{"id":10,"date":"2013-06-13T17:00:02","date_gmt":"2013-06-13T14:00:02","guid":{"rendered":"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/?p=10"},"modified":"2013-06-18T13:42:35","modified_gmt":"2013-06-18T10:42:35","slug":"niceligin-golgesindeki-niteliksiz-politikalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/2013\/06\/13\/niceligin-golgesindeki-niteliksiz-politikalar\/","title":{"rendered":"Niceli\u011fin g\u00f6lgesindeki niteliksiz politikalar"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Bilgi \u00c7a\u011f\u0131, Eyl\u00fcl 2012<\/strong><\/em>\u00a0<a href=\"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/files\/2013\/06\/terazi_1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-11 alignright\" alt=\"terazi_1\" src=\"http:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/files\/2013\/06\/terazi_1.jpg\" width=\"180\" height=\"180\" srcset=\"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/files\/2013\/06\/terazi_1.jpg 180w, https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/files\/2013\/06\/terazi_1-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 180px) 100vw, 180px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Toplum olarak say\u0131lar\u0131 \u00e7ok seviyoruz. Her \u015feyin \u00e7o\u011fu makbuld\u00fcr.<\/p>\n<p>Herhalde bu nedenle hep say\u0131lar\u0131 art\u0131rmaktan bahsederiz. Politikac\u0131lar\u0131m\u0131zda say\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fcl\u00fc d\u00fcnyas\u0131na kendilerini kapt\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Hep mutlak de\u011ferlerden bahsederler, g\u00f6receli de\u011ferlerden, oranlardan \u00e7ok ho\u015flanmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyi olarak g\u00f6stermek istedikleri pek \u00e7ok durum, g\u00f6receli de\u011ferler ya da oranlar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda pek iyi g\u00f6r\u00fcnmez. Politikac\u0131lar\u0131m\u0131z, T\u00fcrk toplumunun say\u0131lara olan zaaf\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bildikleri i\u00e7in, biraz Makyavelist \u00f6\u011feler de i\u00e7eren \u201cnicelik-odakl\u0131 politika\u201d \u00fcretirler (terminolojiye yine katk\u0131da bulundum galiba). Nicelik odakl\u0131 politikalar g\u00f6steri\u015fi seven toplum yap\u0131s\u0131ndan nemalan\u0131r. Ama\u00e7 say\u0131lar\u0131 art\u0131rmakt\u0131r; nitelik ikinci plandad\u0131r.<\/p>\n<p>Niteli\u011fi art\u0131rmak ku\u015fkusuz \u00f6nemlidir. Ancak nitelik-odakl\u0131 politika tasarlamak ve uygulamak zordur ve etkilerinin g\u00f6r\u00fclmesi uzun zaman alabilir. Buna bir de halk\u0131n niteli\u011fi art\u0131rmaya y\u00f6nelik politikalara kay\u0131ts\u0131z kal\u0131\u015f\u0131 eklenince, (yani nitelik odakl\u0131 politikalar k\u0131sa d\u00f6nemde oy olarak geri d\u00f6nmez) her zaman oldu\u011fu gibi kolaya ka\u00e7\u0131veririz. Bir di\u011fer ifadeyle, devlet politikam\u0131zda nitelik her zaman niceli\u011fin g\u00f6lgesinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Hatta niteli\u011fin esamesinin okunmad\u0131\u011f\u0131 durumlar bile mevcuttur.<br \/>\nNicelik odakl\u0131 hedeflerin ve politikalar\u0131n k\u0131sa d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131; uzun d\u00f6nemde ise ba\u015far\u0131s\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde belirledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p>K\u0131sa d\u00f6nemde g\u00f6z boyayan ve pembe bir d\u00fcnya yaratan bu politikalar uzun d\u00f6nemde olduk\u00e7a olumsuz sonu\u00e7lar verebilmektedir. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015ften iki \u00f6rnek verelim.