/11\/baslayis\/<br \/>\nEvet, (insanl\u0131\u011f\u0131n sahip oldu\u011fu bilgi anlam\u0131nda) Fizik de uyduruk.<br \/>\n\u0130lk soruyu \u015fimdi yan\u0131tlamak, cinayet roman\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda katilin kim oldu\u011funu s\u00f6ylemeye benzerdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bunlar \u00e7ok ciltli ya da kallavi kal\u0131n bir kitab\u0131n konular\u0131 olmaya l\u00e2y\u0131k olsa da 350 sayfay\u0131 a\u015fmayan\u0131 ye\u011fleriz. Gelgelelim \u015f\u00f6yle soru ve sorunlar da var: \u00d6yle bir kitab\u0131 yazmaya vakit bulabilir miyim? \u00d6yle bir kitab\u0131 \u00e7abucak basacak, akl\u0131 ba\u015f\u0131nda, uyan\u0131k yay\u0131mc\u0131 bulabilir miyim? Kitab\u0131n havale edilece\u011fi edit\u00f6r\u00fcn ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yerinde olacak m\u0131d\u0131r? Neyin ve hatta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1425,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1813","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1813"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1813\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/caglart\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}