GWS Blog

Gazetecilikte Cesaret Ödülleri dünyanın farklı yerlerinde tehditlere ve politik baskılara rağmen habercilik yapan dört kadın gazeteciye verildi.

Uçan Süpürge Kadın İletişim ve Araştırma Derneği, Sabancı Vakfı’nın desteğiyle hayata geçirdiği “Çocuk Gelinler: Yıkıcı Gelenekler ve Ataerkil Sosyal Mirasın Mağdurları” projesinin final toplantısını 27 Ekim 2011 Perşembe günü Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaptı. Parlamentodan başlayarak ilgili tüm kurum ve kuruluşların işbirliğiyle, çocuk evliliklerine karşı harekete geçilmesini hedefleyen proje kapsamında 18 ay boyunca gerçekleştirilen çalışmalar ve 10 ilde gerçekleştirilen araştırmanın sonuçları aktarıldı.

TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu’nun (KEFEK) desteğiyle düzenlenen kapanış toplantısında, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Şahin, Sabancı Vakfı Genel Müdürü Zerrin Koyunsağan, 23. Dönemde KEFEK Erken Evlilikleri İnceleme Alt Komisyonu’nun başkanlığını yürüten Öznur Çalık, 24. Dönem KEFEK Başkanı Azize Sibel Gönül ve Başkanvekili Binnaz Toprak birer konuşma yaptı.

Sabancı Vakfı’nın Toplumsal Gelişme Hibe Programı çerçevesinde desteklediği “Çocuk Gelinler: Yıkıcı Gelenekler ve Ataerkil Sosyal Mirasın Mağdurları” projesi, 54 ilde uygulandı. Edirne’den Ardahan’a, Sinop’tan Osmaniye’ye, Şırnak’tan İzmir’e kadar Türkiye’nin dört bir köşesinde çocuk evliliklerine karşı farkındalık yaratmak için yola çıkan Uçan Süpürge, bu evrensel soruna film gösterimleri, seminerler ve imza kampanyasıyla dikkat çekerken, yerelden başlayarak çözüm aranmasını da teşvik etti. Bir hak ihlali, bir istismar ve şiddet biçimi olan küçük yaşta ve zorla evlilikleri proje kapsamındaki illerde kamu yöneticileri, sivil toplum örgütleri, yerel yöneticiler ve yurttaşlarla yapılan görüşmelerde gündeme getirdi ve medya aracılığıyla bu sorunu tartışmaya açtı.

Çocuk gelinler için bir kitap, bir de belgesel hazırlandı

“Çocuk Gelinler”in öyküleri, “Küçük Yaşta Evlilik Büyük Geliyor: Çocuk Gelinler” adlı bir kitapta toplandı. Kitap, proje boyunca illerde kadınlarla ve farklı kurumlardan yetkililerle yapılan görüşmelerden elde edilen “Çocuk Gelinler”in hikayelerini içeriyor.

Uçan Süpürge’nin proje kapsamında hazırladığı, çeşitli kentlerde yapılan çekimler ve özel röportajlarla oluşturulan “Çocuk Gelinler” belgeseli, çocuk evliliklerini farklı açılardan ele alıyor ve kişilerin anlatımları üzerinden sorunun boyutlarını ortaya koyuyor.

Haberin devamı için: http://www.ucansupurge.org/turkce/index2.php?Hbr=371

Serpil Sancar’ın derlediği “Birkaç Arpa Boyu… 21. Yüzyıla Girerken Türkiye’de Feminist Çalışmalar” kitabı kadın çalışmaları alanında yapılanları ve yapılamayanları sorgulayan eleştirel bir bakış sunuyor.

bianet’in derlediği çeteleye göre erkekler Haziran’da 24 kadını öldürdü, 13 kadına tecavüz etti, 20 kadını taciz etti, 11 kadını yaraladı. En çok şiddet vakası İstanbul’da yaşandı.

bianet’in yerel ve ulusal gazetelerden ve ajanslardan derlediği haberlere göre erkekler Haziran’da 24 kadını öldürdü. Fail erkeklerin beşi intihar etti, ikisi intihara teşebbüs etti. Böylece 2011′in ilk altı ayında erkekler 129 kadının ölümüne neden oldu.

Haziran ayında 13 kadın tecavüze, 20 kadın tacize ve cinsel şiddete maruz kaldı. Erkekler 11 kadını yaraladı, beş çocuk aile içi taciz-tecavüz ve şiddete maruz kaldı.