<\/p>\n<p>1) \u201cHerkese iki anahtar verece\u011fiz\u201d s\u00f6yleminin k\u0131sa d\u00f6nemde olumlu yans\u0131malar\u0131 olmu\u015fsa da, bu s\u00f6ylem uzun d\u00f6nemde hali haz\u0131rda iki anahtar\u0131 olanlar\u0131n daha \u00e7ok anahtar edinmesine neden olmu\u015f; di\u011ferlerinin durumunda pek bir de\u011fi\u015fiklik olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>2) \u201cErken emeklilik\u201d s\u00f6ylemi alt\u0131nda i\u015f yaratman\u0131n kolay yolu bulunmu\u015f ve insanlar 39 ya\u015f\u0131nda emekli oluvermi\u015flerdir. K\u0131sa d\u00f6nemde alan memnun satan memnun; ancak uzun d\u00f6nemde sosyal g\u00fcvenlik sistemi \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fcr. Son 20-30 y\u0131lda nicelik-odakl\u0131 pek \u00e7ok politika uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Ben a\u015fa\u011f\u0131da \u015fu an g\u00f6zlemledi\u011fim bir ka\u00e7\u0131n\u0131 s\u0131ralad\u0131m. Her bir g\u00f6zlem nicelik-odakl\u0131 politika yans\u0131mas\u0131; takip eden sorularsa niteli\u011fi yans\u0131tan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Nicelik odakl\u0131 politika s\u00f6ylemlerine ve hedeflerine \u00f6rnekler:<\/p>\n<ul>\n<li>D\u00fcnyan\u0131n 10 b\u00fcy\u00fck ekonomisi aras\u0131na girmek. Bu nicelik olarak bile sorunlu. Ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc art\u0131rmak i\u00e7in ya daha \u00e7ok \u00fcr\u00fcn \u00fcreteceksiniz, ya da insan \u00fcreteceksiniz. Biz ilkini pek iyi yapamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in ikincisine odaklanm\u0131\u015f durumday\u0131z. N\u00fcfusa g\u00f6re \u00fclkeler s\u0131ralamas\u0131na bakarsan\u0131z ilk 10\u2019da 8 tane geli\u015fmekte olan \u00fclke g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Her birinin n\u00fcfusu 150 milyonun \u00fcst\u00fcnde. Bu \u00fclkelerden herhangi birini yakalamak i\u00e7in ki\u015fi ba\u015f\u0131na \u00fcretimi ikiye katlamam\u0131z laz\u0131m. Peki bunun nas\u0131l yapaca\u011f\u0131z? Hal b\u00f6yleyken neden kimse verimlilikten bahsetmez?<\/li>\n<li>3 \u00e7ocuk. Nicel olarak sorun yok. Hem i\u015f g\u00fcc\u00fc hem de t\u00fcketici say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Sonu\u00e7ta her \u00e7ocuk bir bo\u011faz. D\u00fcnyan\u0131n 10 b\u00fcy\u00fck ekonomisi aras\u0131na girmek hedefi ile de uyumlu (sonu\u00e7ta insan \u00fcretiyoruz). Peki bu \u00e7ocuklar\u0131n ka\u00e7\u0131na kaliteli e\u011fitim olana\u011f\u0131 sunaca\u011f\u0131z? Bu \u00e7ocuklar\u0131n ka\u00e7\u0131na iyi ko\u015fullarda bir ya\u015fam imkan\u0131 sunaca\u011f\u0131z?<\/li>\n<li>Ar-Ge harcamalar\u0131ndaki art\u0131\u015f. Nicelik olarak sorun yok. Peki neden Ar-Ge harcamalar\u0131n\u0131n Gayri Safi Yurti\u00e7i Has\u0131la\u2019ya oran\u0131 %0.8-%0.9 band\u0131na s\u0131k\u0131\u015ft\u0131? Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Ar-Ge\u2019nin ihtivas\u0131 nedir?<\/li>\n<li>Say\u0131lar\u0131 neredeyse 100\u2019e ula\u015facak teknoparklar ve benzeri unsurlar. Yurdun d\u00f6rt bir yan\u0131n\u0131 teknoparklarla \u00f6rd\u00fck. Peki bunlar\u0131n ka\u00e7\u0131 geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerdeki akranlar\u0131yla yar\u0131\u015f\u0131r? Bu teknoparklar\u0131n ka\u00e7\u0131nda ger\u00e7ekten katma de\u011fer sa\u011flayan Ar-Ge yap\u0131l\u0131r? Teknoparklar, varolu\u015f nedenleri aras\u0131nda olan sinerji yaratmada ger\u00e7ekten ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f mudur?<\/li>\n<li>500 milyar dolarl\u0131k d\u0131\u015f ticaret hacmi hedefi. \u0130hracat\u0131m\u0131z her ge\u00e7en g\u00fcn art\u0131yor. Nicel olarak hacim b\u00fcy\u00fck, sorun yok. Peki neden kimse ithalattan bahsetmez? D\u0131\u015f ticaret sadece ihracat m\u0131d\u0131r? \u0130hracat\u0131n ithalat\u0131 kar\u015f\u0131lama oran\u0131 neden hep %60\u2019lar seviyesine \u00e7ak\u0131l\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r? Neden b\u00fcy\u00fcrken hep makina ithalat\u0131 artar?<\/li>\n<li>200 kadar \u00fcniversitemiz var. Her \u00fcniversite bulundu\u011fu ile ekonomik canl\u0131l\u0131k getirir, kiralar artar vs. Sonu\u00e7ta her \u00f6\u011frenci bir bo\u011faz. Nicelik bak\u0131m\u0131ndan sorun yok. Peki bu \u00fcniversitelerde okuyan \u00f6\u011frencilerden ka\u00e7\u0131 e\u011fitim ko\u015fullar\u0131ndan ve kalitesinden memnun? Ka\u00e7\u0131 gelece\u011fi konusunda olumlu d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip? Bu \u00fcniversitelerdeki ara\u015ft\u0131rmac\u0131lardan ka\u00e7\u0131 akademik imkanlardan memnun?