Basına yansıyan haberlere göre kadınları en çok kocaları öldürdü. Onları boşandıkları eski kocalar, eski sevgililer ve tanıdıkları erkekler izledi.

Haberin devamı için: http://bianet.org/bianet/bia-medya-gozlem/133495-erkekler-haziranda-24-kadin-oldurdu

Avrupa Birliği İlerleme Raporunda Türkiye’de, kadın haklarının korunması, cinsiyet eşitliğinin desteklenmesi ve kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda aşılması gereken ciddi zorluklar olduğu belirtiliyor.

Avrupa Birliği’nin 2010 Ekim/2011 Ekim dönemini kapsayan İlerleme Raporunda “kadına” geniş yer veriliyor. Raporda cinsiyet eşitliği ve kadın haklarında sınırlı bir ilerleme olduğu belirtiliyor ve aşağıdaki noktalara dikkat çekiliyor:

Kadınların işgücüne katılımı 2009′da yüzde 26′dan 2010′da yüzde 27.6′ya yükseldi.

İlköğretimde cinsiyet ayrılığı azalmaya devam etti.

2011 seçimlerinde kadınların parlementoya katılımı yüzde 9′dan yüzde 14′e yükseldi.

Yeni Aile ve Sosyal Politikalar Bakanının atanmasından beri kadın sivil toplum örgütleriyle ilişkiler gelişti. Yine de cinsiyet eşitliği, kadına yönelik şiddetle mücadele, namus cinayetleri, erken yaşta evlendirme konusunda Türkiye’nin aşması gereken zorluklar var.

Anketler kadınların siyasete katılımının artması için geniş bir kamu desteği olduğunu gösteriyor olsa da kadınların siyasette, idari pozisyonlarda, siyasi partilerde ve sendikalarda temsili sınırlı.

TBMM Komitesi raporları, erken yaşta evliliklerin fakirlik ve eğitimsizlikle doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor ve gelenekler ve dini yanılgılara işaret ediyor.

Kadın istihdamı ve eğitim

Kadın Statüsü Genel Müdürlüğü raporları, kadınların görece daha yüksek oranda çalıştığı eğitim sektöründe kadınlarla ilgili raporu, okullardaki idari pozisyonların sadece yüzde 9′unda kadınların çalıştığını gösteriyor. Yüksek eğitim kurumlarında ise rektörlerin yüzde 5′i, dekanların yüzde 15′i kadın.

Kadınların üçte biri kayıt dışı ve ücretsiz aile işlerinde çalışıyor. Kadınların iş sahibi olmasına yönelik fonlar ise yetersiz kalıyor. İş pazarı ölçütlerinin ve meslek eğitimlerinin cinsiyet temelli ayrımcılıktan sakınacak şekilde tasarlanması gerekiyor. Araştırmalar beyaz yakalı kadınlar arasında işsizliğin arttığını gösterirken, işe alımlarda ayrımcılık uygulandığı bildiriliyor.

Erkeklerin işgücüne katılımı yüzde 70 civarındayken; kadınlarınki yüzde 30′un bile altında.

Genç ve kadın istihdamında gerçekleşen artış, ekonomik şartların geliştirilmesi için yeteri kadar etkili değil.

Kadın istihdamı ve işgücüne katılım ise düşük oranda artarak sırasıyla yüzde 26.6 ve yüzde 29.8′e yükseldi.

Ortaeğitimde cinsiyet ayrılığı arttı. Okul kitaplarından toplumsal cinsiyete dayalı önyargıların çıkartılması arzu edildiği oranda sonuç vermedi. Toplumsal cinsiyet  tektipleştirmesi medyada devam ettiriliyor.

Kadın istihdamını engelleyen tektipleştirme ile savaşmak ve kadınların uygun fiyatlı çocuk bakım olanaklarına erişimi için daha fazla çaba gösterilmeli.

Haberin devamı için: http://bianet.org/bianet/toplumsal-cinsiyet/133381-ab-kadin-gundeminde-de-siddet-var

Gaziantep’te kadınlar fıstık çıtlatma, dantel, ayakkabıya boncuk işleme, kuruyemiş ayıklama, kazak üzerine boncuk dikme, sebze kurutma ve salça yapımı gibi birçok alanda ev eksenli çalışıyor ve kendini halen ‘ev hanımı’ olarak tanımlıyor. Ev eksenli çalışanlar ne işçi olduklarının ne de kapitalist sistemin dişlisi olduklarının farkındalar.

Özlem Bozyer
Uçan Süpürge Yerel Kadın Muhabirler Ağı, Bartın
26/08/2011

Çocukluğumdan beri yaşadığım ortamlarda dantel, kazak ve patik ören kadınlar görürdüm hep. Bu ördükleri kazakları, dantelleri satarlar ve neden sattıklarını sorduğumda “evin eksiklerini karşılamak için” derlerdi. Komşumuzun sağdığı sütleri peynir, yoğurt yapıp neden sattığını sorduğumda yine “evin eksiklerini karşılamak için” cevabını alırdım. O zaman herhalde kadının çalışmasının tek nedeni evine katkı sağlamak, diye düşünürdüm. Aradan on beş yıl geçti ve tekrar Gaziantep’te ev eksenli çalışan kadınlara aynı soruyu yönelttik. Ve yine o yanıtı aldık: “Evin eksikliğini karşılamak için.”

Gaziantep’in yoksulluğun ve ev eksenli çalışma oranının fazla olduğu Perilikaya, Düztepe ve Yeşilevler semtlerinde bir araştırma yaptık. 15 kadınla yüz yüze görüştük. İşte araştırmamızdan çıkan ilginç sonuçlar:

Gaziantep’te kadınlar fıstık çıtlatma (kırma), bastık sarma, dantel, Antep işi, ayakkabıya boncuk işleme, kuruyemiş ayıklama, kazak üzerine boncuk dikme, patlıcan ve biber kurutma ve salça yapımı gibi birçok alanda ev eksenli çalışıyor ve kendini halen ‘ev hanımı’ olarak tanımlıyor. Ev eksenli çalışanlar ne işçi olduklarının ne de kapitalist sistemin dişlisi olduklarının farkındalar.

Gaziantep’te ev eksenli çalışmada en çok yapılan iş Antep fıstığı çıtlatma işi. Fıstık kırma 3-70 yaş kuşağı çocuk, genç, yaşlı tüm kadınların uğraş alanına giriyor. Tüccarlar tarafından getirilen ve bizzat bu işle uğraşan iş yerlerine bırakılan kabuklu fıstıklar, ev eksenli çalışanlar tarafından alınıyor. Bir zembil fıstık 16 kg. 1 günde iki kişi 12 saat çalışarak bu işten 12 TL kazanıyor.

Kadınlar daha fazla fıstık kırma gayretinde. Bu yüzden ailenin bütün fertleri, özellikle de kız çocuklar fıstık kırma işiyle uğraşıyor. Tüccarlar zembil başına ne kadar fıstık geldiğini bildiğinden fıstıkların eksik olduğunu görürse bunu ücretten kesiyor.

Gelir dağılımına baktığımızda ortalama olarak aile başına 567 TL düşüyor. Ev eksenli çalışan kadınların çoğunun eşi işsiz, çalışanlar ise düşük ücretli vasıfsız işlerde. Kadınların bel, baş ve ayak ağrısı, ellerin uyuşması, göz ağrısı, eklem ağrıları gibi yaptıkları işlerden kaynaklanan birtakım sağlık sorunları olabiliyor. Ev eksenli çalışanların bir kısmının sağlık güvencesi yok.

İşle ilgili sorunları dile getirdiklerinde, ‘bir daha tekrarlanırsa iş verilmeyecek’ tehdidiyle karşı karşıya kalıyorlar. 1 TL için olsa dahi bu işi yapacaklarını ve yapmaya mecbur olduklarını belirtiyorlar. Çocuklarının küçük olmasından dolayı başka işte çalışamadıklarını, ev eksenli işe mecbur olduklarını söylüyor kadınlar. Çok emek harcayıp az ücret alıyorlar.

Haberin devamı için:  http://www.ucansupurge.org/turkce/index2.php?Hbr=303

Kalkedon Yayınları, Kadın Kitaplığı Dizisi’ne başladı. Dizinin ilk kitabı, “Alman Feminizmiyle Nazi yönetimi” arasındaki ilişkiyi de ele alan “Biyoloji Kader Olunca” çalışması.