\u00a0 \u0130lk 500 \u00fcniversite s\u0131ralamas\u0131nda iki \u00fcniversitemiz var. Di\u011fer bir ifadeyle T\u00fcrkiye\u2019deki \u00fcniversitelerin %1.2\u2019si ilk 500 aras\u0131nda. Bu oran \u0130talya\u2019da %5.6; \u0130spanya\u2019da %10.6; Almanya\u2019da %11.3; Malezya\u2019da %5, Yunanistan\u2019da %7.8 ve \u00c7in\u2019de %1.6 (hesaplamalar Webometrics son s\u00fcr\u00fcm\u00fc baz al\u0131narak yap\u0131ld\u0131). Bu oranlar\u0131 yakalamam\u0131z i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 15 \u00fcniversitemizi ilk 500\u2019e sokmam\u0131z gerekiyor. Bunun i\u00e7in ne yap\u0131yoruz?<\/li>\n<li>Akademik y\u00fckseltme kriterleri: ka\u00e7 makale bast\u0131n, ka\u00e7 kitap yay\u0131nlad\u0131n vs. Yanl\u0131\u015f hat\u0131rlam\u0131yorsam T\u00fcrkiye adresli bilimsel makaleler baz al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ilk makale \u00fcretimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilk 20 \u00fclke aras\u0131nday\u0131z. Nicel olarak sorun yok, bu pozisyona ula\u015fmak i\u00e7in 22,000 makale yay\u0131nlam\u0131\u015f\u0131z. Peki hangi dergilerde yay\u0131nlam\u0131\u015f\u0131z? Neden prestijli akademik dergilerde bu kadar az yay\u0131n\u0131m\u0131z var? Bunlar\u0131 hi\u00e7 sorguluyor muyuz? Makale say\u0131s\u0131n\u0131 ve do\u00e7entlik puan\u0131n\u0131 tutturmak i\u00e7in pek \u00e7ok akademisyen kaliteden \u00f6d\u00fcn verip say\u0131ya odaklan\u0131yor. Neden gen\u00e7 akademisyenlerin en de\u011ferli zamanlar\u0131n\u0131 (doktora derecesinden sonraki be\u015f y\u0131l) heba etmesine g\u00f6z yumuyoruz? 10 liran\u0131n arkas\u0131nda bir bilim adam\u0131m\u0131z\u0131n resmi var: Cahit Arf. Matematik literat\u00fcr\u00fcne katk\u0131da bulundu\u011fu i\u00e7in (Arf halkalar\u0131) param\u0131z\u0131n arkas\u0131na basm\u0131\u015f\u0131z resmini. Az say\u0131da ama literat\u00fcre katk\u0131da bulunan makaleleri nedeniyle bug\u00fcn Arf\u2019tan bahsediyoruz. Hatta bu say\u0131 o kadar az ki, Arf ya\u015fasayd\u0131 Y\u00d6K\u2019\u00fcn \u015fu anda uygulad\u0131\u011f\u0131 do\u00e7entlik kriterlerini yerine getiremiyor olacakt\u0131! \u00c7\u00fcnk\u00fc say\u0131dan kaybediyordu.<\/li>\n<li>Inovasyon. Maalesef inovasyon terimini i\u00e7ini doldurumadan a\u011fz\u0131m\u0131za sak\u0131z ettik. Inovasyon herkesin dilinde. Bu nedenle biraz de\u011feri d\u00fc\u015ft\u00fc. Ankara\u2019daki B\u0130T firmalar\u0131na uygulanan bir ankette, i\u015fletmelerin %90\u2019\u0131 inovasyon yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015f! Ne diyelim; hadi size iyi inovasyonlar.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bilgi \u00c7a\u011f\u0131, Eyl\u00fcl 2012\u00a0 Toplum olarak say\u0131lar\u0131 \u00e7ok seviyoruz. Her \u015feyin \u00e7o\u011fu makbuld\u00fcr. Herhalde bu nedenle hep say\u0131lar\u0131 art\u0131rmaktan bahsederiz. Politikac\u0131lar\u0131m\u0131zda say\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fcl\u00fc d\u00fcnyas\u0131na kendilerini kapt\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Hep mutlak de\u011ferlerden bahsederler, g\u00f6receli de\u011ferlerden, oranlardan \u00e7ok ho\u015flanmazlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyi olarak g\u00f6stermek istedikleri pek \u00e7ok durum, g\u00f6receli de\u011ferler ya da oranlar kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda pek iyi g\u00f6r\u00fcnmez. Politikac\u0131lar\u0131m\u0131z, T\u00fcrk toplumunun [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1493,"featured_media":26,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[13,14],"tags":[16,54,55],"class_list":["post-10","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-devlet-politikasi","category-inovasyon-politikasi","tag-2023-hedefleri","tag-devlet-politikasi","tag-inovasyon-politikasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1493"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.metu.edu.tr\/akcomak\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}