Kadın Kitaplığı Dizisi’ne Kalkedon Yayıncılık “Biyoloji Kader Olunca” başlıklı çalışmayla başladı. Dizinin ilk kitabı olarak seçilen bu kitap feministler arasında tartışma yaratacak bir soruya sahip. Kitabın editörleri, Renate Bridenthal, Atina Grossmann ve Marion Kaplan, çelişkili bir mesele olan Alman feminizmiyle faşizmin yükselişindeki pozitif  ilişkiden söz ediyor. Editörler, “Alman feminizmi güçlü biçimde milliyetçiydi ama küçük ve önemli bir barışçı azınlık da yetiştirdi” diyorlar.

Editörler, kitabın oluşum sürecini şöyle anlatıyorlar:   ”Bu kitabı bir araya getirmek için dürtümüz hem siyasal hem de kişiseldi. 1960 sonlarından itibaren eylemci ve öğretim üyeleri olarak, öğrenci hareketlerinden ve Yeni Soldan ortaya çıkan feministler ve tarihçiler olarak kendi tarihlerimizden harekete geçtik.”

“Kitaba, ekonomik krizin ve siyasal gericiliğin toplumsal refah kaynaklarını daralttığı ve ‘yeniden üretim politikaları’ tartışmasını keskinleştirdiği Reagan’ın ilk yıllarında niyetlendik.”

Alman tarihi hakkındaki denemeler kadın ve aile konularının siyasallaşması -ve siyasal bakımdan tahrif edilişi- kadar, kadınların deneyimini de tartışıyor. Yoğun siyasal karışıklık ve ekonomik yeniden yapılanma dönemine odaklanan editörler,  1920′ler sırasında Alman ekonomisinin rasyonelleşmesi, 1930 başlarının Büyük Buhranı, Nazi zaferi, II. Dünya Savaşı’nın gelişi ve Holocaust temalı makaleler toplamış. Kitapta Nazizmin yükselişi ile sorular soruluyor:

“Almanya’da yanlış giden neydi? Weimar Cumhuriyeti ile Nazi Almanyası arasındaki kopukluklar ve devamlılıklar nelerdi? Weimar’ın vaadinin bu kadar çabuk yok edilip, Adolf Hitler’in şansölye olması nasıl mümkün oldu? Auschwitz nasıl mümkün oldu?”

“Bu sorularla özellikle takılıyoruz, çünkü bizler de Alman-Yahudi ailelerinin ve kimliklerinin yükünü taşımaktayız. Alman tarihi araştırmamız daima bu özel hikâyenin kendi bildiğimiz sonuyla gölgelenmiştir; bu bizim ya da ailelerimizin doğrudan yaşamış olduğu bir tarihtir.”(GY)

*Renate Bridenthal (derl.), Biyoloji Kader Olunca, Çev. Cumhur Atay, Kalkedon Yayınları, 492 s.

Yeni valiler kararnamesi Cumhurbaşkanı tarafından onaylandı. Kararnameyle 23 valinin yeri değişti. Kadının Statüsü Genel Müdürü ve Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarı olarak görev yapan Esengül Civelek, Yalova’ya vali oldu. Civelek, Türkiye’de Lale Aytaman’dan sonra valiliğe atanan ikinci kadın.

ntvmsnbc ve Ajanslar
18/8/2011

Eski Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarı Esengül Civelek Yalova Valiliğine atandı. Maliye kökenli Civelek, daha önce Türkiye Kalkınma Bankası genel müdür vekilliği yaptı. Müsteşarlık görevinden önce Kadının Statüsü Genel Müdürü olarak görev yapıyordu. Civelek, Nimet Çubukçu’nun bakanlığı döneminde Milli Eğitim Bakanlığı’nın ilk kadın müsteşarı olarak çalışmıştı.

Türkiye’nin ilk kadın valisi, Turgut Özal’ın cumhurbaşkanlığı döneminde Anavatan hükümeti tarafından atanmıştı. Cumhuriyet tarihinde bu göreve getirilen ilk kadın olan Lale Aytaman, 1991-1995 yılları arasında Muğla’da görev yaptı.

2005 yılında Kazan Kaymakamı Özlem Gevrek Bozkurt, Nevşehir valisi yapılmak istenmiş,  Bozkurt’un kararnamesi zamanın Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından geri çevrilmişti.

http://www.ucansupurge.org/turkce/index2.php?Hbr=294

2012 Cultural Studies Association